دفتر و پلنر
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
یک دفتر سفید میتواند هیچ نباشد، یا میتواند جایی باشد که برای اولین بار هدفهایتان را روی آن مینویسید. فرق در این است که با آن چه میکنید. دستهی دفتر و پلنر کتابجم برای کسانی است که میخواهند نوشتن را به ابزار زندگی تبدیل کنند: برنامهریزی، ژورنالنویسی، ثبت هدفها و یادداشتبرداری منظم. این صفحه به شما نشان میدهد چه کتابها و منابع آموزشی دربارهی این موضوعها وجود دارد و چطور از میانشان راهی برای خودتان پیدا کنید.
یک نکتهی روشن پیش از شروع: کتابجم فروشگاه کتاب چاپی است. آنچه در این متن میخوانید، دربارهی کتابها و منابع آموزشی مرتبط با دفتر و پلنر است، نه معرفی لوازمالتحریر. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
شاید تعجب کنید که چرا یک فروشگاه کتاب دربارهی دفتر و پلنر حرف میزند. جوابش ساده است: نوشتن روی کاغذ یک مهارت است و مثل هر مهارتی، کتابهایی برای آموزشاش نوشته شده. کتابهایی دربارهی ژورنالنویسی، نوشتن خلاق، مدیریت زمان، عادتسازی، هدفگذاری و حتی خوشنویسی و طراحی صفحهی دفتر.
هر کسی که یک دفتر قشنگ خریده و صفحهی اولش را خالی گذاشته، میداند که ابزار بهتنهایی کافی نیست. آنچه کم است، معمولا روش و اعتمادبهنفس است. کتابهای این دسته همین دو را میدهند: روشی که بتوانید از آن شروع کنید، و مثالهایی که نشان میدهد دیگران هم با صفحهی خالی دستوپنجه نرم کردهاند.
پیش از هر خرید، بد نیست بدانید دفتر و پلنر در زندگی آدمها چه نقشهایی دارد. هر نقش، کتابهای مخصوص خودش را میخواهد.
مهمترین کاربرد پلنر همین است: چیدن کارها روی زمان. اگر این مسیر را دوست دارید، صفحهی پلنر و برنامهریزی را ببینید که به کتابهای مدیریت زمان و اولویتبندی اختصاص دارد.
بعضیها دفتر میخواهند تا حال و هوایشان را بنویسند، نه کارهایشان را. ژورنالنویسی راهی است برای فهمیدن خودتان: چه چیزی آزارتان میدهد، چه چیزی خوشحالتان میکند، چه الگویی در روزهایتان تکرار میشود.
دانشجو و دانشآموز از دفتر برای جمعکردن درسها استفاده میکند. روشهای یادداشتبرداری، از خلاصهنویسی تا نقشهی ذهنی، موضوع کتابهای بسیاری است. برای این گروه، دستهی دفتر یادداشت هم میتواند جالب باشد.
نوشتن هدف روی کاغذ، آن را از یک فکر مبهم به یک تعهد روشن تبدیل میکند. پیگیری عادتها، مثل ورزش، مطالعه یا خواب منظم، هم با دفتر سادهتر میشود. کتابهای عادتسازی این را بهطور مفصل شرح میدهند.
کلمهی ژورنال شاید کمی رسمی به نظر برسد، ولی در اصل همان دفتر روزانه است. بیشتر کتابهای آموزش ژورنالنویسی، ترس صفحهی خالی را با پیشنهادهای کوچک از بین میبرند.
کتابهای خوب این حوزه به شما اجازه میدهند بد بنویسید. همین اجازه، برای خیلیها بزرگترین کمک است. اگر میخواهید شکرگزاری را به ژورنالتان اضافه کنید، دربارهی دفتر شکرگزاری بیشتر بخوانید.
اگر ژورنالنویسی را برای کمک به مشکل روحی جدی انتخاب میکنید، یادتان باشد که کتاب و دفتر در کنار درمان مفیدند ولی جای مشاور و روانشناس را نمیگیرند.
یکی از روشهایی که در سالهای اخیر بین علاقهمندان دفتر و پلنر محبوب شده، بولت ژورنال است. ایدهاش این است که با چند نشانهی ساده، مثل نقطه برای کار و دایره برای رویداد، هم لیست کارها و هم یادداشتها را در یک دفتر نگه دارید. مزیتش این است که صفحهها را خودتان میچینید و مجبور نیستید از قالب آماده پیروی کنید.
این روش برای بعضیها عالی و برای بعضی دیگر پرزحمت است. کسانی که دوست دارند صفحه را طراحی کنند، لذت میبرند. کسانی که فقط یک لیست ساده میخواهند، ممکن است خسته شوند. برای شناخت بیشتر، بولت ژورنال را ببینید و کتابهایی که آن را شرح میدهند بخوانید.
دفتر نقطهای هم همین نگاه را ادامه میدهد. صفحهی نقطهدار نه مثل خطدار محدودکننده است و نه مثل سفید بیراهنما. اگر میخواهید بدانید این نوع دفتر برای چه کارهایی مناسب است، صفحهی دفتر نقطهای را نگاه کنید.
خیلی از ما هدفهایی در ذهن داریم که سالهاست همانجا ماندهاند. نوشتن، این هدفها را از ذهن به دنیای بیرون میآورد. وقتی چیزی روی کاغذ است، میتوانید به آن نگاه کنید، تغییرش دهید، قطعهقطعهاش کنید و پیشرفتتان را ببینید.
کتابهای هدفگذاری معمولا چند قدم مشترک دارند. اول اینکه هدف را دقیق تعریف کنید. دوم اینکه آن را به قدمهای کوچک بشکنید. سوم اینکه برای هر قدم زمان بگذارید. چهارم اینکه هر چند وقت یک بار مرور کنید و در صورت لزوم هدف را اصلاح کنید.
یک هشدار دوستانه: نوشتن هدف خودش عمل نیست. بعضی آدمها از نوشتن هدف چنان حس خوبی میگیرند که دیگر سراغ اجرا نمیروند. کتاب خوب یادتان میآورد که دفتر فقط نقشه است و راه را خودتان باید بروید.
برای بسیاری از دانشآموزان، اولین آشنایی با پلنر از راه برنامهی درسی است. کتابهای این بخش به آنها یاد میدهند چطور حجم درس را تقسیم کنند، چطور برای امتحان بازه بگذارند و چطور خستگی را در برنامه بگنجانند.
دانشجویان بیشتر به یادداشتبرداری علاقه دارند. کلاسها سنگیناند و اگر یادداشتها نظم نداشته باشند، پیش از امتحان همهچیز به هم میریزد. روشهایی مثل تقسیم صفحه به دو ستون، نوشتن سؤال در حاشیه و مرور کوتاه بعد از کلاس، در کتابهای یادگیری و مطالعه شرح داده شدهاند.
اگر خودتان پدر یا مادر هستید و میخواهید فرزندتان را به نوشتن تشویق کنید، بهتر است او را در انتخاب دخالت بدهید. نوجوان چیزی را که خودش انتخاب کرده بیشتر استفاده میکند. یک کتاب ساده دربارهی برنامهریزی برای نوجوانها میتواند نقطهی شروع خوبی باشد.
یک دفتر روی میز شما هر روز در معرض دید است، و همین دیدهشدن قدرتش است. عادتها با یادآوریهای کوچک ساخته میشوند و دفتری که همیشه باز است، یادآور خوبی است.
کتابهای عادتسازی چند ایدهی مشابه دارند که با دفتر خوب جور میشود:
این ایدهها سادهاند، اما وقتی یک کتاب خوب آنها را با مثال و داستان کنار هم میگذارد، تأثیرشان بیشتر میشود.
وقتی نام کتاب مشخصی در ذهن ندارید، این پرسشها راهنمای شما هستند.
به توصیههای عجیب هم دقت کنید. اگر کتابی میگوید فقط یک روش درست وجود دارد، باید بدگمان شد. هر آدمی دفتر خودش را دارد و روشها باید با آدم جور شوند، نه برعکس.
کتابهای این حوزه هدیههای خوبی هستند، بهخصوص برای کسانی که در آستانهی شروعی تازهاند: ورود به دانشگاه، شروع کار جدید، آغاز سال یا فارغالتحصیلی. چنین کتابی پیام روشنی دارد: به آیندهات باور دارم.
اگر میخواهید هدیه بدهید، اول ببینید گیرنده اهل چه چیزی است. برای آدم منظم، کتاب برنامهریزی؛ برای آدم احساساتی، کتاب ژورنال؛ برای آدم خلاق، کتاب نوشتن خلاق. برای گرفتن ایدهی بیشتر میتوانید اکسسوری و گیفت را هم ببینید.
این سه کلمه گاهی بهجای هم به کار میروند، ولی هر کدام کاری متفاوت میکنند. تقویم تاریخها را نشان میدهد. سررسید معمولا همان تقویم است با جای نوشتن. پلنر ابزاری برای فکر کردن است: جایی برای هدف، فهرست کار و مرور، نه فقط تاریخ.
هر کدام بهدرد کسی میخورد. اگر فقط میخواهید بدانید چه روزی چه مناسبتی است، تقویم کافی است. اگر میخواهید کارهایتان را روی روزها بنشانید، سررسید یا پلنر لازم دارید. برای دیدن گزینهها، صفحهی تقویم و سررسید را نگاه کنید. البته این کتابجم است، و ما اینجا بیشتر از منابع آموزشی دربارهی استفاده از آنها حرف میزنیم.
تقریبا همهی ما یک بار دفتری خریدهایم و بعد از دو هفته رهایش کردهایم. دلیلهایش را بشناسید تا این بار تکرار نشود.
وقتی صفحهها آنقدر قشنگاند که میترسید خرابشان کنید، دیگر نمینویسید. یادتان باشد که دفتر برای استفاده است. یک دفتر پر از خطخطی، از دفتر زیبای دستنخورده باارزشتر است.
کسی که روز اول یک ساعت مینویسد، روز سوم خسته میشود. با پنج دقیقه شروع کنید و کمکم اضافه کنید.
ژورنالهای تزئینشدهای که در شبکههای اجتماعی میبینید، کار دیگران است. لازم نیست شما هم همانطور بنویسید. سادهترین دفتر میتواند مفیدترین باشد.
نوشتن بدون خواندن دوباره، نصف ارزش را از دست میدهد. هر هفته و هر ماه، نوشتهها را مرور کنید و ببینید چه چیزی یاد گرفتهاید.
اول سراغ یک کتاب ساده دربارهی مدیریت زمان بروید، بعد کتابهای اولویتبندی و در آخر روشهای پیشرفتهتر مثل مسدودسازی زمان و مرور هفتگی. برای این مسیر، زیردستهی پلنر و برنامهریزی راهنمای خوبی است.
با کتابی دربارهی ژورنالنویسی شروع کنید، بعد سراغ نوشتن شکرگزاری و در نهایت به کتابهایی بروید که دربارهی خودشناسی و مرور زندگیاند.
از کتابهای نوشتن آزاد و بولت ژورنال شروع کنید. بعد میتوانید به سراغ طراحی صفحه، خوشنویسی و ترکیب متن با تصویر بروید.
اگر میخواهید بدون هزینهی زیاد امتحان کنید که نوشتن روی کاغذ برایتان جواب میدهد یا نه، یک هفتهی آزمایشی بگذارید. هر شب پیش از خواب، سه جمله بنویسید: یک چیزی که امروز خوب پیش رفت، یک چیزی که سخت بود، و یک کاری که فردا میخواهید انجام دهید.
پس از یک هفته، نوشتهها را بخوانید. اگر دیدید که کمک کردهاند، ادامه دهید و کتابی برای عمیقتر شدن بخوانید. اگر حس خاصی نگرفتید، اشکالی ندارد. شاید نوشتن به شکل دیگری برای شما مناسب باشد، مثلا در صبح یا فقط آخر هفته.
مهم این است که خودتان را قضاوت نکنید. دفتر ابزار است، نه آزمون. آدمها با سرعتهای متفاوت به عادتهایشان میرسند.
کسی که سر کلاس یا جلسه هر چیزی را کلمهبهکلمه مینویسد، بعدا با انبوهی نوشته روبهرو میشود که خواندنش کار سختی است. کتابهای یادگیری چند راه برای سبکتر کردن این بار پیشنهاد میکنند.
بهجای کپی کردن جملهها، آنچه فهمیدهاید را با زبان خودتان بنویسید. اگر نتوانید بازگویی کنید، یعنی هنوز خوب نفهمیدهاید. همینجا مشخص میشود کجا باید دوباره بخوانید.
در این روش موضوع اصلی را وسط صفحه مینویسید و شاخهها را از آن بیرون میکشید. برای کسانی که حافظهی تصویری دارند مفید است و برای مرور سریع پیش از امتحان یا جلسه کارآمد است.
صفحه را دو بخش کنید: سمت بزرگتر برای یادداشت، سمت کوچکتر برای سؤال و کلیدواژه. بعد از کلاس، فقط ستون کوچک را نگاه کنید و سعی کنید جوابها را از حافظه بگویید. این کار حفظ کردن را سادهتر میکند.
یک بار خواندن کافی نیست. بعد از یک روز، بعد از یک هفته و بعد از یک ماه مرورش کنید. کتابهای علم یادگیری بهطور مفصل توضیح میدهند چرا مرور در فاصلههای زمانی از مرور فشرده در یک شب مؤثرتر است. بد نیست دفتری را فقط به همین مرور اختصاص دهید.
خیلیها یک دفتر برای همهچیز دارند: لیست خرید کنار یادداشت جلسه، کنار دلنوشتهای که شب نوشتهاند. این کار در ظاهر ساده است، اما پیدا کردن چیزی که لازم دارید را سخت میکند.
کتابهای سازماندهی شخصی معمولا پیشنهاد میکنند که دستکم دو حوزه را جدا کنید: کار و زندگی شخصی. بعضیها سه دفتر میخواهند: یکی برای کار، یکی برای برنامهی روزانه و یکی برای ژورنال. بعضی دیگر با یک دفتر و چند بخشبندی ساده به نتیجه میرسند. چه کسی درست میگوید؟ هر دو. بستگی دارد حوصلهی شما برای نگه داشتن چند دفتر چقدر است.
اگر یک دفتر دارید، فهرست مطالب اول دفتر خیلی کمک میکند. هر بار مطلب مهمی نوشتید، شمارهی صفحهاش را در فهرست ثبت کنید. کتابهایی که بولت ژورنال را توضیح میدهند، این ایده را با جزئیات آوردهاند.
خیلیها میگویند وقتی چیزی را با دست مینویسند، بهتر به یادشان میماند. دلیلش شاید این باشد که نوشتن با دست کندتر از تایپ است و مجبورتان میکند فکر کنید چه چیزی را بنویسید. وقتی همهچیز را نمیتوانید بنویسید، ناچارید مهمترینها را انتخاب کنید و همین انتخاب یادگیری را عمیقتر میکند.
البته هر کسی ترجیح خودش را دارد. برای بعضی، تایپ سریعتر و مرتبتر است. بحث اینجا کاغذ در برابر صفحه نیست، بحث این است که ابزاری را انتخاب کنید که واقعا از آن استفاده میکنید. کتابهایی که دربارهی نوشتن و یادگیری هستند، به شما کمک میکنند این ترجیح را بهتر بشناسید.
یک مزیت دیگر کاغذ این است که حواسپرتی ندارد. دفتر اعلان نمیفرستد، پیام نمیدهد و شما را به چیز دیگری نمیکشاند. برای بعضی از آدمها، همین سکوت ارزشمند است.
اینکه دفترتان چه رنگی باشد، خطدار باشد یا سفید، قطع بزرگ داشته باشد یا جیبی، کاملا سلیقهای است. اما بعضی نکتهها در کتابهای روش نوشتن تکرار میشود.
این نکتهها بیشتر به انتخاب دفتر مربوط است تا کتاب. اما فکر کردن به آنها شما را متوجه میکند که چه چیزی از نوشتن میخواهید، و همین شناخت در انتخاب کتاب هم کمک میکند.
کسانی که در محل کار مسئولیت دارند، از دفتر استفادههای خاصی میکنند: ثبت جلسهها، پیگیری قولهایی که دادهاند، نوشتن ایدههایی که وسط روز به ذهن میرسد. کتابهای مدیریت شخصی و بهرهوری برای این گروه نوشته شدهاند.
یکی از توصیههای تکراری این کتابها این است که پایان هر جلسه، سه چیز بنویسید: چه تصمیمی گرفته شد، چه کسی چه کاری را انجام میدهد و تا چه زمانی. این عادت ساده جلوی خیلی از سوءتفاهمها را میگیرد.
توصیهی دیگر، نوشتن «فهرست بستن روز» است. در پایان هر روز کاری، پنج دقیقه وقت بگذارید: چه چیزی تمام شد، چه چیزی مانده و فردا اولین کار چیست. اینطوری صبح روز بعد بدون سردرگمی شروع میکنید. اگر مسیرتان کار است و خودتان را زیر بار کارها میبینید، کتابی دربارهی مدیریت زمان کمک بزرگی است.
گروهی دیگر از آدمها دفتر را برای نگه داشتن خاطره میخواهند. دفتر خاطرات، سفرنامه و دفتر یادداشتهای خانوادگی، همه از این نوعاند. بعد از سالها، خواندن آنها حس عجیبی دارد: میبینید چه چیزهایی آنقدر مهم به نظر میآمدند و حالا کوچک شدهاند، و چه چیزهایی کوچک بودند و بعدها بزرگ شدند.
کتابهایی که دربارهی خاطرهنویسی نوشته شدهاند، معمولا یک توصیهی مشترک دارند: از جزئیات بنویسید. بهجای «روز خوبی بود»، بنویسید چه چیزی خوب بود؛ چه کسی آنجا بود، هوا چطور بود، چه صدایی میآمد. جزئیات است که بعد از سالها لحظه را زنده میکند.
اگر میخواهید به این مسیر بروید، ژورنال قدردانی هم راه خوبی برای شروع است. هر شب سه چیزی که برایشان سپاسگزارید بنویسید. بعد از چند ماه این دفتر، آلبومی از لحظههای خوب زندگیتان میشود.
هیچ دفتری معجزه نمیکند و هیچ کتابی هم نمیتواند زندگی شما را یک شبه عوض کند. تغییر واقعی از تکرار کوچک میآید: هر روز چند خط نوشتن، هر هفته یک مرور کوتاه، هر ماه یک نگاه به هدفها. کتابهای خوب این حقیقت را پنهان نمیکنند و بهجای وعدههای بزرگ، قدمهای کوچک پیشنهاد میدهند.
پس اگر امروز دفتری دارید که صفحههایش هنوز خالی است، ناامید نشوید. کافی است امروز فقط یک جمله بنویسید. فردا یک جملهی دیگر. بعد از چند هفته، متوجه میشوید که صفحهها پر شدهاند و شما هم کمی عوض شدهاید.
کتابجم فروشگاه کتاب چاپی است. این دسته دربارهی کتابها و منابع آموزشی مرتبط با دفتر و پلنر است. مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش آمده است.
کتابی کوتاه و ساده که تمرینهای کوچک داشته باشد. کتابی که از شما نمیخواهد از روز اول مفصل بنویسید.
پلنر معمولا ساختار دارد و برای برنامهریزی است. دفتر یادداشت آزادتر است و هر چیزی را میتوان در آن نوشت.
نه لزوما. کسانی که دوست دارند صفحه را خودشان بچینند، لذت میبرند. کسانی که ساختار آماده میخواهند، ممکن است روش دیگری را ترجیح دهند.
بله، بهخصوص کتابهای برنامهریزی درسی و ساخت عادت. بهتر است با خود نوجوان انتخاب کنید.
جواب قطعی وجود ندارد. بعضیها با کاغذ تمرکز بیشتری دارند و بعضی با گوشی راحتترند. مهم این است که چیزی را انتخاب کنید که واقعا ادامه بدهید.
بله، نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود.
دفتر و پلنر فقط کاغذ نیستند؛ فرصتیاند برای اینکه فکرهای پراکنده را به شکل روشن دربیاورید. کتابها به شما کمک میکنند این فرصت را بهتر بشناسید: برنامهریزی، ژورنال، هدفگذاری یا یادداشتبرداری.
پیشنهاد ما این است که یک قدم کوچک بردارید. یک روش انتخاب کنید، یک هفته امتحانش کنید و بعد تصمیم بگیرید ادامه بدهید یا نه. اگر دوست دارید بیشتر بخوانید، به زیردستههای پلنر و برنامهریزی، بولت ژورنال و دفتر شکرگزاری سر بزنید و مشخصات کتابها را ببینید. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.