کتاب صوتی و گویا
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
گاهی چشم خسته است، دستها پشت فرمان یا در آشپزخانه مشغولاند و ذهن دلش قصه یا حرف خوب میخواهد. کتاب صوتی و گویا برای همین لحظهها ساخته شده است: بهجای خواندن، میشنوید. در این دسته کتابجم میتوانید مجموعههایی را ببینید که با صدا کار میکنند، از قصهی کودکانه و داستان تا سخنرانی و محتوای آموزشی. این صفحه توضیح میدهد کتاب صوتی و گویا چیست، برای چه کسانی مناسب است، در کدام موقعیتها بیشتر به کار میآید و برای انتخاب چه نکتههایی را در نظر بگیرید.
ما اینجا هیچ وعدهی غیرواقعی نمیدهیم. فقط از تجربهی شنیدن میگوییم و اینکه چطور با کمی آگاهی، انتخاب بهتری بکنید. مشخصات هر مورد در صفحهی خودش است.
کتاب صوتی و گویا کتابی است که بهجای خواندن با چشم، با گوش دریافت میشود. یک گوینده یا چند گوینده متن را میخوانند یا با صدا اجرا میکنند و شما گوش میدهید. گاهی متن یک کتاب کامل خوانده میشود، گاهی خلاصهی آن، و گاهی هم نمایش رادیویی، قصهگویی یا مجموعهی سخنرانی است که اصلا برای شنیدن نوشته شده.
واژهی «گویا» در این نام به همین اشاره دارد: کتابی که حرف میزند. در ایران سابقهی این نوع کتاب از قدیم بوده است، از نقالی و قصهگویی تا برنامههای رادیویی که داستانها را روایت میکردند. امروز همان سنت شکل تازهای گرفته و بسیاری آن را در میان کارهای روزانهشان جا میدهند.
البته کتاب صوتی و گویا جای کتاب چاپی را نمیگیرد. هر کدام تجربهی خودشان را دارند. بعضیها هر دو را دوست دارند و بعضی فقط یکی را. مهم این است که بدانید چه چیزی به سلیقه و زندگی شما میخورد.
خوانندهی این دسته یک نوع نیست. میشود چند گروه اصلی را شناخت.
رانندهها، مسافران مسیرهای طولانی، کسانی که ساعتها در ترافیک میمانند و کسانی که کارهای خانه یا کارگاه دستشان را مشغول میکند. برای آنها شنیدن، بیدردسرترین راه استفاده از وقت است.
قصهی پیش از خواب یکی از رایجترین کاربردهاست. بچهها صدای گرم و قصه را دوست دارند و والدین خسته هم گاهی میخواهند صدایی جای آنها قصه بگوید. البته هیچ چیز جای قصهی حضوری پدر و مادر را نمیگیرد.
بعضی افراد به دلیل مشکل بینایی یا خستگی چشم، شنیدن را ترجیح میدهند. برای آنها کتاب صوتی و گویا دری به دنیای کتاب است.
شنیدن تلفظ درست، سخنرانی یا درسهای شفاهی برای یادگیری موثر است. شنیدن در کنار متن چاپی، یادگیری زبان و مطالب آموزشی را تقویت میکند.
بعضیها فقط عاشق صدا و اجرا هستند. صدای یک گویندهی خوب میتواند داستان را زندهتر از متن ساکت کند.
دستهی کتاب صوتی و گویا در کتابجم تنوع دارد. اگر عنوانهای نمونه را ببینید، چند نوع کالا پیدا میشود. یک نوع، اثرهای گفتاری و آموزشی است، مثل «کتاب صوتی سؤالاتت را تغییر بده تا زندگیات تغییر کند» که از نامش پیداست به یک کتاب و موضوع زندگی و انگیزه مربوط است. نمونهی دیگر «کتاب کوچک نکتههای زندگی (یادآور یک زندگی شاد و پرارزش)» است.
نوع دیگر، سیدیهای صوتی است که در قاب یا جعبه عرضه میشوند، مثل «سیدی تا آنسوی سمرقند (قابدار)». عنوانهای سیدی سروشگان دربارهی اندیشه و عقلانیت هم از همین نوعاند. در این دسته گاهی آلبوم موسیقی هم دیده میشود، مثل مجموعهی لئونارد کوهن یا آلبوم اوماگوما از پینک فلوید که به شکل سیدی صوتی و باجعبه یا باقاب عرضه شدهاند.
پس دستهی صوتی فقط یک نوع محتوا ندارد. گاهی سخنرانی است، گاهی داستان، گاهی آموزش و گاهی موسیقی. برای همین پیش از سفارش، حتما به مشخصات و توضیح خود هر مورد نگاه کنید تا مطمئن شوید همان چیزی است که میخواهید. نسخه چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و قیمت و موجودی هر مورد هر روز بهروز میشود.
یکی از پرسشهای رایج این است که شنیدن کتاب هم مثل خواندن آن اثر میگذارد؟ جواب سادهای نیست و برای هر آدم فرق میکند. آنچه میشود گفت این است که دو تجربه با هم متفاوتاند.
در خواندن، شما سرعت را کنترل میکنید. هر جا خواستید مکث میکنید، عقب میروید یا جملهای را دوباره میخوانید. در شنیدن، سرعت را گوینده تعیین میکند. برای همین متنهایی که سادهاند و روایت پیوسته دارند، مثل داستان و خاطره، بهتر شنیده میشوند. متنهای پیچیده، فنی یا پر از عدد و جدول، شنیدنی نیستند و بهتر است خوانده شوند.
از طرف دیگر، صدا احساس میدهد. لحن، مکث و شخصیتسازی گوینده میتواند به قصه بعد تازهای بدهد. کسی که داستانی را شنیده، شاید آن را طور دیگری از کسی که خوانده، در یاد داشته باشد.
پیشنهاد ما این است که هر دو را امتحان کنید. شاید متوجه شوید برای بعضی کتابها گوش دادن و برای بعضی خواندن مناسبتر است.
پیش از سفارش، چند نکته را در نظر بگیرید.
مورد آخر مهم است. اگر خودروی شما یا دستگاههای خانهتان پخشکنندهی سیدی ندارد، خریدن سیدی به دردتان نمیخورد. این را پیش از سفارش بررسی کنید.
قصهی صوتی یکی از قدیمیترین رفیقهای کودکان است. بچهها با صدای گرم قصهگو تخیلشان کار میکند، تصویرها را در ذهن میسازند و واژههای تازه یاد میگیرند. در دستهی کتاب صوتی و گویا، مجموعههای قصهی کودک هم دیده میشود.
چند نکته برای والدین:
یادتان باشد که رابطهی انسانی جای هیچچیز را ندارد. صدای مادر و پدر در قصه، حس امنیت میدهد که هیچ ضبطی نمیدهد. کتاب صوتی میتواند مکمل باشد، نه جایگزین.
در دستهی صوتی، فقط داستان نیست. سخنرانی و آموزش هم جای مهمی دارند. سیدیهایی که موضوعهای فکری و فلسفی را پیگیری میکنند، مثل مجموعههای سروشگان که دربارهی عقلانیت و اندیشهی اقبالاند، گروه دیگری از مخاطبان را جلب میکنند: کسانی که دوست دارند در مسیر کار یا خانه به بحثهای فکری گوش دهند.
محتوای آموزشی صوتی هم مفید است، بهخصوص برای یادگیری چیزهایی که شنیدنیاند، مثل تلفظ و مکالمه. چیزهایی که به نمودار، جدول یا فرمول نیاز دارند، برای صدا مناسب نیستند.
موسیقی هم گاهی در این دسته دیده میشود. اگر دنبال موسیقی هستید، در مشخصات هر سیدی ببینید که چه چیزی است. برای دستههای نزدیک به این دنیا، میتوانید به کالای فرهنگی و سرگرمی نگاه کنید.
و مهمتر از همه: از گوش دادن لذت ببرید. کسی نمرده که شما باید همهی کتابها را تمام کنید.
آقای صادقی هر هفته چهار ساعت در راه بود و از رانندگی خسته میشد. یک روز همکارش یک سیدی داستان به او داد و گفت: «امتحان کن.» او اول تردید داشت، اما وقتی صدای گوینده روی جاده پخش شد، ساعتها ناگهان کوتاه شدند. دیگر برایش مهم نبود که ترافیک هست یا نه.
بعد از چند هفته، او عادت کرد در هر سفر یک مجموعه گوش بدهد. یاد گرفت که برای مسیر طولانی به داستان و برای مسیر کوتاه به سخنرانیهای کوتاه گوش بدهد. همسرش هم گاهی همراهش میشد و بعد سفر دربارهی داستان حرف میزدند.
این ماجرا شاید کوچک باشد، ولی نشان میدهد که صدا چطور میتواند وقت مرده را به وقت خوب تبدیل کند. البته آقای صادقی هنوز کتاب چاپی هم میخواند و میگوید هر کدام لذت خودش را دارد. این دقیقا همان چیزی است که بیشتر مشتریهای کتاب صوتی و گویا تجربه میکنند.
کالای صوتی ممکن است سیدی یا محصول دیگری باشد. اگر دستگاه پخشکننده ندارید، خرید بیفایده است. مشخصات را بخوانید.
بعضی متنها عالیاند ولی اجرا خستهکننده است. اگر نمونهی صدا هست، بشنوید.
بعضیها انتظار دارند شنیدن دقیقا مثل خواندن باشد. اگر بدانید که تجربهای متفاوت است، ناامید نمیشوید.
هر قصهای برای هر سنی مناسب نیست. پیش از آن که به کودک بدهید، خودتان گوش بدهید.
ایرانیها از قدیم قصه را میشنیدند، نه میخواندند. در قهوهخانهها نقالها داستانهای بزرگ را با صدا و حرکت روایت میکردند. مادربزرگها شبهای زمستان زیر کرسی قصه میگفتند و شاهنامهخوانی در بسیاری از جاها مراسم زندهای بود. اینها همه نشان میدهند که گوش دادن به روایت، عادتی بسیار کهن و ریشهدار است.
وقتی امروز کتاب صوتی و گویا را میشنوید، در واقع دنبالهی همین سنت را ادامه میدهید، اگرچه شکل و وسیله عوض شده است. صدا همان قدرت قدیمی را دارد: آدم را وارد دنیای دیگری میکند. بعضیها معتقدند خواندن با صدای بلند و شنیدن قصه، نخستین شکل کتابخوانی بشر بوده است.
به همین دلیل کودکان هم قصهی شنیداری را بیدرنگ میپذیرند. پیش از آنکه بچهای بتواند بخواند، شنیدن را بلد است. برای همین صدا اولین در ورود او به دنیای کتاب است.
یک کتاب صوتی و گویای موفق فقط متن خوب ندارد. گویندهی خوب متن را زنده میکند. او میداند کجا مکث کند، کجا صدا را پایین بیاورد، چطور برای هر شخصیت لحنی متفاوت بسازد و چهطور خواننده را خسته نکند. این هنر تمرین میخواهد.
نشانههای یک اجرای خوب معمولا اینهاست: تلفظ روشن و درست کلمهها، سرعت آرام و مناسب، مکثهای بهجا، لحن طبیعی و نه ساختگی و کیفیت صدای تمیز بدون نویز. اگر مشخصات یک مورد نام گوینده را دارد، جستوجو کنید و ببینید کارهای دیگرش را دوست دارید یا نه.
یک نکتهی جالب: بعضیها با صدای مردانه و بعضی با صدای زنانه راحتترند. بعضی صدای آرام را دوست دارند و بعضی صدای پرانرژی. این سلیقهی شخصی است و درست و غلط ندارد. فقط مراقب باشید صدایی که انتخاب میکنید، برای ساعتها گوش دادن خستهکننده نباشد.
شنیدن طولانی مدت ممکن است برای گوش خستهکننده باشد، بهخصوص با هدفون. چند اصل ساده را رعایت کنید:
اینها توصیههای عمومیاند و جای مشورت با پزشک را نمیگیرند. کتاب صوتی و گویا برای لذت است و نباید به قیمت آسیب به سلامت یا ایمنی بگذرد.
بسیاری از علاقهمندان کتاب صوتی و گویا، آن را با نسخهی چاپی همان کتاب ترکیب میکنند. مثلا فصل اول را میخوانند و ادامه را در راه میشنوند. یا کتابی را که شنیدهاند و دوست داشتهاند، بعدا چاپی میخرند تا بتوانند یادداشت بردارند و زیر جملهها خط بکشند.
این ترکیب مخصوصا برای یادگیری زبان مفید است. بخشی را با چشم دنبال میکنید و همان بخش را میشنوید. تلفظ و املا با هم در ذهن مینشینند. برای بچهها هم میتواند جواب بدهد: کتاب تصویری را ورق بزنند و صدای قصه را بشنوند.
اگر کتاب صوتی و گویا را برای مطالب آموزشی و فکری میشنوید، پیشنهاد میکنیم یک دفتر کوچک کنار دستتان باشد. جملههای خوب را بنویسید و در پایان هفته دوباره مرور کنید. شنیدن بدون مرور، سریع فراموش میشود.
هدیه دادن مجموعهی صوتی، خصوصا سیدیهای قابدار، فکر جالبی است. برای پدر و مادری که زیاد رانندگی میکنند، برای دوستی که سفر زیاد میرود یا برای کودکی که قصه دوست دارد، هدیهی خوبی است. فقط چند نکته را در نظر بگیرید:
یک هدیهی مناسب نه گران بودنش، بلکه توجه به سلیقهی گیرنده است که آن را ارزشمند میکند.
شنیدن گروهی هم تجربهی جالبی است. در سفرهای خانوادگی یک مجموعهی داستان را میتوانید برای همه پخش کنید. بعد از پایان هر بخش، دربارهی اتفاقهای داستان و پیشبینی ادامهی آن حرف بزنید. این کار هم مسیر را کوتاه میکند و هم گفتوگوی خانوادگی میسازد.
حتی میتوانید یک جمع کوچک کتابخوانی صوتی بسازید. هر هفته یک بخش را گوش بدهید و بعد دور هم صحبت کنید. برای نوجوانها که دیر به کتاب علاقه پیدا میکنند، این میتواند شروع خوبی باشد.
در دستهی کالای فرهنگی و سرگرمی کالاهای دیگری هم هست که به شبهای خانوادگی کمک میکنند. برای جمع خانه، شاید یک شب با قصه و یک شب با بازی رومیزی، ترکیب جالبی باشد.
اگر تا امروز هیچوقت به کتاب صوتی و گویا گوش ندادهاید، لازم نیست چیز خاصی بخرید یا برنامهی سنگین بریزید. یک آزمایش کوچک دو هفتهای کافی است تا بفهمید این تجربه به شما میخورد یا نه.
یک موضوع سبک و آشنا انتخاب کنید، مثلا یک مجموعهی قصهی کوتاه یا سخنرانی سبک. هر روز فقط در یک زمان مشخص، مثلا هنگام پیادهروی یا بعد از شام، ده تا بیست دقیقه گوش بدهید. هدف فقط عادت کردن گوش به این شیوه است.
اگر هفتهی اول را دوست داشتید، مدت را طولانیتر کنید و موضوعی را انتخاب کنید که واقعا دوست دارید. یادداشت برداشتن را هم امتحان کنید. در پایان هفته از خودتان بپرسید: چقدر یادم مانده؟ آیا لذت بردم؟ آیا برای مطالب دیگر هم شنیدن را ترجیح میدهم؟
اگر پاسخها مثبت بود، ادامه بدهید و مجموعههای دیگری را ببینید. اگر نه، اشکالی ندارد. هر کسی سلیقهی خودش را دارد و کتاب چاپی همیشه سر جایش است.
خیلیها شبها با شنیدن قصه به خواب میروند. برای بعضی، این آرامشبخش است و ذهن را از دغدغههای روز جدا میکند. اگر شما هم از این عادت لذت میبرید، چند نکته کمک میکند: صدا را کم نگه دارید، قصهی آرام و بیهیجان انتخاب کنید و اگر میتوانید تنظیم زمانسنج را برای خاموش شدن پخشکننده به کار ببرید.
برای کودکان، قصهی پیش از خواب بهتر است با صدای خود والدین باشد. ولی اگر شرایط اجازه نمیدهد، صدای ضبطشده هم میتواند آرامشبخش باشد، به شرط اینکه قصهی ترسناک یا پرهیجان نباشد.
اگر شبی با شنیدن نخوابیدید و ذهنتان درگیر شد، اشکالی ندارد. هر آدمی خوابش را با روش خودش پیدا میکند. مشکلات خواب جدی را باید با پزشک در میان بگذارید و کتاب یا صدا جای درمان نیست.
برای سالمندان که چشمشان ضعیف شده یا خواندن طولانی خستهشان میکند، شنیدن راه خوبی برای ادامهی رابطه با کتاب است. صدای آرام یک گوینده، خاطرهها و داستانهای آشنا را برای آنها زنده میکند. اگر پدربزرگ یا مادربزرگی دارید که خواندن را دوست داشته و حالا نمیتواند، یک مجموعهی صوتی میتواند هدیهی فکورانهای باشد.
در انتخاب برای سالمندان، به سرعت آرام گوینده، وضوح صدا و موضوع آشنا توجه کنید. دستگاه پخش هم باید ساده و کاربرپسند باشد. اگر ممکن است چند دقیقهی اول را کنار او بنشینید و با هم گوش بدهید. این لحظهی مشترک، خودش هدیهی دیگری است.
برای همهی کسانی که میخواهند از وقتهای پراکندهی روز، مثل رانندگی و کارهای خانه، برای شنیدن کتاب و قصه استفاده کنند. برای کودکان و کسانی که خواندن برایشان دشوار است هم مناسب است.
لزوما نه. دو تجربه متفاوتاند. بعضی متنها شنیدنیترند و بعضی خواندنیتر. بسیاری از مردم از هر دو استفاده میکنند.
مشخصات و توضیحات را بخوانید و اگر ممکن است خودتان یک بخش را گوش بدهید. تصمیم نهایی دربارهی مناسب بودن برای سن کودک با شماست.
نه. داستان، سخنرانی، محتوای آموزشی و گاهی آلبوم موسیقی هم دیده میشود. مشخصات هر مورد در صفحهی خودش است.
بستگی به شکل عرضه دارد. مثلا برای سیدی به دستگاه پخشکنندهی سیدی نیاز دارید. پیش از سفارش، مشخصات را بخوانید.
نسخه چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر مورد هر روز بهروز میشود و مشخصات هر مورد در صفحهی خودش است.
اگر به دنیای صدا و سرگرمی علاقه دارید، دستههای دیگر در همین خانواده هم برایتان جالب است. بازی فکری و رومیزی برای شبهای خانوادگی، دفتر و پلنر برای یادداشتبرداری از آنچه میشنوید، تقویم و سررسید برای برنامهریزی زمان شنیدن، و اکسسوری و گیفت برای هدیه دادن.
ایدهی هدیه هم جالب است: مجموعهی سیدی داستان برای مسافر، یا آلبوم موسیقی برای دوست علاقهمند. فقط پیش از هدیه دادن، از داشتن دستگاه پخش اطمینان حاصل کنید.
کتاب صوتی و گویا راه دیگری برای رفاقت با کتاب است. برای کسانی که زمان کم دارند، برای کودکان قصهدوست، برای دوستداران سخنرانی و برای همهی کسانی که صدا را دوست دارند. مهم این است که ابتدا بدانید چه میخواهید، به مشخصات هر مورد نگاه کنید و مطمئن شوید که با وسایل شما هماهنگ است.
حالا میتوانید موارد این دسته را یکییکی ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخهی چاپی مناسب را آنلاین سفارش بدهید. شنیدن خوشی برایتان آرزو میکنیم.