دیگ آش

دیگ آش نوشته‌ی: امیل زولا ترجمه از فرانسوی: مهدی بهنوش معرفی کتاب دیگ آش اثر امیل زولا در ساختمان آبرومند خیابان شوازول پاریس، همسایه‌ها خوب می‌دانند چه چیزهایی را باید از چشم یکدیگر پنهان کنند. وقتی اکتاو موره، جوانی جاه‌طلب و تازه‌وارد، در یکی از واحدها ساکن می‌شود، خیلی زود درمی‌یابد که آشنایی با همین همسایه‌ها می‌تواند راه پیشرفتش را باز کند. کتاب  دیگ آش از دل رفت‌وآمدهای اکتاو، خواننده را به خانه خانواده‌هایی می‌برد که بخش زیادی از زندگی‌شان صرف حفظ ظاهر می‌شود. دیگ آش با نام اصلی Pot-Bouille در سال ۱۸۸۲ منتشر شد و دهمین رمان مجموعه‌ی روگون ماکار امیل زولا است. امیل زولا در این رمان ناتورالیستی، با طنزی گزنده به زندگی طبقه متوسط مرفه پاریس در دوران امپراتوری دوم فرانسه نگاه می‌کند. خلاصه داستان دیگ آش اکتاو موره از شهرستان به پاریس می‌آید تا در تجارت پیشرفت کند. او در ساختمانی در خیابان شوازول ساکن می‌شود و آشنایی با ساکنان آن را فرصتی برای بالا رفتن از نردبان ترقی می‌بیند. هرچه بیشتر به زندگی همسایه‌ها راه پیدا می‌کند، فاصله میان حرف‌هایی که در دیدوبازدیدها می‌شنود و تصمیم‌هایی که پشت درهای بسته گرفته می‌شود، آشکارتر می‌شود. در یکی از خانه‌ها، مادری به فکر ازدواج دخترانش با مردانی است که موقعیت خانواده را بهتر کنند. در خانه‌های دیگر، اختلاف‌ها و روابط پنهانی پشت تشریفات معاشرت پوشانده می‌شوند. خدمتکاران ساختمان هم از بسیاری از ماجراهایی خبر دارند که صاحب‌خانه‌ها خیال می‌کنند از چشم دیگران دور مانده است. زولا با دنبال کردن زندگی ساکنان طبقه‌به‌طبقه، نشان می‌دهد پول، ازدواج و آبرو چگونه بر تصمیم‌های روزمره آن‌ها اثر می‌گذارند. چرا ساختمان خیابان شوازول در رمان مهم است؟ امیل زولا با جابه‌جا کردن زاویه دید میان طبقات، به خواننده اجازه می‌دهد هر خانواده را هم از نگاه مهمانانش ببیند و هم از نگاه کسانی که در خانه‌اش کار می‌کنند. گفت‌وگوهای رسمی در اتاق پذیرایی یک روایت از زندگی خانواده به دست می‌دهند و حرف‌های خدمتکاران در آشپزخانه روایت دیگری. طنز رمان از همین فاصله شکل می‌گیرد. گاهی کسی که بیش از همه درباره آبروی دیگران حرف می‌زند، بیش از همه به سکوت اطرافیانش وابسته است. دیگ آش چه ارتباطی با بهشت بانوان دارد؟ اکتاو موره شخصیت مشترک دو رمان است. در دیگ آش ، او تازه به پاریس آمده و در پی پیدا کردن جای پای خود در تجارت است. در بهشت بانوان ، همان جوان را در جایگاه مدیر یک فروشگاه بزرگ می‌بینیم. هر دو کتاب را می‌توان مستقل خواند. اگر می‌خواهید مسیر اکتاو را دنبال کنید، از دیگ آش شروع کنید و بعد سراغ بهشت بانوان بروید. خواندن دیگ آش به چه کسانی پیشنهاد می‌شود؟ اگر از رمان‌های کلاسیک فرانسوی، طنز اجتماعی و داستان‌هایی با چند شخصیت و چند خط روایی لذت می‌برید، دیگ آش انتخاب مناسبی است. بخشی از لذت خواندن رمان در این است که با هر بار ورود به خانه‌ای دیگر، تصویری که از همسایه‌ها ساخته‌اید تغییر می‌کند.