پرش به محتوای صفحه

فیزیک

فیزیک بنیادی‌ترین قوانین جهان را کاوش می‌کند؛ این دسته کتاب‌های درسی، تخصصی و ترویجی فیزیک را برای دانشجویان و علاقه‌مندان یکجا آورده است.
کتاب‌های این دسته۴۸۷ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب شرحی بر رایانش و محاسبات کوانتومی

دیوید مک ماهون

ترجمه‌ی محمدعلی گنجعلی.فاطمه بابائی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۴۹۰٬۰۰۰۴۶۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ترمودینامیک تعادل

سی جی ادکینز

ترجمه‌ی حسین معصومی‌همدانی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۵۴۰٬۰۰۰۵۱۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طیف نمایی لیزری

ولف گانگ دمترودر

ترجمه‌ی محمود ملاباشی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۴۹۰٬۰۰۰۴۶۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آشنایی با مکانیک

دانیل کلپنر

ترجمه‌ی هوشنگ سپهری

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۶۵۰٬۰۰۰۶۱۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ترمودینامیک آماری

دونالد ای. مک کواری

ترجمه‌ی غلامعباس رجبعلی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۶۰۰٬۰۰۰۵۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول و کاربردهای لیزرهای فیبری

علیرضا بنانج

ترجمه‌ی جایگزینی یا مشارکت؟

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۷۰۰٬۰۰۰۶۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سلولهای خورشیدی مبتنی بر نقاط کوانتومی

جیانگ وو

ترجمه‌ی مهدی موسوی کمازانی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۷۵۰٬۰۰۰۷۱۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تولید و شکاف هسته‌های سنگین و فوق سنگین

هادی اسلامی زاده

ترجمه‌ی جایگزینی یا مشارکت؟

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۴۵۰٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک تجربی جامع جلد 2 (پایه دوازدهم)

منصور داودوندی- حامد نبی منصور- یوسف صباغی

مشاوران آموزش

۲۰٪۹۹۰٬۰۰۰۷۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آشنایی با مواد مغناطیسی جلد دوم (ویراست دوم)

بی. دی. کالیتی

ترجمه‌ی مهدی خدایی

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۳۴۰٬۰۰۰۳۲۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آشنایی با حساب تانسوری و نسبیت

درک لاودن

ترجمه‌ی محمدرضا بهفروز

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۲۴۵٬۰۰۰۲۳۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب ماتریسها و تانسورها در فیزیک

ا.و.جوشی

ترجمه‌ی سالار باهر

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۴۱۳٬۰۰۰۳۹۲٬۳۵۰تومان
جلد کتاب آشنایی با دینامیک آشوبناک

جی. ال. بیکر

ترجمه‌ی مجید قناعت شعار

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۱۴۰٬۰۰۰۱۳۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانستنی های علم الکترونیک

راجر فرانسیس بریجمن

ترجمه‌ی داریوش حسینی

سبزان

۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حقیقت آن چیزی نیست که به نظر می رسد

کارلو روولی

ترجمه‌ی آوین تهمتن

سبزان

۲۰٪۱٬۳۷۰٬۰۰۰۱٬۰۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانستنی های علم فیزیک

ریچارد هموند

ترجمه‌ی بهزاد منتظری

سبزان

۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مادۀ تاریک و دایناسورها

لیزا رندال

ترجمه‌ی امیر نظام امیری

سبزان

۲۰٪۲٬۰۹۰٬۰۰۰۱٬۶۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب معادله جهان

اندرو توماس

ترجمه‌ی احسان بدریکوهی

سبزان

۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نظریۀ نسبیت خاص و عام برای مبتدیان

جان استودارد

ترجمه‌ی فاطمه همتیان

سبزان

۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه درسنامه فیزیک فاینمن (2 جلدی)

ریچارد فاینمن، رابرت لیتون، متیو سندز

ترجمه‌ی محمد مقدسی، محبوبه مشهدی

سبزان

۲۰٪۴٬۴۰۰٬۰۰۰۳٬۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه کوانتومی (3 جلدی)
۲۰٪۲٬۶۳۰٬۰۰۰۲٬۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه کارلو روولی

کارلو روولی

سبزان

۲۰٪۲٬۶۳۰٬۰۰۰۲٬۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک مفهومی – جلد دوم: ویژگی‌های ماده، گرما، صوت

پل جی.هیوئیت

ترجمه‌ی منیژه رهبر

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک پایه – جلد اول – مکانیک

فرانک ج.بلت

ترجمه‌ی مهران اخباریفر

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دوره درسی فیزیک – تمرینها و مسائل

بوخوتسف، شالنوف، کریوچنکوف، میاکیف

ترجمه‌ی پرویز تاریخی، حسن گلریز

فاطمی

۱۵٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۱٬۰۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب الکتریسیته ساکن

حمید فدایی فرد، محسن داودی، محمود حسنی اردستانی، سید محمد کلانتریان، محمدرضا شریف زاده اکباتانی

فاطمی

۱۵٪۶۰٬۰۰۰۵۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ۲۰۰ مساله شگفت انگیز فیزیک

رایلی، هونیک، گندیک

ترجمه‌ی محمدعلی جعفری

فاطمی

۱۵٪۳۹۰٬۰۰۰۳۳۱٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اسرار زمان

کارلو رولی

ترجمه‌ی محمدعلی جعفری

فاطمی

۱۵٪۲۷۰٬۰۰۰۲۲۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک2 یازدهم دوره دوم متوسطه(علوم تجربی)
۲۵٪۷۳٬۰۰۰۵۴٬۷۵۰تومان
جلد کتاب فیزیک3دوازدهم (ریاضی فیزیک)
۲۵٪۷۳٬۰۰۰۵۴٬۷۵۰تومان
جلد کتاب فرهنگ لغات و اصطلاحات فیزیک

داود تاتی بختیاری

آراد

۵٪۱۲۵٬۰۰۰۱۱۸٬۷۵۰تومان
جلد کتاب نهفتگی رادیویی (ابزاری برای شناسایی اتمسفر)
۵٪۳۹۵٬۰۰۰۳۷۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب فیزیک ذرات

تام وینتی

ترجمه‌ی ابراهیم اسکافی

شیرازه

۱۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زمان - چاپ اول

کرگ کلندر، رالف ادنی

ترجمه‌ی آرش قزوینه

شیرازه

۱۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نیوتن و فیزیک کلاسیک(قدم اول)-چاپ یک

ویلیام رانکلین

ترجمه‌ی مجتبی سلطانی

شیرازه

۱۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نظریۀ کوانتومی

جان پلکینگ‌هورن

ترجمه‌ی حسین معصومی‌همدانی

فرهنگ معاصر

۱۵٪۵۷۰٬۰۰۰۴۸۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب نسبیت

راسل استنارد

ترجمه‌ی محمدرضا بهاری

فرهنگ معاصر

۱۵٪۴۵۰٬۰۰۰۳۸۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فرهنگ واژگان فیزیک

عبدالحسن بصیره

فرهنگ معاصر

۱۵٪۱٬۸۰۰٬۰۰۰۱٬۵۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک ذرات

فرانک کلوز

ترجمه‌ی فیروز آرش

فرهنگ معاصر

۱۲٪۸۳۵٬۰۰۰۷۳۴٬۸۰۰تومان
جلد کتاب نقش امواج در آفرینش عالم
۲۰٪۵۵۰٬۰۰۰۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک در چند دقیقه

جایلز اسپارو

ترجمه‌ی حسن فتاحی، صفورا تنباکویی

گوتنبرگ

۲۰٪۲۵۹٬۰۰۰۲۰۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب نورشناسی (رساله ای درباره بازتاب ها،شکست ها،خمیدگی ها و رنگ های نور)
۱۵٪۴۸۰٬۰۰۰۴۰۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه دانشجویان کوچک 3 (جلدهای 14 تا 19)،(2زبانه)

کریس فری، جولیا کرگنو

ترجمه‌ی محمدحسام برجیسیان

قدیانی

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک مفهومی 2 (ویژگی های ماده،گرما،صوت)

پل جی.هیوئیت

ترجمه‌ی منیژه رهبر

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب به زبان اینشتین

ریچارد ولفسون

ترجمه‌ی آرش ظهوریان پردل

فاطمی

۱۵٪۷۵۰٬۰۰۰۶۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بیست پک فیزیک تجربی 1 دهم
۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بیست پک فیزیک تجربی 3 دوازدهم

گروه مولفان

مهروماه

۲۰٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۸۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بیست پک فیزیک ریاضی 3 دوازدهم

گروه مولفان

مهروماه

۲۰٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۹۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب تست فیزیک دهم تجربی

امین امینی، نوید شاهی، رضا سبزمیدانی

خیلی سبز

۱۸٪۱٬۵۵۰٬۰۰۰۱٬۲۷۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول ریاضی فلسفه طبیعی

آیزاک نیوتن

ترجمه‌ی بهنام شیخ باقری

نشر نی

۱۲٪۲٬۸۰۰٬۰۰۰۲٬۴۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سفر در زمان (در مفهوم زمان و تاریخ آن)

جیمز گلیک

ترجمه‌ی حسین پیران

قطره

۱۵٪۱٬۱۵۵٬۰۰۰۹۸۱٬۷۵۰تومان
جلد کتاب فیزیک پایه 3 (الکتریسیته،مغناطیس و الکترومغناطیس)

فرانک ج.بلت

ترجمه‌ی محمد خرمی

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک پایه 1 (مکانیک)

فرانک ج.بلت

ترجمه‌ی مهران اخباریفر

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک و متافیزیک

محسن فرشاد

علم

۲۰٪۷۵۰٬۰۰۰۶۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مکانیک کوانتومی

جیم الخلیلی

ترجمه‌ی ابوالفضل حقیری قزوینی

علم

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جستارهایی در فیزیک معاصر

مهدی گلشنی

ترجمه‌ی محمدجعفر پوینده

علم

۲۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دنیای کوانتوم (نظریه ای آزار دهنده در قلب واقعیت)

هیئت علمی هفته نامه نیوساینتیست

ترجمه‌ی محمدحسین نیری

سبزان

۲۰٪۴۹۲٬۰۰۰۳۹۳٬۶۰۰تومان
جلد کتاب دانشجویان کوچک14 (درهم تنیدگی کوانتومی،فیزیک مدرن)،(2زبانه)

کریس فری

ترجمه‌ی محمدحسام برجیسیان

قدیانی

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دانشجویان کوچک12 (فیزیک کوانتوم،فیزیک مدرن)،(2زبانه)

کریس فری

ترجمه‌ی محمدحسام برجیسیان

قدیانی

۲۰٪۵۰٬۰۰۰۴۰٬۰۰۰تومان

درباره‌ی فیزیک

چرا آسمان روز آبی است و شب سیاه؟ چرا یخ روی آب شناور می‌ماند؟ چرا زمان برای کسی که با سرعت زیاد حرکت می‌کند کندتر می‌گذرد؟ همه‌ی این پرسش‌ها به یک علم برمی‌گردند: فیزیک. دسته‌ی فیزیک در بخش علم و فناوری کتاب‌جم، جایی برای کتاب‌های فیزیک است، از آشنایی ساده با مکانیک و نور تا نسبیت، کوانتوم و فیزیک نظری. در این صفحه می‌خوانید کتاب فیزیک را با چه هدفی و از کجا شروع کنید، کتاب ترویجی با کتاب دانشگاهی چه فرقی دارد و برای چه کسی کدام مناسب‌تر است.

یک توضیح لازم: در کتاب‌جم دسته‌ای دیگر هم با نام فیزیک در بخش کتاب‌های درسی مدرسه و کنکور هست. این صفحه درباره‌ی فیزیک به‌عنوان یک علم است، یعنی زیر شاخه‌ی علم و فناوری، نه فقط تست و جزوه‌ی امتحان. البته گاهی بین این دو مرز محو می‌شود و کتاب‌های کمک‌درسی هم در فهرست دیده می‌شوند.

فیزیک چیست و چرا ارزش خواندن دارد؟

فیزیک علم شناخت ماده، انرژی، فضا و زمان است. می‌خواهد بداند جهان چطور کار می‌کند و قانون‌هایش چیست. از حرکت یک توپ تا گردش سیارات، از جریان برق تا نور، همه در قلمرو فیزیک‌اند. دانستن فیزیک به شما کمک می‌کند دنیای اطراف را عمیق‌تر ببینید. وقتی می‌فهمید چرا پل‌ها فرو نمی‌ریزند و چرا هواپیما پرواز می‌کند، همه‌چیز کمی جادویی‌تر و در عین حال قابل‌فهم‌تر می‌شود.

فیزیک در زندگی روزمره هم حضور دارد. تلفن همراه، اینترنت، دستگاه‌های پزشکی و خودروها همگی بر پایه‌ی فیزیک ساخته شده‌اند. کسی که فیزیک می‌داند، از فناوری هم بیشتر سر درمی‌آورد.

خواننده‌ی کتاب فیزیک کیست؟

  • دانشجوی رشته‌های علوم پایه و مهندسی که منبع درسی می‌خواهد.
  • دانش‌آموزی که می‌خواهد فراتر از کتاب مدرسه چیزی بداند.
  • کسی که در مدرسه فیزیک را دوست نداشت و حالا می‌خواهد بدون امتحان دوباره امتحانش کند.
  • علاقه‌مند به کیهان، نسبیت و کوانتوم که کتاب ترویجی می‌خواهد.
  • مهندس و فنی‌کاری که مرجع کاربردی لازم دارد.
  • معلم فیزیک که دنبال منبع غنی‌تر و مثال‌های تازه است.

مهم است بدانید در کدام گروه هستید، چون فاصله‌ی کتاب فیزیک ترویجی و کتاب دانشگاهی بسیار زیاد است.

سه دسته‌ی اصلی کتاب فیزیک

کتاب‌های ترویجی و روایی

این کتاب‌ها فیزیک را بی‌فرمول یا با فرمول اندک بیان می‌کنند و بیشتر داستان یک ایده را روایت می‌کنند. «سرگذشت کوانتوم» از نامش پیداست که ماجرای پیدایش نظریه‌ی کوانتوم را دنبال می‌کند. «میراث اینشتین: وحدت فضا و زمان» هم به موضوع فضا و زمان و نسبیت می‌پردازد. «زبان طبیعت» و «فیزیک و متافیزیک» هم عنوان‌هایی هستند که با نگاه فلسفی‌تر و عمومی‌تر به فیزیک نزدیک می‌شوند.

کتاب‌های دانشگاهی و درسی

این‌ها با ریاضیات پیش می‌روند و مثال و مسئله‌ی زیاد دارند. «آشنایی با مکانیک» را می‌توان نمونه‌ای از کتاب‌هایی دانست که مکانیک را از پایه توضیح می‌دهند. برای خواندن آن‌ها به حساب دیفرانسیل و انتگرال و کمی جبر خطی نیاز دارید.

کتاب‌های کاربردی و مهندسی

گروهی از کتاب‌ها فیزیک را در خدمت فناوری نشان می‌دهند. «ماشین‌های الکتریکی» و «بلورشناسی» نمونه‌هایی از موضوع‌های کاربردی‌ترند که با فیزیک و مهندسی ارتباط دارند. اگر رشته‌ی شما فنی است، این کتاب‌ها می‌توانند برایتان مفیدتر باشند تا کتاب‌های نظری.

برای شروع کتاب فیزیک، از کجا شروع کنیم؟

پاسخ کوتاه: به سطح ریاضی‌تان نگاه کنید. اگر ریاضی‌تان قوی نیست، نگران نباشید؛ فیزیک بدون فرمول هم می‌شود فهمید. با یک کتاب ترویجی شروع کنید و ببینید کدام بخش‌ها شما را بیشتر جذب می‌کند.

  1. اگر کنجکاو هستید: کتاب ترویجی درباره‌ی نسبیت یا کوانتوم بردارید.
  2. اگر دانشجو هستید: منبع درسی که استادتان معرفی می‌کند را تهیه کنید و کتاب مرجع دوم را برای تمرین بخرید.
  3. اگر دانش‌آموز هستید: کتاب درسی را خوب بخوانید و بعد از آن برای جذابیت، یک کتاب ترویجی هم کنارش داشته باشید.
  4. اگر مهندس هستید: کتاب کاربردی با مثال‌های حل‌شده انتخاب کنید.

نگاهی به کتاب‌های نمونه‌ی فیزیک

چند عنوان از این دسته را فقط از روی نامشان معرفی می‌کنیم. برای اطلاع دقیق درباره‌ی محتوا و سطح هر کتاب، صفحه‌ی خودش را ببینید.

  • میراث اینشتین: وحدت فضا و زمان: کتابی درباره‌ی نسبیت و پیوند فضا و زمان، به گمان از روی عنوان.
  • سرگذشت کوانتوم: روایت پیدایش و رشد فیزیک کوانتومی.
  • زبان طبیعت: عنوانی عمومی که به قانون‌های طبیعت اشاره دارد.
  • فیزیک و متافیزیک: برای کسانی که به مرز فیزیک و فلسفه علاقه دارند.
  • آشنایی با مکانیک: مقدمه‌ای بر مکانیک.
  • ماشین‌های الکتریکی: موضوعی کاربردی از فیزیک و مهندسی برق.

نسخه‌ی چاپی این کتاب‌ها را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.

نسبیت و کوانتوم: دو ستون فیزیک جدید

فیزیک جدید روی دو ایده‌ی بزرگ بنا شده است. اولی نسبیت است که درباره‌ی فضا، زمان و گرانش صحبت می‌کند. دومی کوانتوم است که رفتار ذره‌های بسیار کوچک را توضیح می‌دهد. هر دو با شهود روزمره‌ی ما فرق دارند و همین آن‌ها را جذاب می‌کند.

کتاب‌های ترویجی این دو موضوع معمولا با مثال‌های ساده شروع می‌کنند: قطاری که با سرعت زیاد حرکت می‌کند، یا ذره‌ای که همزمان در دو جا به نظر می‌رسد. اگر خواندن چنین کتابی را شروع کردید و بخشی را نفهمیدید، نگران نباشید. حتی خود فیزیک‌دان‌ها هم با این ایده‌ها سال‌ها کلنجار رفته‌اند. آرام بخوانید، بخش‌های سخت را دوباره ببینید و در پایان یک جمع‌بندی بنویسید.

در فیزیک، نفهمیدن اولین بار عیب نیست؛ نپرسیدن عیب است.

مکانیک و الکتریسیته: پایه‌ی فیزیک دانشگاهی

پیش از نسبیت و کوانتوم، باید مکانیک کلاسیک را بشناسید. مکانیک درباره‌ی حرکت، نیرو و انرژی است و پایه‌ی بقیه‌ی شاخه‌هاست. بعد از آن الکتریسیته و مغناطیس می‌آید که پایه‌ی فناوری برق و الکترونیک است. در بیشتر رشته‌های مهندسی، همین دو موضوع اول تدریس می‌شوند.

اگر می‌خواهید این بخش‌ها را خودتان مطالعه کنید، بهتر است یک کتاب مرجع خوب انتخاب کنید و مسئله‌ها را حتما حل کنید. فیزیک با خواندن یاد گرفته نمی‌شود؛ با حل کردن یاد گرفته می‌شود. یک دفتر مخصوص داشته باشید و هر روز چند مسئله بنویسید. در ابتدا ممکن است سخت باشد، اما بعد از مدتی، الگوها را می‌شناسید.

ریاضیات چقدر لازم است؟

فیزیک و ریاضی دو رفیق قدیمی‌اند. برای فهم ایده‌های فیزیک ترویجی لازم نیست ریاضی زیادی بدانید. اما برای فهم دقیق مسئله‌ها، حداقل آشنایی با جبر و مثلثات لازم است و برای فیزیک دانشگاهی، حساب دیفرانسیل و انتگرال. اگر ریاضی‌تان ضعیف است، نگران نشوید؛ می‌توانید کنار فیزیک، ریاضی را هم تقویت کنید. برای این کار دسته‌ی ریاضیات منبع‌های خوبی دارد.

یک نکته‌ی مهم: بسیاری از بچه‌ها فیزیک را دوست ندارند چون فکر می‌کنند باید فرمول حفظ کنند. اما فیزیک اصلا حفظ کردن نیست. اگر مفهوم را بفهمید، فرمول خودش پیدا می‌شود. کتاب‌های خوب همین کار را می‌کنند: اول مفهوم، بعد فرمول.

فیزیک در امتحان و کنکور

در فهرست این صفحه، کتاب‌های آزمون و کمک‌درسی فیزیک هم دیده می‌شوند، مثل مجموعه‌های تست و کتاب‌های جامع مخصوص پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم. اگر دانش‌آموز یا معلم هستید و به دنبال چنین کتاب‌هایی می‌گردید، بهتر است پایه و رشته‌ی تحصیلی را در نظر بگیرید، چون ریاضی و تجربی محتوای متفاوتی دارند.

نکته‌ی مهم این است که کتاب تست بدون درک مفهومی، معمولا به کار نمی‌آید. اول کتاب درسی را خوب بخوانید و بعد سراغ تمرین بروید. همچنین به سال چاپ و نظام آموزشی توجه کنید، چون هر چند سال کتاب‌های درسی تغییر می‌کنند.

فیزیک و فناوری: از ماشین تا بلور

فیزیک به آزمایشگاه محدود نیست. موتور برقی که در خودروها و ماشین‌های صنعتی می‌چرخد، طراحی‌اش بر پایه‌ی قانون‌های الکترومغناطیس است. بلورها و کانی‌ها، ساختار منظم اتم‌ها را نشان می‌دهند و هم در زمین‌شناسی و هم در فیزیک ماده‌ی چگال مطالعه می‌شوند. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که فیزیک چطور با رشته‌های دیگر گره می‌خورد.

اگر علاقه‌مند به کاربرد هستید، ببینید کدام رشته به دلتان می‌نشیند. دسته‌ی کامپیوتر و فناوری و شیمی هم پیوندهای زیادی با فیزیک دارند.

فیزیک و کیهان

یکی از جذاب‌ترین کاربردهای فیزیک، شناخت آسمان است. ستاره‌ها چرا می‌درخشند؟ سیاه‌چاله چیست؟ جهان از کجا آمده؟ همه‌ی این پرسش‌ها با فیزیک ارتباط دارند. اگر به این موضوع‌ها علاقه دارید، کتاب‌های نسبیت و کوانتوم پایه‌ی خوبی هستند و بعد می‌توانید به نجوم و کیهان‌شناسی بروید.

نور، صدا و گرما: سه موضوع آشنا از زندگی روزمره

بخش بزرگی از این علم با چیزهایی سروکار دارد که هر روز می‌بینیم و می‌شنویم. نور را در نظر بگیرید: از خورشید می‌آید، از آینه بازتاب می‌شود و در منشور به رنگ‌های مختلف تجزیه می‌شود. این ساده‌ترین مثال برای دیدن یک قانون طبیعی است. صدا هم موجی است که در هوا حرکت می‌کند و در خلأ منتشر نمی‌شود. و گرما شکلی از انرژی است که همیشه از جای گرم به جای سرد می‌رود.

کتاب‌های خوب این حوزه از همین مثال‌ها شروع می‌کنند. بعد کم‌کم می‌پرسند: چرا؟ و چگونه می‌دانیم؟ این پرسش‌ها دروازه‌ی تفکر علمی‌اند. اگر می‌خواهید به فرزندتان یا دانش‌آموزی کمک کنید که به علم علاقه‌مند شود، از همین موضوع‌های آشنا شروع کنید: یک قاشق داخل لیوان آب، یک سایه روی دیوار، یک سیم‌کارت که گرم می‌شود.

آزمایش‌های ساده در خانه

یکی از لذت‌های خواندن کتاب علمی این است که بعضی ایده‌ها را می‌توانید خودتان امتحان کنید. لازم نیست آزمایشگاه داشته باشید.

  • آونگ ساده: یک نخ و یک وزنه بردارید، آن را آویزان کنید و ببینید چقدر طول می‌کشد تا یک رفت‌وبرگشت کامل شود. بعد نخ را کوتاه‌تر کنید و دوباره بسنجید.
  • سایه و نور: یک چراغ‌قوه و یک شیء کوچک بردارید و ببینید سایه با نزدیک و دور شدن چه تغییری می‌کند.
  • شناوری: چند شیء مختلف را داخل آب بیندازید و پیش‌بینی کنید کدام شناور می‌ماند.
  • آهنربا: ببینید آهنربا چه چیزهایی را جذب می‌کند و چه چیزهایی را نه.

این آزمایش‌ها ساده‌اند، اما همان روش علمی را نشان می‌دهند: حدس بزن، امتحان کن، نتیجه را بنویس. کتاب می‌تواند توضیح بدهد چرا نتیجه این‌طور شد.

تاریخ یک علم: از گالیله تا امروز

کسی که تاریخ یک علم را بداند، خود علم را بهتر می‌فهمد. این علم قصه‌ی پرفرازونشیبی دارد: از یونان باستان که به حرکت و ماده فکر می‌کردند، تا دوره‌ی گالیله و نیوتن که قانون‌های حرکت را ریاضی کردند، تا قرن بیستم و انقلاب نسبیت و کوانتوم. کتاب‌های ترویجی که مانند «سرگذشت کوانتوم» از عنوانشان پیداست تاریخ یک ایده را روایت می‌کنند، به شما نشان می‌دهند که علم همیشه پیش نرفته و اشتباه‌ها و بحث‌ها هم داشته است.

این نگاه تاریخی چند فایده دارد. اول، ایده‌ها را انسانی‌تر می‌کند: پشت هر قانون یک نفر یا چند نفر بوده‌اند که سال‌ها فکر کرده‌اند. دوم، نشان می‌دهد چرا بعضی مفهوم‌ها سخت‌اند: چون حتی بزرگ‌ترین ذهن‌ها هم سال‌ها با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کرده‌اند. سوم، خواندن را لذت‌بخش‌تر می‌کند، چون داستان دارد. برای ادامه‌ی این مسیر، دسته‌ی تاریخ علم را هم ببینید.

چند مفهوم پایه که باید بدانید

نیرو و حرکت

چیزی که اجسام را به حرکت درمی‌آورد یا متوقف می‌کند. اولین درس هر کتاب مکانیک همین‌جاست: جسمی که نیرو به آن وارد نشود، یا ساکن می‌ماند یا با سرعت ثابت حرکت می‌کند.

انرژی

توانایی انجام کار. انرژی از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود، اما در کل همان مقدار می‌ماند. این یکی از اساسی‌ترین اصل‌هاست.

موج

اختلالی که در محیط یا در فضا پخش می‌شود. نور و صدا هر دو موج‌اند، هرچند نوعشان فرق دارد.

بار الکتریکی و میدان

پایه‌ی برق و مغناطیس. ذره‌ها می‌توانند بار داشته باشند و بارها بر یکدیگر نیرو وارد می‌کنند.

اتم و ذره

همه‌ی مواد از اتم ساخته شده‌اند و اتم‌ها هم از ذره‌های کوچک‌تر. شناخت رفتار این ذره‌ها یکی از موضوع‌های اصلی علم جدید است.

اگر این مفهوم‌ها را بشناسید، خواندن هر کتاب دیگری در این حوزه آسان‌تر می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم هر بار که به یکی برخوردید، آن را با زبان خودتان بنویسید.

فرق یادگیری از کتاب و از فیلم و کلاس

امروز درباره‌ی این علم ویدیو و کلاس آنلاین هم زیاد است. اما کتاب هنوز جای خودش را دارد. کتاب به شما اجازه می‌دهد با سرعت خودتان بروید، هر جا خواستید مکث کنید، برگردید و دوباره بخوانید و در حاشیه یادداشت بنویسید. کتاب خوب ذهن شما را وادار می‌کند خودش فکر کند، نه فقط ببیند.

پیشنهاد ما ترکیب است: اگر مفهومی را در کتاب نفهمیدید، یک بار با معلم یا هم‌کلاسی گفت‌وگو کنید. اگر در کلاس چیزی را سریع گذراندند، کتاب کمک می‌کند دوباره مرورش کنید. این دو مکمل یکدیگرند.

چند توصیه به والدین و معلم‌ها

اگر می‌خواهید کودک یا نوجوان را به علم علاقه‌مند کنید، سه توصیه کمک می‌کند.

  1. به پرسش‌های کودک احترام بگذارید. اگر جواب را نمی‌دانید، بگویید «بیا با هم پیدا کنیم».
  2. کتاب مناسب سن انتخاب کنید. کتاب سنگین علاقه را می‌کشد و کتاب بسیار ساده کسل‌کننده است.
  3. به‌جای فشار برای نمره، به کنجکاوی جایزه بدهید.

نوجوانی که کنجکاوی‌اش زنده بماند، خودش راه را پیدا می‌کند. کتاب‌های علمی هدیه‌ی خوبی هستند، مخصوصا وقتی با یک آزمایش ساده یا یک گردش علمی همراه شوند.

چرا بعضی از ما از این علم می‌ترسیم؟

خیلی‌ها خاطره‌ی خوبی از درس مدرسه‌ی این علم ندارند. مسئله‌های سخت، فرمول‌های زیاد و امتحان‌های پراسترس، بسیاری را از آن دور کرده است. اما کتاب‌های خارج از مدرسه می‌توانند تصویر دیگری بدهند. در این کتاب‌ها خبری از نمره و رقابت نیست و می‌توانید با آرامش و از سر کنجکاوی بخوانید.

اگر ترس دارید، از کتاب‌های تصویری و روایی شروع کنید. هر بار یک فصل بخوانید و اگر نفهمیدید، بگذارید کنار و فردا دوباره امتحان کنید. آدم‌ها با سرعت‌های متفاوتی یاد می‌گیرند و سرعت کمتر به معنای هوش کمتر نیست.

چگونه مسئله‌ی علمی حل کنیم؟

حل مسئله مهارتی است که با تمرین رشد می‌کند و چند قدم ساده دارد. اول مسئله را دو بار بخوانید و بنویسید چه چیزهایی معلوم است و چه چیزی را می‌خواهند. دوم، یک شکل ساده بکشید. خیلی از مسئله‌ها با یک نقاشی کوچک نصف حل می‌شوند. سوم، ببینید کدام قانون یا رابطه به مسئله ربط دارد. چهارم، اول با حرف و نماد حل کنید و در آخر عدد بگذارید. پنجم، جواب را بررسی کنید: آیا واحدش درست است؟ آیا اندازه‌اش منطقی است؟

این قدم‌ها ساده به نظر می‌رسند، ولی نادیده گرفتنشان دلیل بسیاری از اشتباه‌هاست. کتاب‌های خوب مسئله‌ی حل‌شده دارند تا این روش را ببینید. پیش از نگاه کردن به پاسخ، خودتان چند دقیقه تلاش کنید. تقلب از جواب، بزرگ‌ترین دشمن یادگیری است.

واحدها و اندازه‌گیری: آنچه اغلب فراموش می‌شود

هر عدد در این علم واحد دارد و بی‌واحد معنی ندارد. «پنج» چیزی نمی‌گوید، اما «پنج متر بر ثانیه» یک سرعت است. یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها، قاطی کردن واحدهاست، مثلا سانتی‌متر با متر یا ساعت با ثانیه. عادت کنید همه‌چیز را به یک دستگاه واحد ببرید و بعد حساب کنید.

کتاب‌های آموزشی معمولا در ابتدا به واحدها و پیشوندها می‌پردازند. اگر این بخش را رد کردید، برگردید و بخوانید. بعدها خیلی کمک می‌کند. اندازه‌گیری دقیق هم یکی از پایه‌های روش علمی است: بدون سنجش، نمی‌شود درباره‌ی طبیعت چیزی گفت.

چند نکته برای دانشجوها

دانشجوی رشته‌های علمی و مهندسی اغلب با حجم زیادی از درس و مسئله روبه‌رو است. سه توصیه کمک می‌کند. اول، همیشه یک کتاب اصلی داشته باشید و کتاب‌های دیگر را فقط برای دیدن روش دیگر استفاده کنید. دوم، در گروه مطالعه شرکت کنید؛ توضیح دادن به دیگران بهترین راه برای فهمیدن است. سوم، به سراغ استاد بروید و بپرسید. بیشتر استادها از پرسش دانشجو خوشحال می‌شوند.

اگر کتاب درسی شما ترجمه است و بخشی را نفهمیدید، شاید مشکل از ترجمه باشد نه از شما. در این حالت یک کتاب دیگر با همان موضوع بخوانید و ببینید بخش مبهم را چطور توضیح می‌دهد. و اگر می‌خواهید پایه‌ی ریاضی‌تان را محکم کنید، پیش از ادامه‌ی درس این کار را انجام دهید.

یک داستانک درباره‌ی مسیر کنجکاوی

فرض کنید سپیده معلم ادبیات است و هیچ‌وقت فکر نمی‌کرد به علم علاقه‌مند شود. یک روز پسرش از او می‌پرسد «چرا ماه دنبال ماست می‌آید؟» و سپیده جواب نمی‌داند. کتابی ترویجی می‌خرد تا جواب را پیدا کند. کم‌کم می‌بیند که خواندن آن برایش لذت‌بخش است. هر شب یک فصل می‌خواند و صبح برای پسرش تعریف می‌کند.

بعد از چند ماه، آن‌ها با هم آزمایش‌های ساده‌ای انجام می‌دهند و شب‌ها به آسمان نگاه می‌کنند. این داستان ساختگی است و برای تصویر کردن یک مسیر آمده، ولی چنین مسیرهایی واقعا وجود دارند. علم به هیچ رشته‌ی خاصی اختصاص ندارد؛ برای هر که کنجکاو باشد باز است.

نگهداری و استفاده‌ی درست از کتاب علمی

کتاب علمی را مثل یک دفتر کار ببینید، نه یک شیء مقدس. در حاشیه‌اش یادداشت بنویسید، زیر جمله‌های مهم خط بکشید و صفحه‌هایی را که مرجع شما هستند نشانه بگذارید. کتابی که با مداد پر از نکته شده باشد، از کتاب تمیز و دست‌نخورده باارزش‌تر است. اگر کتاب گران است و نمی‌خواهید بنویسید، از برچسب‌های کوچک استفاده کنید.

یک دفترچه‌ی مستقل هم داشته باشید و فرمول‌ها و مفهوم‌های اصلی را در آن بنویسید. نوشتن با دست به حافظه کمک می‌کند. بعد از هر فصل، یک صفحه خلاصه بنویسید، بی‌آنکه به کتاب نگاه کنید. هر جا نتوانستید بنویسید، همان‌جا باید دوباره بخوانید.

اشتباه‌های رایج در انتخاب کتاب فیزیک

  • شروع با کتاب سنگین: کسی که ریاضی قوی ندارد، بهتر است از کتاب ترویجی شروع کند.
  • خرید کتاب قدیمی برای امتحان: کتاب کمک‌درسی باید با کتاب درسی سال جاری هماهنگ باشد.
  • حفظ فرمول: مفهوم را بفهمید تا فرمول را به یاد بیاورید.
  • ندیدن سطح کتاب: توضیح ناشر و مقدمه را ببینید تا بدانید کتاب برای چه کسی نوشته شده.
  • تمرین نکردن: فیزیک با حل مسئله رشد می‌کند.
  • ترجمه‌ی ضعیف: اگر کتاب ترجمه است، به مترجم و ناشر توجه کنید. مشخصات در صفحه‌ی هر کتاب هست.

یک مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای علاقه‌مند عمومی

اگر می‌خواهید بدون فشار امتحان و بدون پیش‌زمینه‌ی ریاضی فیزیک بخوانید، این مسیر را امتحان کنید.

  1. یک کتاب ترویجی درباره‌ی مکانیک و قانون‌های حرکت.
  2. یک کتاب درباره‌ی نور و الکتریسیته و مغناطیس.
  3. یک کتاب درباره‌ی نسبیت، با مثال‌های ساده از فضا و زمان.
  4. یک کتاب درباره‌ی کوانتوم و تاریخچه‌ی آن.
  5. سرانجام، یک کتاب فلسفی‌تر که ارتباط فیزیک را با اندیشه بررسی کند.

این مسیر ممکن است چند ماه یا یک سال طول بکشد. اشکالی ندارد. فیزیک علمی نیست که بخواهید یک‌شبه یاد بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

برای شروع فیزیک چه کتابی بخوانم؟

اگر ریاضی‌تان قوی نیست، یک کتاب ترویجی بردارید. اگر دانشجو هستید، کتاب معرفی‌شده‌ی استادتان را بخرید.

کتاب فیزیک ترویجی با درسی چه فرقی دارد؟

ترویجی داستان و ایده را بیان می‌کند و کم‌فرمول است. درسی مفصل و پر از مسئله است و برای یادگیری دقیق و امتحان نوشته می‌شود.

آیا بدون ریاضی می‌شود فیزیک فهمید؟

ایده‌های کلی را بله، اما فهم دقیق و حل مسئله به ریاضی نیاز دارد. بسیاری از خواننده‌ها با کتاب‌های ترویجی شروع می‌کنند و بعد ریاضی را می‌آموزند.

برای کنکور چه کتابی مناسب است؟

بستگی به پایه و رشته دارد. کتاب باید با نظام آموزشی روز و با کتاب درسی سازگار باشد. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

کتاب فلسفه‌ی فیزیک برای چه کسی است؟

برای کسی که می‌خواهد بداند فیزیک درباره‌ی واقعیت چه می‌گوید و چه مرزهایی دارد. لازم نیست فیزیک‌دان باشید، ولی صبر و دقت لازم است.

آیا ترجمه‌ی کتاب‌های فیزیک قابل‌اعتماد است؟

بستگی به مترجم و ناشر دارد. اگر مترجم متخصص فیزیک است، معمولا نتیجه بهتر است. برای اطمینان، توضیحات کتاب را ببینید.

آیا نسخه‌ی چاپی را می‌توانم آنلاین سفارش بدهم؟

بله، نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

جمع‌بندی

فیزیک زبان طبیعت است و کتاب‌ها دروازه‌ی یادگیری آن‌اند. چه دانشجو باشید، چه کنجکاو، چه مهندس، در این دسته کتابی هست که با سطح و هدف شما بخواند. کتاب ترویجی برای شروع بدون فشار خوب است، کتاب درسی برای یادگیری دقیق، و کتاب کاربردی برای کار.

حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی دلخواه‌تان را آنلاین سفارش بدهید. برای دیدن رشته‌های دیگر هم صفحه‌ی علم و فناوری و علم عمومی و ترویج علم و تاریخ علم را مرور کنید.