سوسک مینیماژ

سوسک اثر   ایان مک یوان ترجمه‌ی  اشکان دانشمند ایان مک‌یوان در «سوسک» با هوشمندی و شوخ‌طبعی ترسناکش از مشهورترین اثر فرانتس کافکا یعنی «مسخ» برای تعامل با دنیای سیاسی ترستاک ما بهره می‌برد و فضا را واژگون می‌کند. درباره‌ی داستان: جیم سامر که نامش یادآور گرگور سامسای قصه‌ی کافکاست پس از بیدار شدن درمی‌یابد دچار دگردیسی شده است. در زندگی قبلی‌اش نادیده گرفته می‌شد یا منفور انگاشته می‌شد، اما در تجسم جدیدش او قدرتمندترین مرد بریتانیا است – و این مأموریت او اجرای اراده‌ی مردم است. هیچ چیز نباید سر راه او قرار گیرد: نه اپوزیسون‌ها و نه مخالفان درون حزب خود. نه حتی قوانین دموکراسی پارلمانی. در این رمان کوتاه، چند سوسک خود را به ساختمان شماره‌ی ده می‌رسانند و، در قالب وزرای کابینه، کنترل دولت را در‌دست می‌گیرند. اتحادی منسجم بینشان هست و به هر قیمتی در پی رسیدن به اهدافشان حرکت می‌کنند. جیم سامز، نخست‌وزیر و رهبر کابینه‌ی سوسک‌هاست و با اراده‌ای استوار می‌خواهد دنیا را به سمت‌وسویی بکشد که در جهت افکار خود و اعضای کابینه‌اش باشد. در این داستان، حزب ریورسالیست‌ها در برابر کلاکوایزرها قرار می‌گیرد. ریورسالیست‌ها معتقدند که جریان انتقال پول باید معکوس شود و کلاکوایزرها اعتقاد دارند که نقل و انتقالات پول باید به شکل مرسوم انجام بگیرد. جیم سامز درصدد است ریورسالیسم را در بریتانیا و سپس در دنیا به‌اجرا دربیاورد و در این راه از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کند. اشکان دانشمند مترجم «سوسک» درباره‌ی این اثر نوشته است: نویسنده در این اثر، بسیار خلاقانه، وضعیت امروز کشورهای مختلف و چیرگی ایدئولوژی‌های خاص در آن‌ها را به‌نقد می‌کشد، در این میان موضع خودش را نیز در رابطه با خروج بریتانیا از اتحادیه‌ی اروپا مشخص می‌کند. ایان مک‌یوان در رمان کوتاه سوسک الهامی هنرمندانه از مسخ کافکا گرفته است و مانند ریورسالیسم، جریان معکوس مسخ را به تصویر می‌کشد. شخصیت جیم سامز، که نامش بی‌شباهت به گریگور سامسای کافکا نیست، نخست‌وزیر بریتانیاست؛ اما شبیه به اتفاقی که در نظریه‌ی ریورسالیسم یا جریان معکوس انتقال پول می‌افتد، به‌جای اینکه انسانی سوسک شود، یک سوسک تبدیل می‌شود به نخست‌وزیر بریتانیای کبیر، تا اهداف خود و اعضای کابینه‌اش را محقق کند. این رمان کوتاه خواننده را با تحولات دنیای امروز اروپا و موضع‌گیری‌ نویسنده آشنا می‌کند و از طرفی دیگر تجربه‌ای جدید برای علاقه‌مندانِ رمان‌های کوتاه و ادبیات مدرن رقم می‌زند. درباره‌ی نویسنده: ایان مک‌یوان رمان‌نویس مشهور بریتانیایی زاده‌ی سال 1948 میلادی است و، به گفته‌ی تایمز، در بین پنجاه نویسنده‌ی برتر بریتانیا از سال 1945 قرار می‌گیرد. مک‌یوان نویسنده‌ای منتقد است که در آثارش پیوسته تندروی و بنیادگرایی‌های فکری را نقد می‌کند و داستان‌هایش را بستری کرده تا با زبانی تندوتیز جامعه‌ی امروز بریتانیا و دنیای معاصر را از نگاهی متفاوت و هنرمندانه به‌تصویر بکشد. مک‌یوان کار خود را با نوشتن داستان‌های کوتاه در سبک گوتیک آغاز کرد. دو رمان اول او، باغ سیمانی (1978) و آسایش غریبان (1981) نام مستعار “یان ماکابر” را برای او به ارمغان آوردند. او با آمستردام (1998) برنده‌ی جایزه بوکر شد. رمان بعدی او، «کفاره»، تحسین منتقدان را برانگیخت و فیلمی که از این رمان اقتباس شد، جایزه‌ی اسکار را دریافت کرد. دیگر رمان موفق این نویسنده « ماشین‌هایی مثل من، آدم‌هایی مثل تو » است. «سوسک» جدیدترین رمان او محسوب می‌شود که سال 2019 نوشته شده است. برش‌هایی از کتاب: در بهشت، همیشه یک شیطان هست. فقط یکی. گویا در بین آن‌ها پیامبری شجاع بوده که نتوانسته بود خودش را برساند و زیر پا له شده بود، همان‌طور که خودش هم روی پیاده‌روی بیرون دروازه‌ها داشت له می‌شد. وقتی جیم به چشم‌های بندیکت سنت‌جان، وزیر امور خارجه، نگاه کرد، به دیوار سفید و محکم شبکیه‌ی چشم انسان برخورد و نتوانست جلوتر برود. نفوذناپذیر بود. هیچ‌چیز دیده نمی‌شد. یک انسان به‌معنی واقعی. آدمی فریب‌کار و خائن. دشمن مردم. یکی از همان‌هایی که ممکن است آشوب کند، رأی بدهد و دولتش را به‌زیر بکشد. باید کاری می‌کرد. موقعیت خودش پیش می‌آمد. حالا وقتش نبود. همین‌جا بود که با اراده‌ی آزاد، یا توهمِ داشتنش، بدرود گفت و تحت نفوذ نیرویی بزرگ‌تر قرار گرفت که هدایتش کند. بالا رفت و خود را به روح جمعی سپرد. او موجودی بود آن‌قدر کوچک و نحیف که هیچ‌کس قرار نبود متوجهش شود. از دیگر آثار اشکان دانشمند می‌توان به ترجمه‌ی رمان‌های « خانه‌ی خواب »، « تنهایی هولناک مکسول سیم » و « نمایشگاه 58 » نوشته‌ی جاناتان کو، « ماشین‌هایی مثل من، آدم‌هایی مثل تو » نوشته‌ی   ایان مک یوان و « در غیاب بلانکا» نوشته‌ی آنتونیو مونیز مولینا اشاره کرد.