سیر حکمت و هنر مسیحی

بنا به گفته مؤلف، بر اساس نظر بسیاری از متفکران، می‌توان چهار دوره در زندگانی بشر غربی مشاهده نمود؛ این چهار دوره با توجه به معارف دینی و غیردینی عبارتند از: دوره اول: دوران ماقبل یونانی (ربانی)، که در آن تفکر معنوی و شهودی غالب است. اعتقاد به خدا یا خدایان؛ دوره دوم: دوره یونانی – رومی که در آن تفکر متافیزیک و فلسفی غالب است؛ مسیحیان این دوره را به دوره پاگانیسم تعبیر کرده‌اند. بشر در این دوره به جای خدا یا خدایان به عالم واقع اصالت داده است. دوره سوم: دوره تئیسم (خدا مداری) که خدای واحد، پرستش شده و موضوع تفکر بشری است. دوره چهارم: دوره اومانیسم (انسان مداری) که انسان دایرمدار عالم انگاشته می‌شود. مؤلف برای آنکه مشخص کند تحولات تاریخ فرهنگ کلیسا و حکمت و هنر مسیحی که در سه دوره از ادوار چهارگانه تاریخ غرب تکوین یافته، در نسبت با صور نوعی تاریخی، چه وضعیتی پیدا کرده است، کتاب حاضر را بر اساس سه دوره پاگانیسم، تئیسم و دوره اومانیسم نوشته است. نگارنده کتاب به نظریه ادوار تاریخی که در مقابل نظریه تقدم و ترقی قرار دارد و در حکم اصل اساسی نگاه تاریخی ادیان و ملل عالم و آدم است، روی آورده و کوشیده است همه جریانات تاریخ کلیسا را از دریچه تاریخ‌نگاری جدید بنگرد.