جهان‌شمولی هیجان

هیجان‌ها در عمیق‌ترین لایه‌های ذهن و زندگی اجتماعی ما جاری‌اند و رفتارها، تصمیم‌گیری‌ها و حتی تمدن‌های بشری را شکل می‌دهند؛ اما پرسشی بنیادین، گفتمان علمی را به دو اردوگاه تقسیم کرده است: آیا هیجان‌ها، برنامه‌هایی تکاملی و جهان‌شمول در زیست‌شناسی ما هستند یا برساخته‌هایی فرهنگی و تاریخی که جوامع مختلف آن‌ها را به شیوه‌هایی یکتا تعریف می‌کنند؟ پاسخ به این پرسش، درک ما را از ماهیت انسان دگرگون می‌سازد. کتاب «جهان‌شمولی هیجان» از مجموعۀ روان‌شناسی کمبریج، جامع‌ترین و به‌روزترین بررسی میان‌رشته‌ای از این مناظرۀ جذاب و پرمناقشه است. این اثر، خواننده را به سفری روشنگرانه می‌برد که از آزمایشگاه‌های روان‌شناسی و علوم اعصاب آغاز می‌شود، به میدان‌های پژوهش جامعه‌شناسان و مردم‌شناسان می‌رسد و درنهایت به فضای انتزاعی فلسفه، تاریخ و زبان‌شناسی راه می‌یابد. نویسنده، استدلال‌های هر دو جبهۀ جهان‌شمول‌گرا و ساخت‌گرا را با دقت یک مورخ و بی‌طرفی یکح دانشمند موشکافی می‌کند. اوج هنرنمایی کتاب در بخش پایانی آن است؛ جایی که نویسنده با مهارتی ستودنی، نقشۀ راهی برای گذر از این دوقطبی ارائه می‌دهد و مدل‌های ترکیبی و امیدبخش «زیست‌فرهنگی» را ترسیم می‌کند؛ مدل‌هایی که در آن زیست‌شناسی و فرهنگ نه رقیب، بلکه شرکایی جدایی‌ناپذیر در تکوین تجربۀ هیجانی ما هستند. ترجمۀ فارسی حاضر، با رعایت امانت، دقت علمی و ظرافت ادبی، این مرجع شاهکار را به شکلی درخشان در اختیار فارسی‌زبانان قرار می‌دهد. مطالعۀ این کتاب برای تمام دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان روان‌شناسی، علوم شناختی، علوم اعصاب، علوم اجتماعی و فلسفۀ ذهن، نه‌تنها یک فرصت، بلکه ضرورتی علمی است. این کتاب بیش از یک مرجع دانشگاهی صرف است؛ سفری فکری است به قلب یکی از زنده‌ترین و مهم‌ترین بحث‌های معاصر که هر صفحه‌اش خواننده را به بازاندیشی در باب سرشت هیجانات انسانی فرامی‌خواند. وحید صادقی فیروزآبادی، دانشیار گروه روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی متخصص علوم اعصاب سازمانی و سلامت بالینی