سیری در تاریکی‌های نمایش و ادبیات نمایشی ایران در عصر قاجار – جلد ۸ ب

سیری در تاریکی‌های نمایش و ادبیات نمایشی ایران در عصر قاجار – جلد 8 ب نهضت الکساندر دوما در دوره قاجار و کاترین هووارد کتاب نهضت الکساندر دوما در دوره قاجار و کاترین هووارد نوشتۀ نیایش پورحسن، از مجموعه سیری در تاریکی‌های نمایش و ادبیات نمایشی ایران در عصر قاجار، به نقش و تأثیر میرزایوسف‌خان اعتصام‌الملک در نهضت ترجمۀ عصر قاجار و ادبیات نمایشی این دوره می‌پردازد و یکی از نمایش‌نامه‌های قدیمی دوما را تحلیل و بررسی می‌کند. کتاب حاضر شامل سه بخش به قرار: «زندگانی، آثار و تأثیرات میرزایوسف‌خان اعتصام‌الملک»، «تحلیل و معرفی درام کاترین هووارد» و «درام کاترین هووارد» است. بی‌گمان خدمات و تأثیرات اعتصام‌الملک در ادبیات نمایشی ایران در دورۀ قاجار به‌حدی وسیع و ارزنده است که جا دارد پس از گذشت بالغ بر یک قرن، بیشتر مورد توجه واقع شود. از این رو کتاب حاضر سعی دارد که شرح ‌احوال و آثار و خدمات وی را در حد بضاعت به جامعۀ هنری و نمایشی و ادبی ایران معرفی نماید. اعتصام‌الملک که از خاندان سرشناس و مستوفیان نجیب‌زادۀ قاجار بود، همانند بسیاری از آن‌ها در پی کسب لقب و شهرت و مقام نبود و بیشتر عمر خود را وقف تحصیل و تألیف و ترجمه نمود. وی در دوران جوانی اگرچه به زمرۀ تجددخواهان و مشروطه‌طلبان پیوست، اما برخلاف بسیاری از اطرافیانش، گرایش و مسلک اعتدالیون را در پیش گرفت و از این رو شاید بیش از هر روشنگر عصر خود بینش سیاسی‌اش را در لوای آثار تألیفی و ترجمه‌هایش ارائه داد. استغنای طبع و عزت نفس و نوآوری‌ها و خدمات وی برای جامعۀ ادبی آن روزگار ایران به حدی تحسین‌برانگیز بود که مسبب شد علامه «دهخدا» شرح زندگانی‌اش را بنویسد، علامه «بهار» ابتکار وی در عرصۀ مطبوعات را الگو و سرمنشأ نشریۀ خود یعنی مجلۀ «دانشکده» قرار دهد، «حسینقلی‌خان مستعان» از رهروان و پیروان او در زمینۀ ترجمۀ آثار مکتب رمانتیک شود و نام و یاد این مرد دلگرمی و قوت‌بخش شاعرانی همچون «نیما یوشیج» گردد.