به سوی دوزخ ای بی گناهان

نمایشنامه‌ی فلسفی «به‌سوی دوزخ... ای بی‌گناهان» یادآور آن داستان آغازین است: تبعید آدم و حوا. جهانی که در آن سیستم و قدرت در صدد ایجاد جامعه‌ای هستند که باید همه در آن "احساس گناه"ناکرده بکنند و مجرم و شریک جرم باشند و دستشان به گناهی آلوده. جامعه‌ای که شرط آزاد زیستن در آن، تحمل بار سنگین گناه است. بعد تراژیک این نمایشنامه، وجود دوزخی است که در آن، آدم‌ها با وجود محکومیت و شکنجه‌های هولناک، هم‌چنان در سکوت ابدی خویش، از شرایط موجود سپاسگزارند، و یا آن‌که تاب چنان وضعیتی ندارند و رهایی‌شان را در مرگ می‌بینند و به آن تن می‌دهند. مصطفی - ولی چرا تو همچین گناهی رو انتخاب کردی؟ جمیله - باید گناهی می‌بود که بازپرس ها باورش می کردن مصطفی - خب، ولی می‌تونستی داستان دیگه ای سرهم کنی. جمیله - اونا هم احمق‌ان؛ احمق مثل تو. مصطفی - چرا این‌جوری با من حرف می‌زنی جمیله. جمیله - هر گناهی رو پیدا می‌کردم می‌گفتند؛ تو زن خانه‌داری هستی، این گناه به تو نمی‌خوره. مصطفی - کی اینو می‌گفت؟ یارو خبرنگاره؟ جمیله - به نظر اونا تنها گناهی که مناسب زن باشه؛ اینه که زن .... بجزاین، هر گناهی که می‌بافتم می‌گفتند:«زن نمی‌تواند چنین کاری انجام دهد، این گناه مردانه است.» مصطفی - خدای من ... گناه زنانه و مردانه چه صیغه‌ایه؟ جمیله - نه. مردها همۀ گناه‌ها رو به انحصار خودشون درآوردن‌ و تنها چیزی که برای ما مونده؛ فقط اون گناهیه که به انداممون ربط داره.