اگر قرار است در کنکور هنر شرکت کنید، همین حالا یک سؤال بزرگ جلوی رویتان است: از کجا شروع کنم و کدام کتابها واقعا به کارم میآید؟ این صفحه برای همین نوشته شده است. در ادامه میبینید کتاب کنکور هنر چه بخشهایی دارد، هر بخش را با چه نوع منبعی باید تمرین کرد، آزمون آزمایشی در این مسیر چه جایی دارد و چطور از میان کتابهای پرشمار، فقط آنچه به درد شما میخورد را کنار بگذارید.
مخاطب اصلی این متن داوطلب کنکور رشتههای هنری است، همراه با خانوادهای که کنارش ایستاده و نمیداند این آزمون با کنکور تجربی و ریاضی چه فرقی دارد. لحن مقاله ساده است و سعی کردهایم بهجای وعدههای بزرگ، راههای عملی بدهیم.
کنکور هنر چه فرقی با بقیهی گروههای کنکور دارد؟
در سه گروه ریاضی، تجربی و انسانی، بیشتر ماجرا حفظ کردن، حل کردن و مرور است. در کنکور هنر، کنار درسهای نوشتاری، چیزی هم هست که به چشم و دست و ذوق شما برمیگردد: دیدن، طراحی کردن، تصور کردن و ساختن. برای همین داوطلب هنر گاهی همزمان دو کار میکند. هم کتاب تست میخواند، هم با مداد و کاغذ تمرین میکند.
نکتهی دیگر این است که مسیر هنر یکدست نیست. یک نفر میخواهد گرافیک بخواند، دیگری معماری، سومی نمایش یا عکاسی. هر رشته درسهای اختصاصی خودش را دارد و ترکیب دفترچهی سؤالها از یک رشته به رشتهی دیگر فرق میکند. پس اولین قدم، روشن کردن رشتهی مقصد است و بعد انتخاب کتاب.
ما در این مقاله وارد جزئیات ضریبها و سهمیهها نمیشویم، چون این اعداد هر سال ممکن است تغییر کند. مرجع درست برای آنها دفترچهی راهنمای رسمی ثبتنام آزمون است. اما میتوانیم دربارهی چیزی حرف بزنیم که ثابتتر است: نوع مهارتهایی که این آزمون از شما میخواهد و نوع کتابهایی که آن مهارتها را تمرین میدهند.
هنر برای کنکور از کدام درسها ساخته میشود؟
اگر از بیرون نگاه کنید، آزمون هنر را میشود به چند لایه تقسیم کرد. این تقسیمبندی دقیق و رسمی نیست، فقط یک نقشهی ذهنی است تا در انبوه کتابها گم نشوید.
- درسهای عمومی: ادبیات، عربی، دین و زندگی و زبان خارجی که در همهی گروهها مشترکاند.
- درک و شناخت هنر: آشنایی با تاریخ و مفاهیم هنر ایران و جهان، سبکها و مکتبها.
- مهارتهای تصویری و فنی: خلاقیت تصویری، ترسیم فنی و طراحی.
- درسهای پایهی علمی برای برخی رشتهها: مثلا ریاضی و فیزیک در رشتههایی که به محاسبه و فضا نزدیکتر هستند.
لایهی اول را در دستهی دروس عمومی کنکور هم میتوانید دنبال کنید. لایهی چهارم برای بعضی داوطلبان با کتابهای ریاضی و فیزیک کنکور تکمیل میشود. دو لایهی وسط، یعنی درک هنر و مهارت تصویری، همان چیزی است که اسم این دسته را بامعنا میکند.
درک عمومی هنر؛ درسی که با حفظ کردن تنها جواب نمیدهد
«درک عمومی هنر» در فهرست کتابهای این دسته دیده میشود، از جمله جلد دوم آن. اسم این درس گولزننده است. گمان میکنید یعنی چیزی که همه بلدند، ولی در عمل با فهرستی از نامها، دورهها، سبکها و مفاهیم سروکار دارید که باید مرتب در ذهن نگه دارید.
بهترین روش برای این درس، دیدن است. اگر فقط متن بخوانید و تصویرها را رد کنید، نیمی از کار را از دست دادهاید. سعی کنید هر سبک را با یک اثر، یک ویژگی ظاهری و یک اسم به یاد بیاورید. بعد جدولی از خودتان بسازید و هر هفته یک بار آن را بدون نگاه کردن دوباره بنویسید.
چند راه برای ماندگار شدن مطالب
اول، هر فصل را با دیدن تصویرها شروع کنید و بعد متن را بخوانید. دوم، برای هر سبک یک جملهی کوتاه با زبان خودتان بنویسید. سوم، بعد از هر فصل چند تست بزنید و اشتباهها را در دفتر جدا یادداشت کنید. چهارم، هر ماه یک بار همهی دفتر را مرور کنید. این همان روش سادهای است که برای درسهای تاریخ هم جواب میدهد.
خلاقیت تصویری و نمایشی؛ کتاب کنار مداد
در این دسته عنوانهایی مثل «کتب خلاقیت تصویری» (یک مجموعهی چندجلدی) و «آموزش خلاقیت نمایشی» را میبینید. اسمها نشان میدهد کتابها به دو شاخهی مختلف هنر نگاه میکنند: خلاقیت در تصویر و خلاقیت در نمایش.
خلاقیت را نمیشود فقط از روی کتاب یاد گرفت، ولی میشود آن را تمرین داد. کتاب کمک میکند بدانید آزمون چه نوع سؤالی میپرسد، از شما چه میخواهد و به چه چیزهایی نمره میدهد. بعد نوبت شماست که هر روز چند دقیقه طراحی کنید و ایده بسازید.
پیشنهاد ما برای این بخش، عادت روزانه است. هر روز یک موضوع ساده انتخاب کنید، مثلا «پنجره»، «انتظار» یا «شهر» و آن را به سه شکل مختلف بکشید یا توضیح بدهید. این تمرین کوچک بعد از چند ماه، ذهن شما را در برابر سؤالهای تصویری چابکتر میکند. کتاب را هم برای دانستن قاعدهها و مثالهای حلشده کنار خودتان داشته باشید.
خلاقیت نمایشی در دفترچهی آزمون
وقتی سراغ «آزمونهای اختصاصی کنکور هنر (خلاقیت نمایشی)» میروید، در واقع به نمونهی سؤال نیاز دارید. همهی ما در ذهن یک تصویر از تئاتر و نمایش داریم، اما نوع سؤال آزمون شکل مشخصی دارد که فقط با دیدن نمونه یاد میگیرید.
ترسیم فنی و نقشهکشی؛ رشتهی دقت
در فهرست کتابها دو عنوان دیده میشود که به دنیای معماری و ترسیم میرسد: «کنکور آزمایشی نقشهکشی معماری» و «مجموعه سؤالات طبقهبندیشده کنکور معماری کارشناسی». اگر این مسیر را انتخاب کردهاید، مهارت دست شما اهمیت زیادی پیدا میکند.
ترسیم فنی با قاعده سروکار دارد: نما، مقطع، سهبعدیکشی و خطکشی درست. اینجا خلاقیت کافی نیست و باید دقت هم داشته باشید. راه خوب این است که ابزارتان را از همان اول درست انتخاب کنید و با کاغذ کوچک شروع نکنید، چون بعدا در سالن آزمون با ابعاد واقعی روبهرو میشوید.
کتابهای طبقهبندیشده هم کمک بزرگی هستند. وقتی سؤالها بر اساس مبحث دستهبندی شده باشند، میتوانید بفهمید کدام مبحث بیشتر در آزمون آمده است و ضعفهایتان کجاست. فقط دقت کنید کتاب را با آخرین تغییرات دفترچهی آزمون مقایسه کنید.
گرافیک؛ یکی از پرطرفدارترین مقصدها
گرافیک یکی از مقصدهایی است که خیلی از داوطلبان هنر انتخاب میکنند و کتابهای این دسته هم چند عنوان مربوط به آن دارد. «کنکور آزمایشی گرافیک» و «آموزش نکتهبهنکته دروس کنکور گرافیک کاردانی پیوسته» دو نمونهاند که از اسمشان معلوم است به چه سطحی میرسند: یکی آزمون آزمایشی است و دیگری آموزش درسها برای کاردانی پیوسته.
گرافیک از داوطلب میخواهد همزمان چند چیز را در کنار هم داشته باشد. ذوق دیداری، آشنایی با حروف و ترکیببندی، آشنایی با تاریخ هنر و توانایی بیان ایده با تصویر. هیچ کدام از اینها را نمیشود در یک هفته ساخت. بنابراین بهتر است برنامهی شما در طول ماهها بین آموزش، تمرین و آزمون تقسیم شود.
کاردانی، کارشناسی و مقاطع بالاتر؛ کتاب را با مقطع مقایسه کنید
در میان کتابهای این دسته، عنوانهایی هم هست که به کارشناسی ارشد و دکتری اشاره دارد، مثل «دکتری تخصصی هنر (پرسشها و پاسخنامه تشریحی)» و «فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان (پرسشها و پاسخنامه تشریحی کارشناسی ارشد هنر)». اینها به کنکور ورودی دورهی کارشناسی مربوط نیستند و برای کسانی هستند که در مراحل بعدی تحصیل ایستادهاند.
پیش از خرید، عنوان و توضیح کتاب را دقیق بخوانید. اگر قصد ورود به دانشگاه دارید، بهدنبال منابع کارشناسی یا کاردانی باشید. اگر در مقطع بالاتر هستید، بهدنبال منابع همان مقطع. اشتباه گرفتن اینها هم پول شما را هدر میدهد و هم وقتتان را.
سال چاپ و ویرایش، دو نشانهی مهم
در بعضی عنوانها سال آزمون مثل ۱۴۰۳ آمده است. این نشان میدهد پرسشها مربوط به همان سال هستند. برای تمرین، سؤالهای چند سال گذشته مفیدند، ولی برای دانستن ساختار فعلی آزمون باید به نسخهی جدیدتر نگاه کنید. مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است و سال چاپ را همانجا میبینید.
برنامهی مطالعه برای داوطلب هنر: ترکیب کتاب، دست و آزمون
برنامهی یک داوطلب هنر با برنامهی یک داوطلب تجربی متفاوت است، چون بخشی از زمان روزانه باید صرف تمرین عملی شود. یک الگوی ساده و منعطف را برای شروع پیشنهاد میکنیم. آن را با شرایط خودتان تطبیق بدهید.
- صبحها یا وقتهایی که ذهن تازه است، درسهای نوشتاری مثل ادبیات، عربی و درک هنر را بخوانید.
- عصرها ساعتی به طراحی، ترسیم یا تمرین خلاقیت بپردازید.
- شبها چند تست از همان درسهای روز را بزنید و اشتباهها را یادداشت کنید.
- هفتهای یک بار یک آزمون کامل یا نیمهکامل با زمانسنج بدهید.
- آخر هر ماه، دفتر اشتباهها را مرور کنید و برنامهی ماه بعد را با آن بچینید.
مهمتر از برنامهی زیبا، برنامهای است که واقعا بتوانید هر روز انجامش بدهید. اگر روزی نشد، آن را نگه ندارید و روز بعد ادامه بدهید.
آزمون آزمایشی؛ چرا و چهوقت؟
اسم چند کتاب این دسته با «آزمایشی» شروع میشود. این کتابها شبیه دفترچهی آزمون واقعی هستند و کارکردشان تمرین در شرایط مشابه است. اما آزمون آزمایشی را نباید از روز اول به کار برد.
در ماههای اول بهتر است روی یادگیری و پایهسازی تمرکز کنید. وقتی بخش زیادی از مبحثها را دیدید، سراغ آزمون بروید. بعد از هر آزمون، پاسخنامه را با دقت بخوانید و فقط به نمره نگاه نکنید. دلیل غلط شدن هر سؤال مهمتر از نمرهی آن آزمون است.
در آزمونهای هنر، مدیریت زمان اهمیت ویژهای دارد، چون بخش تصویری وقت زیادی میگیرد. چند بار با ساعت تمرین کنید تا بدانید برای هر بخش چقدر وقت لازم دارید.
چند اشتباه رایج که میشود از آنها دوری کرد
خرید کتابهای زیاد و خواندن کم
وسوسهی جمع کردن ده کتاب مختلف برای یک درس، خیلی از داوطلبان را گرفتار میکند. یک منبع درسی خوب که کامل خوانده و تمرین شود، از پنج منبعی که نیمهکاره ماندند بهتر است.
کنار گذاشتن دروس عمومی
گاهی داوطلب هنر فکر میکند همهی توانش باید صرف طراحی شود. اما دروس عمومی هم در نتیجه اثر دارند و اگر بیتوجه بمانند، ممکن است شما را از رتبهی دلخواه دور کنند.
نادیده گرفتن ابزار مناسب
مداد، کاغذ و ابزار ترسیم بیکیفیت، تمرین شما را خراب میکند. لازم نیست گرانترینها را بخرید. کافی است ابزارتان مناسب و ثابت باشد و با آنها راحت کار کنید.
نپرسیدن از کسانی که مسیر را رفتهاند
هنرجوهای سالهای بالاتر یا معلمها اطلاعات ارزشمندی دارند. از آنها بپرسید کدام بخش آزمون بیشتر وقت میگیرد و چه چیزی را دیرتر فهمیدند. این تجربهها را نمیشود در کتاب پیدا کرد.
چطور کتاب کنکور هنر را انتخاب کنیم؟
وقتی صفحهی یک کتاب را باز میکنید، این پرسشها را از خودتان بپرسید:
- این کتاب برای کدام رشته و کدام مقطع است؟ گرافیک، معماری، نمایش یا چیز دیگر؟
- آموزشی است یا مجموعهی تست و آزمون؟ برای شروع آموزش لازم دارید و برای تثبیت آزمون.
- سال چاپ و ویرایش آن چیست و با دفترچهی امسال چقدر همخوان است؟
- پاسخنامه دارد؟ آیا پاسخ تشریحی است یا فقط گزینهی درست را نوشته؟
- تصویر رنگی و چاپ خوب دارد؟ برای درسی مثل درک هنر، کیفیت تصویر اهمیت دارد.
مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است و میتوانید پیش از سفارش همه را بخوانید. اگر سؤال دارید، از معلم یا مشاور مدرسهی خودتان هم کمک بگیرید.
مجموعههای چندجلدی و بستههای آموزشی
در فهرست این دسته چند مجموعهی چندجلدی دیده میشود، مثل «کتب درس» که هشت مجلد است یا «کتب خلاقیت تصویری» که سه مجلد دارد. مجموعهها مزیت کامل بودن را دارند، ولی هزینهی بیشتری هم دارند و حجم مطالعه را بالا میبرند.
اگر زمان زیادی تا آزمون دارید و میخواهید مسیر یکدست و کامل داشته باشید، مجموعه گزینهی خوبی است. اگر وقت کم است یا فقط چند مبحث مشخص را ضعیف میدانید، بهتر است کتاب تکجلدی یا مبحثی بخرید. تصمیم را با نگاه به نقطهضعف خودتان بگیرید و نه به ظاهر بستهبندی.
پیش از سفارش مجموعهها، فهرست مطالب هر جلد را در صفحهی کتاب مرور کنید تا مطمئن شوید همان چیزی است که لازم دارید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید.
نقش خانواده و مشاور در مسیر هنر
گاهی خانوادهها رشتهی هنر را با نگرانی نگاه میکنند. سؤالشان طبیعی است: آیندهی شغلی چه میشود؟ کار پیدا میشود؟ بهتر است این گفتوگو با اطلاعات و نه با ترس انجام شود. یک مشاور تحصیلی میتواند تصویر روشنتری از رشتهها و دانشگاهها بدهد و کتابها هم به داوطلب کمک میکنند مسیر را بشناسد.
اگر شما پدر یا مادر هستید، جای قضاوت کردن، کنار فرزندتان بنشینید و از او بخواهید کارهایش را نشانتان بدهد. حمایت شما بیش از هر کتابی در روحیهی او اثر میگذارد. اگر داوطلب هستید، از خانواده بخواهید فضایی آرام برای تمرین به شما بدهند.
ادامهی مسیر: از کنکور تا دانشگاه
کنکور آخر مسیر نیست. اگر وارد دانشگاه هنر شوید، با کتابهای تخصصیتر روبهرو میشوید. در همین فروشگاه دستههای مربوط به رشتههای دانشگاهی وجود دارد. برای هنر و معماری در دانشگاه میتوانید به بخش کتابهای دانشگاهی رجوع کنید. برای شناخت جایگاه کنکور در کل، دستهی کتاب کنکور را ببینید.
حتی اگر هنوز نمیدانید کدام رشته را میخواهید، خواندن چند کتاب عمومی هنر، هم به انتخاب شما کمک میکند و هم ذهن را برای آزمون آماده میسازد.
یک روز نمونه در زندگی داوطلب هنر
برای اینکه تصویر روشنتری داشته باشید، یک روز فرضی را مرور میکنیم. نیلوفر را در نظر بگیرید، داوطلبی که میخواهد گرافیک بخواند. او هفتهای چند روز مدرسه دارد و بقیهی وقتش را به آمادگی اختصاص میدهد. این فقط یک مثال است و لازم نیست همانطور عمل کنید، ولی نشان میدهد ترکیب کتاب و تمرین چه شکلی میشود.
نیلوفر صبح یک ساعت ادبیات و عربی میخواند. بعد از ظهر، نیم ساعت از کتاب درک هنر یک فصل را با تصویرها میخواند و دو ساعت تمرین طراحی و خلاقیت دارد. شب هم بیست تست از همان مبحثهای روز میزند. آخر هفتهها یک آزمون کامل با زمانسنج میدهد و بعدش دو ساعت فقط پاسخنامه را میخواند.
چیزی که در این روز جالب است، تنوع کار است. ذهن او یکریز روی یک نوع فعالیت نمیماند و خسته نمیشود. برای داوطلب هنر، همین تنوع میتواند مزیت باشد، به شرطی که برنامه را از دست ندهد و کارهای عملی را بهانهی رها کردن درسهای نوشتاری نکند.
چند راه برای تقویت دید هنری بیرون از کتاب
کتاب کنکور، ابزار اصلی شماست، ولی تنها ابزار نیست. دید تصویری با تماشا و تجربه ساخته میشود. چند کار ساده و بیهزینه را میشود در کنار مطالعه انجام داد.
- در مسیر مدرسه یا خانه به نمای ساختمانها، تابلوها و رنگها نگاه کنید و چیزهایی که به نظرتان زیبا یا زشت میآید را یادداشت کنید.
- هر هفته یک بار به موزه یا نمایشگاه نزدیک شهرتان سر بزنید، اگر امکانش هست.
- از چیزهای اطرافتان، مثل یک لیوان یا یک صندلی، از زاویههای مختلف طراحی سریع بکشید.
- یک فیلم یا نمایش را با دقت ببینید و بعد بنویسید کارگردان چطور نور و ترکیببندی را استفاده کرده است.
- با دوستان همرشتهای کارهایتان را به هم نشان بدهید و نظر بخواهید.
این کارها مستقیما به سؤال آزمون نمیرسند، ولی حس شما را بالا میبرند. وقتی در آزمون با یک تصویر مبهم روبهرو میشوید، همین تجربههاست که به شما کمک میکند ایده بسازید.
عکاسی و رشتههای نزدیک به آن
در این دسته کتابی به اسم «واو به واو: عکاسی» هم دیده میشود. عکاسی یکی از رشتههای نزدیک به هنرهای تصویری است و بعضی داوطلبان از راه هنرهای تجسمی به آن میرسند. اسم کتاب نشان میدهد که به موضوع عکاسی میپردازد و بیشتر از این را نمیشود از روی عنوانش گفت. برای دانستن محتوای دقیق، صفحهی خود کتاب را ببینید.
اگر عکاسی برایتان جذاب است، بد نیست در کنار درسهای کنکور، مهارتهای پایهی آن را هم تمرین کنید. کادربندی، نور و رنگ سه چیزی است که با درک هنر و خلاقیت تصویری همپوشانی دارد. به این ترتیب مطالعهی شما دوباره به هم گره میخورد و هیچ بخشی بیفایده نمیماند.
مدیریت استرس و انگیزه در ماههای آخر
ماههای نزدیک به آزمون برای هر داوطلبی سخت است. در کنکور هنر یک فشار اضافه هم وجود دارد: نمیتوانید همهچیز را فقط با حفظ کردن جبران کنید و باید ذهن و دست هر دو آماده باشند. برای همین لازم است از خودتان مراقبت کنید.
خواب کافی، غذای منظم و کمی تحرک، جزو برنامهی درسی شماست، نه چیزی جدا از آن. اگر دیدید بعد از چند ساعت تمرین طراحی، دستتان خسته و ذهنتان کند شده، یک استراحت کوتاه بهتر از ادامهی اجباری است. در مورد روحیه هم، با خودتان مهربان باشید. یک آزمون بد به معنی پایان راه نیست و فقط یک داده است تا برنامهتان را بهتر کنید.
اگر اضطراب شما به حدی است که خواب و کار روزانهتان را مختل کرده، با یک مشاور یا روانشناس صحبت کنید. کتابها کمک میکنند، ولی جای متخصص را نمیگیرند.
قبل از خرید کتاب، این فهرست کوتاه را مرور کنید
- رشته و مقطع مقصد را نوشتهاید؟
- کتاب برای همان رشته و مقطع است؟
- سال چاپ و ویرایش را دیدهاید؟
- مطمئن هستید به کتاب آموزشی نیاز دارید یا آزمون؟
- برنامهی زمانی دارید که این کتاب را در آن جا بدهید؟
اگر جواب همه بله است، میتوانید با خیال راحت سفارش بدهید. اگر جواب بعضیها نه است، چند دقیقهی بیشتر برای تحقیق بگذارید. این چند دقیقه معمولا از چند هفته وقت تلفشده بهتر است.
پرسشهای پرتکرار دربارهی کتاب کنکور هنر
برای شروع کنکور هنر کدام کتاب را بخرم؟
اول رشتهی مقصدتان را مشخص کنید. بعد یک کتاب آموزشی برای درسهای اختصاصی آن رشته و یک منبع درک هنر انتخاب کنید. آزمون آزمایشی را برای بعد از مرور اولیه نگه دارید.
آیا برای کنکور هنر باید نقاشی خوب بلد باشم؟
بسته به رشته فرق میکند. برای بعضی رشتهها مهارت طراحی مهمتر است و برای بعضی دیگر درک و تحلیل. در دفترچهی راهنمای رسمی، نوع و ضریب هر درس برای هر رشته آمده است. کتاب کمک میکند تمرین کنید، ولی جای معلم یا استاد نقاشی را نمیگیرد.
کتابهای آزمایشی را از چه زمانی شروع کنم؟
وقتی بخش زیادی از مبحثها را دیدید. آزمون زودهنگام فقط اضطراب میسازد. بعد از هر آزمون، تحلیل پاسخها مهمتر از نمره است.
آیا کتابهای کارشناسی ارشد به کار کنکور میآید؟
خیر، آنها برای داوطلبان مقاطع بالاتر هستند. برای کنکور کارشناسی یا کاردانی، منابع همان مقطع را ببینید.
کتاب سال قبل هنوز به درد میخورد؟
برای تمرین و تثبیت، بله. اما ساختار آزمون ممکن است تغییر کرده باشد. سال چاپ را در مشخصات کتاب ببینید و با راهنمای امسال مقایسه کنید.
تصویر رنگی برای کتاب درک هنر ضروری است؟
ضروری نیست، ولی خیلی کمک میکند. در درسی که باید سبکها را ببینید و به یاد بسپارید، تصویر باکیفیت یادگیری را سادهتر میکند.
میتوانم بدون کلاس فقط با کتاب آماده شوم؟
بعضی داوطلبان موفق میشوند و بعضی به کمک معلم نیاز دارند. برای بخش تصویری، بازخورد یک آدم باتجربه بسیار ارزشمند است. این تصمیم به شرایط خودتان بستگی دارد.
جمعبندی و قدم بعدی
کنکور هنر ترکیبی از دانستن، دیدن و ساختن است. برای آماده شدن، هم به کتاب درسی نیاز دارید، هم به تمرین روزانه، هم به آزمون منظم. کتابهای این دسته، از درک هنر و خلاقیت تصویری تا ترسیم فنی و آزمونهای اختصاصی، همین چیزها را پوشش میدهند.
بهتر است با رشتهی مقصد شروع کنید، منبع مناسب همان رشته را انتخاب کنید و آرام و پیوسته جلو بروید. سایر گروههای کنکور را هم میتوانید ببینید: علوم انسانی و زبانهای خارجی. حالا کتابهای این دسته را مرور کنید، مشخصات هر کدام را در صفحهی خودش بخوانید و نسخهی چاپی کتاب مناسب خودتان را آنلاین سفارش بدهید.