رفتار

نشر نوین با دریافت کپی‌رایت نسخۀ فارسی کتاب Behave: The Biology of Humans at Our Best and Wors t از Robert M. Sapolsky اقدام به انتشار کتاب با نام «رفتار؛ بررسی زیست‌شناختی بهترین و بدترین رفتارهای انسان» کرده است. معرفی کتاب رفتار انسان موجود پیچیده‌ای است که رفتارهایش حتی از خودش هم پیچیده‌تر است. هر عمل انسانی حاصل ترکیبی از عوامل بی‌شماری است، از فرآیندهای شیمیایی در مغز گرفته تا تأثیرات محیطی و اجتماعی، که طی هزاران سال تکامل یافته‌اند. در کتاب رفتار از رابرت ساپولسکی، پروفسور سرشناس، به کاوشی عمیق در شرایط انسانی می‌پردازد و دلایل پشت پردۀ بهترین و بدترین رفتارهای انسان را آشکار می‌کند. رابرت ساپولسکی استاد رشته‌های نورولوژی و جراحی مغز و اعصاب در دانشگاه استنفورد است. او علاوه بر این کتاب، آثار علمی پرفروش و تحسین‌شده‌ی دیگری نیز تألیف کرده است، از جمله کتاب چرا گورخرها زخم معده نمی گیرند؟ و   کتاب محتوم . رابرت ساپولسکی در کتاب رفتار به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد: آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید که چرا چنین کاری کردید؟ آیا تا به حال از بی‌تفاوتی خود یا افکار نامناسبی که به ذهنتان خطور کرده، شوکه شده‌اید؟ رفتار انسان تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد، برخی از این عوامل ریشه در سیستم عصبی دارند و برخی دیگر به محیط وابسته هستند. برخی از این تأثیرات طی هزاران سال تاریخ و تمدن بشری شکل گرفته‌اند، در حالی که برخی دیگر فرآیندهای شیمیایی در مغز هستند که تنها میلی‌ثانیه‌ها قبل از یک عمل رفتاری خاص رخ می‌دهند. رفتار هر فرد منحصر به فرد است، اما در عین حال به شدت تحت تأثیر جوامع و فرهنگ‌هایی است که جهان مدرن را تشکیل می‌دهند. در این متن که خلاصه کتاب رفتار است، برخی از عوامل پیچیده‌ای که در شکل‌گیری رفتارهای انسانی نقش دارند، بررسی خواهند شد. درک رفتار انسان به کمک زیست‌شناسی مغز، فرهنگ و تاریخ برای درک رفتار انسان، باید به زیست‌شناسی مغز، فرهنگ و تاریخ بپردازیم. ضرب‌المثلی می‌گوید که هر اتفاقی دلیلی دارد و چه به این موضوع اعتقاد داشته باشید یا نه، این جمله در مورد رفتار انسان کاملاً صادق است. اگر می‌خواهیم عوامل تأثیرگذار بر بهترین و بدترین رفتارهای بشری را درک کنیم، باید به عمق زیست‌شناسی انسان برویم. بلافاصله قبل از وقوع یک رفتار خاص، مانند شلیک گلوله، قدیمی‌ترین بخش‌های مغز انسان فعال می‌شوند. ما این بخش‌های مغز را از اجدادمان به ارث برده‌ایم، و این بخش‌ها مسئول پردازش ابتدایی‌ترین غرایز ما، مانند ترس از مرگ، هستند. این فقط یک نوع واکنش عاطفی است که ممکن است باعث شود فرد ماشه را بکشد. اما در ثانیه‌ها تا دقیقه‌های قبل از وقوع لحظه‌ی سرنوشت‌ساز، مغز مشغول پردازش داده‌های حسی، به ویژه اطلاعات بصری یا شنیداری بر اساس محیط اطراف است. این اطلاعات حسی بر نحوه‌ی عمل ما تاثیر می‌گذارند. در واقع، زیست‌شناسی رفتاری ما به شدت با جامعه، فرهنگ و تاریخ انسان درهم تنیده است. سال‌ها تا دهه‌ها قبل از وقوع یک رفتار، ما در جوامع انسانی رشد کرده‌ایم که رفتار ما را شکل می‌دهند. جوامع مختلف ما را به شیوه‌های متفاوتی شرطی می‌کنند. به عبارت دیگر، اگر در اوایل زندگی‌مان در معرض خشونت مداوم قرار گرفته و به آن عادت کرده باشیم، بیشتر مستعد خشونت خواهیم بود. و اگر صدها تا هزاران سال به عقب برگردیم، می‌بینیم که جغرافیا و بوم‌شناسی اجدادی ما نیز رفتار انسان را به خوبی یا بدی تحت تأثیر قرار داده‌اند. در نتیجه باید رویکردی بین‌رشته‌ای برای توضیح ریشه‌های پیچیده‌ی رفتار انسان در پیش بگیریم. نقش آمیگدال و قشر پیشانی در رفتار خشونت‌آمیز دو بخش اصلی مغز، آمیگدال و قشر پیشانی، مسئول کنترل خشونت هستند و تعیین می‌کنند که آیا این خشونت به عمل تبدیل شود یا خیر. آمیگدال، که با احساس ترس و رفتارهای خشونت‌آمیز مرتبط است، در مواجهه با محرک‌های خشم‌آور فعال می‌شود. برای مثال، مورد چارلز ویتمن، که در سال ۱۹۶۶ مرتکب یک تیراندازی دسته‌جمعی شد، نشان داد که فشار یک تومور بر آمیگدالای او احتمالاً به رفتار خشونت‌آمیز ناگهانی او منجر شده است. از سوی دیگر، قشر پیشانی نقش کلیدی در تنظیم احساسات و کنترل تکانش‌گری دارد. آسیب به این ناحیه، مانند مورد فینیس گیج که در سال ۱۸۴۸ دچار آسیب شدید قشر پیشانی شد، می‌تواند باعث تغییرات شدید شخصیتی و از دست دادن کنترل بر خشونت شود. تحقیقات نشان می‌دهند که بسیاری از مجرمان خشن دچار آسیب‌های مغزی در قشر پیشانی هستند و افراد روان‌پریش خشن نیز فعالیت کمتری در این ناحیه دارند. این دو بخش مغز در کنار هم، تعادل بین خشونت و کنترل آن را تنظیم می‌کنند. تأثیر سرنخ‌های حسی بر رفتار انسان محیط اطراف ما پر از سرنخ‌های حسی است که رفتارهای ما را شکل می‌دهند. این سرن