اگر دانشجوی هنر یا معماری هستید، یا فقط کسی که دوست دارد هنر را عمیقتر بفهمد، احتمالا نام نشر حرفه هنرمند را روی جلد کتابی دیدهاید. صادقانه بگوییم: فعلا تنها چند عنوان از حرفه هنرمند در کتابجم ثبت شده است. اما همین چند عنوان حوزهی کار را روشن نشان میدهند: معماری، هنر و تاریخ هنر، از مبانی طراحی تا نظریهی معماری و جنبشهای هنری قرن بیستم. در این صفحه به جای فهرست بلند کتاب، یک راهنما نوشتهایم: کتاب هنر و معماری را چطور انتخاب کنید، چطور بخوانید و چطور کتابهای این ناشر را پیدا کنید.
هر جا چیزی را از روی دادهی کتابجم نمیدانستیم، حدس نزدهایم.
نشر حرفه هنرمند در کتابجم چه دارد؟
در دادهی کتابجم، کتابهای این ناشر در سه دستهی معماری، هنر و تاریخ هنر قرار گرفتهاند. نامهایی که در فهرست نویسندهها دیده میشوند: مانفردو تافوری، مارک انتلیف، پاتریشیا لیتن و جان باورز.
مانفردو تافوری مورخ و نظریهپرداز ایتالیایی معماری است که نامش در کلاسهای تاریخ و نظریهی معماری بسیار شنیده میشود. از روی عنوانها، موضوعهای فهرست این ناشر عبارتاند از: مبانی طراحی دوبعدی و درک فرم و کارکرد، نقد اندیشه در معماری، و رابطهی یکی از مهمترین جنبشهای هنر مدرن، یعنی کوبیسم، با فرهنگ.
نام خود ناشر هم نشان میدهد که مخاطب اصلیاش کسانیاند که هنر برایشان حرفه است یا میخواهند حرفه شود. البته با این تعداد کم، نمیشود دربارهی کل کارنامهی ناشر حکم داد.
چرا عنوانهای حرفه هنرمند در کتابجم کم است؟
فهرست کتابجم از منبعهایی ساخته میشود که هر روز بررسی میشوند. اگر کتابی از یک ناشر در این منبعها نباشد، در کتابجم هم دیده نمیشود. پس کم بودن عنوانها یعنی فعلا همینقدر به منبعهای ما رسیده. اگر کتاب تازهای از این ناشر به منبعها برسد، خودبهخود به همین صفحه اضافه میشود.
مبانی طراحی: پایهی هر هنر تجسمی
هر کسی که طراحی، نقاشی، گرافیک یا معماری میخواند، کارش را با مبانی شروع میکند. مبانی طراحی دوبعدی یعنی آشنایی با عنصرهای پایهی تصویر و قاعدههایی که آنها را کنار هم مینشاند:
- نقطه، خط و سطح: سازندههای اولیهی هر تصویر.
- شکل و فرم: اینکه یک شکل چه حسی میسازد و چطور دیده میشود.
- رنگ و بافت: اثر رنگها کنار هم و حسی که بافت به سطح میدهد.
- ترکیببندی: چیدن عنصرها در کادر، تعادل، ریتم و تاکید.
- فرم و کارکرد: اینکه شکل یک طرح چطور به کاری که باید انجام دهد پاسخ میدهد.
کتابهای مبانی برای دانشجوهای سال اول هنر و معماری، هنرجوهای کنکور هنر و طراحهای خودآموخته مفیدند. حتی طراحهای باتجربه هم گاهی به این کتابها برمیگردند، چون مبانی همیشه تازهاند.
کتاب مبانی را چطور بخوانیم؟
- با مداد و کاغذ: هر فصل را با تمرین عملی همراه کنید.
- نمونهها را کپی کنید: کشیدن نمونههای کتاب، چشم را تربیت میکند.
- در اطراف دنبال مثال بگردید: پوسترها، بستهبندیها و نماهای ساختمانها پر از مثالهای مبانیاند.
- دفتر طراحی داشته باشید: تمرینها را در یک دفتر جمع کنید تا پیشرفتتان را ببینید.
نظریه و نقد معماری در کتابهای حرفه هنرمند
معماری فقط ساختن نیست؛ اندیشیدن هم هست. نظریهی معماری میپرسد معماری چه رابطهای با جامعه، اقتصاد، قدرت و تاریخ دارد. مانفردو تافوری از نامهای اصلی این حوزه است و نوشتههایش دربارهی رابطهی معماری مدرن با اندیشه و ایدئولوژی، در دانشکدههای معماری جهان خوانده میشود.
کتابهایی که اندیشهی او را بررسی میکنند، برای چند گروه مفیدند:
- دانشجوهای کارشناسی ارشد و دکتری معماری: که درس نظریه و تاریخ معماری دارند.
- معمارهای حرفهای: که میخواهند به کارشان از فاصلهای انتقادی نگاه کنند.
- پژوهشگرهای شهر و فرهنگ: که رابطهی فضا و جامعه برایشان مهم است.
متن نظری معماری را چطور بخوانیم؟
متنهای نظری معماری معمولا دشوارند، چون از فلسفه، تاریخ و جامعهشناسی هم وام میگیرند. چند پیشنهاد: آهسته بخوانید، واژههای کلیدی را یادداشت کنید، بعد از هر فصل خلاصهای با زبان خودتان بنویسید، و اگر میشود در گروه بخوانید. مقدمهی مترجم را هم جدی بگیرید؛ معمولا نقشهی راه کتاب است.
کوبیسم و هنر مدرن
کوبیسم یکی از مهمترین جنبشهای هنر قرن بیستم است که در آغاز آن قرن با نامهایی مثل پیکاسو و براک شکل گرفت. کوبیستها به جای نشان دادن چیزها از یک زاویه، آنها را شکستند و از چند زاویه همزمان نشان دادند. این شیوه نگاه به تصویر را برای همیشه تغییر داد.
کتابهایی که کوبیسم را در کنار فرهنگ زمانهاش بررسی میکنند، به این پرسش میپردازند که چرا این جنبش در آن زمان و آن مکان پدید آمد، و چه رابطهای با سیاست، علم، شهر و زندگی آن روزگار داشت. نام مارک انتلیف و پاتریشیا لیتن، که در فهرست این ناشر آمده، در پژوهشهای تاریخ هنر مدرن شناختهشده است.
چرا تاریخ هنر بخوانیم؟
- برای هنرمندها: شناختن گذشته، راه را برای نوآوری باز میکند.
- برای بازدیدکنندهی موزه و گالری: وقتی بدانید یک اثر در چه زمینهای ساخته شده، چیزهای بیشتری در آن میبینید.
- برای همه: تاریخ هنر تاریخ نگاه انسان است؛ اینکه آدمها در هر دوره چطور جهان را دیدهاند.
حرفه هنرمند برای چه کسی مناسب است؟
- دانشجوهای هنر و معماری: از سال اول با کتابهای مبانی تا تحصیلات تکمیلی با کتابهای نظری.
- هنرجوهای کنکور هنر: که با مبانی طراحی سروکار دارند.
- طراحها و معمارهای حرفهای: که میخواهند دانش نظریشان را تازه کنند.
- علاقهمندان تاریخ هنر: که جنبشهای هنری مدرن را دنبال میکنند.
- مدرسهای هنر: که برای کلاس منبع لازم دارند.
کتاب هنر را چطور انتخاب کنیم؟
سطح خودتان را بشناسید
اگر تازهکار هستید، از کتاب مبانی شروع کنید. کتابهای نظری و تاریخ هنر تخصصی را برای وقتی بگذارید که پایهای دارید.
به تصویرها دقت کنید
در کتاب هنر، کیفیت و تعداد تصویرها مهم است. در صفحهی کتاب ببینید آیا کتاب مصور است و تصویرها رنگیاند یا سیاهوسفید.
مترجم و ویراستار علمی
اصطلاحهای هنری و معماری برابرهای فارسی مشخصی دارند. ترجمهای که این برابرها را درست به کار ببرد، خواندن را بسیار سادهتر میکند.
منبع درسی یا مطالعهی آزاد؟
اگر کتاب را برای درس میخرید، از استادتان بپرسید کدام کتاب یا کدام ترجمه را پیشنهاد میکند.
واژهنامهی کوچک برای دانشجوی هنر و معماری
کتابهای این حوزه پر از اصطلاحاند. چند واژهی پایه را به سادهترین شکل توضیح میدهیم:
- فرم: شکل کلی یک اثر یا یک ساختمان، آنچه چشم پیش از جزئیات میبیند.
- کارکرد: کاری که یک طرح یا فضا باید انجام دهد.
- ترکیببندی: شیوهی چیدن عنصرهای تصویر در کنار هم.
- فضای مثبت و منفی: فضای اشغالشده با شکل، و فضای خالی اطراف آن. هر دو به یک اندازه مهماند.
- مدرنیسم: جریانی در هنر و معماری قرن بیستم که از سنتهای پیشین جدا شد و دنبال زبان تازه بود.
- آوانگارد: هنرمندان و جنبشهایی که جلوتر از زمانهشان حرکت میکنند و مرزها را میشکنند.
- ایدئولوژی: نظامی از باورها و ارزشها که نگاه یک گروه یا یک دوره را شکل میدهد. در نقد معماری، پرسش این است که ساختمانها چطور این باورها را بازتاب میدهند.
- کوبیسم: جنبشی هنری که شیء را به سطحهای هندسی میشکند و از چند زاویه همزمان نشان میدهد.
این فهرست را با واژههای تازهای که در کتابها میبینید کامل کنید. یک واژهنامهی شخصی، در طول سالهای تحصیل، ارزش زیادی پیدا میکند.
چطور یک اثر هنری را نگاه کنیم؟
خواندن کتاب تاریخ هنر وقتی بیشترین اثر را دارد که با نگاه کردن واقعی به آثار همراه شود. یک روش سادهی چهارمرحلهای که در بسیاری از کلاسهای هنر به کار میرود:
- توصیف: چه میبینید؟ فقط آنچه هست را بگویید: رنگها، شکلها، اندازه، مواد.
- تحلیل: عنصرها چطور کنار هم چیده شدهاند؟ چشم شما اول کجا میرود و بعد کجا؟
- تفسیر: اثر چه معنایی میتواند داشته باشد؟ چه حسی در شما میسازد؟
- داوری: به نظرتان اثر در آنچه میخواهد بگوید موفق است؟ چرا؟
این روش را برای یک تابلو در موزه، یک پوستر در خیابان یا نمای یک ساختمان میشود به کار برد. کتابهای تاریخ هنر به مرحلهی سوم کمک بزرگی میکنند، چون زمینهی تاریخی و فکری اثر را روشن میکنند.
معماری را در شهر بخوانید
کتاب معماری وقتی زنده میشود که آن را در شهر خودتان به کار ببرید. چند تمرین:
- پیادهروی معماری: یک مسیر در شهرتان انتخاب کنید و به نمای ساختمانها دقت کنید. کدام قدیمیاند و کدام مدرن؟ چه چیزی آنها را از هم جدا میکند؟
- یک ساختمان، چند بار: یک ساختمان را در ساعتهای مختلف روز ببینید. نور چطور فرمش را تغییر میدهد؟
- فضای عمومی: در یک میدان یا پارک بنشینید و ببینید مردم چطور از فضا استفاده میکنند. آیا طراحی با رفتار آدمها جور درمیآید؟
- اسکیس: از ساختمانهایی که دوست دارید طراحی سریع بکشید.
- پرسش نقادانه: از خودتان بپرسید این ساختمان برای چه کسی ساخته شده و چه کسانی از آن کنار گذاشته شدهاند. این همان نوع پرسشی است که نظریهپردازهای معماری مطرح میکنند.
کتابخانهی دانشجوی هنر و معماری
دانشجوی هنر و معماری در طول تحصیل کتابخانهای برای خودش میسازد که سالها همراهش میماند. چند پیشنهاد برای ساختن آن:
- یک کتاب مبانی خوب: پایهی همهچیز.
- یک تاریخ کلی هنر یا معماری: برای اینکه نقشهی بزرگ را داشته باشید.
- چند کتاب دربارهی جنبشها: مثل کوبیسم یا مدرنیسم، برای عمیق شدن.
- یک یا دو کتاب نظری: برای اینکه یاد بگیرید انتقادی فکر کنید.
- دفترهای طراحی خودتان: که شاید ارزشمندترین بخش کتابخانهتان باشند.
لازم نیست همه را یکجا بخرید. هر ترم، متناسب با درسها، یکی دو کتاب اضافه کنید.
فرم و کارکرد: یک بحث همیشگی
یکی از قدیمیترین بحثها در طراحی و معماری، رابطهی فرم و کارکرد است. آیا شکل یک چیز باید از کاری که انجام میدهد بیاید، یا زیبایی خودش ارزش مستقل دارد؟ جملهی مشهور «فرم از کارکرد پیروی میکند» در قرن بیستم شعار بسیاری از معمارها و طراحهای مدرن شد. اما خیلیها هم با آن مخالفت کردند و گفتند طراحی فقط حل مسئله نیست، بیان هم هست.
این بحث برای دانشجو فقط نظری نیست. هر بار که یک صندلی، یک پوستر یا یک خانه طراحی میکنید، باید تصمیم بگیرید چقدر به کارکرد وفادار بمانید و چقدر به بیان. کتابهای مبانی که به «درک فرم و کارکرد» میپردازند، ابزارهایی برای همین تصمیمگیری به شما میدهند.
یک تمرین ساده: یک شیء روزمره، مثلا لیوان یا قیچی، را بردارید و از خودتان بپرسید کدام بخش شکلش به خاطر کارکرد است و کدام بخش به خاطر زیبایی یا سلیقه. بعد سعی کنید طرحی بکشید که کارکرد را حفظ کند ولی فرم را تغییر دهد. این تمرین، فاصلهی میان نظریه و عمل را کوتاه میکند.
نقد معماری: چرا معمار باید بخواند؟
بعضیها فکر میکنند معمار فقط باید طراحی کند و نوشتههای نظری کار پژوهشگرهاست. اما بسیاری از معمارهای بزرگ، خوانندههای جدی نظریه بودهاند. دلیلش ساده است: هر ساختمانی، چه بخواهیم چه نخواهیم، دربارهی جامعه حرفی میزند. خواندن نقد معماری به معمار کمک میکند بداند ساختمانش چه میگوید.
چند پرسش که خواندن نقد معماری کمک میکند به آنها فکر کنید: معماری مدرن قرار بود زندگی را بهتر کند، آیا کرد؟ چه کسی تصمیم میگیرد شهر چه شکلی داشته باشد؟ آیا معمار آزاد است یا در چارچوب اقتصاد و قدرت کار میکند؟ اینها پرسشهاییاند که نظریهپردازهایی مثل تافوری مطرح کردهاند و پاسخ سادهای ندارند، اما فکر کردن به آنها معمار بهتری میسازد.
گروه مطالعه برای دانشجوهای هنر
کتابهای نظری هنر و معماری را بهتر است با همکلاسیها خواند. چند پیشنهاد برای راه انداختن یک گروه مطالعه:
- یک فصل در هفته: هر جلسه فقط یک فصل، تا فرصت بحث باشد.
- گزارش چرخشی: هر هفته یک نفر خلاصهی فصل را بگوید و دو پرسش برای بحث بیاورد.
- تصویر کنار متن: هر جا کتاب از اثر یا ساختمانی حرف زد، تصویرش را پیدا کنید و با هم ببینید.
- پیوند با پروژه: از خودتان بپرسید این فصل چه ربطی به پروژهی همین ترم دارد.
این گروهها هم فهم متن را بیشتر میکنند و هم مهارت حرف زدن دربارهی هنر را، که در داوری پروژهها و نقدهای کلاسی به کار میآید.
چطور کتابهای نشر حرفه هنرمند را پیدا کنیم؟
- صفحهی ناشر: همهی عنوانهای موجود اینجاست.
- دستههای هنر و معماری: کتابهای مشابه از ناشرهای دیگر را در دستههای معماری، هنر و تاریخ هنر ببینید.
- جستوجوی نام نویسنده: اگر دنبال کتابی از تافوری یا نویسندهی دیگری هستید، نامش را جستوجو کنید.
- دوباره سر بزنید: موجودی هر روز بررسی میشود و کتابهای تازه خودبهخود اضافه میشوند.
کتابهای حرفه هنرمند برای هدیه
- برای دانشجوی سال اول هنر: کتاب مبانی طراحی، همراه با یک دفتر طراحی.
- برای دانشجوی معماری: کتابی دربارهی نظریهی معماری.
- برای دوستدار نقاشی مدرن: کتابی دربارهی کوبیسم.
خرید کتاب نشر حرفه هنرمند از کتابجم
صفحهی ناشر را باز کنید، عنوانهای موجود را ببینید و روی هر کدام بزنید تا به صفحهی خودش بروید. قیمت روز و وضعیت موجودی آنجا آمده است. کتاب را به سبد اضافه کنید و نسخهی چاپی را آنلاین سفارش دهید.
پرسشهای پرتکرار دربارهی انتشارات حرفه هنرمند
این ناشر چه کتابهایی منتشر میکند؟
در دادهی کتابجم، کتابهای این ناشر در حوزهی معماری، هنر و تاریخ هنرند. با این تعداد کم، نمیشود دربارهی کل کارنامهی ناشر حکم داد.
کتابها برای تازهکار مناسب است؟
کتاب مبانی طراحی برای تازهکارها مناسب است. کتابهای نظری معماری و تاریخ هنر بیشتر برای دانشجوهای پیشرفتهتر و علاقهمندان جدیاند.
کتابها ترجمهاند؟
از روی نام نویسندهها، بله. نام مترجم در صفحهی هر کتاب آمده است.
چرا فقط چند کتاب از این ناشر هست؟
فعلا همین تعداد به منبعهای ما رسیده. کتابهای تازه خودبهخود اضافه میشوند.
کتاب ناموجود دوباره موجود میشود؟
اگر دوباره به منبعها برگردد، بله. موجودی هر روز بررسی میشود.
قیمت کتابها چطور تعیین میشود؟
قیمت هر کتاب از منبع خوانده میشود و هر روز بهروز میشود.
جمعبندی: حرفه هنرمند، کتاب برای اهل هنر و معماری
نشر حرفه هنرمند فعلا در کتابجم فهرست کوچکی دارد، اما فهرستی روشن: مبانی طراحی، نظریهی معماری و تاریخ هنر مدرن. اگر دانشجو، هنرمند یا معمار هستید، این صفحه را ببینید و گاهبهگاه سر بزنید.
عنوانهای موجود را همینجا ببینید و نسخهی چاپی کتاب دلخواهتان را آنلاین سفارش دهید. قیمت و موجودی هر روز بهروز میشود.