مغز و تاریخ

مطالعۀ بنیادهای تن‌کردشناسانۀ فعالیت ذهنی صفحه‌ای زرین در علم روان‌شناسی روسی، خاصه شوروی، است. تاریخ آن به ریشه‌های سنت فکری انقلابیون دموکرات روس در قرن نوزدهم بازمی‌گردد که شکلی نوبه‌نو به خود گرفت و در سراسر صد سال گذشته تداوم یافت. از همان سال ۱۸۶۳، تن‌کردشناس نامی ایوان م. سچنوف، گرچه در آن زمان هنوز جوان بود، کتاب بازتاب‌های مغز را منتشر کرد که در آن برای نخستین بار این تز صورت‌بندی شد که همۀ فرایندهای ذهنی بنا به طبیعت خود بازتاب‌اند و مطالعۀ آگاهی در صورتِ نادیده گرفتنِ فرایندهای مادی و بدنی ناممکن است. این ایده که برای یک روان‌شناسیِ علمی، پژوهش در اصولِ تن‌کردشناسانۀ مغزیِ فعالیت ذهنی ضروری است، در سال‌های متعاقب موضعی کلیدی در سرتاسر روان‌شناسی روسی بود و سپس در سرتاسر روان‌شناسی شوروی حفظ شد. این ایده پس از آنکه شالودۀ آثار متعدد سچنوف را تشکیل داد، از مطالعات ایوان پ. پاولوف تأییدی آزمایشگاهی گرفت، به دست ولادیمیر م. بختریف به تحلیلی از رفتار انسان در شرایط هنجاری و آسیب‌شناختی تعمیم یافت و به اساسی برای کل مجموعه‌کارهای روان‌شناسان اخیر شوروی بدل شد. عصب‌روان‌شناسی و روان‌تن‌کردشناسی اکنون دیگر به شاخه‌ای مهم و به‌سرعت توسعه‌یابنده از دانش روان‌شناختی بدل شده است که پژوهشگران شوروی در آن مشارکتی نظرگیر داشته‌اند. مغز و تاریخ مجلدی برانگیزاننده و آگاهی‌بخش است که آخرین پیشرفت‌های این شاخۀ جدید و مهم روان‌شناسی را در دسترس روان‌شناسان سراسر جهان قرار می‌دهد.