۱۳۸ اثر در کتاب‌جم
نشر دانش پژوهان جوان در کتاب‌جم با منابع المپیادهای علمی شناخته می‌شود: ریاضی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و نجوم، از کتاب‌های الفبا برای قدم اول تا مجموعه‌های حل مسئله و سؤال‌های مرحله‌های المپیاد. این صفحه همه را یک‌جا نشان می‌دهد؛ موجودی هر روز بررسی می‌شود و امروز کتاب‌ها ناموجودند اما صفحه‌ها می‌مانند.
سید محمدمهدی دستغیب، علی زندیه، سارا سماواتی
دانش پژوهان جوان
اگر دانش‌آموزی هستید که برای المپیاد علمی آماده می‌شوید، یا پدر و مادر و معلمی که دنبال منبع درست برای یک دانش‌آموز علاقه‌مند است، نام نشر دانش پژوهان جوان احتمالا به گوشتان خورده است. فهرست انتشارات دانش پژوهان جوان در کتاب‌جم تقریبا یکسره به المپیادهای علمی و دانش پایه می‌پردازد: ریاضی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و نجوم. این صفحه همه‌ی این کتاب‌ها را یک‌جا نشان می‌دهد تا بر اساس رشته و مرحله‌ی المپیاد انتخاب کنید.
یک نکته‌ی صادقانه از همین اول: در لحظه‌ی نوشتن این متن، کتاب‌های این ناشر در کتاب‌جم ناموجودند. موجودی هر کتاب هر روز از منبع‌ها بررسی می‌شود و صفحه‌ها در سایت می‌مانند؛ هر کتابی که دوباره موجود شود، قابل سفارش خواهد بود. در ادامه فهرست را رشته به رشته مرور می‌کنیم.
وقتی عنوان‌های این ناشر را کنار هم می‌گذارید، تصویر روشنی پیدا می‌کنید. بیشتر کتاب‌ها یا مستقیما نام المپیاد را در عنوان دارند یا به پایه‌های علمی می‌پردازند که در المپیاد لازم است: الفبای المپیاد ریاضی، الفبای گیاه‌شناسی، الفبای اکولوژی، استراتژی‌های حل مسئله، مسائل فیزیک عمومی و کارگاه حل مسئله.
در کتاب‌جم کتاب‌های این ناشر در این قفسه‌ها دیده می‌شوند: زیست‌شناسی، فیزیک، شیمی، ریاضیات و نجوم و کیهان‌شناسی. شماری از عنوان‌ها هم در دسته‌های دیگری مثل ادبیات و روانشناسی ثبت شده‌اند. بهترین راه برای پیدا کردن کتاب، فیلتر دسته بر اساس رشته‌ی المپیاد است.
ریاضی یکی از رشته‌های اصلی این فهرست است. از روی عنوان‌های ثبت‌شده، این کتاب‌ها دیده می‌شوند:
در میان نویسنده‌های پرتکرار این ناشر نام تی تو آندرسکو هم دیده می‌شود که در دنیای المپیاد ریاضی نام شناخته‌شده‌ای است و کتاب‌هایش در آموزش حل مسئله به کار می‌روند.
المپیاد ریاضی بیش از هر چیز به حل مسئله نیاز دارد. حفظ کردن فرمول کافی نیست؛ باید یاد بگیرید با مسئله‌ای ناآشنا روبه‌رو شوید، راه‌های مختلف را امتحان کنید و اثبات بنویسید. کتاب‌هایی که روی استراتژی تمرکز دارند، همین مهارت را تمرین می‌دهند.
در فیزیک، فهرست این ناشر چند عنوان مهم دارد:
پیشنهاد ما این است که فیزیک المپیاد را با کتاب‌های الفبا شروع کنید، مبحث به مبحث جلو بروید و بعد سراغ مجموعه‌های مسئله‌ی سخت‌تر مثل ایرودف بروید. پریدن مستقیم به مسئله‌های سخت، بدون پایه‌ی محکم، معمولا به ناامیدی می‌رسد.
شیمی هم سهم خوبی در این فهرست دارد. چند عنوان از روی داده‌های کتاب‌جم:
در شیمی، ترتیب خواندن مهم است. اول پایه‌ها مثل فرمول‌نویسی و استوکیومتری، بعد اصول نظری و در آخر سؤال‌های سال‌های گذشته. کتاب‌هایی که سؤال‌های مرحله‌ی اول را جمع کرده‌اند، برای سنجیدن آمادگی در ماه‌های آخر بسیار مفیدند.
در میان قفسه‌های علمی، زیست‌شناسی بیشترین عنوان را از این ناشر در کتاب‌جم دارد. عنوان‌هایی مثل این‌ها دیده می‌شوند:
المپیاد زیست حجم مطالب زیادی دارد و دانش‌آموزان معمولا آن را مبحث به مبحث می‌خوانند. کتاب‌های الفبا که هر کدام یک مبحث را پوشش می‌دهند، برای این روش مناسب‌اند. ترکیب این کتاب‌ها با منابع عمومی زیست‌شناسی و سؤال‌های سال‌های قبل، برنامه‌ی آمادگی کاملی می‌سازد.
چند عنوان از این ناشر در قفسه‌ی نجوم دیده می‌شود. المپیاد نجوم ترکیبی از فیزیک، ریاضی و مشاهده‌ی آسمان است. دانش‌آموزی که به نجوم علاقه دارد، معمولا باید پایه‌ی فیزیک و هندسه‌اش را هم قوی کند. کتاب‌های نجوم این ناشر را کنار کتاب‌های فیزیک و ریاضی ببینید.
در فهرست این ناشر در کتاب‌جم، این نام‌ها بیش از بقیه دیده می‌شوند:
روی نام هر نویسنده در صفحه‌ی کتاب بزنید تا همه‌ی کتاب‌هایش را ببینید. اگر از روش یک نویسنده در یک مبحث راضی بوده‌اید، کتاب دیگرش در مبحثی دیگر هم احتمالا به کارتان می‌آید.
هر دانش‌آموز مسیر خودش را دارد، اما یک برنامه‌ی کلی کمک می‌کند کتاب‌ها را به ترتیب درست بخرید و بخوانید.
با کتاب‌های الفبا شروع کنید. این کتاب‌ها مبحث را از پایه می‌گویند و زبان المپیاد را یادتان می‌دهند. یک مبحث را تمام کنید و بعد سراغ بعدی بروید.
بعد از پایه، سراغ کتاب‌های حل مسئله و استراتژی بروید. اینجا جایی است که بیشترین وقت را می‌گذارید. هر مسئله‌ای را که حل نکردید، علامت بزنید و بعدا دوباره سراغش بروید.
در ماه‌های آخر، سؤال‌های سال‌های گذشته را با زمان‌بندی واقعی حل کنید. کتاب‌هایی که سؤال‌های مرحله‌ی اول یا دوم را جمع کرده‌اند برای همین است.
چند هفته‌ی آخر را به مرور یادداشت‌ها و مسئله‌های علامت‌خورده بگذرانید، نه شروع مبحث تازه.
کتاب‌های حل مسئله وقتی بیشترین فایده را دارند که شیوه‌ی درست کار با آن‌ها را بلد باشید. بسیاری از دانش‌آموزان مسئله را می‌خوانند، چند دقیقه فکر می‌کنند و بعد سراغ پاسخ می‌روند. این روش یادگیری را کم می‌کند. چند پیشنهاد ساده:
کتاب‌هایی که عنوانشان استراتژی یا کارگاه حل مسئله است، دقیقا برای تمرین همین مهارت نوشته شده‌اند.
یکی از عادت‌های رایج میان دانش‌آموزان المپیادی، داشتن دفتر خطاست. هر بار مسئله‌ای را اشتباه حل می‌کنید یا نمی‌توانید حل کنید، آن را در دفتری جدا بنویسید: صورت مسئله، اشتباه شما و ایده‌ی درست. در ماه‌های آخر، همین دفتر بهترین منبع مرور شماست؛ چون دقیقا نقطه‌های ضعف خودتان را جمع کرده است.
دفتر خطا را بر اساس مبحث مرتب کنید تا بعدا بتوانید ببینید در کدام مبحث بیشتر مشکل دارید و همان را با کتاب الفبای مربوط دوباره بخوانید.
یکی از دغدغه‌های مهم خانواده‌ها این است که آمادگی المپیاد درس مدرسه را عقب نیندازد. چند نکته کمک می‌کند تعادل حفظ شود.
برنامه‌ی هفتگی داشته باشید. روزهای مشخصی را برای المپیاد و روزهای دیگر را برای درس‌های مدرسه بگذارید. برنامه‌ی روشن، از احساس گناه و نگرانی کم می‌کند.
از هم‌پوشانی استفاده کنید. مبحث‌هایی مثل جبر، مکانیک یا استوکیومتری هم در مدرسه هست و هم در المپیاد. خواندن عمیق‌تر آن‌ها برای المپیاد، درس مدرسه را هم قوی‌تر می‌کند.
فصل امتحان‌ها را جدی بگیرید. در هفته‌های امتحان مدرسه، المپیاد را سبک‌تر کنید و بعد دوباره به برنامه برگردید.
استراحت را فراموش نکنید. خواب کافی، ورزش و وقت با خانواده و دوستان، بخشی از آمادگی است نه مانع آن.
المپیاد را می‌شود تنها خواند، اما با گروه و معلم بهتر پیش می‌رود. وقتی با هم‌کلاسی‌های علاقه‌مند یک گروه کوچک بسازید و هر هفته چند مسئله را با هم حل کنید، از راه‌حل‌های همدیگر یاد می‌گیرید و انگیزه‌تان بالا می‌ماند.
نقش معلم هم مهم است: کمک می‌کند ترتیب درست مبحث‌ها را بدانید، کتاب مناسب سطح خودتان را انتخاب کنید و جایی که گیر کرده‌اید، راه را نشانتان دهد. معلم‌ها و مربی‌ها هم می‌توانند از کتاب‌های این ناشر برای تدریس و طراحی تمرین استفاده کنند.
هر سال دانش‌آموزان زیادی برای المپیاد می‌خوانند و فقط تعداد کمی به مرحله‌های بالا می‌رسند. این طبیعت رقابت است. اما چیزی که در این مسیر یاد می‌گیرید از بین نمی‌رود: فکر کردن عمیق، صبر در برابر مسئله‌ی سخت، نوشتن استدلال دقیق و مدیریت زمان. این مهارت‌ها در کنکور، دانشگاه و کار هم به کارتان می‌آیند.
کتاب‌هایی که برای المپیاد خریده‌اید هم بی‌مصرف نمی‌شوند. بسیاری از آن‌ها در سال‌های بعد برای درس‌های دانشگاه یا کمک به دانش‌آموزان کوچک‌تر به کار می‌آیند. پس با خیال راحت بخوانید و از مسیر لذت ببرید.
بسیاری از دانش‌آموزان میان چند رشته مردد می‌مانند. انتخاب رشته باید از علاقه شروع شود، اما چند پرسش کمک می‌کند تصمیم روشن‌تر شود.
اگر از اثبات و استدلال منطقی خوشتان می‌آید و مسئله‌های معمایی را دوست دارید، ریاضی گزینه‌ی طبیعی است. اگر دوست دارید پدیده‌های دنیای واقعی را با عدد و فرمول توضیح دهید، فیزیک. اگر واکنش‌ها و ساختار مواد کنجکاوتان می‌کند، شیمی. اگر به موجودات زنده، بدن و طبیعت علاقه دارید، زیست. و اگر شب‌ها به آسمان خیره می‌شوید، نجوم.
زیست‌شناسی حجم مطالب زیادی دارد که باید به خاطر سپرده شود، در کنار فهم عمیق. ریاضی برعکس، مطالب حفظی کمی دارد اما فکر کردن طولانی می‌خواهد. فیزیک و شیمی جایی میان این دو هستند.
بهترین راه این است که یک کتاب الفبا از رشته‌ای که فکر می‌کنید دوستش دارید بگیرید و یک ماه با آن کار کنید. اگر با شوق ادامه دادید، رشته‌تان را پیدا کرده‌اید. فهرست این ناشر در هر پنج رشته کتاب‌های شروع دارد و این امتحان کردن را آسان می‌کند.
این پرسش بسیاری از خانواده‌هاست. جواب قطعی نیست، اما چند نکته کمک می‌کند. بیشتر دانش‌آموزان موفق، آشنایی با فضای المپیاد را از سال‌های دوره‌ی اول متوسطه شروع می‌کنند. در این سال‌ها کتاب‌های الفبا و حل مسئله‌ی ساده‌تر مناسب‌اند. فشار زیاد در سن کم نتیجه‌ی معکوس دارد؛ علاقه باید از خود دانش‌آموز بیاید.
اگر فرزندتان به یک رشته علاقه نشان می‌دهد، یک کتاب الفبا در همان رشته بگیرید و ببینید چقدر با آن درگیر می‌شود. اگر با شوق خواند، قدم بعدی را بردارید. اگر نه، شاید رشته‌ی دیگری برایش جذاب‌تر باشد.
مدرسه‌هایی که دانش‌آموزان المپیادی دارند، معمولا قفسه‌ای ویژه برای این منابع می‌سازند. این قفسه به دانش‌آموزانی که توان خرید همه‌ی کتاب‌ها را ندارند کمک می‌کند و به معلم‌ها هم منبع مشترک می‌دهد. اگر مسئول کتابخانه‌ی مدرسه هستید، چند پیشنهاد کاربردی:
در کتاب‌جم می‌توانید کتاب‌های چند رشته را در یک سبد بگذارید و یک‌جا سفارش دهید. مشخصات هر کتاب، از جمله شماره‌ی جلد و تعداد صفحه، در صفحه‌اش آمده است و کمک می‌کند فهرست خرید را دقیق بسازید.
قیمتی که در کتاب‌جم می‌بینید قیمت پشت جلد است و هر روز از منبع‌ها خوانده می‌شود. اگر ناشر در چاپ تازه قیمت را تغییر دهد، قیمت روز در سایت می‌نشیند.
در لحظه‌ی نوشتن این متن، کتاب‌های این ناشر در کتاب‌جم ناموجودند. صفحه‌ها می‌مانند و با موجود شدن دوباره قابل سفارش‌اند. کتاب‌های المپیادی معمولا پیش از فصل آزمون‌ها پرتقاضاترند؛ اگر برنامه دارید، زودتر سر بزنید.
در کتاب‌جم کتاب‌هایی برای المپیاد ریاضی، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و نجوم از این ناشر ثبت شده است.
کتاب‌هایی با عنوان الفبای المپیاد ریاضی برای قدم اول ساخته شده‌اند. بعد سراغ استراتژی‌های حل مسئله و جبر بروید.
مجموعه‌ای از مسئله‌های فیزیک عمومی است که به سختی معروف است. بهتر است بعد از محکم کردن پایه‌ها سراغش بروید.
موجودی هر روز از منبع‌ها خوانده می‌شود. در لحظه‌ی نوشتن این متن موجودی نبود. صفحه‌ها می‌مانند.
نه. هر دانش‌آموزی که به علوم علاقه دارد و می‌خواهد فراتر از کتاب درسی بخواند، از آن‌ها استفاده می‌کند.
بله. قیمت پشت جلد و موجودی هر روز بررسی می‌شود.
نشر دانش پژوهان جوان در کتاب‌جم فهرستی تخصصی برای المپیادهای علمی دارد: الفبای المپیاد ریاضی و استراتژی‌های جبر، مسائل ایرودف و الفبای نور هندسی، سؤال‌های المپیاد شیمی و کارگاه حل مسئله، و الفبای اکولوژی و گیاه‌شناسی. امروز این کتاب‌ها ناموجودند، اما صفحه‌ها می‌مانند و موجودی هر روز بررسی می‌شود. این صفحه را نشان کنید، رشته‌ی خودتان را فیلتر کنید و هر وقت موجود شد، نسخه چاپی را آنلاین سفارش دهید.
