پرش به محتوای صفحه
مترجم

پرویز داریوش

۲۷ ترجمه در کتاب‌جم

پرویز داریوش از مترجمان پیشکسوت ادبیات داستانی در ایران است که رمان‌هایی مثل «موش‌ها و آدم‌ها» و «ماه پنهان است» از اشتاین‌بک، «بازی مهره شیشه‌ای» از هسه، «دوبلینی‌ها» از جویس و «ماه و شش پشیز» از موام را به فارسی برگرداند. ترجمه‌هایش چند نسل از خوانندگان را با کلاسیک‌های قرن بیستم آشنا کرده است.

چینشجدیدترین
جلد کتاب موش‌ها و آدم‌ها

جان اشتاین‌بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

امیرکبیر

۱۵٪۳۵۰٬۰۰۰۲۹۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ تمدن: قیصر و مسیح (جلد سوم)

ویل دورانت، ویلیام‌جیمز دورانت

ترجمه‌ی حمید عنایت، پرویز داریوش، علی‌اصغر سروش

علمی و فرهنگی

۱۲٪۳٬۹۷۰٬۰۰۰۳٬۴۹۳٬۶۰۰تومان
جلد کتاب بازی مهره شیشه ای/فردوس

هرمان هسه

ترجمه‌ی پرویز داریوش

فردوس

۵٪۹۸۰٬۰۰۰۹۳۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موش ها و آدم ها

جان ارنست اشتاین بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

علمی و فرهنگی

۱۲٪۴۰۰٬۰۰۰۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب وزارت ترس

گراهام گرین

ترجمه‌ی پرویز داریوش

علمی و فرهنگی

۱۰٪۹۸۵٬۰۰۰۸۸۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ماه پنهان است

جان ارنست اشتاین بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

علمی و فرهنگی

۱۰٪۴۷۵٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آوای وحش

جک لندن

ترجمه‌ی پرویز داریوش

علمی و فرهنگی

۱۲٪۴۸۵٬۰۰۰۴۲۶٬۸۰۰تومان
جلد کتاب اسپرلوس

هرمان هسه

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۳۴۰٬۰۰۰۲۸۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دوبلینیها

جیمز جویس

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۲۷۰٬۰۰۰۲۲۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب وزارت ترس

گراهام گرین

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۴۲۰٬۰۰۰۳۵۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ماه و شش پشیز

ویلیام سامرست موآم

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۵۴۰٬۰۰۰۴۵۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ماه پنهان است

جان اشتاین‌بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۲۰۰٬۰۰۰۱۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب توم سایر

مارک تواین

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۲۵۰٬۰۰۰۲۱۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب جف سیاهه و سه داستان دیگر

کارل تئودور درایر

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۲۰۰٬۰۰۰۱۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سایه گریزان

گراهام گرین

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۳۳۰٬۰۰۰۲۸۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب سیمای مرد هنر آفرین در جوانی

جیمز جویس

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چمنزارهای بهشت

جان اشتاین‌بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

امیرکبیر

۱۵٪۶۹۰٬۰۰۰۵۸۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ‌سیذارتا

هرمان هسه

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۳۴۰٬۰۰۰۲۸۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ‌موشها و آدمها

جان اشتاین‌بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۲۲۰٬۰۰۰۱۸۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ‌آوای وحش

جک لندن

ترجمه‌ی پرویز داریوش

اساطیر

۱۵٪۱۶۰٬۰۰۰۱۳۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پرواز شبانه

آنتوان‌دوسنت‌اگزوپری

ترجمه‌ی پرویز داریوش

امیرکبیر

۱۵٪۲۵۰٬۰۰۰۲۱۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب موبی دیک - امیرکبیر

هرمان ملویل

ترجمه‌ی پرویز داریوش

امیرکبیر

۱۵٪۱٬۷۵۰٬۰۰۰۱٬۴۸۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تسخیر ناپذیر

ویلیام فالکنر

ترجمه‌ی پرویز داریوش

امیرکبیر

۱۵٪۵۰۰٬۰۰۰۴۲۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ماه پنهان است - امیرکبیر

جان اشتاین‌بک

ترجمه‌ی پرویز داریوش

امیرکبیر

۱۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۲۳٬۰۰۰تومان

درباره‌ی پرویز داریوش

پرویز داریوش از مترجمان پیشکسوت ادبیات داستانی در ایران است؛ از همان نسلی که چند دهه پیش، رمان‌های مهم جهان را برای نخستین بار به دست خواننده‌ی فارسی‌زبان رساندند. نام او روی جلد کتاب‌هایی مثل «موش‌ها و آدم‌ها» و «ماه پنهان است» از جان اشتاین‌بک، «بازی مهره شیشه‌ای» از هرمان هسه، «دوبلینی‌ها» از جیمز جویس، «وزارت ترس» از گراهام گرین و «ماه و شش پشیز» از سامرست موام دیده می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید ترجمه‌های پرویز داریوش چه ویژگی‌ای دارند و از کدام کتاب شروع کنید، این راهنما برای شماست.

در این صفحه درباره‌ی کارنامه‌ی ترجمه‌ی او، نویسنده‌هایی که به فارسی برگردانده، شیوه‌ی ترجمه‌اش و جایگاهش در تاریخ ترجمه‌ی ادبی ایران می‌خوانید. همچنین هر کتاب را کوتاه معرفی می‌کنیم تا انتخاب برایتان آسان‌تر شود.

پرویز داریوش کیست؟

پرویز داریوش را بیشتر خوانندگان با ترجمه‌هایش می‌شناسند. او در دورانی کار کرد که ترجمه‌ی ادبیات جهان در ایران رونق تازه‌ای گرفته بود و ناشرانی مثل امیرکبیر، با انتشار مجموعه‌های ادبی، رمان‌های کلاسیک و معاصر جهان را به کتابخانه‌های خانگی می‌آوردند. داریوش در این جریان یکی از چهره‌های پرکار بود و آثاری از نویسندگان آمریکایی، انگلیسی، ایرلندی و آلمانی‌زبان را به فارسی برگرداند.

آنچه کارنامه‌ی او را متمایز می‌کند، تنوع است. داریوش هم سراغ رمان‌های کوتاه و پرتعلیق رفت، هم سراغ رمان‌های فلسفی و حجیم، هم داستان کوتاه. از اشتاین‌بک که نثری ساده و انسانی دارد تا هسه که رمانش لایه‌های فلسفی و نمادین پیچیده‌ای دارد، و از جویس که داستان‌هایش ظرافت‌های زبانی خاصی دارند تا گرین که استاد تعلیق است. چنین تنوعی نشان می‌دهد که داریوش مترجمی بود که با سبک‌های گوناگون دست و پنجه نرم کرد.

کارنامه‌ی ترجمه پرویز داریوش

اگر بخواهیم کارنامه‌ی پرویز داریوش را خلاصه کنیم، باید بگوییم بخش اصلی آن رمان و داستان خارجی است. در فهرست کتاب‌جم کتاب‌هایی از او با چاپ ناشرانی مثل اساطیر، امیرکبیر و علمی و فرهنگی دیده می‌شود. برخی از این ترجمه‌ها چند دهه است که تجدید چاپ می‌شوند و هنوز خوانندگان تازه پیدا می‌کنند.

زبان مبدأ بیشتر ترجمه‌های او انگلیسی است. نویسندگانی مثل اشتاین‌بک، جویس، گرین و موام به انگلیسی نوشته‌اند. درباره‌ی «بازی مهره شیشه‌ای» که اصل آن آلمانی است، بهتر است خواننده جزئیات چاپ را در شناسنامه‌ی همان کتاب ببیند. نکته‌ی مهم این است که داریوش در طول سال‌ها آثاری را برگزید که هر کدام در ادبیات جهان جایگاه مهمی دارند؛ انتخاب‌هایی که امروز هم معتبر به نظر می‌رسند.

پرویز داریوش و جان اشتاین‌بک

جان اشتاین‌بک، نویسنده‌ی آمریکایی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات، یکی از نویسندگانی است که نامش با پرویز داریوش گره خورده است. دو رمان کوتاه او در فهرست ترجمه‌های داریوش جای مهمی دارند.

موش‌ها و آدم‌ها

«موش‌ها و آدم‌ها» داستان دو کارگر فصلی در کالیفرنیای دوران بحران اقتصادی است: جرج، مرد کوچک‌اندام و زیرک، و لنی، مرد درشت‌هیکل و ساده‌دل که قدرت بدنی‌اش را نمی‌شناسد. آن دو رؤیای داشتن یک تکه زمین از آن خود را در سر دارند؛ رؤیایی که به آنها امید می‌دهد. داستان کوتاه است اما ضربه‌اش سنگین است و پایانش سال‌ها در ذهن خواننده می‌ماند. ترجمه‌ی داریوش از این رمان یکی از نسخه‌های شناخته‌شده‌ی آن در فارسی است.

ماه پنهان است

«ماه پنهان است» روایت شهری کوچک است که به اشغال نیروی بیگانه درمی‌آید و مردمش، آرام و بی‌سروصدا، مقاومت را آغاز می‌کنند. اشتاین‌بک این رمان کوتاه را در سال‌های جنگ جهانی دوم نوشت و در آن از کرامت انسانی و ناتوانی زور در شکستن اراده‌ی مردم سخن گفت. ترجمه‌ی داریوش این حال و هوای تلخ و در عین حال امیدوار را به فارسی منتقل کرده است.

پرویز داریوش و هرمان هسه: بازی مهره شیشه‌ای

«بازی مهره شیشه‌ای» آخرین رمان بزرگ هرمان هسه است؛ نویسنده‌ای آلمانی‌زبان که جایزه‌ی نوبل ادبیات گرفت. این رمان در آینده‌ای خیالی می‌گذرد، در سرزمینی به نام کاستالیا که نخبگان فکری در آن به بازی پیچیده‌ای مشغول‌اند که همه‌ی دانش‌ها و هنرها را به هم پیوند می‌دهد. قهرمان رمان، یوزف کنشت، به بالاترین مقام این نظام می‌رسد، اما کم‌کم به معنای این زندگی جدا از جهان شک می‌کند.

ترجمه‌ی چنین رمانی کار ساده‌ای نیست؛ متن پر از تأملات فلسفی، اصطلاحات ساختگی و لحنی آرام و تأملی است. ترجمه‌ی پرویز داریوش از این رمان، که در فهرست کتاب‌جم با چاپ فردوس دیده می‌شود، سال‌ها یکی از راه‌های اصلی دسترسی خواننده‌ی فارسی‌زبان به این اثر بوده است. اگر حوصله‌ی رمانی سنگین و اندیشه‌برانگیز را دارید، این کتاب تجربه‌ای ماندگار است.

پرویز داریوش و جیمز جویس: دوبلینی‌ها

جیمز جویس، نویسنده‌ی ایرلندی، را بیشتر با رمان‌های دشوار و تجربی‌اش می‌شناسند، اما «دوبلینی‌ها» مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است که خواندنش برای همه ممکن است. این داستان‌ها زندگی مردم معمولی دوبلین را در آغاز قرن بیستم نشان می‌دهند؛ آدم‌هایی که در روزمرگی، فقر، تنهایی و آرزوهای برآورده‌نشده گیر افتاده‌اند. بسیاری از داستان‌ها با یک لحظه‌ی آگاهی ناگهانی به پایان می‌رسند؛ لحظه‌ای که شخصیت چیزی را درباره‌ی خودش یا زندگی‌اش می‌فهمد.

«مردگان»، داستان پایانی این مجموعه، از مشهورترین داستان‌های کوتاه زبان انگلیسی است. ترجمه‌ی داستان‌های جویس به خاطر ظرافت‌های زبانی و لحن خاصشان دشوار است و ترجمه‌ی داریوش یکی از تلاش‌های مهم برای آوردن این مجموعه به فارسی است. برای کسی که می‌خواهد با جویس آشنا شود، «دوبلینی‌ها» بهترین راه ورود است.

پرویز داریوش و گراهام گرین: وزارت ترس

گراهام گرین، نویسنده‌ی انگلیسی، استاد ترکیب داستان پرتعلیق با پرسش‌های اخلاقی است. «وزارت ترس» در لندن در روزهای بمباران جنگ جهانی دوم می‌گذرد. مردی که گذشته‌ای سنگین دارد، بی‌آنکه بداند، در یک جشن خیریه کیکی می‌برد و همین اتفاق ساده او را وارد شبکه‌ای از جاسوسی و توطئه می‌کند. رمان هم هیجان یک داستان جاسوسی را دارد و هم عمق یک رمان روانشناختی.

ترجمه‌ی داریوش از این رمان، خواننده‌ی فارسی را با یکی از سرگرم‌کننده‌ترین آثار گرین آشنا می‌کند. در فهرست کتاب‌جم این کتاب با بیش از یک چاپ دیده می‌شود. اگر داستان‌های پرتعلیق دوست دارید اما دنبال چیزی فراتر از سرگرمی صرف هستید، «وزارت ترس» انتخاب خوبی است.

پرویز داریوش و سامرست موام: ماه و شش پشیز

«ماه و شش پشیز» از رمان‌های مشهور سامرست موام، نویسنده‌ی انگلیسی، است. داستان درباره‌ی مردی است که در میانه‌ی عمر، زندگی آرام و مرفه خود به‌عنوان یک کارمند را رها می‌کند تا نقاش شود. او همه‌چیز، از خانواده تا آسایش، را فدای هنرش می‌کند و سرانجام سر از جزیره‌ای دوردست درمی‌آورد. شخصیت اصلی رمان از زندگی پل گوگن، نقاش فرانسوی، الهام گرفته شده است.

این رمان پرسش‌هایی جدی درباره‌ی هنر، اخلاق و بهای پیروی از یک رؤیا مطرح می‌کند. آیا هنرمند حق دارد برای هنرش همه‌ی مسئولیت‌هایش را کنار بگذارد؟ موام پاسخی قطعی نمی‌دهد و همین رمان را جذاب‌تر می‌کند. ترجمه‌ی پرویز داریوش، عنوان زیبای «ماه و شش پشیز» را به خاطره‌ی خوانندگان فارسی‌زبان سپرده است.

ویژگی‌های ترجمه پرویز داریوش

ترجمه‌های داریوش به نسلی تعلق دارند که زبان فارسی را با دقت و احترام به کار می‌بردند. نثر او معمولا روان و ادبی است و تلاش می‌کند حال و هوای متن اصلی را حفظ کند. برخی از ترجمه‌هایش امروز ممکن است کمی قدیمی به نظر برسند؛ واژه‌ها و ترکیب‌هایی در آنها هست که در فارسی امروز کمتر به کار می‌رود. اما همین لحن، برای بسیاری از خوانندگان بخشی از جذابیت این کتاب‌هاست و حس خواندن یک کلاسیک را تقویت می‌کند.

ویژگی دیگر کار داریوش، انتخاب‌های خوب اوست. او سراغ آثاری رفت که هر کدام در ادبیات جهان جایگاه محکمی دارند. خواننده‌ای که فقط ترجمه‌های او را بخواند، تصویری نسبتا گسترده از ادبیات قرن بیستم به دست می‌آورد: از رئالیسم انسانی اشتاین‌بک تا رمان فلسفی هسه، از داستان کوتاه مدرن جویس تا رمان پرتعلیق گرین و رمان شخصیت‌محور موام.

البته مثل هر ترجمه‌ی قدیمی، برخی از این آثار در سال‌های بعد ترجمه‌های تازه‌تری هم پیدا کرده‌اند. خواننده‌ی امروز می‌تواند ترجمه‌ها را مقایسه کند و نسخه‌ای را انتخاب کند که با آن راحت‌تر است. با این حال، ترجمه‌های داریوش به‌عنوان بخشی از تاریخ ترجمه‌ی ادبی ایران ارزش خود را دارند.

ترجمه‌های پرویز داریوش و تاریخ ترجمه در ایران

برای فهم جایگاه پرویز داریوش، باید به دورانی برگردیم که بسیاری از خوانندگان ایرانی برای نخستین بار با رمان‌های بزرگ جهان آشنا می‌شدند. در آن سال‌ها، ناشرانی مانند امیرکبیر با انتشار مجموعه‌های ادبی و ترجمه‌های جدی، کتابخانه‌ی خانگی بسیاری از خانواده‌ها را ساختند. مترجمانی مثل داریوش در این جریان نقش پل را داشتند؛ پلی میان ادبیات جهان و خواننده‌ی فارسی‌زبان.

بسیاری از نویسندگان و خوانندگان امروز، نخستین تجربه‌شان از ادبیات جهان را مدیون همین ترجمه‌ها هستند. کتابی مثل «موش‌ها و آدم‌ها» برای چند نسل، اولین رمان خارجی‌ای بوده که خوانده‌اند. این تأثیر فرهنگی، فراتر از ارزش هر ترجمه به‌تنهایی، اهمیت کار مترجمانی چون داریوش را نشان می‌دهد.

از کجا شروع کنیم؟ راهنمای خواندن ترجمه‌های پرویز داریوش

اگر می‌خواهید با ترجمه‌های داریوش آشنا شوید، «موش‌ها و آدم‌ها» بهترین نقطه‌ی شروع است. کتاب کوتاه است، داستانش گیراست و می‌توانید آن را در یکی دو نشست تمام کنید. بعد از آن «ماه پنهان است» را بخوانید که از همان نویسنده است و حال و هوایی متفاوت دارد.

اگر داستان پرتعلیق دوست دارید، «وزارت ترس» را انتخاب کنید. برای آشنایی با داستان کوتاه مدرن، «دوبلینی‌ها» را بخوانید و هر شب یک داستان را تمام کنید. «ماه و شش پشیز» برای کسانی است که رمان‌های شخصیت‌محور و پرسش‌های اخلاقی را دوست دارند. و «بازی مهره شیشه‌ای» را برای زمانی نگه دارید که حوصله‌ی یک رمان بلند و فلسفی را دارید؛ رمانی که ارزش وقت گذاشتن را دارد.

بهترین کتاب‌های ترجمه پرویز داریوش

کسانی که «بهترین کتاب‌های پرویز داریوش» را جست‌وجو می‌کنند، معمولا به دنبال ترجمه‌های مشهورتر او هستند. «موش‌ها و آدم‌ها» و «بازی مهره شیشه‌ای» احتمالا شناخته‌شده‌ترین‌ها هستند؛ اولی به خاطر محبوبیت گسترده و دومی به خاطر اهمیت ادبی. «دوبلینی‌ها» و «ماه و شش پشیز» هم در کنار این دو جای می‌گیرند.

این کتاب‌ها در بخش رمان خارجی کتاب‌جم قرار دارند. برخی از ترجمه‌های داریوش، به خاطر فضای داستان، در دسته‌هایی مثل علمی‌تخیلی و فانتزی، رمان تاریخی و زندگی‌نامه و خاطرات هم دیده می‌شوند. «بازی مهره شیشه‌ای» با فضای آینده‌ی خیالی‌اش، نمونه‌ای از این آثار است.

چرا هنوز ترجمه‌های پرویز داریوش خوانده می‌شوند؟

شاید بپرسید با وجود ترجمه‌های تازه، چرا خوانندگان هنوز سراغ ترجمه‌های داریوش می‌روند. یک دلیل، اعتماد است. نامی که چند دهه روی جلد کتاب‌های مهم دیده شده، برای خواننده نشانه‌ی کیفیت است. دلیل دیگر، لحن ادبی این ترجمه‌هاست که با حال و هوای کلاسیک آثار هماهنگ است. و دلیل سوم، ناشرانی هستند که این ترجمه‌ها را با چاپ‌های تازه در دسترس نگه داشته‌اند.

برای کسی که به تاریخ ترجمه علاقه دارد، خواندن این ترجمه‌ها تجربه‌ای جالب است: می‌توانید ببینید زبان فارسی ادبی چند دهه پیش چطور با متن‌های جهانی روبه‌رو می‌شد. و برای خواننده‌ی عادی، این ترجمه‌ها هنوز راهی معتبر برای ورود به دنیای این رمان‌ها هستند.

نویسنده‌ها را بهتر بشناسیم

یکی از لذت‌های خواندن ترجمه‌ها این است که با خود نویسنده‌ها هم آشنا شویم. دانستن کمی درباره‌ی زندگی و دوران هر نویسنده، فهم داستان را عمیق‌تر می‌کند. در ادامه، کوتاه درباره‌ی هر کدام از نویسندگانی که در این کارنامه حضور دارند می‌خوانید.

جان اشتاین‌بک

اشتاین‌بک نویسنده‌ی آمریکایی است که بیشتر داستان‌هایش در کالیفرنیا و میان کارگران، کشاورزان و آدم‌های فقیر می‌گذرد. او دوران بحران بزرگ اقتصادی آمریکا را از نزدیک دید و در رمان‌هایش با همدلی عمیقی از رنج و امید مردم عادی نوشت. «خوشه‌های خشم» مشهورترین رمان بلند اوست و رمان‌های کوتاهش، مثل همان دو کتابی که پیش‌تر معرفی کردیم، از محبوب‌ترین آثار ادبیات آمریکا در مدرسه‌ها و دانشگاه‌ها هستند. نثر اشتاین‌بک ساده و تصویری است و گفت‌وگوهایش زبان مردم کوچه و بازار را دارد؛ ویژگی‌ای که ترجمه‌اش را هم دشوار و هم جذاب می‌کند.

هرمان هسه

هسه نویسنده‌ی آلمانی‌زبانی است که بخش زیادی از عمرش را در سوئیس گذراند. رمان‌هایش اغلب درباره‌ی جست‌وجوی معنا، خودشناسی و کشمکش میان فرد و جامعه است. «سیذارتا»، «گرگ بیابان» و «دمیان» از دیگر رمان‌های مشهور او هستند و نسل‌های مختلفی از جوانان در سراسر جهان با آنها بزرگ شده‌اند. علاقه‌ی هسه به اندیشه‌های شرقی، رمان‌هایش را برای خواننده‌ی ایرانی هم آشنا و دلنشین کرده است.

جیمز جویس

جویس از مهم‌ترین نویسندگان مدرنیست است. رمان «اولیس» او یکی از تأثیرگذارترین رمان‌های قرن بیستم به شمار می‌آید، اما خواندنش برای بسیاری دشوار است. در مقابل، «دوبلینی‌ها» و رمان «چهره‌ی مرد هنرمند در جوانی» دسترس‌پذیرترند. جویس هرچند بیشتر عمرش را بیرون از ایرلند گذراند، اما تقریبا همه‌ی آثارش درباره‌ی دوبلین است؛ شهری که هیچ‌وقت از ذهنش بیرون نرفت.

گراهام گرین

گرین نویسنده‌ی انگلیسی پرکاری بود که هم رمان‌های جدی نوشت و هم داستان‌هایی که خودش آنها را «سرگرمی» می‌نامید. اما حتی سرگرمی‌هایش هم پر از پرسش‌های اخلاقی درباره‌ی گناه، وفاداری و رستگاری‌اند. بسیاری از رمان‌هایش به فیلم تبدیل شده‌اند و او یکی از پرخواننده‌ترین نویسندگان انگلیسی قرن بیستم است.

سامرست موام

موام نویسنده‌ی انگلیسی است که در رمان، داستان کوتاه و نمایشنامه موفق بود. نثرش روشن و بی‌تکلف است و داستان‌هایش با شناخت دقیق آدم‌ها همراه‌اند. «پیوندهای انسانی» و «لبه‌ی تیغ» از دیگر رمان‌های مشهور او هستند. موام سفرهای زیادی کرد و بسیاری از داستان‌هایش در سرزمین‌های دوردست می‌گذرند؛ درست مثل بخش پایانی «ماه و شش پشیز».

ترجمه‌ی ادبی، کاری میان دو زبان

ترجمه‌ی رمان فقط برگرداندن واژه‌ها نیست. مترجم باید لحن نویسنده را بشنود، طنز و طعنه‌اش را بفهمد، ریتم جمله‌هایش را حس کند و همه‌ی این‌ها را در زبانی دیگر از نو بسازد. وقتی نویسنده‌ای مثل اشتاین‌بک زبان محاوره‌ی کارگران آمریکایی را به کار می‌برد، مترجم باید معادلی پیدا کند که هم طبیعی باشد و هم حال و هوای اصلی را از دست ندهد. وقتی نویسنده‌ای مثل هسه از مفاهیم فلسفی سخن می‌گوید، مترجم باید واژه‌هایی بیابد که دقیق باشند و خواننده را گیج نکنند.

مترجمان نسل‌های گذشته این کار را اغلب بدون امکاناتی انجام می‌دادند که امروز در دسترس است: فرهنگ‌های جامع، منابع آنلاین و پژوهش‌های گسترده درباره‌ی هر اثر. با این حال، بسیاری از ترجمه‌های آنها هنوز خواندنی‌اند. این نشان می‌دهد که ترجمه‌ی ادبی بیش از هر چیز به ذوق، دانش زبان و عشق به ادبیات نیاز دارد.

خواننده‌ی امروز می‌تواند با مقایسه‌ی ترجمه‌های مختلف یک اثر، تجربه‌ای جالب داشته باشد. خواندن یک صفحه از دو ترجمه کنار هم نشان می‌دهد که هر مترجم چه تصمیم‌هایی گرفته و چطور متن را فهمیده است. این تمرین، هم درک ما از ترجمه را بیشتر می‌کند و هم درک ما از خود اثر را.

خواندن گروهی کلاسیک‌ها

رمان‌هایی که در این کارنامه آمده‌اند، برای خواندن گروهی و گفت‌وگو بسیار مناسب‌اند. «موش‌ها و آدم‌ها» به خاطر کوتاهی و پایان تکان‌دهنده‌اش، بحث‌های داغی درباره‌ی دوستی، مسئولیت و انتخاب‌های دشوار به راه می‌اندازد. «ماه و شش پشیز» این پرسش را پیش می‌کشد که آیا هنر می‌تواند همه‌چیز را توجیه کند. «وزارت ترس» درباره‌ی گناه، فراموشی و ترحم پرسش‌های عمیقی دارد. و «بازی مهره شیشه‌ای» درباره‌ی نسبت دانش و زندگی، و جدایی نخبگان از جامعه، موضوع گفت‌وگوهای طولانی است.

اگر در یک باشگاه کتاب‌خوانی عضو هستید یا می‌خواهید با دوستانتان یکی را راه بیندازید، پیشنهاد می‌کنیم با یکی از رمان‌های کوتاه شروع کنید و کم‌کم سراغ آثار بلندتر بروید. برای «دوبلینی‌ها» هم می‌توانید هر جلسه دو یا سه داستان را بخوانید و درباره‌شان حرف بزنید. داستان پایانی مجموعه را برای جلسه‌ی آخر نگه دارید؛ داستانی که بسیاری آن را یکی از زیباترین پایان‌ها در ادبیات می‌دانند.

در گفت‌وگوهای گروهی، توجه به ترجمه هم می‌تواند موضوع جالبی باشد. اگر اعضای گروه ترجمه‌های مختلفی از یک کتاب خوانده‌اند، مقایسه‌ی چند بند از آنها نشان می‌دهد که هر مترجم چه تصمیم‌هایی گرفته است. چنین مقایسه‌ای هم به فهم بهتر متن کمک می‌کند و هم قدر کار مترجمان را بیشتر نشان می‌دهد.

کتاب چاپی و لذت کتابخانه‌ی خانگی

بسیاری از کسانی که امروز کتابخانه‌ای پر از رمان‌های کلاسیک دارند، داستان جمع کردنش را با یک کتاب ساده شروع کرده‌اند: کتابی که در نوجوانی از قفسه‌ی پدر یا مادرشان برداشته‌اند. رمان‌های کلاسیک از آن کتاب‌هایی‌اند که در خانه می‌مانند و دست به دست می‌شوند. داشتن نسخه‌ی چاپی آنها یعنی بتوانید هر وقت خواستید دوباره ورقشان بزنید، زیر جمله‌ای که دوستش دارید خط بکشید و روزی آنها را به فرزند یا دوستی هدیه بدهید.

اگر می‌خواهید کتابخانه‌ی خانگی‌تان را با کلاسیک‌های قرن بیستم شروع کنید، رمان‌هایی که در این صفحه معرفی شدند انتخاب‌های مطمئنی‌اند. هر کدام نماینده‌ی یک سبک و یک دوره‌اند و کنار هم تصویری متنوع از ادبیات جهان می‌سازند. می‌توانید از یک رمان کوتاه آمریکایی شروع کنید، بعد سراغ داستان‌های کوتاه ایرلندی بروید، سپس یک رمان پرتعلیق انگلیسی بخوانید و در پایان، وقتی با خواندن رمان‌های جدی انس گرفتید، رمان فلسفی هسه را باز کنید. این مسیر آرام، هم لذت‌بخش است و هم شما را با چند سبک مهم روایت آشنا می‌کند.

نکته‌هایی برای انتخاب چاپ مناسب

از برخی ترجمه‌های داریوش چند چاپ با ناشران مختلف وجود دارد. پیش از سفارش، به نام ناشر، سال چاپ و تعداد صفحه توجه کنید. گاهی چاپ‌های تازه حروف‌چینی بهتر و کاغذ مرغوب‌تری دارند. همچنین مطمئن شوید که نام مترجم روی همان چاپی که انتخاب کرده‌اید درج شده است، چون برخی از این رمان‌ها ترجمه‌های دیگری هم دارند. در صفحه‌ی هر کتاب در کتاب‌جم این جزئیات را می‌بینید.

خرید کتاب پرویز داریوش از کتاب‌جم

در کتاب‌جم ترجمه‌های پرویز داریوش با چاپ ناشرانی مثل اساطیر، امیرکبیر و علمی و فرهنگی گردآوری شده‌اند. در صفحه‌ی هر کتاب قیمت روز و موجودی به‌روز را می‌بینید و می‌توانید نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش دهید. اگر دوست دارید کتابخانه‌ای از کلاسیک‌های قرن بیستم داشته باشید، ترجمه‌های داریوش انتخاب‌های خوبی برای شروع هستند.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی پرویز داریوش

پرویز داریوش بیشتر از چه زبانی ترجمه کرده است؟

بیشتر ترجمه‌های او از انگلیسی‌اند و آثار نویسندگانی مثل اشتاین‌بک، جویس، گرین و موام را در بر می‌گیرند.

مشهورترین ترجمه‌ی پرویز داریوش کدام است؟

«موش‌ها و آدم‌ها» از اشتاین‌بک و «بازی مهره شیشه‌ای» از هسه از شناخته‌شده‌ترین ترجمه‌های او هستند.

از کدام ترجمه‌ی او شروع کنم؟

«موش‌ها و آدم‌ها» کوتاه و گیراست و بهترین نقطه‌ی شروع است.

آیا ترجمه‌هایش قدیمی به نظر می‌رسند؟

لحن برخی ترجمه‌ها ادبی و کمی قدیمی است، اما برای بسیاری از خوانندگان همین لحن با فضای کلاسیک آثار هماهنگ است.

کدام ناشران ترجمه‌های او را چاپ کرده‌اند؟

در فهرست کتاب‌جم چاپ‌هایی از اساطیر، امیرکبیر، علمی و فرهنگی و فردوس دیده می‌شود.

برای علاقه‌مندان به داستان کوتاه کدام کتاب مناسب است؟

«دوبلینی‌ها» از جیمز جویس، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه درباره‌ی مردم دوبلین است.

جمع‌بندی: چرا ترجمه‌های پرویز داریوش را بخوانیم

پرویز داریوش از مترجمانی است که چند نسل از خوانندگان ایرانی را با ادبیات جهان آشنا کردند. کارنامه‌اش از اشتاین‌بک و هسه تا جویس، گرین و موام را در بر می‌گیرد و هر کدام از این ترجمه‌ها دری به یکی از مهم‌ترین آثار قرن بیستم است. چه تازه می‌خواهید سراغ رمان‌های کلاسیک بروید، چه به تاریخ ترجمه علاقه دارید، کتاب‌های او ارزش خواندن دارند.

نسخه‌ی چاپی ترجمه‌های پرویز داریوش را با قیمت روز و موجودی به‌روز در کتاب‌جم ببینید و همین امروز سفارش دهید تا سفرتان در ادبیات جهان را با یکی از پیشکسوتان ترجمه آغاز کنید.