پرش به محتوای صفحه

علم

کتاب‌های علم و فناوری برای کنجکاوها، دانشجویان و علاقه‌مندان به ساختن؛ از دانستنی‌های پایه‌ی علوم تا راهنماهای فنی و کاربردی.
کتاب‌های این دسته۳٬۵۰۲ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب بیماری‌های ویروسی ماهیان

کاظم عبدی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۳۱۰٬۰۰۰۱٬۲۴۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک و مدل‌سازی فرسایش بادی

یاپینگ شائو

ترجمه‌ی پرویز ایران‌نژاد

دانشگاه تهران

۵٪۲٬۴۲۵٬۰۰۰۲٬۳۰۳٬۷۵۰تومان
جلد کتاب ترمودینامیک شیمیایی

علی‌اکبر صبوری

دانشگاه تهران

۱۲٪۲٬۱۴۵٬۰۰۰۱٬۸۸۷٬۶۰۰تومان
جلد کتاب فیزیولوژی عملکرد گیاهان زراعی

ترجمه‌ی محسن جان محمدی، کاظم پوستینی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۴۹۰٬۰۰۰۱٬۳۱۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب تکثیر گیاهان با کشت بافت 3954 Plant Propagation by Tissue Culture

ترجمه‌ی یاور وفایی

دانشگاه تهران

۵٪۳٬۱۲۰٬۰۰۰۲٬۹۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب هیدرولیک در مهندسی عمران و محیط‌زیست

آندره چادویک

ترجمه‌ی محمود مشعل

دانشگاه تهران

۱۲٪۲٬۲۲۰٬۰۰۰۱٬۹۵۳٬۶۰۰تومان
جلد کتاب مکانیک کلاسیک تحلیلی

منصور نیکخواه بهرامی

دانشگاه تهران

۱۲٪۸۰۰٬۰۰۰۷۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای عملی بافت‌شناسی موش

ترجمه‌ی زهرا طوطیان، ابراهیم رحمانی‌مقدم

دانشگاه تهران

۵٪۲٬۰۰۰٬۰۰۰۱٬۹۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سنجش از دور حرارتی و کاربرد آن در علوم زمین
۵٪۱٬۷۱۰٬۰۰۰۱٬۶۲۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مقابله با بیابان‌زایی و تخریب اراضی: اقدامات اثبات شده در آسیا و اقیانوس آرام

یانگ یولین، لارا اس. جین، ویکتور اسکوایزر

ترجمه‌ی محمد جعفری، فاطمه نقی زاده اصل

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۱۷۵٬۰۰۰۱٬۱۱۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب خاموشی ژن

پاتریک ج. پادیسون

ترجمه‌ی مسعود سلطانی، علیرضا عباسی، فریبا ایوبی، سجاد رشیدی‌منفرد

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۱۷۵٬۰۰۰۱٬۰۳۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب واکنشگرهای اکسایش و کاهش در شیمی آلی

افسانه زنوزی

دانشگاه تهران

۵٪۸۹۰٬۰۰۰۸۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب پیشرفت‌هایی در سنجش از دور زیست‌محیطی

کیهائو ونگ

ترجمه‌ی سید کاظم علوی‌پناه، هانیه سادات میرشاه وندی، حمیده امینی، مریم امامی جعفری، سارا عطارچی، لیدا صادقی

دانشگاه تهران

۵٪۷۳۰٬۰۰۰۶۹۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب محاسبه و ارزیابی ردپای آب 3979 Calculate and Evaluate Water Footprint

ترجمه‌ی علی سلاجقه، کاوه مدنی‌لاریجانی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۵۷۰٬۰۰۰۱٬۳۸۱٬۶۰۰تومان
جلد کتاب مدیریت پسماندهای الکترونیکی

امیر هدایتی

دانشگاه تهران

۵٪۶۵۰٬۰۰۰۶۱۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ترسیب کربن در بوم سازگان های زمینی

نصرت الله ضرغام، قوام الدین زاهدی امیری

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۷۰۰٬۰۰۰۱٬۶۱۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بوم‌شناسی مناطق جزر و مدی

ترجمه‌ی سعید ابراهیم‌نژاد درزی، رضا ندرلو

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۷۱۰٬۰۰۰۱٬۶۲۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب حساب دیفرانسیل و انتگرال (جلد اول)

علی باباخانی

دانشگاه تهران

۵٪۴۹۸٬۰۰۰۴۷۳٬۱۰۰تومان
جلد کتاب تبیین در فلسفه علم

منصور نصیری

دانشگاه تهران

۱۲٪۸۰۰٬۰۰۰۷۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روش‌های بازیافت پسماندهای الکترونیکی

ترجمه‌ی فاطمه پورحسین علمداری، نازنین بهاءلو هوره

دانشگاه تهران

۱۲٪۸۵۵٬۰۰۰۷۵۲٬۴۰۰تومان
جلد کتاب لاشبرگ گیاهی

بیورن برگ

ترجمه‌ی مرتضی صابری، شهلا قادری، فرج‌الله ترنیان، وحیده عبداللهی، محمد جعفری

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۳۳۰٬۰۰۰۱٬۲۶۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه‌ای بر مدل‌های ریاضی در اکولوژی و تکامل فضا

ترجمه‌ی حمیده دهقانی‌اشکذری، محمدجواد امیری

دانشگاه تهران

۱۲٪۸۷۵٬۰۰۰۷۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ارزیابی اثرات محیط‌زیستی؛ راهنمای اجرای بهترین روش‌های تخصصی 4025 Environmental Impact Assessment
۵٪۴۳۰٬۰۰۰۴۰۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ارزیابی ریسک محیط‌زیستی از دیدگاه سیمای سرزمین

لارنس ا. کاپوستکا

ترجمه‌ی سعید کریمی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۷۹۰٬۰۰۰۱٬۷۰۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مدل‌سازی محیط‌زیست

بهمن جباریان امیری

دانشگاه تهران

۱۲٪۶۴۵٬۰۰۰۵۶۷٬۶۰۰تومان
جلد کتاب مدل‌سازی هواشناسی میان‌مقیاس

ترجمه‌ی مریم قرایلو

دانشگاه تهران

۱۲٪۲٬۶۳۰٬۰۰۰۲٬۳۱۴٬۴۰۰تومان
جلد کتاب تجزیه و تحلیل ژئومورفیکی سیستم‌های رودخانه‌ای (رویکردی برای بررسی چشم‌انداز)

ترجمه‌ی احمد نوحه‌گر، رضا هنرخواه، نسیم قشقایی‌زاده

دانشگاه تهران

۵٪۲٬۰۰۰٬۰۰۰۱٬۹۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درک و فهم روش‌های ریاضی و آماری در هیدرولوژی: رویکردی مبتنی بر مثال‌ها

هاروی رودا، ماکس لیتل

ترجمه‌ی علی‌رضا مقدم‌نیا، علی آذرنیوند

دانشگاه تهران

۵٪۶۳۵٬۰۰۰۶۰۳٬۲۵۰تومان
جلد کتاب نانونوآوری (ابداعات تجاری‌شده حوزه نانوفناوری)
۱۲٪۱٬۰۶۵٬۰۰۰۹۳۷٬۲۰۰تومان
جلد کتاب حفاظت از تپه‌های ماسه‌ای، مدیریت و احیا

ترجمه‌ی غلامرضا زهتابیان، نوشین شاکریان، شهاب شریعتمداری، حسن خسروی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۶۷۰٬۰۰۰۱٬۴۶۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب اکولوژی مقدس

ترجمه‌ی مهدی قربانی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۳۷۵٬۰۰۰۱٬۳۰۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب ریاضیات برای شیمی‌فیزیک

روبرت جی. مورتیمر

ترجمه‌ی علی‌اکبر صبوری، الهام تازیکه لمسکی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۶۴۵٬۰۰۰۱٬۴۴۷٬۶۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای مدیریت طبیعی سیل
۵٪۱٬۱۳۰٬۰۰۰۱٬۰۷۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه مصاحبه‌های پویش علمی ایران در آینه 1400 (جلد اول)
۵٪۱٬۵۴۰٬۰۰۰۱٬۴۶۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه‌ای بر آکوستیک

هاینریش کوتروف

ترجمه‌ی امیرمسعود عباسی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۳۷۵٬۰۰۰۱٬۳۰۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب سنجش از دور کمی در مادون قرمز حرارتی؛ نظریه و کاربردها
۱۲٪۱٬۵۴۵٬۰۰۰۱٬۳۵۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه‌ای بر لایه مرزی جوی

عباسعلی علی‌اکبری بیدختی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۰۹۰٬۰۰۰۱٬۰۳۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بیوتکنولوژی (جلد چهارم)

ترجمه‌ی محمد سبزه‌زاری

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۶۶۰٬۰۰۰۱٬۴۶۰٬۸۰۰تومان
جلد کتاب پایه‌های علوم اعصاب رفتاری

نیل کارلسون

ترجمه‌ی فاطمه نارنجی ثانی، رضا رستمی، محمد حبیب‌نژاد

دانشگاه تهران

۱۲٪۳٬۵۱۰٬۰۰۰۳٬۰۸۸٬۸۰۰تومان
جلد کتاب سیاست‌های محیط‌زیست؛ مفاهیم و مبانی
۵٪۵۵۸٬۰۰۰۵۳۰٬۱۰۰تومان
جلد کتاب رسوب‌شناسی و چینه‌شناسی

گری نیکولز

ترجمه‌ی حسین رحیم‌پور بناب، مریم پیروی

دانشگاه تهران

۱۲٪۲٬۴۵۵٬۰۰۰۲٬۱۶۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب تغییر اقلیم و مدل‌های اقلیمی

فاطمه ربانی

دانشگاه تهران

۵٪۷۷۵٬۰۰۰۷۳۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب اکوهیدرولوژی مناطق خشک و نیمه‌خشک

حسین آذرنیوند

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۱۲۰٬۰۰۰۱٬۰۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گیاه‌شناسی پایه (دوره دوجلدی)
۵٪۲٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۹۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نمو انسان پس از تولد

دیوید سینکلیر

ترجمه‌ی محمود شیخ، پونه مختاری

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۰۵۵٬۰۰۰۱٬۰۰۲٬۲۵۰تومان
جلد کتاب نشانگرهای زیستی استرس در جنین و لارو ماهیان

ایرینا رادنوا

ترجمه‌ی محمدعلی نعمت‌اللهی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۰۱۰٬۰۰۰۹۵۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مواد سازگار با محیط‌ زیست (نانومواد زیستی، روش‌ شناسایی، کاربردها و فراوری آنها)

ترجمه‌ی مهدی جنوبی، سیما سپهوند، ایمان اکبرپور

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۱٬۱۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سنجش از دور برای امنیت غذایی

فلیکس کوگان

ترجمه‌ی مهدی قمقامی، جواد بذرافشان

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۵۹۵٬۰۰۰۱٬۵۱۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب راهبرد بیوانفورماتیک در مطالعات اومیکس گیاهی Bioinformatics Strategy in Plant Omics Studies
۵٪۱٬۴۷۰٬۰۰۰۱٬۳۹۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آنالیز ریاضی حقیقی

چارلز چاپمن پاگ

ترجمه‌ی نوروز ایزد دوستدار

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۳۷۵٬۰۰۰۱٬۲۱۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکتونیک فعال و کارست

ترجمه‌ی ابوالقاسم گورابی

دانشگاه تهران

۱۲٪۸۶۵٬۰۰۰۷۶۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب نابودی استپ‌ها در اثر شخم؛ کشاورزی و محیط‌زیست در مراتع روسیه طی سال‌های 1700-1914

ترجمه‌ی حسین آذرنیوند، پویان دهقان رحیم‌آبادی، ملیکا هاشمی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۰۰۰٬۰۰۰۹۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نکات کلیدی در شیمی آلی 4036/ Keynotes in Organic Chemistry

ترجمه‌ی ابراهیم کیان مهر

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۷۴۵٬۰۰۰۱٬۵۳۵٬۶۰۰تومان
جلد کتاب توضیح انسان‌ها: آموزه‌های علم درباره زندگی، عشق و روابط

کامیلا پنگ

ترجمه‌ی میترا پیرحقی، علی‌اکبر صبوری، فاطمه ممشلی، فائزه موسوی موحدی

دانشگاه تهران

۵٪۷۴۵٬۰۰۰۷۰۷٬۷۵۰تومان
جلد کتاب ارزیابی اثرات محیط‌زیستی

بهمن جباریان امیری

دانشگاه تهران

۵٪۸۵۵٬۰۰۰۸۱۲٬۲۵۰تومان
جلد کتاب آبخانه‌های کارستی: ویژگی‌ها و مهندسی (جلد دوم: مدیریت آبخانه‌های کارستی) Karst Aquifers – Characterization and Engineering
۵٪۱٬۴۶۵٬۰۰۰۱٬۳۹۱٬۷۵۰تومان
جلد کتاب بافت‌شناسی مقایسه‌ای

ایرج پوستی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی پلیمر کاراهر (جلد اول)

چارلز کاراهر

ترجمه‌ی حسین مهدوی، علی‌اکبر حیدری، طیب شاه‌علیزاده

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۸۷۰٬۰۰۰۱٬۷۷۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آلودگی هوا

منصور غیاث‌الدین

دانشگاه تهران

۵٪۲٬۸۳۰٬۰۰۰۲٬۶۸۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب حدس پوانکاره: در جستجوی شکل عالم- 4290/ The Poincare Conjecture In Search of the Shape Universe
۵٪۱٬۲۹۰٬۰۰۰۱٬۲۲۵٬۵۰۰تومان

درباره‌ی علم

چرا آسمان شب پر از ستاره است، چرا یخ روی آب می‌ماند و چرا بعضی آدم‌ها هرگز از پرسیدن «چرا» خسته نمی‌شوند؟ اگر شما هم از همین آدم‌ها هستید، دسته‌ی «علم و فناوری» کتاب‌جم جای شماست. این صفحه به شما کمک می‌کند در میان کتاب‌های علمی چاپی مسیرتان را پیدا کنید: از کتاب‌های ساده و خواندنی برای کنجکاوها تا منابع دقیق‌تر برای دانشجوها و کسانی که می‌خواهند چیزی بسازند یا بفهمند.

در ادامه درباره‌ی شاخه‌های علم، فرق کتاب علمی عمومی با کتاب درسی، انتخاب کتاب برای سن‌ها و سطح‌های مختلف و اشتباه‌هایی که خریدارها زیاد مرتکب می‌شوند حرف می‌زنیم. در پایان هم به پرسش‌هایی جواب می‌دهیم که پیش از سفارش کتاب علمی معمولا ذهن آدم را مشغول می‌کند.

کتاب علم و فناوری برای چه کسی است؟

شاید فکر کنید کتاب علمی فقط برای دانشجوی رشته‌های فنی و تجربی است، ولی واقعیت این است که خواننده‌ی این کتاب‌ها بسیار متنوع است. نوجوانی که تازه عاشق نجوم شده، پدری که می‌خواهد به پرسش‌های بچه‌اش جواب درست بدهد، کارمندی که دوست دارد بعد از کار چیز تازه‌ای یاد بگیرد و پژوهشگری که به یک منبع تخصصی نیاز دارد، همه سراغ این قفسه می‌آیند.

برای همین پیش از خرید بد نیست از خودتان بپرسید: می‌خواهم سرگرم شوم و چیز تازه بفهمم، یا می‌خواهم یک درس یا مهارت را جدی یاد بگیرم؟ جواب این پرسش نوع کتاب را مشخص می‌کند. کتابی که برای لذت خواندن نوشته شده، معمولا روان است و فرمول کم دارد. کتابی که برای یادگیری جدی نوشته شده، تمرین و مثال و اصطلاح‌های دقیق دارد و باید آرام و با مداد خوانده شود.

خوشبختانه علم را می‌شود از هر دری وارد شد. کسی که با یک کتاب ساده درباره‌ی ژن‌ها شروع کرده، ممکن است سال بعد سراغ کتاب زیست‌شناسی دانشگاهی برود. کسی هم که در رشته‌ی خودش غرق است، گاهی با خواندن کتابی از شاخه‌ای دیگر ایده‌ی تازه می‌گیرد.

شاخه‌های اصلی علم و فناوری در یک نگاه

این دسته چند زیردسته دارد و هر کدام دنیای خودش است. اگر از شاخه‌ی مورد علاقه‌تان مطمئن‌اید، مستقیم سراغ همان بروید. اگر نه، این مرور کوتاه می‌تواند راهنمای شما باشد.

  • فیزیک: از حرکت و انرژی تا ماده و جهان. کتاب‌های این بخش هم درسی‌اند و هم خواندنی.
  • شیمی: شناخت مواد، واکنش‌ها و ساختار چیزهایی که هر روز با آن‌ها سروکار داریم.
  • زیست‌شناسی: زندگی از سلول تا اکوسیستم، از ژن تا تکامل.
  • ریاضیات: زبان مشترک همه‌ی علوم، از حساب ساده تا مباحث دانشگاهی.
  • نجوم و کیهان‌شناسی: ستاره‌ها، سیاره‌ها و پرسش‌های بزرگ درباره‌ی آغاز و پایان جهان.
  • زمین و طبیعت: زمین‌شناسی، آب و هوا و طبیعتی که در آن زندگی می‌کنیم.
  • محیط زیست: رابطه‌ی انسان با طبیعت و مسئله‌هایی مثل آب، هوا و انرژی.
  • پزشکی و سلامت عمومی: آشنایی با بدن و سلامت برای همه‌ی خوانندگان.
  • مغز و اعصاب: چگونگی کار مغز، حافظه، توجه و رفتار.
  • کامپیوتر و فناوری: برنامه‌نویسی، شبکه و ابزارهای دیجیتال.

دو شاخه‌ی دیگر هم هست که کمتر به چشم می‌آید ولی برای خواننده‌ی کنجکاو جذاب است: تاریخ علم که نشان می‌دهد ایده‌های بزرگ چطور و با چه دشواری‌ای به دنیا آمدند، و علم عمومی و ترویج علم که دروازه‌ی ورود بسیاری از خواننده‌ها به این دنیاست.

علم عمومی یا کتاب درسی؟ فرقشان را بدانید

یکی از پرتکرارترین اشتباه‌ها در خرید کتاب علمی این است که خریدار کتاب درسی بخرد و انتظار داشته باشد مثل یک کتاب عمومی روان باشد، یا برعکس، با یک کتاب عمومی بخواهد برای امتحان دانشگاه آماده شود. این دو نوع کتاب هدف‌های متفاوتی دارند.

کتاب علمی عمومی

این کتاب‌ها برای کسی نوشته شده‌اند که پیش‌زمینه‌ی تخصصی ندارد. نویسنده سعی می‌کند با مثال، داستان و زبان ساده مفهوم را منتقل کند. فرمول کم است و اگر باشد، توضیح داده می‌شود. عنوان‌هایی مانند «ژن خودخواه» یا «علم چیست؟» از همین دسته‌اند و برای شروع مناسب‌اند. البته درباره‌ی هر کتاب بهتر است مشخصات و توضیحات صفحه‌ی خودش را بخوانید تا با انتظار شما بخواند.

کتاب درسی و دانشگاهی

این کتاب‌ها ساختار منظم دارند: فصل‌بندی روشن، تعریف‌ها، مثال حل‌شده و تمرین. معمولا باید با نظم خوانده شوند و بدون یاد گرفتن فصل قبلی، فصل بعدی فهمیده نمی‌شود. اگر کتاب را برای یک درس می‌خواهید، ویرایش و سرفصل درس را با استاد یا برنامه‌ی درسی تطبیق دهید.

کتاب تخصصی و کاربردی

گروه سومی هم هست: کتاب‌هایی که برای یک حرفه یا یک کار مشخص نوشته شده‌اند. در فهرست این دسته عنوان‌هایی مانند «اصول کلی علم علف‌های هرز» یا «مبانی علم علف‌های هرز» می‌بینید که نشان می‌دهد علم فقط فیزیک و شیمی نیست و شاخه‌های کشاورزی و منابع طبیعی هم در آن جا دارند. این‌ها برای متخصص و دانشجوی همان رشته‌اند، نه برای مطالعه‌ی سرگرمی.

از کجا شروع کنیم؟ مسیر پیشنهادی برای تازه‌کارها

اگر تا حالا کتاب علمی نخوانده‌اید، بزرگ‌ترین خطر این است که با کتابی سنگین شروع کنید و بعد از پنجاه صفحه خسته شوید و فکر کنید علم برای شما نیست. مشکل معمولا از شما نیست، از انتخاب اول است.

این مسیر ساده را امتحان کنید:

  1. موضوعی را انتخاب کنید که پیش‌تر درباره‌اش کنجکاو بوده‌اید: بدن، فضا، گیاهان، حیوان‌ها، ماشین‌ها یا هر چیز دیگر.
  2. کتاب عمومی و کم‌حجم درباره‌ی همان موضوع بخوانید. مهم نیست همه‌چیز را بفهمید؛ مهم این است که خواندن را ادامه دهید.
  3. هر جا به مفهومی برخوردید که برایتان جالب بود، یادداشتش کنید.
  4. بعد از پایان کتاب اول، از میان یادداشت‌ها یک مفهوم را انتخاب کنید و کتاب دومی برای همان بردارید که کمی عمیق‌تر است.
  5. وقتی احساس کردید پایه‌تان محکم شده، سراغ کتاب درسی یا تخصصی بروید.

این روش کند به نظر می‌رسد، ولی در عمل سریع‌تر از پرش‌های ناگهانی است، چون هر کتاب پایه‌ی کتاب بعدی را می‌سازد.

کتاب علم و فناوری برای کودکان و نوجوانان

بچه‌ها ذاتا دانشمندند. مدام می‌پرسند، دست می‌زنند و خراب می‌کنند تا ببینند از داخل چه شکلی است. کتاب خوب علمی این کنجکاوی را زنده نگه می‌دارد. اگر کتابی برای فرزندتان می‌خواهید، چند نکته‌ی ساده به کار می‌آید.

اول به سن و سطح خواندن او توجه کنید. کتابی که جمله‌های طولانی و اصطلاح زیاد دارد، برای بچه‌ی دبستانی خسته‌کننده است. دوم، تصویر و نمودار خوب اهمیت دارد؛ در علم، دیدن گاهی از هزار توضیح بهتر است. سوم، کتاب را خودتان هم ورق بزنید. بچه‌ها وقتی ببینند بزرگ‌ترها هم با علاقه می‌خوانند، بیشتر ترغیب می‌شوند.

برای نوجوان‌ها موضوع فرق دارد. آن‌ها معمولا وقتی سراغ علم می‌روند که یک پرسش واقعی دارند: چرا بازی‌های رایانه‌ای این‌طور کار می‌کنند، فضا چقدر بزرگ است، بدن انسان چطور بیمار می‌شود. کتابی را انتخاب کنید که به همان پرسش نزدیک باشد، نه کتابی که فقط در برنامه‌ی درسی هست. اگر نوجوان شما به کامپیوتر علاقه دارد، سری به کامپیوتر و فناوری بزنید؛ اگر به فضا، نجوم و کیهان‌شناسی جای مناسبی است.

چند نمونه از کتاب‌های علم و فناوری کتاب‌جم

برای اینکه حس بگیرید در این دسته چه پیدا می‌شود، چند عنوان را با هم مرور می‌کنیم. فقط از روی عنوان حرف می‌زنیم؛ برای هر کتاب، مشخصات و توضیح کامل در صفحه‌ی خودش هست.

  • ژن خودخواه: عنوانی که نشان می‌دهد با ژن و زیست‌شناسی سروکار دارد و از آن دسته کتاب‌هایی است که خواننده‌ی عمومی هم سراغش می‌رود.
  • علم چیست؟ (جستارهایی درباره‌ی فلسفه، پژوهش و آموزش علم): کتابی برای کسی که می‌خواهد بداند خود علم چگونه کار می‌کند، نه فقط نتیجه‌هایش را.
  • هنر و علم عاقلانه خوردن: نمونه‌ای از پیوند علم با زندگی روزمره، یعنی تغذیه.
  • فرازمینی‌ها: عنوانی که ذهن را به سمت پرسش قدیمی «آیا در جهان تنها هستیم؟» می‌برد.
  • اصول کلی علم علف‌های هرز و مبانی علم علف‌های هرز: نمونه‌هایی از کتاب‌های تخصصی کشاورزی که نشان می‌دهند این دسته چقدر گسترده است.

همین چند عنوان نشان می‌دهد که علم و فناوری در کتاب‌جم فقط یک ژانر نیست؛ مجموعه‌ای از راه‌های متفاوت برای نگاه کردن به جهان است.

فناوری چه جایی در این دسته دارد؟

وقتی از علم حرف می‌زنیم، معمولا دانستن و فهمیدن را در نظر داریم. فناوری اما ساختن و به کار بستن است. علم می‌گوید چرا یک فلز رسانای برق است؛ فناوری با آن سیم می‌سازد و شهری را روشن می‌کند. این دو در تاریخ همیشه دست در دست هم بوده‌اند و کتاب‌های این دسته هم هر دو را پوشش می‌دهند.

کتاب فناوری دو گونه‌ی اصلی دارد. گونه‌ی اول توضیحی است: می‌گوید یک ابزار چطور کار می‌کند. گونه‌ی دوم آموزشی است: قدم به قدم نشان می‌دهد چطور چیزی بسازید یا مهارتی یاد بگیرید. برای گونه‌ی دوم بهتر است کتاب را کنار کار عملی بخوانید؛ خواندن صرف، بدون تمرین، معمولا چیزی در ذهن نمی‌گذارد.

اگر به دنیای نرم‌افزار و ابزارهای دیجیتال علاقه دارید، زیردسته‌ی کامپیوتر و فناوری را ببینید. اگر ایده‌ی ساختن چیز تازه در سرتان است، اختراع و نوآوری شما را با داستان کسانی روبه‌رو می‌کند که پیش از شما همین مسیر را رفته‌اند.

چطور کتاب علمی را بخوانیم که چیزی در ذهن بماند؟

خواندن یک کتاب علمی با خواندن رمان فرق دارد. در رمان، شما پشت سر داستان می‌روید. در کتاب علمی، باید با ایده‌ها بمانید. چند عادت ساده کمک می‌کند.

آهسته بخوانید و بازگردید

اگر پاراگرافی را نفهمیدید، اشکالی ندارد. یک بار دیگر بخوانید. علم پر از مفهوم‌هایی است که بار دوم روشن‌تر می‌شوند. عجله نکنید و خودتان را با کسی مقایسه نکنید.

با کلمه‌های خودتان خلاصه کنید

بعد از هر فصل، چند جمله با زبان خودتان بنویسید. اگر نتوانستید، یعنی هنوز مفهوم را کامل نفهمیده‌اید. این آزمون ساده بهتر از هر تمرین دیگر است.

به دیگران توضیح دهید

گفتن آنچه یاد گرفته‌اید به یک دوست یا عضو خانواده، بهترین راه ماندگار کردن آن است. اگر مجبور شدید ساده توضیح دهید، فهم شما عمیق‌تر می‌شود.

شکاف‌ها را یادداشت کنید

هر جا حس کردید چیزی را نمی‌دانید که برای فهم ادامه لازم است، آن را بنویسید. همین یادداشت‌ها فهرست کتاب بعدی شما را می‌سازند.

اشتباه‌های رایج در خرید کتاب علم و فناوری

خریدار باتجربه هم گاهی در دام چند اشتباه ساده می‌افتد. آن‌ها را بشناسید تا پول و وقت‌تان هدر نرود.

  1. بی‌توجهی به سطح کتاب. بعضی کتاب‌ها برای مبتدی‌اند و بعضی برای متخصص. توضیحات صفحه‌ی کتاب معمولا اشاره‌ی روشنی به مخاطب دارد.
  2. نادیده گرفتن ویرایش و سال چاپ. در شاخه‌هایی مثل کامپیوتر، ویرایش‌های قدیمی‌تر ممکن است از مطالب روز عقب باشند. در بعضی شاخه‌های پایه، مثلا ریاضیات مقدماتی، این مسئله کم‌اهمیت‌تر است.
  3. خرید همه‌ی کتاب‌ها با هم. فهرست بلند کتاب‌های نخوانده، آدم را دل‌زده می‌کند. بهتر است هر بار یکی دو کتاب بخرید و بخوانید.
  4. اعتماد فقط به عنوان. عنوان‌های علمی گاهی هیجان‌انگیزتر از محتوا هستند. مشخصات و معرفی را بخوانید.
  5. توقع تخصص از کتاب عمومی. کتاب عمومی برای آشنایی است، نه برای تصمیم‌های حرفه‌ای.

یک نکته‌ی مهم هم برای کتاب‌های پزشکی و سلامت: این کتاب‌ها اطلاعات عمومی می‌دهند و می‌توانند فهم شما را بالا ببرند، ولی جای مشاوره‌ی پزشک یا متخصص را نمی‌گیرند.

علم و فناوری برای هدیه دادن

کتاب علمی هدیه‌ی خوبی است، به شرط اینکه دقیق انتخاب شود. برای کسی که علاقه‌اش را می‌شناسید، سراغ همان شاخه بروید. برای کسی که علاقه‌ی مشخصی ندارد، یک کتاب عمومی با موضوع جذاب انتخاب کنید که از اول بشود شروعش کرد و لازم نباشد پیش‌نیازی داشته باشد.

برای دانش‌آموز و دانشجو، کتاب‌های کمکی و مرجع می‌تواند هدیه‌ی عملی باشد، اما پیش از خرید نام درس و مقطع را با او چک کنید. برای بزرگ‌ترها، کتاب‌هایی که به تاریخ علم یا زندگی دانشمندان می‌پردازند، معمولا خواندنی‌تر از کتاب‌های خشک درسی‌اند.

یادتان باشد که مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود؛ پس هر وقت آماده‌ی سفارش بودید، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید.

چرا نسخه‌ی چاپی برای کتاب علمی خوب است؟

در کتاب علمی، معمولا لازم است بین صفحه‌ها بروید و برگردید، کنار نمودارها یادداشت بنویسید و زیر جمله‌های مهم خط بکشید. کتاب چاپی برای این کار راحت‌ترین ابزار است. می‌توانید چند برگه را هم‌زمان باز نگه دارید، حاشیه‌نویسی کنید و بعد از چند ماه دوباره سراغ همان یادداشت‌ها بروید.

کتاب چاپی حواس شما را هم به جای دیگری نمی‌برد. در دنیایی که همه‌ی ما مدام با اعلان‌ها قطع می‌شویم، یک کتاب باز روی میز فرصت تمرکز می‌دهد. برای موضوع‌هایی که عمیق‌اند، همین تمرکز اهمیت زیادی دارد.

نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و لازم نیست برای پیدا کردن یک عنوان تخصصی چند کتاب‌فروشی را بگردید.

علم و فناوری در خانه: کتابخانه‌ای که بزرگ می‌شود

بسیاری از خانواده‌ها می‌خواهند کتابخانه‌ای بسازند که هم به درد بچه‌ها بخورد و هم بزرگ‌ترها. برای بخش علمی، می‌توانید کار را ساده کنید. یک یا دو کتاب عمومی در هر شاخه بخرید: یکی درباره‌ی بدن و زیست‌شناسی، یکی درباره‌ی فضا، یکی درباره‌ی مواد و انرژی، یکی درباره‌ی ریاضی یا منطق. این‌ها را جایی بگذارید که همه ببینند، نه در قفسه‌ی بسته.

کتاب‌هایی که در دسترس‌اند، خوانده می‌شوند. کتاب‌هایی که پشت شیشه هستند، معمولا فقط تزیین‌اند. وقتی فرزندتان پرسشی می‌پرسد، به‌جای جواب فوری بگویید «بیا با هم در کتاب پیدایش کنیم». این کار به او یاد می‌دهد که جواب را می‌شود پیدا کرد و کتاب یکی از بهترین جاهای جست‌وجوست.

کم‌کم که علاقه‌ی خانواده مشخص شد، همان شاخه را عمیق‌تر کنید. شاید یکی از بچه‌ها عاشق زیست‌شناسی شد و دیگری عاشق فیزیک؛ این طبیعی است و کتابخانه باید بتواند هر دو مسیر را همراهی کند.

علم و فناوری و آینده‌ی کاری

خیلی از خریدارهای این دسته فقط برای لذت نمی‌خوانند؛ می‌خواهند مهارتی یاد بگیرند که در کار یا تحصیل به آن‌ها کمک کند. کتاب‌های علمی و فناوری برای این هدف هم مفیدند، به شرط اینکه واقع‌بین باشید. کتاب نمی‌تواند جای تمرین و تجربه‌ی عملی را بگیرد، ولی پایه‌ی نظری محکمی می‌سازد که بدون آن، تمرین هم به جایی نمی‌رسد.

اگر به دنبال ورود به یک رشته هستید، پیش از خرید کتاب‌های سنگین درباره‌ی آن رشته چند کتاب مقدماتی بخوانید تا مطمئن شوید واقعا به آن علاقه دارید. اگر دانشجو هستید، کتاب‌های کمکی را با سرفصل درس‌ها هماهنگ کنید. اگر شاغل هستید و می‌خواهید مهارتی تازه اضافه کنید، دنبال کتاب‌های کاربردی و مثال‌محور بگردید.

ضمنا مطالعه‌ی علمی در کنار مهارت نرم مثل نوشتن و توضیح دادن، ارزش شما را بیشتر می‌کند. دانشمندی که نتواند یافته‌اش را ساده بگوید، در عمل کمتر شنیده می‌شود. کتاب‌های عمومی علمی در همین مهارت هم الگوی خوبی هستند، چون نویسنده‌شان ناچار است پیچیده‌ترین ایده‌ها را برای مخاطب غیرمتخصص روشن کند.

یک روز با کتاب علمی: داستانک کوچک

فرض کنید خانمی به اسم مریم، معلم ریاضی، شب‌ها قبل از خواب چند صفحه کتاب می‌خواند. یک شب کتابی درباره‌ی چگونگی کار مغز را باز می‌کند، فقط برای اینکه بفهمد چرا شاگردهایش بعضی مطلب‌ها را زود یاد می‌گیرند و بعضی را نه. بعد از دو هفته، متوجه می‌شود که روش درس دادنش را کمی عوض کرده است: مطلب را کوتاه‌تر می‌گوید، بیشتر تکرار می‌کند و از شاگردها می‌خواهد خودشان توضیح بدهند.

مریم دانشمند نشد و کتاب او را مغزشناس نکرد، ولی نگاهش به کارش عوض شد. بیشتر خواننده‌های کتاب علمی همین‌طورند. لازم نیست شغل‌تان را عوض کنید تا از این کتاب‌ها بهره ببرید؛ گاهی یک ایده‌ی تازه کافی است تا روزمره‌تان را روشن‌تر ببینید.

چند پرسش که هنگام انتخاب کتاب علم و فناوری از خودتان بپرسید

پیش از افزودن کتاب به سبد، این چند پرسش را مرور کنید. جواب‌دادن به آن‌ها بیش از یک دقیقه وقت نمی‌گیرد، ولی از پشیمانی جلوگیری می‌کند.

  • این کتاب برای چه مخاطبی نوشته شده است: عموم مردم، دانشجو یا متخصص؟
  • آیا من پیش‌نیازهای لازم را دارم؟ مثلا برای کتاب فیزیک دانشگاهی، ریاضی پایه.
  • هدف من چیست: سرگرمی، آمادگی برای امتحان، یادگیری یک مهارت یا تحقیق؟
  • آیا موضوعی که انتخاب کرده‌ام به علاقه‌ی من نزدیک است، یا فقط چون مد شده انتخابش کرده‌ام؟
  • چند جلد است؟ بعضی کتاب‌ها چند جلدی‌اند و باید پیش از خرید بدانید کدام جلد به کار شما می‌آید.
  • آیا زمان کافی برای خواندنش دارم؟ کتاب سنگین در زمان شلوغی معمولا نیمه‌کاره می‌ماند.

اگر جواب همه‌ی این‌ها روشن بود، احتمالا انتخاب درستی کرده‌اید. اگر نه، برگردید و توضیحات صفحه‌ی کتاب را با دقت بیشتری بخوانید.

علم و فناوری و پرسش‌های بزرگ

بعضی کتاب‌های این دسته سراغ پرسش‌هایی می‌روند که قرن‌هاست آدم‌ها را مشغول کرده‌اند: جهان از کجا آمده، زندگی چگونه آغاز شد، ذهن چیست، آیا جایی دیگر هم حیات هست. این پرسش‌ها جواب قطعی و ساده ندارند و کتاب‌های خوب هم ادعای جواب قطعی نمی‌کنند. بلکه نشان می‌دهند دانشمندان تا امروز چه فهمیده‌اند و کجا هنوز نمی‌دانند.

خواندن این کتاب‌ها یک درس مهم دارد: تفاوت میان «می‌دانیم»، «گمان می‌کنیم» و «هنوز نمی‌دانیم». کسی که این سه را از هم جدا کند، در زندگی روزمره هم کمتر فریب ادعاهای بی‌پایه را می‌خورد. شاید مهم‌ترین چیزی که علم به ما می‌دهد همین شیوه‌ی فکر کردن باشد، نه فقط اطلاعات.

اگر این جور پرسش‌ها برایتان جذاب است، از کتاب‌های تاریخ علم شروع کنید تا ببینید چه کسانی و با چه سختی‌هایی به جواب‌های امروز رسیده‌اند. بعد می‌توانید به سراغ کتاب‌های تخصصی‌تر بروید.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علم و فناوری

برای شروع کتاب علمی از کدام شاخه شروع کنم؟

از شاخه‌ای که بیشتر کنجکاوتان می‌کند. علاقه مهم‌تر از اهمیت شاخه است. اگر مطمئن نیستید، سراغ زیردسته‌ی علم عمومی بروید و از میان عنوان‌ها چیزی بردارید که مقدمه‌ی آن سبک و خواندنی باشد.

آیا برای خواندن کتاب علمی باید ریاضی بلد باشم؟

برای کتاب‌های عمومی، نه. برای کتاب‌های درسی فیزیک، شیمی و مهندسی، ریاضی پایه لازم است. اگر ریاضی را ضعیف می‌دانید، اول با کتاب‌های مقدماتی ریاضیات پایه‌تان را محکم کنید.

فرق کتاب علمی عمومی با کتاب درسی چیست؟

کتاب عمومی برای فهمیدن و لذت بردن نوشته شده و فرمول و تمرین کم دارد. کتاب درسی برای یاد گرفتن و آزمون دادن نوشته شده و ساختار منظم و تمرین دارد. هر کدام کار خودش را می‌کند.

آیا کتاب‌های علمی قدیمی هنوز به درد می‌خورند؟

بستگی به شاخه دارد. مفاهیم پایه‌ی ریاضی و فیزیک کلاسیک زود کهنه نمی‌شوند. اما در فناوری، پزشکی و علوم رایانه، ویرایش تازه‌تر معمولا بهتر است. سال چاپ و ویرایش را در مشخصات کتاب ببینید.

برای بچه‌ی دبستانی چه کتابی مناسب است؟

کتابی با تصویر زیاد، جمله‌ی کوتاه و موضوعی که بچه دوست دارد. سن مناسب را در مشخصات کتاب ببینید و اگر امکان دارد، کتاب را با هم بخوانید.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. پیش از سفارش، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید و مشخصات و وضعیت آن را بخوانید.

آیا این دسته کتاب‌های دانشگاهی هم دارد؟

بله، در بخش‌های مختلف این دسته هم کتاب عمومی هست و هم کتاب درسی و تخصصی. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و مشخص می‌کند برای چه مخاطبی نوشته شده.

جمع‌بندی: علم را با یک قدم کوچک شروع کنید

علم و فناوری گسترده است و هیچ‌کس همه‌ی آن را نمی‌داند. مهم این نیست که چقدر می‌دانید، مهم این است که پرسیدن را ادامه بدهید. یک کتاب خوب می‌تواند اولین قدم باشد؛ کتابی که پرسشی را روشن کند و پرسش تازه‌ای جلوی پای شما بگذارد.

حالا که با شاخه‌ها، سطح‌ها و راه انتخاب آشنا شدید، کتاب‌های دسته‌ی علم و فناوری را مرور کنید. از زیردسته‌ای که بیشتر کنجکاوتان می‌کند شروع کنید و نسخه‌ی چاپی کتاب مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. جهان پر از چیزهایی است که هنوز نمی‌دانیم، و همین دانستنی‌ها را جذاب می‌کند.