بازی فکری و رومیزی
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
دور یک میز نشستهاید، چند نفر ساکت به صفحهی بازی خیره شدهاند و ناگهان یکی میخندد و مهرهای را جابهجا میکند. این صحنه در خانهی بسیاری از ما آشناست. بازی فکری و رومیزی یعنی همین دورهمی: قاعدههایی روشن، چند نفر و کمی فکر. در این صفحه دربارهی دنیای بازی فکری و رومیزی حرف میزنیم و بهخصوص به کتابها و منابع نوشتاریای میپردازیم که قاعدهها را توضیح میدهند، راهبرد یاد میدهند و معماهایی برای حل کردن در اختیارتان میگذارند.
اگر تازهکارید و نمیدانید از کجا شروع کنید، اگر پدر یا مادری هستید که میخواهید شبهای خانواده را رنگینتر کنید، یا اگر به شطرنج و پازل علاقه دارید، این مطلب راهنمای شماست. با هم مرور میکنیم که این دسته چه چیزهایی دارد، هر بخشش به چه کسی میخورد و چطور میشود انتخابی درست کرد.
بازی رومیزی بازیای است که روی یک سطح، معمولا میز، انجام میشود. بازیکنها دور هم مینشینند و با مهره، کارت، تاس، صفحه یا کاغذ بازی میکنند. بازی فکری هم به بازیهایی میگویند که برد و باخت آنها بیشتر به فکر و برنامهریزی بستگی دارد تا شانس محض. بسیاری از بازیهای رومیزی هر دو ویژگی را دارند: کمی شانس، کمی فکر و خیلی گفتوگو.
این گروه از بازیها گسترهی وسیعی دارد. از بازیهای قدیمی و کهن مثل شطرنج و تختهنرد، تا معماهای کاغذی، پازلها و بازیهای گروهی خانوادگی. آنچه همهی آنها را به هم پیوند میدهد، حضور آدمها در کنار هم است.
در کتابجم، که فروشگاه کتاب چاپی است، این دسته را برای کتابها و منابع آموزشی مربوط به بازی فکری و رومیزی در نظر گرفتهایم: کتابهایی که شطرنج یاد میدهند، مجموعههای معما، راهنمای بازیهای گروهی و مانند آن. این دسته زیرمجموعهی کالای فرهنگی و سرگرمی است.
در روزگاری که همهی ما با صفحهی نمایش سروکار داریم، جالب است که بازیهای رومیزی دوباره محبوب شدهاند. دلیلهایش را میشود در چند چیز خلاصه کرد.
در بازی رومیزی، شما دیگران را میبینید. صورت، لبخند، اعتراض و شوخیهای آنها بخش جداییناپذیر بازی است. این نوع تعامل که مستقیم و بیواسطه است، در هیچ چیز دیگری پیدا نمیشود.
هر بازی رومیزی قاعدههایی دارد که همه میدانند. همین وضوح باعث میشود بازیکنان بیدغدغه خودشان را به بازی بسپارند. اگر قاعدهای را ندانید، آن را از کتاب راهنما یا از همبازیتان میپرسید.
بسیاری از مهارتها ضمن بازی یاد گرفته میشود: صبر، پیشبینی، همکاری، تحمل باخت و لذت بردن از بازی. بچهها بیآنکه بدانند چیزی یاد میگیرند.
یک جعبهی بازی یا یک کتاب معما، ساعتها سرگرمی میدهد و میشود دوباره و دوباره سراغش رفت. هر بار هم تجربهی تازهای دارد.
این دسته چند شاخهی اصلی دارد. با هم نگاهی به آنها بیندازیم تا بتوانید مسیرتان را پیدا کنید.
معما، چیستان، مسئلههای منطقی و تمرینهای ذهنی در شاخهی بازی فکری جای دارد. این بخش برای کسانی است که از فکر کردن و حل کردن لذت میبرند. کتابهای این شاخه معمولا برای انفرادی خواندن مناسباند، اما میشود آنها را دستهجمعی هم حل کرد.
بازیهایی که همهی اعضای خانواده، از کوچک تا بزرگ، میتوانند در آن شرکت کنند. شاخهی بازی خانوادگی به کتابها و منابع مرتبط با این نوع بازیها اختصاص دارد: راهنمای بازیهای گروهی، ایدههایی برای دورهمی و مانند آن.
پازل بازی آرام و متمرکز است. بخش پازل برای علاقهمندان به تصویرهای کاملشدنی و تمرینهای دقت است. کتابهای این حوزه میتواند دربارهی فن پازلسازی، انواع پازل و تمرینهای تصویری باشد.
دو بازی کهن که هر دو ریشهای طولانی در فرهنگ ما دارند. بخش شطرنج و تختهنرد برای کتابهای آموزشی این دو بازی است: از قاعدهی مقدماتی تا راهبردهای پیشرفتهتر.
شاید بپرسید کتاب چه ربطی به بازی دارد. رابطهشان بسیار نزدیک است. بازی رومیزی تنها با قاعده زنده میماند و قاعده را باید کسی بنویسد و بیاموزد. کتابها چند نقش مهم دارند.
به این ترتیب، حتی اگر خود بازی وسیلهای جداست، کتاب همسفر همیشگی آن است. کتابجم کتاب چاپی میفروشد و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش دیده میشود.
هر سنی بازی مناسب خودش را دارد. در ادامه مرور کوتاهی میکنیم که برای هر گروه چه چیزی مناسبتر است.
کودکان کمسن با بازیهای سادهی تصویری، پازلهای بزرگ و کتابهای معمای مصور بهتر ارتباط برقرار میکنند. قاعده باید ساده باشد و بازی کوتاه، چون تمرکز کودک هنوز محدود است. والدین بهتر است همراه بازی کنند و از باخت و برد او را نترسانند.
در سن مدرسه، کودک میتواند قاعدههای کمی پیچیدهتر را بفهمد و بازیهای نوبتی را دنبال کند. این سن، سن مناسبی برای آشنایی با شطرنج و معماهای منطقی است. بسیاری از معلمها هم از بازیهای فکری برای تقویت کار گروهی کمک میگیرند.
نوجوانان بازیهای چالشی و راهبردی را دوست دارند. مسابقهی دوستانه و کشف راهبرد برای آنها جذاب است. اگر نوجوانی در خانه دارید که از صفحهی گوشی جدا نمیشود، دعوت او به یک بازی رومیزی میتواند شروع خوبی باشد.
بزرگسالان از بازی برای آرامش، دورهمی و تمرین ذهن استفاده میکنند. سالمندان هم اگر به شطرنج، تختهنرد یا معما علاقه دارند، با این بازیها روزهای دلنشینی میگذرانند و با نوهها همبازی میشوند.
اگر میخواهید کتابی از این دسته انتخاب کنید، چند سؤال ساده به شما کمک میکند.
مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.
یکی از قشنگترین کاربردهای بازی رومیزی، جمع کردن خانواده است. اگر میخواهید سنت شب بازی راه بیندازید، این نکتهها کمک میکند.
یک شب در هفته، مثلا جمعه، را برای بازی کنار بگذارید. وقتی زمان ثابت باشد، همه منتظرش میمانند و برنامههای دیگر را با آن هماهنگ میکنند.
هر هفته یک نفر بازی را انتخاب کند. به این ترتیب همه احساس میکنند صدایی دارند و بازیهای متنوعتری تجربه میشود.
یک نفر پیش از شروع، قاعدهها را بخواند و به بقیه توضیح دهد. این کار از سردرگمی و جروبحث وسط بازی جلوگیری میکند. کتاب راهنما یا دفترچهی بازی برای همین است.
هدف بازی، لذت بردن است. کسی که میبازد، میتواند دفعهی بعد برنده شود. کودکان از رفتار بزرگترها یاد میگیرند که باخت طبیعی است.
چای، میوه و آجیل، شب بازی را دلنشینتر میکند. اما خوراکی چرب را از صفحهی بازی و کتاب دور نگه دارید.
اگر هیچ بازی فکری و رومیزی بلد نیستید، از کجا شروع کنید؟ این مسیر ساده را پیشنهاد میکنیم.
این مسیر، هم شما را از سردرگمی نجات میدهد و هم لذت بازی را از بین نمیبرد.
معلمها و مربیان بسیاری از بازیهای فکری برای آموزش استفاده میکنند. دلیلش ساده است: کودک وقتی بازی میکند، با میل خودش یاد میگیرد.
بسیاری از معماها و بازیها به شمارش، مقایسه، الگو و احتمال مربوطاند. کودک بیآنکه احساس کند درس میخواند، ریاضی را تمرین میکند.
در بازیهای گروهی، بچهها باید با هم مذاکره کنند، نوبت را رعایت کنند و از نظر دیگران بشنوند. این مهارتها در زندگی بسیار به کارشان میآید.
هر بازی برنده و بازنده دارد. کودکی که در کلاس باخت را تجربه میکند و میبیند دنیا تمام نشده، برای موقعیتهای واقعی آمادهتر میشود.
در زنگهای تفریح یا ساعتهای آزاد، یک جعبهی معما یا کتاب پازل میتواند بچهها را مشغول نگه دارد و از دعوا و شلوغی جلوگیری کند.
البته کتابجم مدرسه نیست و توصیهی آموزشی تخصصی نمیدهد. ما فقط کتابها را معرفی میکنیم و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
در میان بازیهای فکری، شطرنج و تختهنرد جایگاه ویژهای در فرهنگ ما دارند. بسیاری از ما با یکی از این دو بازی بزرگ شدهایم و اگر خودمان بازی نکرده باشیم، پدر یا پدربزرگ یا همسایهای را دیدهایم که ساعتها با آن سرگرم بودند.
کتابها در این دو حوزه بسیار متنوعاند. کتابهای آموزش مقدماتی برای کسانی که تازه شروع میکنند، کتابهای افتتاح و پایان بازی برای بازیکنان متوسط و کتابهای مسئله برای تمرین. اگر به این بازیها علاقه دارید، بخش شطرنج و تختهنرد را ببینید.
یک توصیهی ساده: کتاب شطرنج را با صفحهی شطرنج بخوانید. حرکتها را روی صفحهی واقعی تکرار کنید. وقتی کتاب و بازی کنار هم باشند، یادگیری بسیار عمیقتر است.
پازل بازی آرامی است و شاید برای همین است که اینهمه طرفدار دارد. چیدن قطعهها، پیدا کردن جای درست و دیدن تصویر که آرامآرام کامل میشود، حس رضایت عمیقی میدهد.
پازل برای همهی سنین است. کودکان با قطعههای درشت شروع میکنند و بزرگسالان با قطعههای ریز و تصویرهای پیچیده. بخش پازل شامل کتابها و منابع مرتبط است.
به کسانی که میخواهند پازل را از جمعوجور شروع کنند، توصیه میشود ابتدا لبهها را جدا کنند، بعد قطعهها را از روی رنگ دستهبندی کنند و در آخر به جزئیات برسند. این ترفند قدیمی، کار را بسیار ساده میکند.
خریدار تازهکار گاهی به این اشتباهها میافتد.
کتابهای بازی، بهخصوص آنهایی که با مداد حل میکنید، عمر بیشتری دارند اگر مراقبتشان کنید. کتاب را در جای خشک نگه دارید و از خیس شدن دورش کنید. اگر مسئلهها را با مداد حل میکنید، میتوانید دوباره پاک کنید و بار دیگر تلاش کنید. برای صفحههای شطرنج و نمودارها، بهتر است هنگام بازی کتاب باز را روی سطح تمیز بگذارید.
کتابهای خانوادگی را در قفسهی در دسترس بچهها بگذارید تا خودشان بتوانند سراغشان بروند. کتابی که همیشه در دسترس است، بیشتر خوانده میشود.
گاهی جمع از یک خانواده بزرگتر میشود: مهمانی، جشن تولد، سفر گروهی یا شب یلدا. در چنین دورهمیهایی بازی فکری و رومیزی میتواند کاری کند که همه سرگرم شوند و کسی احساس تنهایی نکند. چند نکته برای مدیریت جمع بزرگ وجود دارد.
وقتی تعداد نفرات زیاد است، تیمبندی مناسبترین راه است. هر تیم چند نفر است و با هم فکر میکند. این کار بازیکنان کمتجربه را هم وارد بازی میکند و نگذارید کسی کنار بماند.
خواندن چند معما از یک کتاب و حدس زدن همگانی، سادهترین و کمهزینهترین برنامهی دورهمی است. نه وسیلهی خاصی میخواهد و نه آموزش پیچیده. کافی است یک نفر معما را بخواند و بقیه پاسخ بدهند.
وقتی کودک و سالمند هر دو حاضرند، بازیای را انتخاب کنید که همه بتوانند در آن شرکت کنند. نه آنقدر سریع که سالمند عقب بماند و نه آنقدر ساده که نوجوان کسل شود.
بازی طولانی ممکن است بعضی را خسته کند. چند بازی کوتاه، بهجای یک بازی طولانی، حال و هوای شاد را بیشتر نگه میدارد.
هنگام بررسی یک کتاب در حوزهی بازی فکری و رومیزی، به چند ویژگی توجه کنید. این ویژگیها را در صفحهی مشخصات و توضیحات کتاب میتوانید ببینید.
اینها معیارهای عمومی است. دربارهی هر کتاب مشخص، صفحهی خودش را بخوانید و به توضیح ناشر و مشخصات توجه کنید.
والدین گاهی نگرانند که بازی وقت تلف کردن باشد. اما بسیاری از مربیان بازی را بخش طبیعی دوران کودکی میدانند. ما پزشک یا متخصص نیستیم و توصیهی تخصصی نمیدهیم، اما میتوانیم بگوییم که دیدن کودک در حال بازی و فکر کردن، برای بیشتر والدین لذتبخش است.
کودک از راه بازی با دنیا حرف میزند. وقتی مهرهای را جابهجا میکند، یا قطعهای از پازل را در جای درست میگذارد، دارد خودش را امتحان میکند. حضور شما کنارش، این تجربه را عمیقتر میکند.
کتاب معما، هم مکمل بازیهای رومیزی است و هم جایگزین آن وقتی کسی برای بازی نیست. کودک میتواند در ساعتهای تنهایی با کتاب معما سرگرم شود، و شبی که دوستانش میآیند، با بازی رومیزی به دورهمی برسد.
بازی دستهجمعی به کودک یاد میدهد که دیگران هم نظر دارند و همیشه راهحل او تنها راه نیست. این درس، از هر کتاب اخلاق مؤثرتر است. اما مشاهدهی رفتار الگوها هم مهم است؛ اگر والدین خودشان در بازی مهربان و بردبار باشند، کودک همان را یاد میگیرد.
خرید کتاب از هر دستهای، وقتی هدف روشن باشد، راحتتر است. پیش از خرید در حوزهی بازی فکری و رومیزی، این پرسشها را مرور کنید.
پاسخ این پرسشها، خودبهخود شما را به بخش درست هدایت میکند. اگر هنوز مردد هستید، با کتاب معمای متنوع شروع کنید. این کتابها کمریسکاند و به شما میفهمانند که چه نوعی را بیشتر دوست دارید.
در دنیای بازی و سرگرمی، محصولات بسیار متنوعی وجود دارد: از جعبهی بازی تا وسایل جانبی. کتابجم فروشگاه کتاب چاپی است و این دسته را برای کتابها و منابع نوشتاری مرتبط با بازیهای فکری و رومیزی در نظر گرفته است. بنابراین اگر به دنبال کتاب راهنما، معما یا آموزش هستید، جای درستی آمدهاید. برای هر کتاب، مشخصات دقیق در صفحهی خودش دیده میشود.
برای پایان، تصویر سادهای را در ذهن بیاورید. عصر پاییزی است و باران میبارد. کتابی دربارهی معما یا شطرنج کنار دست شماست، چای دم کشیده و شاید کسی کنارتان نشسته که حاضر است یک دست بازی کند. کتاب را باز میکنید، مسئلهای را میخوانید و مهره را روی صفحه میگذارید. همین لحظهی ساده، همان چیزی است که بازی فکری و رومیزی به ما میدهد: زمانی آرام و پرمعنا که دور از هیاهو میگذرد.
هر کس میتواند چنین عصری بسازد. کافی است کتاب مناسب را پیدا کند، کمی وقت بگذارد و دیگران را دعوت کند.
بازی رومیزی در حضور واقعی آدمها و با وسیلههای فیزیکی انجام میشود. تعامل چهرهبهچهره، گفتوگو و لمس مهرهها بخش مهم تجربه است. این با بازیهای صفحهای که معمولا تنها انجام میشوند تفاوت دارد.
کتابها و منابع نوشتاری مربوط به شطرنج، تختهنرد، معما، پازل و بازیهای گروهی خانوادگی. هر کتاب در بخش مناسب خودش قرار میگیرد.
با یک کتاب مقدماتی که شکل حرکت مهرهها و قاعدههای ساده را توضیح میدهد شروع کنید. همراه کتاب، چند دست بازی هم بکنید. بعد میتوانید سراغ کتابهای مسئله بروید.
کتابهای بازی گروهی و معماهای دستهجمعی برای دورهمی مناسباند. بخش بازی خانوادگی را ببینید.
بله. بسیاری از کتابهای معما برای گروههای سنی خاص نوشته شدهاند و میتوان کنار کودک نشست و با هم فکر کرد. گروه سنی کتاب را از جلد یا مشخصات آن بخوانید.
بازی فکری تمرین ذهن است و مهارتهایی مثل دقت، صبر و برنامهریزی را تمرین میدهد. اما ادعای افزایش قطعی هوش نمیکنیم. آن را سرگرمی مفید بدانید.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود. مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است و نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.
بازی فکری و رومیزی بیش از آنکه سرگرمی باشد، بهانهای برای دور هم نشستن است. کتابها در این میان نقش راهنما دارند: قاعده را میآموزند، راهبرد را نشان میدهند و ایدههای تازه میدهند.
پیشنهاد ما این است که از بازی ساده شروع کنید، تجربه بیندوزید و بعد سراغ کتاب بروید. برای دیدن کتابهای این دسته، بخشهای بازی فکری، پازل و شطرنج و تختهنرد را ببینید. کتاب مناسب خودتان را که پیدا کردید، نسخهی چاپیاش را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.