نظریه‌های روایت

در چند دهۀ گذشته نظریۀ روایت جاى نظریۀ رمان را در ادبیات‌‏پژوهی گرفته است. تفاوت میان این دو فقط به کلیات مربوط نمى‌‏شود، یعنى نمى‌‏توان یک گونۀ فرعى روایت را تجزیه‌‏وتحلیل کرد و سپس به گونه‌‏هاى بعد پرداخت و دست‌‏آخر خود روایت را توصیف کرد. وقتى تعریف امر مورد پژوهش را تغییر مى‌‏دهیم درواقع امر مورد مشاهده را تغییر داده‌‏ایم و هنگامى‌‏که تعاریف گوناگون را براى تعیین و توصیف یک گسترۀ ویژه به‌‏کار مى‌‏بندیم دستاوردها نیز متفاوت خواهد بود، همان‌‏گونه که نقشه‌‏هاى مکان‌‏نگارى و سیاسى و جمعیت‌‏نگارى هر یک فقط جنبه‌‏اى از واقعیت را نشان مى‌‏دهند و جنبه‌‏هاى دیگر را کلاً نادیده مى‌‏گیرند. والاس مارتین در کتاب حاضر کوشیده به طور خاص به نظریه‌‏هاى روایت و دگرگونی‌‏ها و تفاوت‌‏ها و همانندی‌‏های‏ آن‌‏ها بپردازد. نظریه‌های روایت از کتاب‌‏های‏ درسى رشته‌‏هاى ادبیات داستانى و روایت‌‏شناسى است، زیرا نظریه‌‏هاى اخیر روایت را با زبانى ساده و تقریباً فارغ از پیچیدگى توضیح مى‌‏دهد و هم بر تفاوت‌‏های‏ این نظریه‌‏ها انگشت مى‌‏گذارد و هم در پى آن است تا همانندی‌‏های‏ آن‌‏ها را بنمایاند. والاس مارتین البته به روایت‌‏هاى داستانى بسنده نمى‌‏کند و به دیگر شکل‌‏های‏ روایت همچون زندگینامه، زندگینامۀ خودنوشت و تاریخ نیز مى‌‏پردازد. . نشر هرمس از این دسته منتشر کرده است: درآمدی به روایت شناسی راه داستان: فن و روح نویسندگی