سیری در تاریکی های نمایش و ادبیات نمایشی ایران در عصر قاجار – جلد ۴

سیری در تاریکی‌های نمایش و ادبیات نمایشی ایران در عصر قاجار – جلد 4 نهضت ترجمه آثار مولیر در ایران و نواحی خاورمیانه (از آغاز تا پایان قرن نوزده میلادی) و کمدی موسیو پورسنیاک کتاب  نهضت ترجمه آثار مولیر در ایران و نواحی خاورمیانه (از آغاز تا پایان قرن نوزده میلادی) و کمدی موسیو پورسنیاک – جلد چهارم  نوشته  نیایش پورحسن ، از مجموعه سیری در تاریکی‌های نمایش و ادبیات نمایشی ایران در عصر قاجار، به نقد و تفسیر آثار مولیر و همچنین تاریخچه و نقد نمایشنامه‌نویسی در ایران و فرانسه می‌پردازد. مولیر هم در اروپا و هم در خاورمیانه و ایران به عنوان یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین نویسنده‌ها در ادبیات دراماتیک شناخته می‌شود. آثار او پیوسته به عنوان اولین الگو و همین طور منبعی برای ترجمه و الهام‌بخش کمدی‌نویسی در مناطق خاورمیانه در قرن 19 میلادی شمرده می‌شود. نمایشنامه کمدی موسیو پورسنیاک نسبت به دیگر نمایشنامه‌های معروف مولیر، کمتر شناخته شده است و این موضوع را می‌توان در کتاب‌های تألیفی و ترجمه‌ای که درباره زندگی و آثار او چه در ایران و چه در جهان نوشته شده، شاهد بود. در تاریخ نهضت ترجمه و اقتباس کمدی‌های مولیر در ایران که از سال 1286 قمری شروع و تا امروز ادامه یافته است، کمدی موسیو پورسنیاک از معدود آثاری است که هم ترجمه شده و هم چندین اقتباس از آن انجام شده است، اما به این دلیل که بعد از گذشت سال‌های بسیار و با وجود تلاش‌های بعضی از محققان آن طور که باید و شاید تا به امروز به تاریخچه جامع و کاملی از تئاتر ایران دست پیدا نکرده‌ایم، به همین دلیل این ترجمه‌ها و اقتباس‌ها هم به سادگی از تاریخ ادبیات نمایشی ایران محو شده‌اند. کتاب پیش رو، اولین ترجمه کمدی موسیو پورسنیاک در ایران است که در سال سوم پادشاهی مظفرالدین‌شاه قاجار از طرف کاتبی به نام احمدالحسینی ابن میرزا علیرضای امین دواب تفرشی نوشته شده است. اما متأسفانه نام مترجم و تاریخ دقیق ترجمه مشخص نیست. آنچه معلوم است، این است که این نمایشنامه کمی قبل از سال 1316 ه. ق ترجمه شده و با وجود اینکه روی کاغذ آمده، به علت عدم انتشار تا سال‌ها بعد به فراموشی سپرده شد.