بر اساس سن
این دسته کمک می‌کند کتاب مناسب سن کودک یا نوجوان خود را آسان‌تر پیدا کنید؛ از کتاب‌های تصویری خردسالان تا داستان‌های بلند نوجوانان.
کتاب‌های این دسته۰ کتاب
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
کتابی که برای یک بچه‌ی سه‌ساله دوست‌داشتنی است، برای یک بچه‌ی ده‌ساله شاید کسل‌کننده باشد و کتابی که نوجوان را غرق می‌کند، برای بچه‌ی هفت‌ساله زودهنگام است. برای همین انتخاب کتاب کودک و نوجوان بر اساس سن، یکی از بهترین راه‌های شروع است. این صفحه به شما کمک می‌کند بدانید در هر سن چه نوع کتابی مناسب است، چه چیزهایی را در کتاب ببینید و چطور از سرگردانی جلوی قفسه‌ی کتاب نجات پیدا کنید.
اگر پدر، مادر، مربی، معلم یا حتی عمه و دایی هستید که می‌خواهید هدیه‌ی کتاب بگیرید، این راهنما برای شماست. سن فقط یک راهنمای کلی است، نه یک قانون، و ما در ادامه توضیح می‌دهیم چرا و چطور.
بچه‌ها در هر مرحله چیزهای متفاوتی از کتاب می‌خواهند و می‌توانند بفهمند. نوزاد با رنگ و صدا ارتباط برقرار می‌کند. بچه‌ی پیش‌دبستانی با قصه‌ی کوتاه و تصویر بزرگ. بچه‌ی دبستانی با ماجرا و شخصیت. نوجوان با پرسش‌های بزرگ درباره‌ی زندگی. کتابی که با این مرحله همخوان نباشد، یا برای بچه سخت است و ناامیدش می‌کند، یا ساده است و کسلش می‌کند.
انتخاب بر اساس سن چند مزیت دارد. اول اینکه بچه تجربه‌ی موفق خواندن یا شنیدن دارد و علاقه‌اش زنده می‌ماند. دوم اینکه زبان و مفهوم‌ها با ذهن او هماهنگ است. سوم اینکه والدین می‌توانند مطمئن‌تر انتخاب کنند و کتاب‌های نامناسب را کنار بگذارند.
البته سن دقیق عدد ثابتی نیست. بچه‌ای که زودتر به خواندن رسیده، شاید کتاب گروه سنی بالاتر را بخواهد و بچه‌ای که دیرتر آماده است، شاید کتاب پایین‌تر را دوست داشته باشد. هر دو طبیعی است و نگرانی ندارد.
در این سن، کتاب بیشتر یک اسباب‌بازی است تا یک متن. بچه هنوز نمی‌تواند داستان را دنبال کند، ولی از دیدن تصویر، شنیدن صدای شما و لمس کردن کتاب لذت می‌برد. دسته‌ی نوزاد و نوپا برای همین سن‌هاست.
لازم نیست متن را دقیق بخوانید. تصویر را نشان بدهید و بگویید «این گربه است، میو می‌کند». بچه‌ها این سن با شنیدن صدای شما آرام می‌شوند و کلمه‌ها را یاد می‌گیرند. چند دقیقه کافی است و اگر بچه بی‌حوصله شد، کتاب را کنار بگذارید و بعدا برگردید.
بچه‌ی این سن یک کتاب را بارها و بارها می‌خواهد. این تکرار طبیعی است و یادگیری را عمیق می‌کند. اگر خسته شدید، فکر کنید که او هنوز دارد کشف می‌کند.
این سن، دوران طلایی کتاب تصویری است. بچه شروع می‌کند به دنبال کردن قصه، به پرسیدن چرا و به تخیل. کتاب‌های مناسب این گروه سنی در دسته‌ی خردسال (۳ تا ۶ سال) جمع شده‌اند.
قصه‌های کوتاه با شخصیت‌های آشنا مثل حیوان‌ها، خانواده و دوستی. کتاب‌های الفبا و شمارش که با تصویر آموزش می‌دهند. کتاب‌های درباره‌ی احساسات مثل خشم، ترس و شادی که به بچه کمک می‌کنند حالت‌هایش را بشناسد. کتاب‌های عادت‌های روزانه مثل مسواک زدن و خوابیدن.
متن کوتاه در هر صفحه، حروف درشت و خوانا، تصویرهایی که با متن هماهنگ باشند و پایانی آرام و امیدبخش. قصه‌ی خیلی ترسناک برای این سن مناسب نیست. اگر بچه‌ی شما حساس است، پیش از خواندن با صدای بلند، خودتان یک بار ورقی بزنید.
در این سن بچه‌ها عاشق شنیدن قصه‌اند و به شما نیاز دارند. صدا را تغییر بدهید، برای هر شخصیت لحن مخصوص بگذارید و وسط قصه مکث کنید و بپرسید «به نظرت بعدش چه می‌شود؟». این پرسش‌ها فکر و زبان بچه را تقویت می‌کند.
در این سن خیلی از بچه‌ها خواندن را یاد می‌گیرند. کتاب‌های دسته‌ی کودک (۶ تا ۹ سال) معمولا حروف درشت، جمله‌های کوتاه و تصویرهای فراوان دارند تا خواندن اولین کتاب‌ها لذت‌بخش باشد.
وقتی بچه تازه خواندن را یاد گرفته، با کتاب‌های خیلی کوتاه و ساده شروع کنید. حتی اگر کتاب خیلی آسان به نظر برسد، تجربه‌ی «خودم تمامش کردم» ارزش زیادی دارد. سرعت را بچه تعیین می‌کند، نه شما.
حتی وقتی بچه خودش می‌خواند، خواندن بلند برایش لذت دارد. شما می‌توانید کتابی را که سطحش بالاتر از توان خواندن اوست بخوانید و او فقط گوش کند. این کار دایره‌ی واژگان و تخیلش را وسیع می‌کند.
قصه‌های ماجراجویانه، حیوان‌ها، دوستی، مدرسه، خانواده و شخصیت‌های خنده‌دار. کتاب‌های علمی ساده درباره‌ی حیوانات، فضا و بدن انسان. داستان‌های مصور. و کتاب‌های بازی و فعالیت.
در این سن بچه‌ها معمولا شروع می‌کنند به پیدا کردن سلیقه‌ی خودشان. بگذارید بین چند کتاب انتخاب کنند. کتابی که خودش برمی‌دارد، بیشتر خوانده می‌شود.
این سن، سن خواننده‌ی مستقل است. بچه‌ها می‌توانند کتاب‌های چندفصلی بخوانند و به مجموعه‌ها و ماجراهای بلند علاقه پیدا می‌کنند. کتاب‌های کودک (۹ تا ۱۲ سال) برای همین گروه است.
بچه‌های این سن اغلب عاشق ماجرا و رازند: قصه‌های ماجراجویی، کارآگاهی، فانتزی و داستان‌های واقعی درباره‌ی بچه‌های دیگر. وقتی یک کتاب از مجموعه را دوست داشته باشند، معمولا با ولع به سراغ بقیه می‌روند و این عادت خواندن را محکم می‌کند.
کتاب‌های علمی و دانستنی‌ها در این سن بسیار محبوب‌اند. بچه‌ها دوست دارند بدانند چرا آسمان آبی است، حیوانات چطور زندگی می‌کنند و فضا چقدر بزرگ است. کتاب‌هایی که با تصویر و آزمایش ساده توضیح می‌دهند، بهترین‌اند.
بچه‌ها در این سن درباره‌ی دوستی، عدالت و درست و غلط فکر می‌کنند. داستان‌هایی که این پرسش‌ها را بدون موعظه مطرح می‌کنند، هم لذت‌بخش‌اند و هم فکر بچه را درگیر می‌کنند. اگر بچه بعد از خواندن سؤال پرسید، گفت‌وگو را جدی بگیرید.
نوجوانی سن جست‌وجوی هویت است و کتاب‌ها می‌توانند همراه خوبی باشند. دسته‌ی نوجوان (۱۲ سال به بالا) برای همین گروه در نظر گرفته شده است. اگر به رمان علاقه دارید، دسته‌ی رمان نوجوان هم مفید است.
نوجوان‌ها دوست دارند خودشان انتخاب کنند و اگر احساس کنند کتابی به آن‌ها تحمیل شده، مقاومت می‌کنند. به‌جای توصیه‌ی مستقیم، چند کتاب را در دسترس بگذارید و بگذارید خودشان انتخاب کنند. علاقه‌مندی‌های آن‌ها ممکن است از فانتزی و ماجرا تا داستان‌های واقعی درباره‌ی مشکلات زندگی باشد.
بعضی کتاب‌های نوجوان درباره‌ی موضوع‌های جدی مثل دوستی‌های پیچیده، خانواده و رشد صحبت می‌کنند. بد نیست خودتان هم کتاب را ورق بزنید تا بدانید درباره‌ی چیست و بتوانید با فرزندتان گفت‌وگو کنید. اگر فرزندتان مشکل روانی یا احساسی جدی دارد، کتاب جای مشاور و متخصص نیست.
نوجوان بهتر است بداند که کتاب‌ها در خانه در دسترس‌اند و می‌تواند هر زمان یکی را بردارد. همین دسترسی آسان، بی‌آن‌که چیزی گفته شود، عادت خواندن را زنده نگه می‌دارد.
وقتی جلوی صفحه‌ی کتاب هستید، این فهرست را در ذهن داشته باشید.
مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و می‌توانید چند کتاب را با هم مقایسه کنید.
گاهی بچه‌ای کتابی را انتخاب می‌کند که به نظر شما برای او خیلی ساده یا خیلی سخت است. جلوی خودتان را بگیرید و فورا رد نکنید. کتاب ساده‌تر برای بچه‌ای که تازه شروع کرده، اعتماد به نفس می‌آورد. کتاب سخت‌تر، اگر شما همراهش باشید، فرصت خوبی برای گفت‌وگو و یادگیری است.
نگرانی رایج این است که بچه «همیشه فقط یک نوع کتاب» می‌خواهد. مثلا فقط کمیک یا فقط کتاب‌های یک شخصیت. این هم بد نیست. خواندن هر چیزی بهتر از نخواندن است و بچه کم‌کم خودش دامنه‌اش را بزرگ می‌کند. می‌توانید کتاب‌های نزدیک به علاقه‌اش را نشانش بدهید، بدون اینکه او را وادار کنید.
اگر بچه‌ی شما در خواندن مشکل دارد یا دشواری مداوم می‌بینید، بهتر است با معلم یا متخصص مشورت کنید. کتاب ابزار خوبی است ولی جای ارزیابی حرفه‌ای را نمی‌گیرد.
یک باور رایج این است که کتاب تصویری فقط برای بچه‌های کوچک است. اما کتاب‌های تصویری خوب لایه‌های متفاوتی دارند و هر سنی می‌تواند از آن‌ها لذت ببرد. بچه‌ی کوچک تصویر را می‌بیند، بچه‌ی بزرگ‌تر جزئیات را کشف می‌کند و بزرگ‌ترها پیام عمیق‌تر را می‌فهمند. دسته‌ی کتاب‌های تصویری از همین دسته کتاب‌هاست.
اگر بچه‌ی شما از سن معمولی کتاب‌های تصویری گذشته، لازم نیست آن‌ها را کنار بگذارد. بگذارید هر وقت خواست به آن‌ها برگردد. بازگشت به کتاب‌های آشنا، بخشی از تجربه‌ی خواندن است و آرامش هم می‌دهد.
خواندن با صدای بلند فقط برای بچه‌های کوچک نیست. بچه‌های دبستانی و حتی نوجوان‌ها هم از اینکه کسی برایشان بخواند لذت می‌برند. این کار چند فایده دارد: کتاب‌هایی را که خودشان نمی‌توانند بخوانند، در اختیارشان می‌گذارد، پیوند عاطفی می‌سازد و ذوق ادبی را رشد می‌دهد.
اگر وقت کم دارید، ده دقیقه قبل از خواب کافی است. یک فصل کوتاه از یک رمان، یک شعر، یا چند صفحه از یک کتاب دانستنی. مهم این است که ثابت باشد.
بچه‌ها همیشه نمی‌خواهند فقط گوش کنند. گاهی نوبتی بخوانید: یک صفحه شما، یک صفحه او. این کار خواندن را به بازی تبدیل می‌کند و بچه را وادار نمی‌کند که به‌تنهایی از پس متن بربیاید.
کتابخانه‌ی خوب لازم نیست پر از کتاب گران باشد. لازم است متنوع باشد و با رشد بچه تغییر کند. چند اصل ساده کمک می‌کند.
اگر می‌خواهید هدیه بخرید، سن، علاقه و کتاب‌هایی که بچه دارد را در نظر بگیرید و از مشخصات کتاب کمک بگیرید. نوشتن یک پیام کوتاه در صفحه‌ی اول کتاب، هدیه را شخصی‌تر می‌کند.
اولین اشتباه، عجله برای رسیدن به کتاب‌های بزرگ‌تر است. بعضی والدین می‌خواهند بچه هر چه زودتر به کتاب‌های سطح بالا برسد و او را از کتاب‌های تصویری دور می‌کنند. نتیجه‌اش گاهی بی‌علاقگی است.
دومین اشتباه، عدد سن را قانون گرفتن است. برچسب سن راهنماست و باید با شخصیت بچه تطبیق داده شود.
سومین اشتباه، خرید کتاب برای «بچه‌ای که خواهد شد». کتابی که می‌گویند «بچه بزرگ می‌شود و می‌فهمد» معمولا سال‌ها روی قفسه می‌ماند. کتاب را برای بچه‌ی امروز بخرید.
چهارمین اشتباه، نادیده‌گرفتن سلیقه‌ی بچه است. کتاب مناسب سن اگر موضوعش برای بچه جذاب نباشد، خوانده نمی‌شود.
پنجمین اشتباه، اجبار است. وقتی خواندن به تکلیف تبدیل شود، بچه از آن فرار می‌کند. کتاب باید لذت باشد.
این پرسش را والدین زیاد می‌پرسند و جواب ساده‌اش این است: هر دو. سن به شما می‌گوید کتاب از نظر زبان و مفهوم برای بچه قابل فهم است. علاقه به شما می‌گوید بچه واقعا کتاب را باز می‌کند. اگر فقط به سن نگاه کنید، ممکن است کتابی بخرید که فرزندتان دوستش ندارد. اگر فقط به علاقه نگاه کنید، ممکن است کتابی بخرید که برایش زودهنگام یا خیلی ساده است.
راه میانه این است که اول دایره‌ی مناسب سن را مشخص کنید، بعد داخل آن به علاقه‌ی بچه بروید. مثلا اگر فرزند شما هشت‌ساله است و عاشق حیوان‌هاست، بین کتاب‌های این گروه سنی، دنبال کتاب‌های حیوانات و طبیعت بگردید. این ترکیب معمولا بهترین نتیجه را می‌دهد.
وقتی بچه‌ی شما هنوز علاقه‌اش را کشف نکرده، تنوع بدهید: یک قصه، یک کتاب دانستنی، یک کتاب فعالیت و یک کمیک. ببینید به کدام بیشتر برمی‌گردد. انتخاب بر اساس سن با مشاهده‌ی رفتار او کامل می‌شود.
بچه‌ها معمولا خودشان نشانه می‌دهند. اگر این نشانه‌ها را ببینید، شاید وقتش باشد که کتاب‌های سطح بالاتر را هم کنار قبلی‌ها بگذارید.
نشانه‌های عکس هم هست. اگر بچه از کتاب فراری است، شاید کتاب برای او سخت است. در این صورت یک پله پایین‌تر بروید و دوباره شروع کنید. این عقب‌نشینی شکست نیست، انتخاب هوشمندانه است. کتاب مناسب سن یعنی کتابی که بچه بتواند از آن لذت ببرد، نه کتابی که فقط عدد روی جلدش درست باشد.
در خانه‌هایی که چند بچه با سن‌های مختلف دارند، خواندن با هم چالش دارد. کوچک‌ترین بچه هنوز می‌خواهد تصویر ببیند و بزرگ‌تر دنبال ماجراست. چند راه حل وجود دارد.
یک راه، کتاب‌های تصویری با لایه‌های مختلف است که هر بچه چیزی از آن برمی‌دارد. راه دیگر، نوبت‌بندی است: امشب کتاب کوچک‌تر، فردا شب کتاب بزرگ‌تر. راه سوم، این است که بزرگ‌تر برای کوچک‌تر بخواند. این کار به بچه‌ی بزرگ‌تر حس مسئولیت و به کوچک‌تر ارتباط با برادر یا خواهر می‌دهد.
مقایسه‌ی بچه‌ها با هم را کنار بگذارید. اگر کوچک‌تر زودتر از برادرش خواندن را یاد گرفت، یا بزرگ‌تر بیشتر از کتاب فرار می‌کند، چیزی درباره‌ی هوش یا آینده‌ی آن‌ها نمی‌گوید. هر بچه ریتم خودش را دارد.
برای بسیاری از خانواده‌ها رقیب اصلی کتاب، گوشی و تلویزیون است. راه‌حل این نیست که همه‌چیز را ممنوع کنید. بچه‌ها معمولا در برابر ممنوعیت‌های شدید مقاومت می‌کنند. کمک می‌کند اگر کتاب در زندگی آن‌ها جای ثابت و دلپذیر داشته باشد: قبل از خواب، در سفر یا بعد از ظهر جمعه.
مدرسه هم بخشی از ماجراست. کتاب درسی و کتاب داستان دو تجربه‌ی متفاوت‌اند. بچه‌ای که از درس خسته است، شاید به کتابی نیاز دارد که هیچ ربطی به مدرسه نداشته باشد. به او اجازه بدهید کتاب سرگرم‌کننده بخواند و آن را «وقت هدر رفته» نبینید.
اگر معلم مدرسه فهرستی از کتاب‌های پیشنهادی داده، آن را هم ببینید ولی الزام نکنید. کتابی که با علاقه‌ی بچه هماهنگ باشد، بیشتر از فهرست اجباری کار می‌کند.
برای اینکه در یک نگاه ببینید، این خلاصه را داشته باشید.
هر کدام از این‌ها یک راهنمای کلی است و مرزها نرم هستند. اگر بچه‌ی شما بین دو گروه قرار می‌گیرد، از هر دو گروه نمونه بردارید و ببینید کدام را بیشتر دوست دارد. با تجربه‌ی چند کتاب، انتخاب بر اساس سن برایتان ساده‌تر می‌شود.
معلم‌ها و مربی‌ها هم هر روز با پرسش کتاب مناسب سن روبه‌رو می‌شوند. در یک کلاس، بچه‌ها با سطح‌های مختلف می‌خوانند و یک فهرست ثابت برای همه جواب نمی‌دهد. راه بهتر این است که برای هر سطح چند کتاب کنار هم بگذارید و بچه‌ها بین آن‌ها انتخاب کنند.
در کتابخانه‌ی کلاس یا مدرسه، چیدن کتاب‌ها بر اساس سن و سطح، پیدا کردنشان را ساده می‌کند. برچسب رنگی روی ستون کتاب برای هر گروه سنی، بچه‌ها را خودمختار می‌کند و آن‌ها بی‌آن‌که بپرسند، قفسه‌ی مناسب خودشان را پیدا می‌کنند. کتاب‌های بر اساس سن معمولا کار معلم را راحت‌تر می‌کند، به شرطی که انعطاف داشته باشید و اجازه بدهید بچه‌ها گاهی سراغ قفسه‌ی دیگر هم بروند.
اگر می‌خواهید برای کلاس کتاب بخرید، مشخصات هر کتاب را ببینید و مخاطب مورد نظر ناشر را کنار سطح واقعی بچه‌های کلاس بگذارید. ترکیب دیدگاه ناشر و مشاهده‌ی خودتان، بهترین معیار است. یادتان باشد کتاب بر اساس سن فقط نقطه‌ی شروع گفت‌وگوست و بچه‌ها بهترین راهنمای شما هستند.
برای دیدن کل مجموعه‌ی کتاب‌های کودک و نوجوان، دسته‌ی کودک و نوجوان را ببینید. اگر به قصه‌های سنتی علاقه دارید، دسته‌ی قصه و افسانه را از دست ندهید. و برای بچه‌هایی که خواندن را با نقاشی و ماجرا دوست دارند، داستان مصور و کمیک هم گزینه‌ی مناسبی است.
کتاب‌های تصویری با متن کوتاه، شعر و قافیه، کتاب‌های الفبا و شمارش، و قصه‌های ساده درباره‌ی حیوان‌ها و خانواده. جنس محکم مهم است.
نگران نشوید، هر بچه ریتم خودش را دارد. کتاب‌های ساده و کوتاه با حروف درشت انتخاب کنید و هر روز چند دقیقه با هم بخوانید. اگر مشکل ادامه داشت، با معلم مشورت کنید.
سن راهنمای خوبی است ولی تنها معیار نیست. علاقه، توان خواندن و شخصیت بچه هم مهم‌اند.
از موضوع علاقه‌ی خودش شروع کنید: ماجرا، فانتزی، ورزش یا دانستنی. کتاب‌های داستان مصور و رمان‌های کوتاه هم برای شروع خوب‌اند. اجبار نکنید.
سن دقیق، علاقه‌ی بچه و کتاب‌هایی که دارد را در نظر بگیرید. کتابی از یک موضوع محبوب او، یا ادامه‌ی مجموعه‌ای که دوست دارد، معمولا انتخاب مطمئنی است.
بله، نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.
زمان مشخصی نیست. وقتی بچه خودش کنجکاو شد، به کتاب‌های بلندتر اشاره کرد و توانست چند صفحه را بدون خستگی بخواند، می‌توانید آرام شروع کنید و همزمان کتاب‌های تصویری را هم کنار نگذارید.
انتخاب کتاب بر اساس سن، راهی ساده برای پیدا کردن کتابی است که با ذهن و علاقه‌ی بچه هماهنگ باشد. از کتاب‌های مقوایی نوزاد تا رمان‌های نوجوانی، هر مرحله زیبایی خودش را دارد و فرصتی است تا کتاب و بچه دوست شوند.
گروه سنی فرزندتان را از دسته‌های همین صفحه پیدا کنید، مشخصات هر کتاب را در صفحه‌ی خودش بخوانید و نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. به دسته‌ی بر اساس سن کتاب‌جم سر بزنید و اولین کتاب مشترک را انتخاب کنید.