۵۸ اثر در کتاب‌جم
آنتوان دوسنت اگزوپری نویسنده و خلبان فرانسوی است که با «شازده کوچولو» یکی از محبوب‌ترین کتاب‌های جهان را نوشت. او تجربه‌ی پرواز بر فراز صحرا و کوه را به ادبیات آورد و در کتاب‌هایی مثل «خلبان جنگ» از دوستی، مسئولیت و معنای زندگی گفت. آثارش برای کودک و بزرگسال به یک اندازه خواندنی‌اند.
آنتوان دوسنت اگزوپری نویسنده و خلبان فرانسوی است که با کتاب کوچک «شازده کوچولو» در دل میلیون‌ها خواننده در سراسر جهان جا گرفت. او زندگی‌اش را میان آسمان و کاغذ تقسیم کرده بود؛ با هواپیماهای پستی بر فراز صحرا و کوه‌ها پرواز می‌کرد و از همین تجربه‌ها کتاب‌هایی نوشت که هم ماجراجویانه‌اند و هم فلسفی. در ایران هم «شازده کوچولو» یکی از پرچاپ‌ترین کتاب‌های ترجمه‌شده است و تقریبا در هر خانه‌ای که کتاب هست، نسخه‌ای از آن پیدا می‌شود. در این صفحه با زندگی پرماجرا، نگاه انسانی و آثار مهم او آشنا می‌شوید.
شاید شما هم «شازده کوچولو» را در کودکی خوانده باشید و بعدها در بزرگسالی دوباره سراغش رفته باشید و دیده باشید که چیزهایی در آن هست که قبلا متوجهشان نشده بودید. این کتاب از آن آثاری است که با خواننده بزرگ می‌شود. اما نویسنده‌اش آثار دیگری هم دارد که کمتر شناخته شده‌اند و ارزش خواندن دارند.
او در سال ۱۹۰۰ در شهر لیون فرانسه به دنیا آمد، در خانواده‌ای از اشراف قدیمی که روزگار خوشی را پشت سر گذاشته بودند. پدرش را خیلی زود از دست داد و مادرش، زنی هنرمند و مهربان، او و خواهر و برادرهایش را بزرگ کرد. کودکی‌اش در خانه‌های بزرگ روستایی و باغ‌های قدیمی گذشت و همین فضای خیال‌انگیز کودکی بعدها در نوشته‌هایش بارها برگشت.
از نوجوانی شیفته‌ی هواپیما بود؛ آن روزها هواپیما هنوز اختراعی تازه و پرخطر به شمار می‌رفت. او در دوران خدمت سربازی خلبانی یاد گرفت و بعد به یکی از شرکت‌های پست هوایی پیوست که نامه‌ها را از فرانسه به شمال آفریقا و بعدها به آمریکای جنوبی می‌برد. پرواز در آن روزگار کاری ساده نبود: هواپیماها ابزار ناوبری دقیقی نداشتند، شب‌ها خلبان باید با ستاره‌ها راه پیدا می‌کرد و فرود اضطراری در صحرا یا کوهستان اتفاقی عادی بود.
این مرد خلبان، نویسنده هم بود. او تجربه‌های پروازش را در چند کتاب نوشت که در فرانسه به سرعت مشهور شد و جایزه‌های ادبی گرفت. در جنگ جهانی دوم دوباره به خلبانی نظامی بازگشت و در سال ۱۹۴۴ در یک پرواز شناسایی بر فراز دریای مدیترانه ناپدید شد. سرنوشت دقیق او سال‌ها راز ماند و همین پایان مرموز، بر هاله‌ی افسانه‌ای دور نامش افزود.
زندگی او را می‌شود مثل یک سفر هوایی در چند مرحله دید:
«شازده کوچولو» داستان خلبانی است که هواپیمایش در صحرا خراب شده و در میان شن‌ها با پسرکی عجیب روبه‌رو می‌شود. پسرک از سیاره‌ای کوچک آمده که در آن یک گل سرخ، چند آتشفشان کوچک و درخت‌های بائوباب که باید مراقب بود ریشه ندوانند، وجود دارد. او در سفرش از سیاره‌ای به سیاره‌ی دیگر رفته و با آدم‌بزرگ‌های عجیبی آشنا شده: پادشاهی که بر هیچ‌کس حکومت نمی‌کند، مرد خودپسندی که فقط تحسین می‌خواهد، تاجری که ستاره‌ها را می‌شمارد و فکر می‌کند صاحبشان است.
مهم‌ترین دیدار شازده کوچولو روی زمین، دیدار با روباه است. روباه به او یاد می‌دهد که «اهلی کردن» یعنی ایجاد پیوند، و آدم مسئول چیزی است که اهلی کرده. این بخش از کتاب از مشهورترین صفحه‌های ادبیات جهان است و جمله‌هایش در زبان‌های مختلف تکرار می‌شود. پیام اصلی کتاب این است که چیزهای مهم با چشم دیده نمی‌شوند و باید آن‌ها را با دل دید.
نکته‌ی جالب این است که نقاشی‌های کتاب کار خود نویسنده است. این تصویرهای ساده با آبرنگ، بخش جدایی‌ناپذیر کتاب‌اند و به همین دلیل چاپ‌های رنگی «شازده کوچولو» این‌قدر محبوب‌اند. در کتاب‌جم هم چاپ‌های رنگی و گلاسه‌ی این کتاب از ناشران مختلف عرضه می‌شود.
بسیاری از پدر و مادرها «شازده کوچولو» را برای کودکشان می‌خرند و بعد خودشان هم شیفته‌اش می‌شوند. دلیلش این است که کتاب در ظاهر قصه‌ای ساده است، اما در واقع درباره‌ی آدم‌بزرگ‌هاست. درباره‌ی اینکه چطور عدد و پول و مقام را جایگزین دوستی و زیبایی می‌کنیم. درباره‌ی تنهایی، درباره‌ی عشقی که گاهی ما را آزار می‌دهد و باز دوستش داریم، و درباره‌ی وداع.
کودک از قصه‌ی شازده کوچولو، گل سرخ، روباه و مار لذت می‌برد. نوجوان در آن حرف‌هایی درباره‌ی دوستی و مسئولیت پیدا می‌کند. و بزرگسال، به‌ویژه کسی که چیزی یا کسی را از دست داده، در صفحه‌های پایانی کتاب اشک می‌ریزد. همین چندلایه بودن است که این کتاب را در فهرست پرفروش‌ترین کتاب‌های جهان نگه داشته است. اگر دنبال کتاب‌هایی از این جنس هستید، دسته‌ی قصه و افسانه را هم ببینید.
کسی که فقط «شازده کوچولو» را خوانده، شاید نداند که نویسنده‌اش پیش از آن چند کتاب مهم درباره‌ی پرواز نوشته بود. این آثار در فرانسه او را مشهور کرده بودند:
این کتاب روایت یک پرواز شناسایی در روزهای سقوط فرانسه در جنگ جهانی دوم است. نویسنده در میان آتش ضدهوایی و در ارتفاع بالا، به معنای جنگ، شکست، وطن و مسئولیت فکر می‌کند. «خلبان جنگ» کتابی تأملی است و برخلاف بسیاری از کتاب‌های جنگی، از قهرمانی حرف نمی‌زند، بلکه از پرسش‌های بزرگی که انسان در لحظه‌ی خطر با آن‌ها روبه‌رو می‌شود. این کتاب در کتاب‌جم موجود است.
رمان کوتاهی درباره‌ی خلبانانی که در آمریکای جنوبی پست را شبانه جابه‌جا می‌کنند و مدیری سخت‌گیر که باور دارد این کار باید به هر قیمتی ادامه پیدا کند. این کتاب از نخستین موفقیت‌های بزرگ او بود و جایزه‌ی ادبی مهمی گرفت.
شاید زیباترین کتاب نثر او. مجموعه‌ای از روایت‌ها و تأملات درباره‌ی پرواز، دوستی خلبانان، صحرا و ماجرای سقوط در بیابان لیبی. بسیاری از خوانندگان بعد از «شازده کوچولو» این کتاب را دوست‌داشتنی‌ترین اثر او می‌دانند، چون در آن خود نویسنده را بی‌واسطه می‌بینند.
نخستین رمان او که درباره‌ی خلبانی در خطوط پستی آفریقا و عشقی ناکام است. در این کتاب هنوز رگه‌هایی از تجربه‌گرایی نویسنده‌ای جوان دیده می‌شود، اما فضای صحرا و تنهایی پرواز به خوبی در آن ساخته شده است.
این عنوان‌ها همه به فارسی ترجمه شده‌اند، اما موجودی هر کدام در کتاب‌جم به زمان بستگی دارد. فهرست به‌روز آثار در همین صفحه است.
نثر او ساده، شاعرانه و پر از تصویر است. او مثل یک خلبان، دنیا را از بالا می‌دید و این نگاه از بالا به نوشته‌هایش هم راه یافته است. شهرها از آسمان مثل چند چراغ کوچک‌اند و همین کوچکی، ارزش هر چراغ و هر خانه را بیشتر می‌کند. این نگاه، که هم فاصله دارد و هم مهربان است، در همه‌ی کتاب‌هایش دیده می‌شود.
چند ویژگی نوشته‌های او:
«شازده کوچولو» در ایران سرگذشت جالبی دارد. ترجمه‌ی محمد قاضی از نخستین و ماندگارترین ترجمه‌های این کتاب است و سال‌ها نسخه‌ی اصلی ایرانی‌ها بود. بعدها احمد شاملو هم ترجمه‌ای از آن منتشر کرد که با زبان گرم و محاوره‌ای‌اش طرفداران خودش را پیدا کرد. پس از آن، مترجمان بسیار دیگری هم سراغ این کتاب رفتند و امروز ده‌ها ترجمه از آن در بازار هست.
این تنوع هم خوب است و هم گیج‌کننده. پیشنهاد ما این است که پیش از سفارش به نام مترجم و نوع چاپ توجه کنید. اگر کتاب را برای کودک می‌خرید، چاپ رنگی با تصویرهای اصلی نویسنده انتخاب بهتری است. اگر می‌خواهید زبان فرانسه یا انگلیسی‌تان را هم تقویت کنید، چاپ‌های دوزبانه کمک می‌کنند. در کتاب‌جم چاپ‌های مختلفی از ناشرانی مثل نیلوفر، نگاه و دیگران موجود است، از جمله «شازده کوچولو دو زبانه» و چاپ‌های رنگی و گلاسه.
چون این کتاب چاپ‌های بسیاری دارد، این راهنمای کوتاه به انتخابتان کمک می‌کند:
چاپ‌های تصویری در دسته‌ی کتاب‌های تصویری هم دیده می‌شوند و می‌توانید آن‌ها را با کتاب‌های مشابه مقایسه کنید.
بیشتر خوانندگان از «شازده کوچولو» شروع می‌کنند و این شروع طبیعی است. اما اگر می‌خواهید نویسنده را بهتر بشناسید، بعد از آن این مسیر را امتحان کنید:
اگر «شازده کوچولو» را سال‌ها پیش خوانده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم یک بار دیگر بخوانید. بسیاری از بزرگسالان تعریف می‌کنند که بار دوم کتاب برایشان کاملا تازه بوده است.
بسیاری از خوانندگان و پژوهشگران گل سرخ «شازده کوچولو» را با همسر نویسنده، کونسوئلو، مرتبط می‌دانند. رابطه‌ی آن دو پرفراز و نشیب بود؛ عشقی عمیق که با دوری‌ها، دلخوری‌ها و آشتی‌ها همراه بود. گل سرخ هم در کتاب، زیبا، مغرور و شکننده است و شازده کوچولو با وجود همه‌ی دلخوری‌ها، او را از همه‌ی گل‌های دنیا عزیزتر می‌داند. این خوانش البته تنها خوانش ممکن نیست، اما برای کسانی که کتاب را بزرگسالی می‌خوانند، لایه‌ی تازه‌ای به آن می‌افزاید.
امروز نام او بر مدرسه‌ها، خیابان‌ها و حتی سیارکی در آسمان دیده می‌شود. «شازده کوچولو» به صدها زبان و گویش ترجمه شده و یکی از پرترجمه‌ترین کتاب‌های جهان است. تصویر پسرک موطلایی که روی سیاره‌ی کوچکش ایستاده، برای نسل‌های مختلف نمادی از معصومیت و پرسشگری است.
اما میراث او فقط این کتاب نیست. نوشته‌هایش درباره‌ی پرواز، ادبیات ماجرا را با تأمل فلسفی پیوند زد و الهام‌بخش نسل‌هایی از خلبانان و نویسندگان شد. او نشان داد که می‌شود هم مرد عمل بود و هم مرد اندیشه؛ هم با هواپیما به جنگ طوفان رفت و هم درباره‌ی معنای دوستی جمله‌هایی نوشت که قرن‌ها می‌مانند. برای دیدن آثار مشابه از ادبیات جهان، سری به دسته‌ی رمان خارجی و ادبیات و داستان بزنید.
یکی از دلایل ماندگاری این کتاب، شخصیت‌های کوچک و روشن آن است. هر کدام در چند صفحه معرفی می‌شوند و برای همیشه در ذهن می‌مانند:
هر کدام از این آدم‌بزرگ‌ها آینه‌ای است که می‌شود خودمان را در آن دید. شاید به همین دلیل است که بزرگسالان گاهی هنگام خواندن کتاب کمی معذب می‌شوند.
هیچ مکانی به اندازه‌ی صحرا در کار او اهمیت ندارد. سال‌هایی که در یک ایستگاه هوایی دورافتاده در شمال آفریقا گذراند، او را با سکوت بیابان آشنا کرد؛ سکوتی که به جای ترساندن، او را به فکر وا می‌داشت. او بعدها نوشت که زیبایی بیابان در این است که جایی در آن چاهی پنهان است. این جمله، که در «شازده کوچولو» هم آمده، چکیده‌ی نگاه اوست: ارزش چیزها در چیزی است که دیده نمی‌شود.
ماجرای سقوط در صحرای لیبی هم، که در «زمین انسان‌ها» با جزئیات روایت شده، تجربه‌ی مرز میان مرگ و زندگی بود. تشنگی، سراب، امید و ناامیدی در آن روزها با او بود تا وقتی که یک کاروان‌دار بیابانی نجاتش داد. او این مرد را به نماد همه‌ی انسان‌هایی تبدیل کرد که بی‌آنکه نام و نشانی بخواهند، جان دیگران را نجات می‌دهند. خواندن این روایت بعد از «شازده کوچولو» تجربه‌ای تکان‌دهنده است؛ ناگهان می‌فهمید آن خلبان تنها در صحرا، خیال نبوده است.
«شازده کوچولو» یکی از پرطرفدارترین کتاب‌ها برای هدیه دادن است و دلیلش روشن است. کتابی کوتاه است که در یک عصر خوانده می‌شود، برای هر سنی معنایی دارد و پیامش درباره‌ی دوستی و مهر است. خیلی‌ها این کتاب را به دوستی می‌دهند که از او دور می‌شوند، به کودکی که تازه خواندن یاد گرفته یا به کسی که دوستش دارند و می‌خواهند با یک جمله‌ی کوتاه در صفحه‌ی اول، چیزی بگویند که گفتنش سخت است.
اگر قصد هدیه دادن دارید، چاپ‌های رنگی و نفیس انتخاب مناسبی‌اند. برای نوجوانی که زبان می‌خواند، چاپ دوزبانه هم هدیه‌ای هم سرگرم‌کننده و هم آموزنده است. و برای دوستی که «شازده کوچولو» را بارها خوانده، «خلبان جنگ» می‌تواند غافلگیری خوشایندی باشد؛ کتابی از همان نویسنده، اما با چهره‌ای کمتر دیده‌شده.
اگر می‌خواهید این کتاب را برای کودکتان بخوانید، چند پیشنهاد کمک می‌کند تجربه‌ی بهتری داشته باشید. کتاب را در چند شب و فصل‌به‌فصل بخوانید، نه یک‌جا. بعد از هر فصل از کودک بپرسید کدام شخصیت را بیشتر دوست داشت و چرا. بگذارید خودش نقاشی مار و فیل را بکشد یا سیاره‌ی کوچک خودش را طراحی کند. درباره‌ی روباه و معنای دوستی با او حرف بزنید و از او بپرسید چه کسی را «اهلی» کرده است.
پایان کتاب برای بعضی بچه‌ها غمگین است. بهتر است آماده باشید که درباره‌ی رفتن و دلتنگی با کودک گفت‌وگو کنید. بسیاری از پدر و مادرها می‌گویند همین گفت‌وگوها از به‌یادماندنی‌ترین لحظه‌های کتاب‌خوانی با فرزندشان بوده است. کتابی که هم قصه است و هم بهانه‌ای برای حرف زدن درباره‌ی چیزهای مهم زندگی، کم پیدا می‌شود.
در کتاب‌جم این آثار او با چاپ‌ها و ترجمه‌های گوناگون عرضه می‌شود:
قیمت روز و موجودی هر چاپ در صفحه‌ی خودش نمایش داده می‌شود و می‌توانید نسخه‌ی چاپی دلخواهتان را آنلاین سفارش دهید. چون چاپ‌ها زیادند، حتما به نام ناشر و نوع چاپ در صفحه‌ی کتاب نگاه کنید تا دقیقا همان نسخه‌ای را بگیرید که می‌خواهید.
«شازده کوچولو» مشهورترین اثر اوست. بعد از آن «زمین انسان‌ها»، «پرواز شبانه» و «خلبان جنگ» از مهم‌ترین کتاب‌هایش به شمار می‌روند.
کودکان دبستانی از قصه‌ی آن لذت می‌برند، اما کتاب برای نوجوانان و بزرگسالان هم معنای عمیقی دارد. در واقع برای همه‌ی سن‌هاست.
تصویرهای آبرنگ کتاب را خود نویسنده کشیده است و بخش جدایی‌ناپذیر اثرند.
ترجمه‌ی محمد قاضی از قدیمی‌ترین و ماندگارترین‌هاست و ترجمه‌ی احمد شاملو هم طرفداران زیادی دارد. ترجمه‌های تازه‌تر هم کم نیستند.
او در سال ۱۹۴۴ در یک پرواز شناسایی بر فراز دریای مدیترانه ناپدید شد و سرنوشتش سال‌ها نامعلوم ماند.
روایت یک پرواز شناسایی در روزهای شکست فرانسه در جنگ جهانی دوم و تأملات نویسنده درباره‌ی جنگ، وطن و مسئولیت انسانی است.
چاپ مورد نظر را در فهرست همین صفحه پیدا کنید، قیمت روز و موجودی را ببینید و نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش دهید.
او خلبانی بود که از آسمان، چیزهایی دید که ما روی زمین فراموش کرده‌ایم: ارزش دوستی، مسئولیت در برابر کسانی که دوستشان داریم، و اینکه چیزهای مهم با چشم دیده نمی‌شوند. «شازده کوچولو» چکیده‌ی همین نگاه است و کتاب‌های دیگرش نشان می‌دهند این نگاه از کجا آمده است. اگر این کتاب را ندارید، وقتش رسیده؛ و اگر دارید، شاید وقت خواندن دوباره یا هدیه دادنش به کسی باشد.
فهرست کامل کتاب‌های این نویسنده‌ی محبوب در همین صفحه است. چاپ دلخواهتان را انتخاب کنید، قیمت روز و موجودی را ببینید و نسخه‌ی چاپی را سفارش دهید.
