فراموشی فعال

در بیان منتقدانه نویسنده، او با غلبه بر افسانه‏‌ها به سبک ساده و در دسترس، همراه با افسانه‌‏زدایی از افسانه‌‏ها، ایده‌‏های بدیهی شما را در مورد استراتژی، زیر سوال می‏‌برد. این کتاب همچنین یک رویکرد جایگزین برای استراتژی را ترسیم می‏‌کند که برای قرن بیست‌و‌یکم مناسب‌‏تر است. برای استفاده بیشتر از این کتاب، توصیه می‌شود فصل‌ها را یک‌به‌یک به آرامی مرور و در آن‏ها عمیقأ تأمل و بر اساس آن، پاسخ خود را به این سؤال که استراتژی باید چگونه باشد، پیدا کنید. در پایان از زحمات استاد فرهیخته و گرانقدر جناب آقای دکتر مجتبی لشکر بلوکی که افتخار دانش‌‏پذیری ایشان را داشته،‏ کمال تشکر را دارم. نکته‌‏های آموزنده و گفته‌‏های حکمیانه و پر رمز و راز ایشان، ذهن مرا با استراتژی جدید و مدل موعود پروراند و بستری شد تا به این حوزه علاقمند و این مسیر را ادامه دهم. در انتها، کتاب را با این جمله آغاز کنیم که با فراموشی فعال و حذف ده افسانه مهم استراتژی، راه را برای استراتژی بهتر باز کنیم. مقدمه نویسنده کتاب فراموشی فعال استراتژی یک آشفتگی و نابسامانی است. منظور از این جمله، طرز فکر درباره استراتژی است که در کتاب‏‌های درسی موجود بوده و در بسیاری از دوره‌‏های MBA در سراسر کره خاکی تدریس می‏‌شود. این رویکرد این‏گونه است که استراتژی با مأموریت‌ها و چشم‌اندازها آغاز و هدایت می‌شود، به شدت بر تحلیل‌های محیط بیرونی و محیط داخلی سازمان تکیه می‌کند، و توسط ابزارهای متعددی پشتیبانی می‌شود، و هدف آن تدوین و اجرای یک استراتژی عالی است که شایستگی سازمان را طی سه یا پنج سال آینده رقابت‌ناپذیر نماید. اگر منظور این جمله را نمی‌‏‎دانید نگاهی به آخرین نسخه کاوشی در استراتژی‏‌های شرکت نوشته: گری جانسون، کوان اسکولز و ریچارد ویتینگتون انداخته و محتوای آن را مرور کنید. این کتاب با بیش از یک میلیون نسخه فروخته شده، یکی از محبوب‏‌ترین کتاب‏‌های درسی استراتژی است. به‏طور اساسی استانداردی را تعیین کرده که توسط بسیاری از افراد استفاده می‏شود که بیانگر نگاهی از طرز تفکر غالب در مورد استراتژی است. واضح‏‌ترین شاخصی که نشان می‏‌دهد استراتژی یک آشفتگی و نابسامانی است، نرخ بالای شکست‏‌های گزارش شده در مطالعات دانشگاهی است. در بین مقالات، میزان شکست بین 50 تا 90 درصد گزارش شده است. این دامنه وسیع تا حد زیادی به نحوه سنجش موفقیت توسط پژوهشگران بستگی دارد. اما حتی اگر با بررسی انتقادی این عدد را به نصف کاهش داده، این نرخ شکست هنوز بسیار بالا است و مطمئناً قابل پذیرش هیچ فرآیند کسب‌وکار یا هر چیز دیگری نیست. یکی دیگر از شاخص‌هایی که نشان می‌دهد استراتژی آشفته و نابسامان است، این است که این رویکرد – و همچنین این حوزه به‌طور کلی – به شدت مورد انتقاد بسیاری از کارشناسان و مدیران کسب‌وکارها، مشاوران و استادان دانشگاه می‌باشد. در اینجا یک انتقاد به دلیل تاریخچه جذاب آن ارائه می‏شود. رویکرد اشاره شده در سال 1984 «سنتی» و «تحریف شده» نامیده می‏‌شد (در مقاله برنامه‏‌ریزی دراز مدت توسط روی ورنهام). بیش از 35 سال پیش است (همان سالی که اولین نسخه کتاب کاوشی در استراتژی‌های شرکت انتشار یافت). از آن زمان تاکنون، انتقادات مشابهی از سوی کارشناسان متعدد مطرح شده است. مهم‌ترین انتقادات این رویکرد به استراتژی عبارت است از: به ابزارها و چارچوب‌های بسیار زیادی تقسیم می‌شود که در بهترین حالت، به‌صورت ضعیفی به هم متصل هستند. بیش از حد، مبتنی بر ابزارها و متمرکز بر سود ضروری هستند. تأکید بیش از حد بر تجزیه و تحلیل‏‌های اقتصادی، به قیمت استفاده از مهارت‏‌های ساختگی مصنوعی و هنری و در نتیجه بیشتر نمایشی هستند. به اندازه کافی مبتنی بر ارزش نیست، یا بر ارزش‏های اشتباه متمرکز است، در نتیجه رفتار غیراخلاقی فردگرایانه را پرورش می‏‌دهد. متکی به راه‏‌حل‏‌های مبتنی بر موارد بسیار ساده و تجویزی است. بیش از حد مبتنی بر خرد جمعی، متخصصان و استادان برجسته است و تظاهر به دانش به‏جای تئوری معتبر می‌‏باشد. از دست دادن ارتباط خود در دنیای امروز با محتوایی که عمدتاً چندین دهه قدمت دارد. این موضوعی است که نادیده گرفتن آن غیرممکن است. با این وجود، کمی و گه‌گاه به‏روز می‌‏شود، ماهیت رویکرد استراتژی غالبأ در دهه‏‌های گذشته تقریباً یکسان باقی مانده است. برای مشاهده این موضوع، می‌توانید یک کتاب درسی استراتژی جایگزین به‌صورت تصادفی از هر سالی پیدا کرده، به احتمال بسیار زیاد، کم و بیش همان محتوایی را که در (کاوشی در استراتژی‌های شرکت) وجود دارد، بیابید. البته تفاوت‌هایی وجود دارد، اما ایده‌های متعارف درباره استراتژی کسب‌وکار در تمام این سال‌ها به‌طور قابل ‌توجهی ثابت مانده است. از یک طرف، می‌توان آن را به‌عنوان یک داستان موفقیت قابل توجه