الأحلام الأخیره (واپسین رؤیاها) از آخرین آثار نجیب محفوظ است که در سال‌های پایانی عمر او نوشته شد. این کتاب مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و رؤیاهایی است که به سبک نمادین و موجز نگاشته شده‌اند و حال‌وهوایی شاعرانه و
فلسفی دارند. برخلاف رمان‌های بلندِ محفوظ، این نوشته‌ها بسیار کوتاه‌اند و گاه تنها در چند خط، مفاهیمی عمیق مانند مرگ، گذشته، عدالت، خدا، و سرنوشت را مطرح می‌کنند. الأحلام الأخیره بازتابی از ذهن متفکر و روح خلاق
نویسنده‌ای است که در واپسین سال‌های عمر خود، همچنان در جست‌وجوی معنا و حقیقت بود. این کتاب را می‌توان به‌نوعی وصیت‌نامۀ ادبی محفوظ دانست.