ربا (پیشینه تاریخی ربا، ربا در قرآن و سنت، انواع ربا و فرار از ربا)

از نگرگاه اقتصاددانان سرمایه داری، بهره، اصلی ترین عاملی است که اقتصاد را پویا وا می دارد. اما در اقتصاد اسلامی به شدت از آن نهی شده است و قرآن با تأکید فراوان، مؤمنان را از نزدیک شدن به آن برحذر می دارد؛ برای دورکردن این بلای خانمان سوز از سیستم اقتصادی کشورهای مسلمان باید مردم و مسئولان اقتصادی آنها را با آموزه های دینی آشنا کرد. بدین منظور، کتاب حاضر سامان یافته و در آن ربا در قرآن و سنت و فقه اسلامی، در 4 بخش و 8 فصل تنظیم شده است؛ نویسنده این اثر، پس از بیان پیشگفتار، به پیشینه تاریخی ربا می پردازد که در دو فصل، ربا در جوامع و مذاهب و ربا در عربستان جاهلی مورد بررسی قرار داده است. بخش دوم این اثر، ربا را در قرآن و سنت در دو فصل بررسی کرده که در این فصل کیفیت تشریع حرمت ربا در قرآن، عقوبت رباخوار، حرمت شهادت و کتاب ربا، علت تحریم ربا و... مطرح شده است. سومین بخش از این اثر، به انواع ربا در فقه اسلامی اشاره دارد که ربای معاملی(شرایط تحقق، اقسام، علت تحریم و...) و ربای قرضی(تفاوت قرض با سایر عقود، تعیین مدت در قرض، اهمیت و کیفیت ادای قرض، حرمت ربا در قرض های مصرفی و سرمایه گذاری) تشریح شده است. بخش چهارم این اثر با عنوان «فرار از ربا» تألیف شده که این بخش در دو فصل حیله های ربا و استثنائات ربا ذکر گردیده است؛ در فصل اول از این بخش، اقسام حیله های شرعی، حکم حیله های ربا، دلایل حرمت و انواع حیله های ربا، انواع حیله های ربا در فقه اهل سنت بررسی شده است. فصل دوم این اثر به استثنائات ربا(ربا بین پدر و فرزند، ربا بین زن و شوهر، ربا بین سید و عبد، ربا بین مسلمان و کافر) اختصاص دارد؛ این فصل به قیاس موارد استثنا اعم از «ربا بین دولت و مردم»، «ربا در شرکت ها و مؤسسات اقتصادی شخصی» و «ربا در شرکت های سهامی» اشاره دارد. این اثر، کتاب سال کشوری و کتاب سال حوزه در سال 1381 برگزیده و مورد تقدیر قرار گرفته است.