وقتی سال تحصیلی شروع میشود، اولین سؤال خیلی از خانوادهها این است: «کمکدرسی چی بخریم که واقعا به درد بخورد؟» نشر نهنگ یکی از ناشرهایی است که اسمش در این جستوجوها زیاد شنیده میشود. در فهرست این ناشر در کتابجم صدها عنوان ثبت شده و بیشترشان کتاب کار، آموزش و تمرین برای پایههای مختلف مدرسه هستند؛ از ریاضی و علوم دبستان تا کتابهای دبیرستان و هنرستان.
این مقاله راهنمایی است برای دانشآموز، پدر و مادر و معلمی که میخواهد از میان کتابهای انتشارات نهنگ درست انتخاب کند. میگوییم هر نوع کتاب برای چه کاری است، برای هر پایه از کجا شروع کنیم، و چطور نسخهی چاپی را با قیمت روز سفارش بدهیم.
نشر نهنگ چه نوع کتابی منتشر میکند؟
از روی عنوانها و دستههای کتابجم، تصویر روشنی از این ناشر به دست میآید. نهنگ بیشتر ناشر کمکدرسی است. یعنی کتابهایی که کنار کتاب درسی مدرسه خوانده میشوند تا دانشآموز درس را بهتر بفهمد، تمرین کند و برای امتحان آماده شود.
در عنوانها چند الگوی تکراری دیده میشود:
- «کامل»: مثل «ریاضی دهم کامل نهنگ» یا «ریاضی نهم کامل نهنگ». از نام پیداست که این کتابها درس را از اول تا آخر پوشش میدهند.
- «کار»: مثل «کار ریاضی نهم نهنگ» یا «کار علوم هفتم نهنگ». کتاب کار یعنی تمرین بیشتر روی همان درس.
- «آموزش و تمرین»: مثل «آموزش و تمرین ریاضی پنجم نهنگ». ترکیبی از توضیح و تمرین.
کنار اینها، دستههای سرگرمی و معما و بازی کودک هم در فهرست دیده میشود. یعنی نهنگ فقط درس و تست نیست؛ کتابهایی برای بازی و فکر کردن هم دارد.
کتابهای کمکدرسی نهنگ برای دبستان
در میان عنوانهای نمونه، کتابهای پایهی پنجم و ششم دبستان دیده میشود. این دو پایه برای خیلی از خانوادهها مهماند، چون پایهی ششم آخرین سال دبستان است و بچهها برای ورود به دورهی بعد آماده میشوند.
- آموزش و تمرین ریاضی پنجم نهنگ: برای کودکی که میخواهد ریاضی پایهی پنجم را با تمرین بیشتر یاد بگیرد.
- کار و آموزش و تمرین ریاضی ششم نهنگ: ترکیبی از کتاب کار و آموزش برای پایهی ششم.
- ریاضی ششم کامل نهنگ: نسخهی کامل برای کسی که یک کتاب جامع میخواهد.
- علوم ششم کامل: برای درس علوم همین پایه.
در دبستان، مهمترین چیز تکرار و عادت است. کودک باید هر روز کمی تمرین کند تا مفهومها در ذهنش بنشیند. کتاب کار برای همین ساخته شده: صفحههایی کوتاه که میشود هر شب یکی را حل کرد.
یک پیشنهاد به پدر و مادرها: لازم نیست همهی کتابها را با هم بخرید. اول ببینید کودک در کدام درس بیشتر کمک لازم دارد. اگر ریاضی، با یک کتاب کار ریاضی شروع کنید. اگر بعد از چند هفته دیدید خوب پیش میرود، سراغ درس بعدی بروید.
انتشارات نهنگ برای متوسطه اول: هفتم، هشتم و نهم
بیشترین عنوانهای نمونهی این ناشر در پایههای هفتم تا نهم است. این سه سال پل بین دبستان و دبیرستاناند و درسها، مخصوصا ریاضی و علوم، کمکم جدیتر میشوند.
ریاضی متوسطه اول
برای هر سه پایه هم کتاب کامل دیده میشود و هم کتاب کار:
- «ریاضی هفتم کامل نهنگ» و «کتاب کار و آموزش و تمرین ریاضی هفتم نهنگ»
- «ریاضی هشتم کامل نهنگ» و «کار ریاضی هشتم نهنگ»
- «ریاضی نهم کامل نهنگ» و «کار ریاضی نهم نهنگ»
علوم متوسطه اول
- «کار علوم هفتم نهنگ»
- «کتاب کار علوم هشتم نهنگ»
- «کتاب کار و آموزش و تمرین علوم نهم نهنگ» و «علوم نهم کامل»
پایهی نهم برای خیلی از دانشآموزان سال انتخاب رشته است. نمرهی ریاضی و علوم در این سال برای ورود به رشتههای ریاضی و تجربی اهمیت دارد. به همین دلیل خیلی از خانوادهها در این سال برای هر دو درس کتاب کمکی میگیرند.
کتاب کامل یا کتاب کار نهنگ؟ تفاوت در یک نگاه
این سؤال احتمالا مهمترین سؤال خریداران کتابهای نهنگ است. جواب سادهاش این است که هر کدام کار متفاوتی میکند.
کتاب کامل مثل یک معلم خصوصی است. درس را از اول توضیح میدهد، مثال میزند و بعد تمرین میدهد. برای دانشآموزی مناسب است که سر کلاس درس را کامل نفهمیده یا میخواهد یک بار دیگر از اول مرور کند.
کتاب کار بیشتر مثل یک باشگاه ورزشی است. فرض را بر این میگذارد که درس را بلدید و حالا باید تمرین کنید تا دستتان راه بیفتد. برای دانشآموزی مناسب است که درس را فهمیده اما در امتحان اشتباه میکند یا سرعتش کم است.
چند راه ساده برای انتخاب:
- اگر نمرهها پایین است و دانشآموز میگوید «نمیفهمم»، کتاب کامل بگیرید.
- اگر نمرهها متوسط است و دانشآموز میگوید «بلدم ولی اشتباه میکنم»، کتاب کار بگیرید.
- اگر هدف نمرهی عالی است، هر دو را کنار هم استفاده کنید: کامل برای فهم، کار برای تمرین.
کتابهای نشر نهنگ برای دبیرستان
پرتکرارترین دستههای این ناشر در کتابجم مربوط به متوسطه دوم است. دستههای پایهی دهم، پایهی یازدهم و پایهی دوازدهم بیشترین سهم را دارند. یعنی نهنگ برای سه سال دبیرستان هم کتاب زیادی دارد.
یکی از عنوانهای نمونه «ریاضی دهم کامل نهنگ» است. پایهی دهم اولین سال رشته است و درسها تخصصیتر میشوند. داشتن یک کتاب کامل در این سال کمک میکند دانشآموز از همان اول عقب نیفتد.
پایهی دوازدهم سال امتحان نهایی و آمادگی برای کنکور است. در این سال بیشتر دانشآموزان کتابهایی میخواهند که هم درس را مرور کنند و هم تمرین زیاد داشته باشند. در فهرست نهنگ کتابهای این پایه هم به تعداد زیاد دیده میشود.
نهنگ برای رشتههای تجربی، انسانی و هنرستان
دستهبندیهای کتابجم نشان میدهد که کتابهای این ناشر فقط مخصوص یک رشته نیستند:
- علوم تجربی: برای دانشآموزانی که زیست، شیمی و فیزیک میخوانند.
- علوم انسانی: برای دانشآموزان رشتهی انسانی که درسهایی مثل ادبیات، عربی و جامعهشناسی دارند.
- هنرستان: برای دانشآموزان فنی و حرفهای و کاردانش. این دسته جالب است، چون کتاب کمکی برای هنرستان کمتر پیدا میشود و تعداد قابل توجهی از عنوانهای نهنگ در این دسته قرار گرفته است.
اگر دانشآموز هنرستانی هستید و همیشه فکر میکردید کتاب کمکی فقط برای رشتههای نظری است، صفحهی این ناشر را با دقت بیشتری ببینید.
سرگرمی و معما در کتابهای انتشارات نهنگ
بخشی از فهرست نهنگ اصلا درسی نیست. دستههای سرگرمی و معما و سرگرمی و بازی کودک هم در فهرست جای قابل توجهی دارند.
کتاب معما و بازی کار مهمی میکند: فکر کردن را برای کودک لذتبخش میکند. کودکی که هر شب یک معما حل میکند، کمکم یاد میگیرد صبور باشد، الگو پیدا کند و از اشتباه نترسد. همین مهارتها بعدا در ریاضی و علوم به کارش میآید.
این کتابها برای تعطیلات تابستان، سفر و روزهایی که کودک حوصلهی درس ندارد عالیاند. میتوانید یک کتاب درسی و یک کتاب سرگرمی را کنار هم بگیرید تا تعادل حفظ شود.
نویسندههای پرتکرار نشر نهنگ
در دادههای کتابجم چند نام بیش از بقیه کنار کتابهای این ناشر آمده است:
- محمدرضا اریسی
- محمد هادی ابراهیمی
- جواد آجرلو
- حسن محمدی
- بابک سادات
تعداد زیادی از کتابها هم با نام «گروه مولفان» ثبت شدهاند، که در کتابهای کمکدرسی رایج است. یعنی چند نفر با هم روی یک کتاب کار کردهاند.
اگر کتابی از یکی از این نویسندهها را پسندیدید، روی نامش در صفحهی کتاب بزنید تا بقیهی کتابهایش را ببینید. معمولا شیوهی توضیح یک نویسنده در کتابهای مختلفش شبیه است و اگر با یکی راحت بودید، با بقیه هم راحت خواهید بود.
چطور از کتاب کمکدرسی بیشترین استفاده را ببریم؟
خریدن کتاب نصف کار است. نصف دیگر، درست استفاده کردن از آن است. چند پیشنهاد عملی:
همگام با کلاس پیش بروید
هر درسی که سر کلاس خوانده شد، همان شب بخش مربوط به آن را در کتاب کمکی ببینید. اگر کتاب را برای آخر سال نگه دارید، حجمش زیاد میشود و دانشآموز خسته میشود.
اشتباهها را علامت بزنید
هر تمرینی که غلط حل شد، کنارش یک علامت بگذارید. شب قبل از امتحان فقط همانها را دوباره حل کنید. این سادهترین روش مرور است.
جواب را آخر ببینید
بیشتر کتابهای کار پاسخ دارند. وسوسهی دیدن جواب زیاد است، اما اگر اول خودتان فکر کنید، یاد گرفتن عمیقتر میشود.
زمان بگیرید
برای دانشآموزان دبیرستان مخصوصا، حل تمرین با زمان مشخص به آمادگی امتحان کمک زیادی میکند.
برنامهی یک سال تحصیلی با کتابهای نهنگ
خیلی از دانشآموزان کتاب کمکی را میخرند و بعد نمیدانند کی و چقدر از آن استفاده کنند. یک برنامهی سادهی سالانه کمک میکند کتاب واقعا خوانده شود و گوشهی کتابخانه خاک نخورد.
شهریور: آشنایی
کتاب را قبل از شروع مدرسه بخرید و فقط ورق بزنید. فهرست را ببینید، بفهمید کتاب چه بخشهایی دارد و پاسخها کجاست. همین آشنایی کوچک باعث میشود وقتی کلاس شروع شد، بدانید کجا را باز کنید.
مهر تا آذر: همگام با کلاس
هر هفته فصلهایی را که سر کلاس خواندهاید در کتاب کمکی تمرین کنید. لازم نیست همهی تمرینها را حل کنید؛ نیمی از آنها کافی است، به شرط اینکه پیوسته باشد.
دی: مرور برای امتحان نوبت اول
دو هفته قبل از امتحان، تمرینهایی را که علامت زدهاید دوباره حل کنید. اگر کتاب نمونه سؤال دارد، چند تا را با زمان مشخص حل کنید.
بهمن تا اردیبهشت: نیمهی دوم
همان روش پاییز را ادامه دهید. در این ماهها خستگی بیشتر است، پس اگر لازم شد سهم تمرین روزانه را کمتر کنید اما قطعش نکنید.
خرداد: جمعبندی
کل کتاب را یک بار سریع مرور کنید. حالا کتاب پر از علامتهای شماست و همین علامتها بهترین خلاصهی سالاند.
نقش پدر و مادر در استفاده از کتاب کار
کتاب کار برای دانشآموز است، اما پدر و مادر میتوانند نقش مهمی داشته باشند، مخصوصا در دبستان و متوسطه اول. نقش آنها حل کردن تمرین نیست؛ همراهی است.
- زمان ثابت بگذارید. مثلا هر شب بعد از شام بیست دقیقه. وقتی زمان ثابت باشد، کودک کمتر مقاومت میکند.
- به جای جواب، سؤال بپرسید. اگر کودک گیر کرد، نگویید جواب چیست. بپرسید «اول چه چیزی را میدانیم؟» اینطوری فکر کردن را یاد میگیرد.
- اشتباه را جشن بگیرید. به کودک بگویید هر اشتباه یعنی یک چیز تازه یاد گرفتهایم. ترس از اشتباه بزرگترین دشمن یادگیری ریاضی است.
- پیشرفت را نشان دهید. هر ماه با کودک چند صفحهی اول کتاب را ببینید و مقایسه کنید. دیدن پیشرفت انگیزه میدهد.
در دبیرستان نقش پدر و مادر کمتر و نقش خود دانشآموز بیشتر میشود. اینجا بهتر است فقط برنامه را با هم بچینید و بعد به نوجوان اعتماد کنید.
ریاضی و علوم: چرا بیشتر کتابهای نهنگ در این دو درس است؟
نگاهی به عنوانهای نمونه نشان میدهد که ریاضی و علوم سهم اصلی را دارند. دلیلش روشن است: این دو درس بیشتر از بقیه به تمرین نیاز دارند. در درسی مثل تاریخ، خواندن و فهمیدن تا حد زیادی کافی است. اما در ریاضی، تا خودتان مسئله حل نکنید، یاد نمیگیرید.
علوم هم ترکیبی از مفهوم و مسئله است. بخشی از آن حفظی است و بخشی محاسبه و استدلال. کتاب کار علوم کمک میکند هر دو بخش با هم تمرین شوند.
به همین خاطر اگر بودجه محدود است و فقط میتوانید یک کتاب کمکی بگیرید، بیشتر خانوادهها ریاضی را انتخاب میکنند.
راهنمای خرید کتابهای نهنگ برای پدر و مادرها
خرید کمکدرسی برای کودک گاهی گیجکننده است. این چکلیست کوچک کمک میکند:
- پایه را دقیق انتخاب کنید. نام پایه در عنوان همهی کتابها آمده است. دقت کنید کتاب سال جاری فرزندتان را بخرید.
- با معلم مشورت کنید. گاهی معلم یک نوع کتاب خاص را پیشنهاد میکند.
- درس ضعیف را اول پوشش دهید. لازم نیست برای همهی درسها کتاب بگیرید.
- سرگرمی را فراموش نکنید. یک کتاب معما کنار کتاب درسی، انگیزه را بالا نگه میدارد.
- موجودی را ببینید. نزدیک شروع سال تحصیلی کتابهای پرطرفدار زودتر تمام میشوند. وضعیت موجودی هر کتاب در کتابجم هر روز بهروز میشود.
کتابهای نشر نهنگ برای معلمها و کلاسهای تقویتی
کتاب کمکدرسی فقط برای دانشآموز نیست. بسیاری از معلمها، مربیهای کلاس تقویتی و مدرسهها از کتاب کار برای تمرین در کلاس یا تکلیف خانه استفاده میکنند.
برای معلم، کتاب کار چند فایده دارد. اول اینکه تمرین آماده در اختیارش میگذارد و لازم نیست هر جلسه از صفر سؤال طرح کند. دوم اینکه تمرینها معمولا به ترتیب فصلهای کتاب درسی چیده شدهاند و با برنامهی کلاس جور درمیآیند. سوم اینکه وقتی همهی دانشآموزان یک کتاب داشته باشند، رفع اشکال گروهی سادهتر میشود.
اگر معلم هستید و برای کلاس چند نسخه لازم دارید، میتوانید چند جلد از یک کتاب را با هم در سبد بگذارید و یکجا سفارش دهید. پیش از سفارش، موجودی را در صفحهی کتاب ببینید.
یک نکتهی دیگر برای معلمها: کتاب کامل را هم برای خودتان در نظر بگیرید. گاهی دیدن یک شیوهی دیگر توضیح، ایدههای تازهای برای تدریس میدهد. نگاه کردن به اینکه نویسندهی دیگری یک مفهوم سخت را چطور ساده کرده، برای هر معلمی مفید است.
کتابهای جدید نشر نهنگ و تغییر کتاب درسی
کتابهای کمکدرسی به کتاب درسی رسمی وابستهاند. هر وقت کتاب درسی یک پایه تغییر کند، ناشرها هم کتابهایشان را بهروز میکنند. پس همیشه به چاپ و سال نشر کتاب در صفحهی آن دقت کنید، مخصوصا اگر کتاب را برای پایهای میخرید که اخیرا کتاب درسیاش عوض شده است.
کتابهای تازهی این ناشر وقتی به کتابجم اضافه شوند، در همین صفحه دیده میشوند. برای اینکه کتابهای جدید را از دست ندهید، این صفحه را نشان کنید، مخصوصا در ماههای آخر تابستان.
چطور کتابهای نشر نهنگ را از کتابجم بخریم؟
خرید ساده است:
- در همین صفحه کتابهای نهنگ را ببینید. اگر دنبال پایهی خاصی هستید، از دستههای پایه استفاده کنید.
- روی کتاب بزنید و قیمت روز، موجودی و مشخصات را ببینید.
- کتابها را به سبد اضافه کنید. میتوانید برای چند درس با هم سفارش دهید.
- نشانی را وارد کنید و سفارش را ثبت کنید.
کتابجم قیمت پشت جلد را نشان میدهد و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بررسی میشود.
پرسشهای پرتکرار دربارهی انتشارات نهنگ
نشر نهنگ بیشتر برای کدام پایهها کتاب دارد؟
در کتابجم کتابهای این ناشر از دبستان تا دبیرستان دیده میشود. بیشترین دستهها مربوط به پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم است و در نمونهها کتابهای پایهی پنجم تا نهم هم فراوان است.
فرق کتاب «کامل» و «کار» نهنگ چیست؟
کتاب کامل درس را از اول توضیح میدهد و تمرین هم دارد. کتاب کار بیشتر روی تمرین تمرکز دارد و برای کسی است که درس را میداند و میخواهد مسلطتر شود.
آیا نهنگ برای هنرستان هم کتاب دارد؟
بله. دستهی هنرستان (فنی و حرفهای و کاردانش) یکی از پرتکرارترین دستههای این ناشر در کتابجم است.
کتاب سرگرمی نهنگ برای چه سنی است؟
دستههای سرگرمی و معما و بازی کودک در فهرست هست. برای انتخاب سن مناسب به مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش نگاه کنید.
آیا کتاب کار جای کلاس را میگیرد؟
نه. کتاب کمکدرسی همراه کلاس و کتاب درسی است، نه جایگزین آن. بهترین نتیجه وقتی است که هر سه کنار هم باشند.
قیمت کتابها در کتابجم بهروز است؟
بله. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود.
کتابهای جدید نهنگ را کجا ببینم؟
هر کتاب تازهای که از این ناشر به کتابجم اضافه شود، در همین صفحه نمایش داده میشود.
جمعبندی: کتاب درست برای سال درست
نشر نهنگ برای دانشآموزان دبستان، متوسطه اول، دبیرستان و هنرستان کتاب دارد. اگر درس را نمیفهمید، کتاب کامل بگیرید. اگر درس را میفهمید اما اشتباه میکنید، کتاب کار بگیرید. اگر کودکتان حوصلهی درس ندارد، یک کتاب معما کنار کتاب درسی بگذارید.
همین حالا فهرست کتابهای نهنگ را بالای این صفحه مرور کنید، کتاب پایهی خودتان را پیدا کنید و نسخهی چاپی را با قیمت روز آنلاین سفارش دهید.