ع.پاشایی مترجم و پژوهشگر ایرانی است که نامش برای خواننده‌ی فارسی با بودا، ذن، هایکو و فرهنگ ژاپن و چین گره خورده است. بخش بزرگی از آنچه ما امروز به فارسی درباره‌ی آیین بودا و حکمت شرق دور می‌خوانیم، حاصل دهه‌ها کار پیگیر اوست. اگر به عرفان شرقی، شعر کوتاه ژاپنی یا فلسفه‌ی چین علاقه دارید، کتاب‌های این مترجم بهترین دروازه‌ی ورود شما به این جهان است.
ع.پاشایی کیست؟
در میان مترجمان معاصر ایران، کمتر کسی را می‌شناسیم که این‌قدر پیوسته و متمرکز روی یک حوزه‌ی فرهنگی کار کرده باشد. ع.پاشایی سال‌ها از عمرش را صرف شناختن و شناساندن فرهنگ‌های شرق دور، به‌ویژه بودیسم و ذن، کرده است. کار او فقط ترجمه‌ی متن نیست؛ بیشتر کتاب‌هایش با مقدمه‌ها، توضیح‌ها و یادداشت‌هایی همراه است که خواننده‌ی فارسی‌زبان را با زمینه‌ی تاریخی و فکری متن آشنا می‌کند.
او از نزدیکان و همکاران احمد شاملو هم بود و چند کار مشترک با او دارد. همچنین درباره‌ی شاملو و شعرش نوشته و پژوهش کرده است. همین پیوند با شعر معاصر فارسی، به ترجمه‌های شعری او هم حساسیتی خاص داده است.
کارنامه‌ی ترجمه ع.پاشایی در یک نگاه
کارنامه‌ی او را می‌توان در چند حوزه‌ی اصلی دسته‌بندی کرد:
- آیین بودا: متن‌های کهن بودایی، گزیده‌ی سخنان بودا، و کتاب‌هایی درباره‌ی تاریخ و آموزه‌های این آیین.
- ذن: متون کلاسیک ذن، کوان‌ها، زندگی استادان ذن و هنر ذن.
- شعر ژاپنی: به‌ویژه هایکو، که با همکاری احمد شاملو کتابی مشهور درباره‌اش فراهم آمد.
- فلسفه و حکمت چین: از دائوئیسم تا تاریخ فلسفه‌ی چین.
- ادبیات و پژوهش ادبی: از جمله نوشته‌ها درباره‌ی شعر معاصر فارسی.
این تمرکز باعث شده که امروز در بسیاری از کتابخانه‌ها، قفسه‌ی بودیسم و ذن به زبان فارسی بیش از هر نام دیگری، نام ع.پاشایی را بر جلد کتاب‌ها داشته باشد.
زبان‌های مبدأ و منابع ع.پاشایی
متن‌های اصلی بودایی به زبان‌هایی مثل پالی و سنسکریت، و متون ذن به زبان‌های چینی و ژاپنی نوشته شده‌اند. بخش بزرگی از ترجمه‌های او از منابع انگلیسی معتبر انجام شده، یعنی از ترجمه‌ها و پژوهش‌های دانشمندانی که این متن‌ها را از زبان اصلی برگردانده‌اند. او معمولا چند ترجمه‌ی انگلیسی را با هم مقایسه می‌کند و در یادداشت‌ها به اختلاف‌ها اشاره می‌کند.
این روش، دقت ترجمه را بالا می‌برد. خواننده‌ی فارسی‌زبان مطمئن است که مترجم فقط یک برداشت را منتقل نکرده و تلاش کرده به معنای اصلی متن نزدیک شود. همچنین واژه‌های کلیدی بودایی و ذن، که معادل دقیق فارسی ندارند، در کتاب‌هایش با توضیح و گاهی با شکل اصلی‌شان آمده‌اند.
چنین گفت بودا؛ آشنایی با سخنان بودا
«چنین گفت بودا» از کتاب‌های شناخته‌شده‌ی این مترجم است که گزیده‌ای از گفتارهای منسوب به بودا را در بر می‌گیرد. این گفتارها درباره‌ی رنج، علت رنج، رهایی و راه رهایی سخن می‌گویند و هسته‌ی آموزه‌ی بودایی را تشکیل می‌دهند.
برای خواننده‌ای که می‌خواهد بداند بودا واقعا چه گفته و چه آموخته، این کتاب نقطه‌ی شروع خوبی است. زبان ترجمه ساده و آهنگین است و حال و هوای متن‌های کهن را حفظ کرده است. خواندن آن آرام و تأمل‌برانگیز است؛ کتابی نیست که با عجله تمام شود.
سوره‌ی صفه: متن کهن بودایی ذن
این کتاب یکی از متن‌های مهم سنت ذن را به فارسی آورده است. متن‌هایی از این دست در سنت ذن جایگاه ویژه‌ای دارند و آموزه‌های بنیادین این مکتب درباره‌ی ذهن، تهی بودن و بیداری را بیان می‌کنند. ع.پاشایی در این ترجمه، مانند دیگر کارهایش، متن را با توضیح‌هایی همراه کرده که خواندنش را برای خواننده‌ی ناآشنا ممکن می‌کند.
این کتاب برای کسانی مناسب است که قدم‌های اولیه را در شناخت ذن برداشته‌اند و حالا می‌خواهند به متن‌های بنیادی‌تر برسند. اگر تازه‌کار هستید، شاید بهتر باشد اول یکی از کتاب‌های معرفی‌کننده‌تر را بخوانید و بعد سراغ این متن بیایید.
مجموعه‌ی ذن ع.پاشایی در کارگاه اتفاق
نشر کارگاه اتفاق مجموعه‌ای از کتاب‌های ذن را با ترجمه و نگارش این مترجم منتشر کرده که در کتاب‌جم هم می‌توانید آن‌ها را پیدا کنید. این مجموعه از جنبه‌های مختلف به ذن می‌پردازد:
کوان در ذن
کوان‌ها پرسش‌ها یا ماجراهای کوتاه و به‌ظاهر بی‌منطقی هستند که استادان ذن به شاگردان می‌دادند تا ذهن منطقی و عادتی آن‌ها را بشکنند و به تجربه‌ای مستقیم برسانند. این کتاب با کوان‌ها و نقش آن‌ها در آموزش ذن آشنایتان می‌کند. خواندنش گاهی گیج‌کننده و گاهی خنده‌دار است، و دقیقا همین حس، بخشی از تجربه‌ی ذن است.
درنای فرزانه: زندگی و نگاره‌های هاکوئین اکاکو
هاکوئین از مهم‌ترین استادان ذن در ژاپن است که هم به‌عنوان آموزگار و هم به‌عنوان نقاش و خوشنویس شناخته می‌شود. این کتاب زندگی و نگاره‌های او را معرفی می‌کند و نشان می‌دهد که چطور هنر برای استادان ذن راهی برای آموزش بود.
سن‌گایی استاد ذن
سن‌گایی هم از استادان ذن ژاپن است که نقاشی‌های ساده و طنزآمیزش شهرت دارد. کتاب، زندگی و نگاره‌های او را در کنار هم می‌آورد و برای علاقه‌مندان هنر شرقی جذاب است.
ذن‌گا: نقاشی ذن
«ذن‌گا» به نقاشی و خوشنویسی‌ای گفته می‌شود که استادان ذن خلق می‌کردند. این کتاب با این هنر، ویژگی‌ها و معنای آن آشنا می‌کند. اگر به هنرهای تجسمی علاقه دارید، این کتاب نگاه تازه‌ای به شما می‌دهد.
جنگ پرتگاه آبی
این عنوان هم بخشی از مجموعه‌ی ذن کارگاه اتفاق است و به سنت کوان‌ها و متن‌های کلاسیک آموزشی ذن مربوط می‌شود. برای جزئیات بیشتر درباره‌ی محتوا، صفحه‌ی کتاب را ببینید.
تاریخ فلسفه‌ی چین و نگاه گسترده‌تر ع.پاشایی
کار او فقط محدود به بودیسم و ذن نیست. «تاریخ فلسفه‌ی چین» که با نشر نگاه معاصر منتشر شده، خواننده را با سنت‌های فکری چین آشنا می‌کند: کنفوسیوس، دائوئیسم، مکتب‌های دیگر و البته ورود بودیسم به چین و شکل‌گیری ذن (که در چین «چان» نامیده می‌شد).
این کتاب زمینه‌ای فراهم می‌کند تا خواننده بفهمد ذن از کجا آمده و چطور در خاک فرهنگی چین ریشه گرفت. اگر به فلسفه‌ی تطبیقی یا تاریخ اندیشه علاقه دارید، این کتاب یکی از مهم‌ترین انتخاب‌های شماست.
هایکو و همکاری ع.پاشایی با احمد شاملو
یکی از پرآوازه‌ترین کارهای او، کتابی درباره‌ی هایکو است که با همکاری احمد شاملو فراهم شد. هایکو شعر بسیار کوتاه ژاپنی است که با چند تصویر ساده، لحظه‌ای از طبیعت یا زندگی را ثبت می‌کند. این کتاب برای بسیاری از شاعران و خوانندگان ایرانی، نخستین آشنایی جدی با هایکو بود و تأثیر آن در شعر کوتاه فارسی هم دیده می‌شود.
این همکاری نمونه‌ای از پیوند دو جهان است: شاعری بزرگ از سنت فارسی و پژوهشگری آشنا با فرهنگ ژاپن. حاصل کار، ترجمه‌هایی است که هم به روح هایکو وفادارند و هم به‌عنوان شعر فارسی خوش می‌نشینند.
ویژگی‌های ترجمه ع.پاشایی
دقت و امانت
او برای هر متن، منابع مختلف را مقایسه می‌کند و به اصطلاحات کلیدی حساس است. خواننده احساس می‌کند با ترجمه‌ای سنجیده روبه‌روست.
مقدمه‌ها و یادداشت‌های راهگشا
بیشتر کتاب‌هایش مقدمه‌ای مفصل دارند که زمینه‌ی تاریخی، فکری و فرهنگی متن را توضیح می‌دهد. این مقدمه‌ها خودشان گاهی به اندازه‌ی یک کتاب کوچک ارزشمندند.
زبانی ساده اما شاعرانه
متن‌های بودایی و ذن ریتم و آهنگ خاصی دارند. ترجمه‌های او این آهنگ را حفظ می‌کنند، بی‌آنکه متن را سنگین یا پرتکلف کنند.
واژه‌سازی و معادل‌یابی
برای بسیاری از مفاهیم بودایی و ذن معادل فارسی جاافتاده‌ای وجود نداشت. او در طول سال‌ها معادل‌هایی ساخته و به کار برده که امروز در نوشته‌های دیگران هم دیده می‌شود.
از کجا شروع کنیم؟ راهنمای خواندن کتاب‌های ع.پاشایی
با توجه به تعداد زیاد آثار، این مسیر پیشنهادی را در نظر بگیرید:
- برای آشنایی اولیه با بودا: «چنین گفت بودا» را بخوانید.
- برای آشنایی با ذن به زبان ساده: «کوان در ذن» یا کتاب‌های زندگی و نگاره‌های استادان ذن مثل «سن‌گایی استاد ذن».
- برای علاقه‌مندان هنر: «ذن‌گا» و «درنای فرزانه».
- برای خواننده‌ی جدی‌تر: «سوره‌ی صفه» و «جنگ پرتگاه آبی».
- برای نگاه تاریخی و فلسفی: «تاریخ فلسفه‌ی چین».
در کنار این‌ها، اگر به شعر علاقه دارید، کتاب هایکو را هم از دست ندهید.
چرا ذن و بودیسم برای خواننده‌ی ایرانی جذاب است؟
خواننده‌ی ایرانی با سنت غنی عرفان فارسی بزرگ شده است: مولوی، عطار، حافظ و دیگران. شاید به همین دلیل است که در آموزه‌های ذن و بودیسم، چیزهای آشنایی پیدا می‌کند: تأکید بر رهایی از خود، تجربه‌ی مستقیم به جای استدلال صرف، و نگاه به لحظه‌ی حال. البته این دو سنت تفاوت‌های مهمی هم دارند و ع.پاشایی در نوشته‌هایش مراقب است که آن‌ها را یکی نشمارد.
جذابیت دیگر، سادگی و ایجاز ذن است. در دنیای پرشتاب امروز، آموزه‌هایی که از ما می‌خواهند آرام بگیریم، دقیق ببینیم و در لحظه زندگی کنیم، برای بسیاری از آدم‌ها دلنشین است. علاقه به مدیتیشن و ذهن‌آگاهی در سال‌های اخیر هم خواننده‌های تازه‌ای را به سمت این کتاب‌ها آورده است.
ع.پاشایی و شعر معاصر فارسی
جدا از ترجمه، او پژوهشگر شعر معاصر فارسی هم هست. نوشته‌هایش درباره‌ی احمد شاملو، از جمله پژوهشی مفصل درباره‌ی زندگی و شعر او، برای علاقه‌مندان شعر نو ارزشمند است. نزدیکی او با شاملو باعث شده که این نوشته‌ها از نگاهی درونی و آگاهانه برخوردار باشند.
این پیوند دوسویه با شعر، یعنی هم ترجمه‌ی شعر شرق دور و هم پژوهش در شعر معاصر فارسی، به کارنامه‌ی او عمقی خاص داده است. برای دیدن کتاب‌های شعر در کتاب‌جم، فهرست شعر معاصر را ببینید.
ناشران آثار ع.پاشایی در کتاب‌جم
در کتاب‌جم کتاب‌های او را از ناشرانی مثل کارگاه اتفاق، فراروان و دیبایه پیدا می‌کنید. کارگاه اتفاق مجموعه‌ی ذن را منتشر کرده و ناشران دیگر بخش‌های دیگری از کارنامه‌ی او را. پیش از سفارش، صفحه‌ی هر کتاب را ببینید تا از ناشر، تعداد صفحه و اطلاعات چاپ باخبر شوید.
آشنایی کوتاه با آیین بودا برای خواننده‌ی کتاب‌های ع.پاشایی
برای اینکه از کتاب‌های این مترجم بیشترین بهره را ببرید، خوب است چند مفهوم پایه‌ای را از پیش بدانید. آیین بودا از آموزه‌های سیدارته گوتمه سرچشمه می‌گیرد که در شمال هند زندگی می‌کرد و پس از سال‌ها جست‌وجو و تمرین، به گفته‌ی پیروانش به «بیداری» رسید. کلمه‌ی «بودا» خودش به معنای «بیدار» است.
هسته‌ی آموزه‌ی او را معمولا در «چهار حقیقت شریف» خلاصه می‌کنند: زندگی با رنج همراه است، رنج علتی دارد که همان دلبستگی و تشنگی است، رهایی از رنج ممکن است، و راهی برای این رهایی وجود دارد که «راه هشت‌گانه» نامیده می‌شود. این راه شامل نگرش درست، نیت درست، گفتار درست، کردار درست، معاش درست، کوشش درست، آگاهی درست و تمرکز درست است.
وقتی این چارچوب را بدانید، خواندن «چنین گفت بودا» و متن‌های دیگر بسیار روشن‌تر می‌شود. البته مقدمه‌های مترجم هم این مفاهیم را به‌تفصیل توضیح می‌دهند و نیازی نیست پیش از شروع، کتاب دیگری بخوانید.
ذن چیست و چه فرقی با شاخه‌های دیگر بودیسم دارد؟
ذن شاخه‌ای از بودیسم است که در چین شکل گرفت و بعدها در ژاپن، کره و ویتنام گسترش یافت. نام آن از واژه‌ای به معنای مراقبه یا تمرکز می‌آید. ویژگی اصلی ذن، تأکید بر تجربه‌ی مستقیم است: به جای خواندن متن‌های فراوان و بحث‌های نظری، شاگرد باید با نشستن، مراقبه و رابطه‌ی نزدیک با استاد، خودش به بیداری برسد.
ذن ابزارهای خاصی هم دارد. کوان‌ها، که در کتاب «کوان در ذن» معرفی شده‌اند، یکی از این ابزارهاست. گفت‌وگوهای کوتاه و گاهی غافلگیرکننده‌ی استاد و شاگرد، نقاشی و خوشنویسی، شعر کوتاه، و حتی کارهای روزمره مثل جارو کردن و چای درست کردن، همه در سنت ذن می‌توانند راهی برای بیداری باشند.
همین پیوند ذن با هنر و زندگی روزمره است که آن را برای خواننده‌ی امروزی جذاب می‌کند. کتاب‌هایی مثل «ذن‌گا»، «درنای فرزانه» و «سن‌گایی استاد ذن» دقیقا همین جنبه را نشان می‌دهند: اینکه چطور یک خط قلم‌مو یا یک دایره‌ی ساده می‌تواند بیانگر دریافتی عمیق باشد.
هنر ذن در کتاب‌های تصویری
کتاب‌های زندگی و نگاره‌های استادان ذن، از جذاب‌ترین بخش‌های مجموعه‌ی کارگاه اتفاق هستند. نقاشی‌های ذن معمولا با جوهر سیاه و قلم‌موی ساده کشیده می‌شوند. موضوع آن‌ها می‌تواند یک دایره، یک قورباغه، یک راهب خندان یا چند ساقه‌ی بامبو باشد. در نگاه اول ساده به نظر می‌رسند، اما هر کدام حامل پیامی است که گاهی با نوشته‌ای کوتاه در کنار تصویر همراه می‌شود.
هاکوئین و سن‌گایی دو چهره‌ی مهم این هنرند. نقاشی‌های هاکوئین اغلب قوی و پرانرژی‌اند و نقاشی‌های سن‌گایی شوخ و بازیگوش. دیدن این دو در کنار هم، تنوع هنر ذن را نشان می‌دهد. توضیح‌های مترجم درباره‌ی هر نگاره کمک می‌کند معنای پنهان آن را دریابید.
این کتاب‌ها برای هنرجویان نقاشی و خوشنویسی هم الهام‌بخش‌اند. سادگی و خودجوشی هنر ذن، درسی است که در هر رشته‌ی هنری به کار می‌آید.
ع.پاشایی و جایگاه چین در تاریخ ذن
یکی از نکته‌هایی که در نوشته‌های او به خوبی روشن می‌شود، نقش چین در شکل‌گیری ذن است. بسیاری از مردم ذن را پدیده‌ای ژاپنی می‌دانند، اما ریشه‌ی آن در چین است، جایی که بودیسم هندی با اندیشه‌ی دائوئی درآمیخت و مکتبی تازه پدید آورد. استادان بزرگ چینی، داستان‌ها و کوان‌هایی به جا گذاشتند که بعدها در ژاپن هم آموخته شد.
به همین دلیل خواندن «تاریخ فلسفه‌ی چین» در کنار کتاب‌های ذن، تصویر کامل‌تری به شما می‌دهد. می‌بینید که مفاهیمی مثل سادگی، هماهنگی با طبیعت و رها کردن تلاش بیهوده، پیش از ذن هم در اندیشه‌ی چینی حضور داشته‌اند.
کتاب‌های ع.پاشایی و ذهن‌آگاهی امروز
در سال‌های اخیر، ذهن‌آگاهی و مدیتیشن در دنیا بسیار رایج شده و کتاب‌های زیادی درباره‌اش نوشته شده است. بسیاری از این کتاب‌ها، تکنیک‌های مراقبه را از زمینه‌ی بودایی‌شان جدا کرده و به شکل مهارت‌های روان‌شناختی ارائه داده‌اند. این کار مزایایی دارد، اما گاهی عمق و معنای اصلی را از دست می‌دهد.
کتاب‌های این مترجم به شما امکان می‌دهند که به سرچشمه برگردید و ببینید این تمرین‌ها در اصل از کجا آمده‌اند و در چه چارچوب فکری معنا پیدا می‌کنند. برای کسی که مدیتیشن را جدی تمرین می‌کند، این آشنایی با ریشه‌ها می‌تواند تمرین را عمیق‌تر و معنادارتر کند.
هایکو؛ شعری در یک نفس
هایکو در ساده‌ترین تعریف، شعری سه‌پاره و بسیار کوتاه است که در ژاپن پرورش یافت. شاعر هایکو معمولا لحظه‌ای را ثبت می‌کند: صدای افتادن قورباغه‌ای در برکه‌ای کهنه، شکوفه‌ای که روی شانه‌ی رهگذر می‌نشیند، یا مهتابی که بر بام خانه‌ای فقیر می‌تابد. در هایکو کمتر توضیح و تفسیر هست؛ شاعر تصویر را جلوی چشم ما می‌گذارد و بقیه را به خواننده می‌سپارد.
شاعرانی مثل باشو، بوسون و ایسا از چهره‌های بزرگ این سنت‌اند. هایکو با ذن پیوندی نزدیک دارد، چون هر دو بر دیدن مستقیم و بی‌واسطه‌ی لحظه تأکید می‌کنند. وقتی کتاب هایکوی شاملو و پاشایی منتشر شد، بسیاری از شاعران جوان ایرانی با این شکل شعر آشنا شدند و بعضی از آن‌ها تلاش کردند شعر کوتاه فارسی را با الهام از آن بنویسند.
اگر هایکو را دوست دارید، خواندن کتاب‌های ذن این مترجم کمک می‌کند حال و هوای پشت این شعرها را بهتر بفهمید. و برعکس، اگر به ذن علاقه دارید، هایکو شاید ساده‌ترین و زیباترین راه برای چشیدن طعم آن باشد.
کتاب هدیه از میان آثار ع.پاشایی
کتاب‌های این مترجم برای هدیه دادن هم انتخاب‌های خوبی‌اند، به‌ویژه برای کسانی که اهل تأمل، هنر یا معنویت هستند. کتاب‌های تصویری مثل «ذن‌گا»، «سن‌گایی استاد ذن» و «درنای فرزانه» به دلیل نگاره‌هایشان، هدیه‌ای دیدنی و ماندگارند. «چنین گفت بودا» هم کتابی است که می‌شود سال‌ها کنار تخت نگه داشت و هر شب چند صفحه از آن خواند.
برای دوستی که تازه مدیتیشن را شروع کرده، یا برای هنرمندی که به نقاشی شرقی علاقه دارد، یکی از این کتاب‌ها هدیه‌ای است که نشان می‌دهد به سلیقه‌اش فکر کرده‌اید.
نکته‌هایی برای خواندن متون ذن و بودایی
این متن‌ها با رمان یا کتاب علمی فرق دارند. چند پیشنهاد ساده:
- آرام بخوانید؛ گاهی یک جمله به ساعت‌ها فکر می‌ارزد.
- مقدمه و یادداشت‌های مترجم را جا نیندازید؛ کلید فهم متن اغلب همان‌جاست.
- اگر کوانی را نفهمیدید، نگران نباشید؛ قرار نیست کوان با منطق معمولی فهمیده شود.
- کتاب‌های تصویری مثل «ذن‌گا» را با حوصله ورق بزنید و به نگاره‌ها نگاه کنید.
- اگر اهل مدیتیشن هستید، خواندن را با تمرین همراه کنید.
کتاب‌های ع.پاشایی برای چه کسانی مناسب است؟
- علاقه‌مندان به عرفان و معنویت که می‌خواهند سنت‌های شرقی را بشناسند.
- دانشجویان ادیان و فلسفه که به منابع فارسی دقیق نیاز دارند.
- شاعران و دوستداران شعر که به هایکو و شعر کوتاه علاقه دارند.
- هنرمندان که می‌خواهند با نقاشی و خوشنویسی ذن آشنا شوند.
- کسانی که مدیتیشن یا ذهن‌آگاهی را تمرین می‌کنند و می‌خواهند ریشه‌های آن را بدانند.
برای کتاب‌های هم‌موضوع، فهرست‌های عرفان و معنویت و ادیان و مذاهب جهان را در کتاب‌جم ببینید.
خرید کتاب ع.پاشایی از کتاب‌جم
در کتاب‌جم مجموعه‌ای از کتاب‌های این مترجم را با قیمت روز و موجودی به‌روز می‌بینید. همه‌ی کتاب‌ها نسخه‌ی چاپی‌اند و سفارش آنلاین ثبت می‌شود. اگر چند عنوان از مجموعه‌ی ذن را می‌خواهید، پیشنهاد می‌کنیم آن‌ها را با هم سفارش دهید تا مجموعه‌ای منسجم در کتابخانه داشته باشید. برای کتاب‌هایی درباره‌ی زندگی استادان و چهره‌های مهم هم فهرست زندگی‌نامه و خاطرات را ببینید.
میراث فرهنگی ع.پاشایی
کار او یک پل فرهنگی است. پیش از او، منابع فارسی درباره‌ی بودیسم و ذن پراکنده و اندک بود. امروز به لطف دهه‌ها کار پیوسته‌ی او، خواننده‌ی فارسی‌زبان می‌تواند متن‌های اصلی، تاریخ، هنر و شعر این سنت‌ها را به زبان خودش بخواند. این دستاورد کوچکی نیست.
بسیاری از پژوهشگران و مترجمان جوان‌تر هم که در این حوزه کار می‌کنند، از معادل‌ها و روش او بهره برده‌اند. به این معنا، اثر او فقط در کتاب‌های خودش نیست، بلکه در کار نسلی که پس از او آمده هم دیده می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی ع.پاشایی
ع.پاشایی بیشتر در چه حوزه‌ای کار کرده است؟
حوزه‌ی اصلی کار او آیین بودا، ذن، شعر ژاپنی و فلسفه‌ی چین است. پژوهش درباره‌ی شعر معاصر فارسی هم بخشی از کارنامه‌ی اوست.
برای شروع کدام کتاب او را بخوانم؟
«چنین گفت بودا» برای آشنایی با آموزه‌های بودا و «کوان در ذن» برای آشنایی با ذن، شروع‌های خوبی هستند.
آیا کتاب‌هایش برای خواننده‌ی تازه‌کار سخت است؟
بعضی متن‌ها مثل «سوره‌ی صفه» تخصصی‌ترند، اما مقدمه‌ها و توضیح‌های مترجم کمک زیادی به فهم می‌کنند. کتاب‌های تصویری و معرفی‌کننده برای شروع آسان‌ترند.
مجموعه‌ی ذن کارگاه اتفاق شامل چه کتاب‌هایی است؟
از جمله «کوان در ذن»، «درنای فرزانه»، «سن‌گایی استاد ذن»، «ذن‌گا» و «جنگ پرتگاه آبی» که همه در کتاب‌جم هستند.
همکاری او با احمد شاملو چه بود؟
مشهورترین حاصل این همکاری، کتابی درباره‌ی هایکو و شعر ژاپنی است. او همچنین درباره‌ی زندگی و شعر شاملو پژوهش و نوشته دارد.
چرا نام او به شکل «ع.پاشایی» نوشته می‌شود؟
این شکل امضای ادبی اوست و روی جلد بیشتر کتاب‌هایش همین‌طور آمده است.
جمع‌بندی: سفر به شرق با ع.پاشایی
اگر می‌خواهید جهان بودا، ذن، هایکو و حکمت چین را بشناسید، کمتر راهنمایی به اندازه‌ی ع.پاشایی در زبان فارسی قابل اعتماد است. ترجمه‌های دقیق، مقدمه‌های روشنگر و زبان آرام و شاعرانه‌اش، خواندن این متن‌ها را به تجربه‌ای دلنشین تبدیل می‌کند.
از «چنین گفت بودا» شروع کنید، با «کوان در ذن» ذهنتان را به بازی بگیرید، و با «ذن‌گا» و «درنای فرزانه» هنر ذن را ببینید. کتاب‌های او را در کتاب‌جم مرور کنید و نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش دهید.
