پرش به محتوای صفحه

فیزیک

فیزیک بنیادی‌ترین قوانین جهان را کاوش می‌کند؛ این دسته کتاب‌های درسی، تخصصی و ترویجی فیزیک را برای دانشجویان و علاقه‌مندان یکجا آورده است.
کتاب‌های این دسته۴۸۶ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب طراحی و ساخت تلسکوپ های اپتیکی و رادیویی

سعدالله نصیری قیداری

ترجمه‌ی محمدرضا افضلی

گیتاشناسی

۲۰٪۲۵۰٬۰۰۰۲۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چیستی و فلسفه کوانتوم (راهنمایی برای مشتاقان)

جیم الخلیلی

ترجمه‌ی محمدعمار مفید

مولی

۱۵٪۱٬۵۰۰٬۰۰۰۱٬۲۷۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاس اینشتین و گربه شرودینگر

پل هالپرن

ترجمه‌ی فاطمه همتیان

سبزان

۲۰٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درس نامه فیزیک فاینمن (مکانیک)

ریچارد فاینمن

ترجمه‌ی محمد مقدسی

سبزان

۲۰٪۲٬۱۵۰٬۰۰۰۱٬۷۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گنجینه کیهانی

استیفن هاوکینگ، لوسی هاوکینگ

ترجمه‌ی محمد اکبرپور

سبزان

۲۰٪۸۳۰٬۰۰۰۶۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نظریه های تاثیرگذار در علم فیزیک 2

جوآن بیکر

ترجمه‌ی مائده فضل علی زاده، مهدی خاکیان قمی

سبزان

۲۰٪۹۴۰٬۰۰۰۷۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درس نامه فیزیک فاینمن 2 (تابش،گرما)

ریچارد فیلیپس فاینمن

ترجمه‌ی محمد مقدسی، محبوبه مشهدی

سبزان

۲۰٪۲٬۲۵۰٬۰۰۰۱٬۸۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زمان چیست؟ فضا چیست؟

کارلو روولی

ترجمه‌ی آوین تهمتن

سبزان

۲۰٪۵۸۰٬۰۰۰۴۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مغز شما یک ماشین زمان است (رابطه میان علوم اعصاب با فیزیک زمان)

دین بونومانو

ترجمه‌ی یاشار مجتهدزاده

سبزان

۲۰٪۶۴۰٬۰۰۰۵۱۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک ذرات (راهنمایی برای مبتدیان)

برایان آر. مارتین

ترجمه‌ی یاشار مجتهدزاده

سبزان

۲۰٪۴۹۹٬۰۰۰۳۹۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب شانس کوانتومی (نا موضوعیت،دورفرست و عجایب دیگر کوانتوم)

نیکلا ژیزن

ترجمه‌ی یاشار مجتهدزاده

سبزان

۲۰٪۳۲۰٬۰۰۰۲۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چرا سه بعد؟ (آیا واقعا دنیای ما سه بعدی است؟)

اندرو توماس

ترجمه‌ی احسان بدریکوهی

سبزان

۲۰٪۴۰۰٬۰۰۰۳۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پادماده (کاوش در فراسوی ماده)

فرانک کلوز

ترجمه‌ی یاشار مجتهدزاده

سبزان

۲۰٪۵۷۰٬۰۰۰۴۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فضا-زمان و گرانش کوانتومی حلقه

جیم باگوت

ترجمه‌ی فرهاد دیرنگ

سبزان

۲۰٪۲٬۱۲۰٬۰۰۰۱٬۶۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب محاسبات کوانتومی (برای کنجکاوان کوانتوم)

سیران هیوز

ترجمه‌ی دلنیا امانی

سبزان

۲۰٪۱٬۰۴۰٬۰۰۰۸۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گرانش کوانتومی حلقوی به زبان ساده

رودولفو گامبینی، جورج پولین

ترجمه‌ی مهسا سادات حسینیان

سبزان

۲۰٪۵۸۰٬۰۰۰۴۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب کوچکی از زمان

کلاوس مینزر

ترجمه‌ی نگار ضمیری، سروش تقی زاده

سبزان

۲۰٪۵۹۰٬۰۰۰۴۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پایه های فیزیک کوانتوم

میلاد خرقه انداز

ترجمه‌ی نازنین جمشیدی

زرین اندیشمند

۲۰٪۵۸۵٬۰۰۰۴۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شکافتن اتم:چگونه می توان انرژی اتم را آزاد کرد (بهتر بدانیم)

هیزل ریچاردسون

ترجمه‌ی کیان فروزش

دایره

۱۵٪۲۹۵٬۰۰۰۲۵۰٬۷۵۰تومان
جلد کتاب هفت درس کوتاه درباره فیزیک

کارلو روولی

ترجمه‌ی صابر فرهنگیان

تمدن علمی

۲۰٪۱۵۵٬۰۰۰۱۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مختصری در مورد نظریه کوانتوم

جان پالکینگهورن

ترجمه‌ی پویا خاکبازان

تمدن علمی

۲۰٪۱۹۰٬۰۰۰۱۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گرانش

جیم الخلیلی

ترجمه‌ی ابوالفضل حقیری قزوینی

تمدن علمی

۲۰٪۲۵۰٬۰۰۰۲۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درک واقعیت جهان موازی

بنتینو ماسارو

ترجمه‌ی حمیدرضا رفیعی

ترنگ

۲۰٪۴۶۹٬۰۰۰۳۷۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب کتاب های دامیز (نظریه ی ریسمان)

اندرو زیمرمن جونز، دنیل رابینز

ترجمه‌ی مریم ذوقی

آوند دانش

۲۰٪۱٬۷۰۰٬۰۰۰۱٬۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نسبیت: نظریه خصوصی و عمومی و مفهوم نسبیت

آلبرت آینشتاین

ترجمه‌ی محمدرضا خواجه‌پور

خوارزمی

۱۰٪۷۵۰٬۰۰۰۶۷۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک و واقعیت

آلبرت آینشتاین

ترجمه‌ی محمدرضا خواجه‌پور

خوارزمی

۱۰٪۴۰۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فلش کارت فیزیک 1 دهم تجربی
۲۰٪۹۵٬۰۰۰۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فلش کارت فیزیک3دوازدهم تجربی نیمسال دوم
۲۰٪۸۰٬۰۰۰۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاک فیزیک1و2 دهم و یازدهم تجربی
۲۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تاک فیزیک 3 دوازدهم تجربی
۲۰٪۳۷۰٬۰۰۰۲۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سه سطحی فیزیک(3) دوازدهم تجربی
۲۰٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۸۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موج ۲۰ فیزیک دوازدهم (ریاضی)

رضا خالو، امیرعلی میری

الگو

۲۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موج ۲۰ فیزیک یازدهم (تجربی)

رضا خالو، امیرعلی میری

الگو

۲۰٪۴۵۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بیست پک فیزیک ریاضی 2 یازدهم
۲۰٪۴۹۰٬۰۰۰۳۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حل مبانی فیزیک هالیدی جلد دوم (شاره ها، موج ها و گرما) ویرایش دوازدهم 2022

جرل واکر، رابرت رزنیک، دیوید هالیدی

ترجمه‌ی محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۳۵۰٬۰۰۰۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک در زیست شناسی و پزشکی

محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۵۵۰٬۰۰۰۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک یازدهم غول امتحان رشته تجربی 1403
۲۰٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چکیده ی فیزیک

محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۲۱۵٬۰۰۰۱۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول مکانیک کوانتومی

هانس اوهانیان

مبتکران

۲۰٪۳۱۵٬۰۰۰۲۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک جدید

محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۴۷۵٬۰۰۰۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حل مبانی فیزیک هالیدی جلد چهارم (اپتیک و فیزیک نوین) ویرایش دوازدهم 2022

جرل واکر، رابرت رزنیک، دیوید هالیدی

ترجمه‌ی محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۱۳۰٬۰۰۰۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک مدرن مهندسی

جسپریت سینگ

ترجمه‌ی محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۳۱۰٬۰۰۰۲۴۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم رشته تجربی

غلامعلی محمودزاده

مبتکران

۲۰٪۴۰۰٬۰۰۰۳۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم جلد اول رشته ریاضی 1404

علی پیمانی، مهدی شیرزاد، امید برزوئی، احمد سیدی، علیرضا رمضانی

مبتکران

۲۰٪۳۵۰٬۰۰۰۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حل مبانی فیزیک هالیدی جلد سوم (الکتریسیته و مغناطیس) ویرایش یازدهم 2019
۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک یازدهم گذرنامه رشته ریاضی 1404

محمد گلزاری، منیر سادات موسوی، پریسا حاجی سیدجوادی

مبتکران

۲۰٪۵۵۰٬۰۰۰۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک برای علوم زیستی

محمود بهار

ترجمه‌ی محمود بهار

مبتکران

۲۰٪۹۸۰٬۰۰۰۷۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی فیزیک هالیدی جلد اول (مکانیک) ویرایش دوازدهم 2022

جرل واکر، رابرت رزنیک، دیوید هالیدی

مبتکران

۲۰٪۹۸۰٬۰۰۰۷۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دهم رشته تجربی (20 تمام)

رضا خالو، امیرعلی میری

الگو

۲۰٪۷۵۰٬۰۰۰۶۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جمع بندی فیزیک تجربی
۱۸٪۵۹۰٬۰۰۰۴۸۳٬۸۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک جامع کنکور تجربی سری iQ برای کنکور 1406

سعید احمدی، علیرضا ایدلخانی، سجاد صادقی‌زاده

گاج

۲۰٪۱٬۷۹۰٬۰۰۰۱٬۴۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم ریاضی سری زودپز

سعید احمدی، محمد آهنگر، سجاد صادقی‌زاده، آرمین کمالی

گاج

۲۰٪۵۰۰٬۰۰۰۴۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم تجربی سری iQ

سعید احمدی، علیرضا ایدلخانی، سجاد صادقی‌زاده

گاج

۲۰٪۶۲۰٬۰۰۰۴۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم تجربی سری سیر تا پیاز

علیرضا سلیمانی، هادی حمزه‌پور

گاج

۲۰٪۱٬۶۵۰٬۰۰۰۱٬۳۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دهم تجربی سری سیر تا پیاز

علی کریمی، هادی حمزه‌پور، امیرحسن محمد‌پور

گاج

۲۰٪۱٬۴۵۰٬۰۰۰۱٬۱۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک دوازدهم ریاضی سری فرمول بیست

سعید احمدی، محمد آهنگر، سجاد صادقی‌زاده، آرمین کمالی

گاج

۲۰٪۱٬۴۵۰٬۰۰۰۱٬۱۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نیرو و حرکت (از کاربردهای علوم چه می دانیم؟)

کرول بلارد

ترجمه‌ی شهرام رجب زاده

ذکر

۲۰٪۶۲٬۰۰۰۴۹٬۶۰۰تومان

درباره‌ی فیزیک

چرا آسمان روز آبی است و شب سیاه؟ چرا یخ روی آب شناور می‌ماند؟ چرا زمان برای کسی که با سرعت زیاد حرکت می‌کند کندتر می‌گذرد؟ همه‌ی این پرسش‌ها به یک علم برمی‌گردند: فیزیک. دسته‌ی فیزیک در بخش علم و فناوری کتاب‌جم، جایی برای کتاب‌های فیزیک است، از آشنایی ساده با مکانیک و نور تا نسبیت، کوانتوم و فیزیک نظری. در این صفحه می‌خوانید کتاب فیزیک را با چه هدفی و از کجا شروع کنید، کتاب ترویجی با کتاب دانشگاهی چه فرقی دارد و برای چه کسی کدام مناسب‌تر است.

یک توضیح لازم: در کتاب‌جم دسته‌ای دیگر هم با نام فیزیک در بخش کتاب‌های درسی مدرسه و کنکور هست. این صفحه درباره‌ی فیزیک به‌عنوان یک علم است، یعنی زیر شاخه‌ی علم و فناوری، نه فقط تست و جزوه‌ی امتحان. البته گاهی بین این دو مرز محو می‌شود و کتاب‌های کمک‌درسی هم در فهرست دیده می‌شوند.

فیزیک چیست و چرا ارزش خواندن دارد؟

فیزیک علم شناخت ماده، انرژی، فضا و زمان است. می‌خواهد بداند جهان چطور کار می‌کند و قانون‌هایش چیست. از حرکت یک توپ تا گردش سیارات، از جریان برق تا نور، همه در قلمرو فیزیک‌اند. دانستن فیزیک به شما کمک می‌کند دنیای اطراف را عمیق‌تر ببینید. وقتی می‌فهمید چرا پل‌ها فرو نمی‌ریزند و چرا هواپیما پرواز می‌کند، همه‌چیز کمی جادویی‌تر و در عین حال قابل‌فهم‌تر می‌شود.

فیزیک در زندگی روزمره هم حضور دارد. تلفن همراه، اینترنت، دستگاه‌های پزشکی و خودروها همگی بر پایه‌ی فیزیک ساخته شده‌اند. کسی که فیزیک می‌داند، از فناوری هم بیشتر سر درمی‌آورد.

خواننده‌ی کتاب فیزیک کیست؟

  • دانشجوی رشته‌های علوم پایه و مهندسی که منبع درسی می‌خواهد.
  • دانش‌آموزی که می‌خواهد فراتر از کتاب مدرسه چیزی بداند.
  • کسی که در مدرسه فیزیک را دوست نداشت و حالا می‌خواهد بدون امتحان دوباره امتحانش کند.
  • علاقه‌مند به کیهان، نسبیت و کوانتوم که کتاب ترویجی می‌خواهد.
  • مهندس و فنی‌کاری که مرجع کاربردی لازم دارد.
  • معلم فیزیک که دنبال منبع غنی‌تر و مثال‌های تازه است.

مهم است بدانید در کدام گروه هستید، چون فاصله‌ی کتاب فیزیک ترویجی و کتاب دانشگاهی بسیار زیاد است.

سه دسته‌ی اصلی کتاب فیزیک

کتاب‌های ترویجی و روایی

این کتاب‌ها فیزیک را بی‌فرمول یا با فرمول اندک بیان می‌کنند و بیشتر داستان یک ایده را روایت می‌کنند. «سرگذشت کوانتوم» از نامش پیداست که ماجرای پیدایش نظریه‌ی کوانتوم را دنبال می‌کند. «میراث اینشتین: وحدت فضا و زمان» هم به موضوع فضا و زمان و نسبیت می‌پردازد. «زبان طبیعت» و «فیزیک و متافیزیک» هم عنوان‌هایی هستند که با نگاه فلسفی‌تر و عمومی‌تر به فیزیک نزدیک می‌شوند.

کتاب‌های دانشگاهی و درسی

این‌ها با ریاضیات پیش می‌روند و مثال و مسئله‌ی زیاد دارند. «آشنایی با مکانیک» را می‌توان نمونه‌ای از کتاب‌هایی دانست که مکانیک را از پایه توضیح می‌دهند. برای خواندن آن‌ها به حساب دیفرانسیل و انتگرال و کمی جبر خطی نیاز دارید.

کتاب‌های کاربردی و مهندسی

گروهی از کتاب‌ها فیزیک را در خدمت فناوری نشان می‌دهند. «ماشین‌های الکتریکی» و «بلورشناسی» نمونه‌هایی از موضوع‌های کاربردی‌ترند که با فیزیک و مهندسی ارتباط دارند. اگر رشته‌ی شما فنی است، این کتاب‌ها می‌توانند برایتان مفیدتر باشند تا کتاب‌های نظری.

برای شروع کتاب فیزیک، از کجا شروع کنیم؟

پاسخ کوتاه: به سطح ریاضی‌تان نگاه کنید. اگر ریاضی‌تان قوی نیست، نگران نباشید؛ فیزیک بدون فرمول هم می‌شود فهمید. با یک کتاب ترویجی شروع کنید و ببینید کدام بخش‌ها شما را بیشتر جذب می‌کند.

  1. اگر کنجکاو هستید: کتاب ترویجی درباره‌ی نسبیت یا کوانتوم بردارید.
  2. اگر دانشجو هستید: منبع درسی که استادتان معرفی می‌کند را تهیه کنید و کتاب مرجع دوم را برای تمرین بخرید.
  3. اگر دانش‌آموز هستید: کتاب درسی را خوب بخوانید و بعد از آن برای جذابیت، یک کتاب ترویجی هم کنارش داشته باشید.
  4. اگر مهندس هستید: کتاب کاربردی با مثال‌های حل‌شده انتخاب کنید.

نگاهی به کتاب‌های نمونه‌ی فیزیک

چند عنوان از این دسته را فقط از روی نامشان معرفی می‌کنیم. برای اطلاع دقیق درباره‌ی محتوا و سطح هر کتاب، صفحه‌ی خودش را ببینید.

  • میراث اینشتین: وحدت فضا و زمان: کتابی درباره‌ی نسبیت و پیوند فضا و زمان، به گمان از روی عنوان.
  • سرگذشت کوانتوم: روایت پیدایش و رشد فیزیک کوانتومی.
  • زبان طبیعت: عنوانی عمومی که به قانون‌های طبیعت اشاره دارد.
  • فیزیک و متافیزیک: برای کسانی که به مرز فیزیک و فلسفه علاقه دارند.
  • آشنایی با مکانیک: مقدمه‌ای بر مکانیک.
  • ماشین‌های الکتریکی: موضوعی کاربردی از فیزیک و مهندسی برق.

نسخه‌ی چاپی این کتاب‌ها را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.

نسبیت و کوانتوم: دو ستون فیزیک جدید

فیزیک جدید روی دو ایده‌ی بزرگ بنا شده است. اولی نسبیت است که درباره‌ی فضا، زمان و گرانش صحبت می‌کند. دومی کوانتوم است که رفتار ذره‌های بسیار کوچک را توضیح می‌دهد. هر دو با شهود روزمره‌ی ما فرق دارند و همین آن‌ها را جذاب می‌کند.

کتاب‌های ترویجی این دو موضوع معمولا با مثال‌های ساده شروع می‌کنند: قطاری که با سرعت زیاد حرکت می‌کند، یا ذره‌ای که همزمان در دو جا به نظر می‌رسد. اگر خواندن چنین کتابی را شروع کردید و بخشی را نفهمیدید، نگران نباشید. حتی خود فیزیک‌دان‌ها هم با این ایده‌ها سال‌ها کلنجار رفته‌اند. آرام بخوانید، بخش‌های سخت را دوباره ببینید و در پایان یک جمع‌بندی بنویسید.

در فیزیک، نفهمیدن اولین بار عیب نیست؛ نپرسیدن عیب است.

مکانیک و الکتریسیته: پایه‌ی فیزیک دانشگاهی

پیش از نسبیت و کوانتوم، باید مکانیک کلاسیک را بشناسید. مکانیک درباره‌ی حرکت، نیرو و انرژی است و پایه‌ی بقیه‌ی شاخه‌هاست. بعد از آن الکتریسیته و مغناطیس می‌آید که پایه‌ی فناوری برق و الکترونیک است. در بیشتر رشته‌های مهندسی، همین دو موضوع اول تدریس می‌شوند.

اگر می‌خواهید این بخش‌ها را خودتان مطالعه کنید، بهتر است یک کتاب مرجع خوب انتخاب کنید و مسئله‌ها را حتما حل کنید. فیزیک با خواندن یاد گرفته نمی‌شود؛ با حل کردن یاد گرفته می‌شود. یک دفتر مخصوص داشته باشید و هر روز چند مسئله بنویسید. در ابتدا ممکن است سخت باشد، اما بعد از مدتی، الگوها را می‌شناسید.

ریاضیات چقدر لازم است؟

فیزیک و ریاضی دو رفیق قدیمی‌اند. برای فهم ایده‌های فیزیک ترویجی لازم نیست ریاضی زیادی بدانید. اما برای فهم دقیق مسئله‌ها، حداقل آشنایی با جبر و مثلثات لازم است و برای فیزیک دانشگاهی، حساب دیفرانسیل و انتگرال. اگر ریاضی‌تان ضعیف است، نگران نشوید؛ می‌توانید کنار فیزیک، ریاضی را هم تقویت کنید. برای این کار دسته‌ی ریاضیات منبع‌های خوبی دارد.

یک نکته‌ی مهم: بسیاری از بچه‌ها فیزیک را دوست ندارند چون فکر می‌کنند باید فرمول حفظ کنند. اما فیزیک اصلا حفظ کردن نیست. اگر مفهوم را بفهمید، فرمول خودش پیدا می‌شود. کتاب‌های خوب همین کار را می‌کنند: اول مفهوم، بعد فرمول.

فیزیک در امتحان و کنکور

در فهرست این صفحه، کتاب‌های آزمون و کمک‌درسی فیزیک هم دیده می‌شوند، مثل مجموعه‌های تست و کتاب‌های جامع مخصوص پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم. اگر دانش‌آموز یا معلم هستید و به دنبال چنین کتاب‌هایی می‌گردید، بهتر است پایه و رشته‌ی تحصیلی را در نظر بگیرید، چون ریاضی و تجربی محتوای متفاوتی دارند.

نکته‌ی مهم این است که کتاب تست بدون درک مفهومی، معمولا به کار نمی‌آید. اول کتاب درسی را خوب بخوانید و بعد سراغ تمرین بروید. همچنین به سال چاپ و نظام آموزشی توجه کنید، چون هر چند سال کتاب‌های درسی تغییر می‌کنند.

فیزیک و فناوری: از ماشین تا بلور

فیزیک به آزمایشگاه محدود نیست. موتور برقی که در خودروها و ماشین‌های صنعتی می‌چرخد، طراحی‌اش بر پایه‌ی قانون‌های الکترومغناطیس است. بلورها و کانی‌ها، ساختار منظم اتم‌ها را نشان می‌دهند و هم در زمین‌شناسی و هم در فیزیک ماده‌ی چگال مطالعه می‌شوند. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که فیزیک چطور با رشته‌های دیگر گره می‌خورد.

اگر علاقه‌مند به کاربرد هستید، ببینید کدام رشته به دلتان می‌نشیند. دسته‌ی کامپیوتر و فناوری و شیمی هم پیوندهای زیادی با فیزیک دارند.

فیزیک و کیهان

یکی از جذاب‌ترین کاربردهای فیزیک، شناخت آسمان است. ستاره‌ها چرا می‌درخشند؟ سیاه‌چاله چیست؟ جهان از کجا آمده؟ همه‌ی این پرسش‌ها با فیزیک ارتباط دارند. اگر به این موضوع‌ها علاقه دارید، کتاب‌های نسبیت و کوانتوم پایه‌ی خوبی هستند و بعد می‌توانید به نجوم و کیهان‌شناسی بروید.

نور، صدا و گرما: سه موضوع آشنا از زندگی روزمره

بخش بزرگی از این علم با چیزهایی سروکار دارد که هر روز می‌بینیم و می‌شنویم. نور را در نظر بگیرید: از خورشید می‌آید، از آینه بازتاب می‌شود و در منشور به رنگ‌های مختلف تجزیه می‌شود. این ساده‌ترین مثال برای دیدن یک قانون طبیعی است. صدا هم موجی است که در هوا حرکت می‌کند و در خلأ منتشر نمی‌شود. و گرما شکلی از انرژی است که همیشه از جای گرم به جای سرد می‌رود.

کتاب‌های خوب این حوزه از همین مثال‌ها شروع می‌کنند. بعد کم‌کم می‌پرسند: چرا؟ و چگونه می‌دانیم؟ این پرسش‌ها دروازه‌ی تفکر علمی‌اند. اگر می‌خواهید به فرزندتان یا دانش‌آموزی کمک کنید که به علم علاقه‌مند شود، از همین موضوع‌های آشنا شروع کنید: یک قاشق داخل لیوان آب، یک سایه روی دیوار، یک سیم‌کارت که گرم می‌شود.

آزمایش‌های ساده در خانه

یکی از لذت‌های خواندن کتاب علمی این است که بعضی ایده‌ها را می‌توانید خودتان امتحان کنید. لازم نیست آزمایشگاه داشته باشید.

  • آونگ ساده: یک نخ و یک وزنه بردارید، آن را آویزان کنید و ببینید چقدر طول می‌کشد تا یک رفت‌وبرگشت کامل شود. بعد نخ را کوتاه‌تر کنید و دوباره بسنجید.
  • سایه و نور: یک چراغ‌قوه و یک شیء کوچک بردارید و ببینید سایه با نزدیک و دور شدن چه تغییری می‌کند.
  • شناوری: چند شیء مختلف را داخل آب بیندازید و پیش‌بینی کنید کدام شناور می‌ماند.
  • آهنربا: ببینید آهنربا چه چیزهایی را جذب می‌کند و چه چیزهایی را نه.

این آزمایش‌ها ساده‌اند، اما همان روش علمی را نشان می‌دهند: حدس بزن، امتحان کن، نتیجه را بنویس. کتاب می‌تواند توضیح بدهد چرا نتیجه این‌طور شد.

تاریخ یک علم: از گالیله تا امروز

کسی که تاریخ یک علم را بداند، خود علم را بهتر می‌فهمد. این علم قصه‌ی پرفرازونشیبی دارد: از یونان باستان که به حرکت و ماده فکر می‌کردند، تا دوره‌ی گالیله و نیوتن که قانون‌های حرکت را ریاضی کردند، تا قرن بیستم و انقلاب نسبیت و کوانتوم. کتاب‌های ترویجی که مانند «سرگذشت کوانتوم» از عنوانشان پیداست تاریخ یک ایده را روایت می‌کنند، به شما نشان می‌دهند که علم همیشه پیش نرفته و اشتباه‌ها و بحث‌ها هم داشته است.

این نگاه تاریخی چند فایده دارد. اول، ایده‌ها را انسانی‌تر می‌کند: پشت هر قانون یک نفر یا چند نفر بوده‌اند که سال‌ها فکر کرده‌اند. دوم، نشان می‌دهد چرا بعضی مفهوم‌ها سخت‌اند: چون حتی بزرگ‌ترین ذهن‌ها هم سال‌ها با آن‌ها دست‌وپنجه نرم کرده‌اند. سوم، خواندن را لذت‌بخش‌تر می‌کند، چون داستان دارد. برای ادامه‌ی این مسیر، دسته‌ی تاریخ علم را هم ببینید.

چند مفهوم پایه که باید بدانید

نیرو و حرکت

چیزی که اجسام را به حرکت درمی‌آورد یا متوقف می‌کند. اولین درس هر کتاب مکانیک همین‌جاست: جسمی که نیرو به آن وارد نشود، یا ساکن می‌ماند یا با سرعت ثابت حرکت می‌کند.

انرژی

توانایی انجام کار. انرژی از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود، اما در کل همان مقدار می‌ماند. این یکی از اساسی‌ترین اصل‌هاست.

موج

اختلالی که در محیط یا در فضا پخش می‌شود. نور و صدا هر دو موج‌اند، هرچند نوعشان فرق دارد.

بار الکتریکی و میدان

پایه‌ی برق و مغناطیس. ذره‌ها می‌توانند بار داشته باشند و بارها بر یکدیگر نیرو وارد می‌کنند.

اتم و ذره

همه‌ی مواد از اتم ساخته شده‌اند و اتم‌ها هم از ذره‌های کوچک‌تر. شناخت رفتار این ذره‌ها یکی از موضوع‌های اصلی علم جدید است.

اگر این مفهوم‌ها را بشناسید، خواندن هر کتاب دیگری در این حوزه آسان‌تر می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم هر بار که به یکی برخوردید، آن را با زبان خودتان بنویسید.

فرق یادگیری از کتاب و از فیلم و کلاس

امروز درباره‌ی این علم ویدیو و کلاس آنلاین هم زیاد است. اما کتاب هنوز جای خودش را دارد. کتاب به شما اجازه می‌دهد با سرعت خودتان بروید، هر جا خواستید مکث کنید، برگردید و دوباره بخوانید و در حاشیه یادداشت بنویسید. کتاب خوب ذهن شما را وادار می‌کند خودش فکر کند، نه فقط ببیند.

پیشنهاد ما ترکیب است: اگر مفهومی را در کتاب نفهمیدید، یک بار با معلم یا هم‌کلاسی گفت‌وگو کنید. اگر در کلاس چیزی را سریع گذراندند، کتاب کمک می‌کند دوباره مرورش کنید. این دو مکمل یکدیگرند.

چند توصیه به والدین و معلم‌ها

اگر می‌خواهید کودک یا نوجوان را به علم علاقه‌مند کنید، سه توصیه کمک می‌کند.

  1. به پرسش‌های کودک احترام بگذارید. اگر جواب را نمی‌دانید، بگویید «بیا با هم پیدا کنیم».
  2. کتاب مناسب سن انتخاب کنید. کتاب سنگین علاقه را می‌کشد و کتاب بسیار ساده کسل‌کننده است.
  3. به‌جای فشار برای نمره، به کنجکاوی جایزه بدهید.

نوجوانی که کنجکاوی‌اش زنده بماند، خودش راه را پیدا می‌کند. کتاب‌های علمی هدیه‌ی خوبی هستند، مخصوصا وقتی با یک آزمایش ساده یا یک گردش علمی همراه شوند.

چرا بعضی از ما از این علم می‌ترسیم؟

خیلی‌ها خاطره‌ی خوبی از درس مدرسه‌ی این علم ندارند. مسئله‌های سخت، فرمول‌های زیاد و امتحان‌های پراسترس، بسیاری را از آن دور کرده است. اما کتاب‌های خارج از مدرسه می‌توانند تصویر دیگری بدهند. در این کتاب‌ها خبری از نمره و رقابت نیست و می‌توانید با آرامش و از سر کنجکاوی بخوانید.

اگر ترس دارید، از کتاب‌های تصویری و روایی شروع کنید. هر بار یک فصل بخوانید و اگر نفهمیدید، بگذارید کنار و فردا دوباره امتحان کنید. آدم‌ها با سرعت‌های متفاوتی یاد می‌گیرند و سرعت کمتر به معنای هوش کمتر نیست.

چگونه مسئله‌ی علمی حل کنیم؟

حل مسئله مهارتی است که با تمرین رشد می‌کند و چند قدم ساده دارد. اول مسئله را دو بار بخوانید و بنویسید چه چیزهایی معلوم است و چه چیزی را می‌خواهند. دوم، یک شکل ساده بکشید. خیلی از مسئله‌ها با یک نقاشی کوچک نصف حل می‌شوند. سوم، ببینید کدام قانون یا رابطه به مسئله ربط دارد. چهارم، اول با حرف و نماد حل کنید و در آخر عدد بگذارید. پنجم، جواب را بررسی کنید: آیا واحدش درست است؟ آیا اندازه‌اش منطقی است؟

این قدم‌ها ساده به نظر می‌رسند، ولی نادیده گرفتنشان دلیل بسیاری از اشتباه‌هاست. کتاب‌های خوب مسئله‌ی حل‌شده دارند تا این روش را ببینید. پیش از نگاه کردن به پاسخ، خودتان چند دقیقه تلاش کنید. تقلب از جواب، بزرگ‌ترین دشمن یادگیری است.

واحدها و اندازه‌گیری: آنچه اغلب فراموش می‌شود

هر عدد در این علم واحد دارد و بی‌واحد معنی ندارد. «پنج» چیزی نمی‌گوید، اما «پنج متر بر ثانیه» یک سرعت است. یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها، قاطی کردن واحدهاست، مثلا سانتی‌متر با متر یا ساعت با ثانیه. عادت کنید همه‌چیز را به یک دستگاه واحد ببرید و بعد حساب کنید.

کتاب‌های آموزشی معمولا در ابتدا به واحدها و پیشوندها می‌پردازند. اگر این بخش را رد کردید، برگردید و بخوانید. بعدها خیلی کمک می‌کند. اندازه‌گیری دقیق هم یکی از پایه‌های روش علمی است: بدون سنجش، نمی‌شود درباره‌ی طبیعت چیزی گفت.

چند نکته برای دانشجوها

دانشجوی رشته‌های علمی و مهندسی اغلب با حجم زیادی از درس و مسئله روبه‌رو است. سه توصیه کمک می‌کند. اول، همیشه یک کتاب اصلی داشته باشید و کتاب‌های دیگر را فقط برای دیدن روش دیگر استفاده کنید. دوم، در گروه مطالعه شرکت کنید؛ توضیح دادن به دیگران بهترین راه برای فهمیدن است. سوم، به سراغ استاد بروید و بپرسید. بیشتر استادها از پرسش دانشجو خوشحال می‌شوند.

اگر کتاب درسی شما ترجمه است و بخشی را نفهمیدید، شاید مشکل از ترجمه باشد نه از شما. در این حالت یک کتاب دیگر با همان موضوع بخوانید و ببینید بخش مبهم را چطور توضیح می‌دهد. و اگر می‌خواهید پایه‌ی ریاضی‌تان را محکم کنید، پیش از ادامه‌ی درس این کار را انجام دهید.

یک داستانک درباره‌ی مسیر کنجکاوی

فرض کنید سپیده معلم ادبیات است و هیچ‌وقت فکر نمی‌کرد به علم علاقه‌مند شود. یک روز پسرش از او می‌پرسد «چرا ماه دنبال ماست می‌آید؟» و سپیده جواب نمی‌داند. کتابی ترویجی می‌خرد تا جواب را پیدا کند. کم‌کم می‌بیند که خواندن آن برایش لذت‌بخش است. هر شب یک فصل می‌خواند و صبح برای پسرش تعریف می‌کند.

بعد از چند ماه، آن‌ها با هم آزمایش‌های ساده‌ای انجام می‌دهند و شب‌ها به آسمان نگاه می‌کنند. این داستان ساختگی است و برای تصویر کردن یک مسیر آمده، ولی چنین مسیرهایی واقعا وجود دارند. علم به هیچ رشته‌ی خاصی اختصاص ندارد؛ برای هر که کنجکاو باشد باز است.

نگهداری و استفاده‌ی درست از کتاب علمی

کتاب علمی را مثل یک دفتر کار ببینید، نه یک شیء مقدس. در حاشیه‌اش یادداشت بنویسید، زیر جمله‌های مهم خط بکشید و صفحه‌هایی را که مرجع شما هستند نشانه بگذارید. کتابی که با مداد پر از نکته شده باشد، از کتاب تمیز و دست‌نخورده باارزش‌تر است. اگر کتاب گران است و نمی‌خواهید بنویسید، از برچسب‌های کوچک استفاده کنید.

یک دفترچه‌ی مستقل هم داشته باشید و فرمول‌ها و مفهوم‌های اصلی را در آن بنویسید. نوشتن با دست به حافظه کمک می‌کند. بعد از هر فصل، یک صفحه خلاصه بنویسید، بی‌آنکه به کتاب نگاه کنید. هر جا نتوانستید بنویسید، همان‌جا باید دوباره بخوانید.

اشتباه‌های رایج در انتخاب کتاب فیزیک

  • شروع با کتاب سنگین: کسی که ریاضی قوی ندارد، بهتر است از کتاب ترویجی شروع کند.
  • خرید کتاب قدیمی برای امتحان: کتاب کمک‌درسی باید با کتاب درسی سال جاری هماهنگ باشد.
  • حفظ فرمول: مفهوم را بفهمید تا فرمول را به یاد بیاورید.
  • ندیدن سطح کتاب: توضیح ناشر و مقدمه را ببینید تا بدانید کتاب برای چه کسی نوشته شده.
  • تمرین نکردن: فیزیک با حل مسئله رشد می‌کند.
  • ترجمه‌ی ضعیف: اگر کتاب ترجمه است، به مترجم و ناشر توجه کنید. مشخصات در صفحه‌ی هر کتاب هست.

یک مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای علاقه‌مند عمومی

اگر می‌خواهید بدون فشار امتحان و بدون پیش‌زمینه‌ی ریاضی فیزیک بخوانید، این مسیر را امتحان کنید.

  1. یک کتاب ترویجی درباره‌ی مکانیک و قانون‌های حرکت.
  2. یک کتاب درباره‌ی نور و الکتریسیته و مغناطیس.
  3. یک کتاب درباره‌ی نسبیت، با مثال‌های ساده از فضا و زمان.
  4. یک کتاب درباره‌ی کوانتوم و تاریخچه‌ی آن.
  5. سرانجام، یک کتاب فلسفی‌تر که ارتباط فیزیک را با اندیشه بررسی کند.

این مسیر ممکن است چند ماه یا یک سال طول بکشد. اشکالی ندارد. فیزیک علمی نیست که بخواهید یک‌شبه یاد بگیرید.

پرسش‌های پرتکرار

برای شروع فیزیک چه کتابی بخوانم؟

اگر ریاضی‌تان قوی نیست، یک کتاب ترویجی بردارید. اگر دانشجو هستید، کتاب معرفی‌شده‌ی استادتان را بخرید.

کتاب فیزیک ترویجی با درسی چه فرقی دارد؟

ترویجی داستان و ایده را بیان می‌کند و کم‌فرمول است. درسی مفصل و پر از مسئله است و برای یادگیری دقیق و امتحان نوشته می‌شود.

آیا بدون ریاضی می‌شود فیزیک فهمید؟

ایده‌های کلی را بله، اما فهم دقیق و حل مسئله به ریاضی نیاز دارد. بسیاری از خواننده‌ها با کتاب‌های ترویجی شروع می‌کنند و بعد ریاضی را می‌آموزند.

برای کنکور چه کتابی مناسب است؟

بستگی به پایه و رشته دارد. کتاب باید با نظام آموزشی روز و با کتاب درسی سازگار باشد. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.

کتاب فلسفه‌ی فیزیک برای چه کسی است؟

برای کسی که می‌خواهد بداند فیزیک درباره‌ی واقعیت چه می‌گوید و چه مرزهایی دارد. لازم نیست فیزیک‌دان باشید، ولی صبر و دقت لازم است.

آیا ترجمه‌ی کتاب‌های فیزیک قابل‌اعتماد است؟

بستگی به مترجم و ناشر دارد. اگر مترجم متخصص فیزیک است، معمولا نتیجه بهتر است. برای اطمینان، توضیحات کتاب را ببینید.

آیا نسخه‌ی چاپی را می‌توانم آنلاین سفارش بدهم؟

بله، نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.

جمع‌بندی

فیزیک زبان طبیعت است و کتاب‌ها دروازه‌ی یادگیری آن‌اند. چه دانشجو باشید، چه کنجکاو، چه مهندس، در این دسته کتابی هست که با سطح و هدف شما بخواند. کتاب ترویجی برای شروع بدون فشار خوب است، کتاب درسی برای یادگیری دقیق، و کتاب کاربردی برای کار.

حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی دلخواه‌تان را آنلاین سفارش بدهید. برای دیدن رشته‌های دیگر هم صفحه‌ی علم و فناوری و علم عمومی و ترویج علم و تاریخ علم را مرور کنید.