بولت ژورنال
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
ذهن ما جای خوبی برای نگهداشتن کارها نیست. قرارها، ایدهها، کارهای نیمهتمام و نگرانیهای کوچک همه در سرمان میچرخند و هر کدام کمی از تمرکزمان را میخورند. بولت ژورنال روشی است که میگوید همهی اینها را از ذهن بیرون بریزید و روی یک دفتر ساده، با چند علامت کوتاه، ثبت کنید. نه نیاز به ابزار خاصی دارد و نه استعداد نقاشی؛ فقط یک دفتر و یک خودکار کافی است.
در این صفحه توضیح میدهیم بولت ژورنال چیست، از چه بخشهایی ساخته میشود، چطور بدون هزینهی زیاد شروع کنید و چه کتابهایی دربارهی برنامهریزی شخصی و ساختن عادتهای خوب به کارتان میآید. کتابجم در این بخش بیشتر بر منابع خواندنی دربارهی برنامهریزی و عادتها تمرکز دارد و مشخصات هر مورد را در صفحهی خودش میبینید.
بولت ژورنال یک روش نظاممند برای برنامهریزی و یادداشتبرداری روی یک دفتر است. بهجای اینکه چند ابزار جدا داشته باشید، مثلا یک سررسید، یک دفتر یادداشت و یک فهرست کار، همه را در یک دفتر جمع میکنید. معنی «بولت» نقطهی کوچکی است که جلوی هر مورد میگذارید و کل روش بر پایهی همین علامتهای کوتاه بنا شده است.
این روش را رایدر کارول، طراحی که خودش با پراکندگی حواس مشکل داشت، ساخت و بعد در میان مردم رایج شد. اما لازم نیست تاریخچهاش را بدانید تا استفادهاش کنید. مهم این است که بدانید با آن چه میکنید.
بولت ژورنال برای چه کسانی خوب است؟ برای کسانی که کارهای متنوع دارند و به یک جای مرکزی احتیاج دارند. برای کسانی که از سررسیدهای آماده احساس محدودیت میکنند، چون صفحههایش را خودشان طراحی میکنند. برای آدمهای خلاق که میخواهند برنامهریزی را با کمی هنر بیامیزند. و برای هر کسی که میخواهد ذهن شلوغش را کمی آرامتر کند.
برای چه کسانی مناسب نیست؟ کسی که هیچ علاقهای به نوشتن ندارد یا وقت روزانهی چند دقیقهای ندارد، شاید با سررسید آماده راحتتر باشد. و این هم اشکالی ندارد؛ ابزار باید به شما خدمت کند.
ساختار بولت ژورنال چهار ستون دارد و اگر این چهار را بشناسید، بقیه چیزها فقط تزئین است.
چند صفحهی اول دفتر را برای فهرست میگذارید. هر بار که مطلبی را مینویسید، عنوان و شمارهی صفحهاش را در فهرست ثبت میکنید. به این ترتیب بعدا هر چیزی را که نوشتهاید راحت پیدا میکنید. صفحهها را شمارهگذاری کنید تا فهرست کار کند.
این بخش تصویر بزرگ سال یا شش ماه آینده است: قرارهای مهم، مناسبتها، تاریخهای ثابت. هر ماه یک قاب کوچک دارد و اطلاعات را همانجا مینویسید، تا وقتی ماه واقعی میرسد، از آن به بخش بعدی منتقل شود.
در ابتدای هر ماه، دو صفحه را برای آن کنار میگذارید. یک صفحه فهرست روزها با تاریخ و روز هفته است، صفحهی دیگر فهرست کارهای ماه. این دو صفحه به شما دید کلی از ماه میدهند.
هر روز، صفحهای را برای همان روز شروع میکنید و کارها، رویدادها و یادداشتها را با علامتهای کوتاه مینویسید. نیازی نیست از پیش صفحهها را آماده کنید. روز بعد، صفحهی جدید را همانجا که تمام شده ادامه میدهید.
علاوه بر این چهار بخش، مجموعهها هم هست: صفحههایی برای موضوعهای مشخص مثل فهرست کتابهایی که میخواهید بخوانید، ایدهها، برنامهی سفر یا هدفهای هر فصل. هر مجموعه را در فهرست ثبت میکنید تا گم نشود.
قلب بولت ژورنال، نوشتن سریع است. بهجای جملههای بلند، از علامتهای ساده استفاده میکنید تا نوع هر مورد را نشان بدهید.
هر کس میتواند علامتهای خودش را بسازد و در صفحهی اول دفتر، در بخشی که به آن راهنما میگویند، ثبت کند. مهم این است که علامتها ساده و ثابت باشند. وقتی هر روز همان علامتها را میبینید، خواندن دفتر سریع و ذهن آرام میشود.
کوتاهنویسی هم مهم است. بهجای «تماس بگیرم با دکتر و نوبت بگیرم برای هفتهی آینده»، بنویسید «نوبت دکتر». هر چه کوتاهتر، بهتر. اگر بعدا بخواهید توضیح بیشتری بدهید، میتوانید یک یادداشت کنارش بگذارید.
یکی از جالبترین ایدههای بولت ژورنال، انتقال است. در پایان هر روز یا هفته یا ماه، فهرست کارهای انجامنشده را مرور میکنید و برای هر کدام تصمیم میگیرید: انتقال به روز بعد، انتقال به ماه بعد، یا حذف.
این مرور کوچک، بیسروصدا فایدهی بزرگی دارد. وقتی مجبورید هر کار انجامنشده را دوباره به دست خودتان بنویسید، حساس میشوید که آیا آن کار واقعا مهم است. بسیاری از کارها همینجا حذف میشوند، چون معلوم میشود که ارزش وقتتان را ندارند. آنهایی که میمانند، مهمترینها هستند.
اگر کاری چندین بار منتقل شد، خودتان را متهم نکنید. از خودتان بپرسید: چه چیزی مانع است؟ کار خیلی بزرگ است و باید به بخشهای کوچکتر تقسیم شود؟ یا اصلا برایم مهم نیست و باید حذف شود؟ این پرسش، بخش بزرگی از قدرت روش است.
سادهترین جواب این است: هر دفتری که دوستش دارید. اما چند نکته کمک میکند. بسیاری از کاربران، دفتر نقطهای را ترجیح میدهند، چون نقطهها راهنمایی برای کشیدن خط، جدول و ستون میشود بدون اینکه مثل خطدار یا شطرنجی شلوغ باشد. اگر میخواهید بیشتر بدانید، دستهی دفتر نقطهای را ببینید. البته دفتر ساده، خطدار یا سفید هم برای شروع کاملا کافی است.
مشخصات هر دفتر یا منبع دیگر در صفحهی خودش آمده است و میتوانید آنها را مقایسه کنید. برای دیدن دفترهای دیگر هم به دستهی دفتر یادداشت سر بزنید.
یکی از زیباییهای این روش این است که ابزار زیادی نمیخواهد. یک دفتر و یک خودکار کافی است. اگر بعدا خواستید، میتوانید چند چیز اضافه کنید.
خودکار یا رواننویس با جوهر روان، که پشت کاغذ نزند. یک مداد و پاککن برای طرحهای اولیه. یک خطکش کوچک برای کشیدن خط و جدول. چند ماژیک رنگی برای رنگبندی گروههای مختلف، مثلا کار، خانواده و ورزش. و اگر دوست دارید، چند برچسب یا نوارچسب تزئینی.
مهم است که با ابزار زیاد شروع نکنید. بسیاری از آدمها یک ماه صرف آمادهسازی و خرید ابزار میکنند و بعد هرگز واقعا شروع نمیکنند. اول از همه با یک دفتر و یک خودکار کار کنید، ببینید دوست دارید یا نه، و بعد اگر خواستید، ابزار اضافه کنید.
اگر در شبکههای اجتماعی به بولت ژورنال نگاه کرده باشید، شاید فکر کنید باید دفترتان پر از نقاشی و خطنویسی باشد. این فقط یک جنبهی ماجراست. بولت ژورنال دو چهره دارد.
فقط علامتها، جدولهای ساده و نوشتهی سریع. زیباییاش در نظم است. بیشتر کسانی که برای کار و درس مینویسند، همین سبک را ترجیح میدهند. هیچ استعداد هنری لازم نیست و هر روز کمتر از ده دقیقه وقت میگیرد.
با تیتر خوشخط، نقاشیهای کوچک، رنگ و طرح. برای کسانی که نوشتن را با هنر ترکیب میکنند، این سبک لذت اضافه دارد. زمان بیشتری میبرد و بعضی این وقت را بخشی از سرگرمی میدانند.
هر دو درستاند. توصیهی بیشتر تجربهها این است که ساده شروع کنید. اگر بعد از چند هفته دیدید هنوز علاقه دارید، کمکم تزئین را اضافه کنید. خطر سبک هنری این است که وقتی صفحهای را «خراب» کنید، ناراحت شوید و کل دفتر را رها کنید. یادتان باشد دفتر شما برای استفاده است، نه نمایش.
یکی از پرطرفدارترین مجموعهها در بولت ژورنال، ردیاب عادت است. جدولی است که ستونهایش روزهای ماه و ردیفهایش عادتهایی است که میخواهید بسازید: نوشیدن آب، ورزش، خواندن، خواب بهموقع. هر روز که انجامش دادید، خانهی مربوط را پر میکنید.
دیدن خانههای پر شده، حس رضایت میدهد و انگیزهی ادامه را زنده نگه میدارد. اگر چند روز شکاف افتاد، ناامید نشوید. هدف کامل بودن نیست؛ دیدن الگوست. ممکن است ببینید که مثلا در روزهای خاصی از هفته همیشه ورزش را فراموش میکنید و بعد بتوانید برایش چارهای پیدا کنید.
ثبت حال و هوا هم روش دیگری است: هر روز با یک رنگ یا علامت، حالتان را نشان میدهید. در پایان ماه میبینید کدام روزها بهتر بوده و چه چیزهایی روی حال شما اثر داشته است. این ثبت فقط برای آگاهی شخصی است و جای مشاورهی متخصص را نمیگیرد؛ اگر مدتی طولانی حال بدی دارید، حتما با یک متخصص صحبت کنید.
اگر ثبت سپاس و چیزهای خوب روز را دوست دارید، دستهی دفتر شکرگزاری هم میتواند ایده بدهد.
خیلیها میپرسند: بولت ژورنال بهتر است یا پلنر آماده؟ جواب بستگی به شما دارد. پلنر و برنامهریزی صفحههای چاپشده دارد و شما فقط پر میکنید. این یعنی شروع سریع، بدون تصمیمگیری دربارهی طرح، و نظم آماده. اما اگر با ساختار آماده کنار نیایید، یا بخشهایی از آن به کارتان نیاید، صفحهها خالی میمانند.
بولت ژورنال هر چیزی را که لازم دارید میسازد و هر چیز غیرلازم را حذف میکند. این یعنی انعطاف کامل، ولی همزمان مسئولیت طراحی با شماست. کسانی که از تصمیمگیری زیاد خسته میشوند شاید با پلنر آماده راحتتر باشند.
بعضی افراد راه سوم را میروند: از یک دفتر ساده استفاده میکنند ولی طرحهای ثابت و سادهای دارند که هر ماه تکرار میکنند. این ترکیب هم انعطاف بولت ژورنال را دارد و هم ثبات پلنر را. جدول مقایسهای در ذهنتان بسازید: چه چیزی را بیشتر دوست دارید؟ سرعت شروع یا آزادی طراحی؟ همین جواب راه شما را تعیین میکند.
بولت ژورنال ابزار است و ابزار بدون روش، بیفایده میماند. برای همین در کنار آن، کتابهایی دربارهی مدیریت زمان، برنامهریزی شخصی، ساختن عادتها و تمرکز مفید است. این کتابها معمولا این مسائل را توضیح میدهند: چطور هدف بگذاریم، چطور اولویت را بشناسیم، چگونه با تعلل و حواسپرتی مقابله کنیم و چگونه عادتهای کوچک را به مرور بزرگ کنیم.
نکتهی مهم این است که همهی توصیهها را با هم اجرا نکنید. یکی دو ایده را انتخاب کنید و چند هفته در دفترتان امتحان کنید. مثلا اگر کتابی دیدید که پیشنهاد میکند هر شب سه کار مهم فردا را بنویسید، همین را در بخش روزانهی دفتر بگذارید و ببینید جواب میدهد یا نه. کتابها جای مشاور و درمانگر نیستند، ولی برای ساختن روال روزانه ایده میدهند.
مشخصات هر کتاب و موضوع دقیقش در صفحهی خودش آمده است. اگر به دنبال ابزارها و منابع بیشتر هستید، دستهی مادر یعنی دفتر و پلنر را ببینید.
برای اینکه تصویر روشنتر شود، یک هفتهی فرضی را ببینید. فرض کنید دانشجو یا کارمندی هستید که چند کار مشخص در هفته دارید.
صبح شنبه، صفحهی جدید را با تاریخ باز میکنید. در بالا سه کار مهم روز را مینویسید و زیرش کارهای ریزتر را با نقطه. قرار ساعت چهار را با دایرهی توخالی مینویسید. هنگام ناهار یک ایده به ذهنتان میرسد؛ با یک خط کوتاه ثبتش میکنید. شب، کارهای انجامشده را با ضربدر علامت میزنید و آنهایی که نشده را با پیکان به فردا میفرستید یا خط میزنید.
پنجشنبه یا جمعه، ده دقیقه برای مرور هفته وقت میگذارید: چه شد؟ چه ماند؟ هفتهی بعد چه باید بشود؟ در پایان ماه هم دو صفحهی طرح ماهانهی بعدی را آماده میکنید.
همین است؛ نه پیچیده و نه وقتگیر. روزی پنج تا ده دقیقه، اگر منظم باشد، از ساعتها نظمدهی پراکنده مؤثرتر است.
مجموعهها آزادترین بخش دفتر هستند. هر صفحهای که برای یک موضوع ویژه بگذارید، یک مجموعه است. چند نمونهی رایج را ببینید و هر کدام را که به کارتان میآید بردارید.
هر مجموعه را در فهرست ثبت کنید و اگر پر نشد، ایرادی ندارد. بعضی مجموعهها فقط یک ماه زنده میمانند و بعد دیگر لازم نمیشوند. این طبیعی است. بولت ژورنال، برخلاف سررسید آماده، اجازه میدهد چیزی را که به کارتان نمیآید بیدردسر کنار بگذارید.
اگر درس میخوانید، بولت ژورنال میتواند دستیار خوبی باشد. در طرح ماهانه، تاریخ امتحانها و مهلت تحویل تمرینها را ثبت کنید. در طرح روزانه، برنامهی کلاسها و مقدار مطالعهی هر درس را بنویسید. برای هر درس میتوانید یک مجموعه بسازید: موضوعهایی که باید بخوانید، سؤالهایی که باید از استاد بپرسید و منابعی که پیدا کردهاید.
یک روش مفید برای دانشجوها، تقسیم کارهای بزرگ به قدمهای کوچک است. بهجای اینکه بنویسید «پروژه»، بنویسید «جمعآوری منبع»، «نوشتن مقدمه»، «تهیهی نمودار». هر قدم کوچک را میشود در یک روز انجام داد و با هر ضربدر، حس پیشرفت میکنید.
برای دانشآموزان هم میشود سبک ساده و رنگی ساخت: هر درس یک رنگ، تکالیف با نقطه، امتحانها با دایره. والدین میتوانند به بچه کمک کنند و هفتهای یک بار مرور کنند. اما بچه باید مالک دفتر باشد؛ اگر دفتر تبدیل به ابزار کنترل والدین شود، بچه رغبتش را از دست میدهد.
خیلیها فقط برای کار و درس به بولت ژورنال فکر میکنند، ولی برای زندگی خانه هم مفید است. برنامهی هفتگی غذا، فهرست خرید، نوبتهای پزشک، تولدها و برنامهی تمیزکاری همه جایشان در یک دفتر است. وقتی همهچیز در یک جا باشد، دیگر لازم نیست چند تکهی کاغذ را روی یخچال و روی میز جستوجو کنید.
اگر چند نفر در خانه هستید، دفتر مشترک یا یک صفحهی مشترک در دفتر میتواند کار را هماهنگ کند. هر کس رنگ خودش را داشته باشد. البته برای برنامههای خیلی شلوغ، تقویم دیواری کنار دفتر هم کمک میکند تا همه بتوانند ببینند.
اگر پدر یا مادر هستید، صفحهای برای یادگارهای کوچک بچهها هم بگذارید: حرفهای بامزهای که زدهاند، اولینها و مناسبتها. این صفحهها سالها بعد گنج میشوند. دفتر شما فقط برای کار نیست و میتواند بخشی از حافظهی خانواده باشد.
یکی از دلایلی که خیلیها بولت ژورنال را دوست دارند، حس سبکشدن است. وقتی کارها را روی کاغذ میبینید، دیگر لازم نیست آنها را مدام در ذهنتان نگه دارید. بسیاری از آدمها میگویند نوشتن قبل از خواب، فکرهای تکراری را کمتر میکند. این تجربهی شخصی است و برای هر کس فرق میکند؛ ما ادعای علمی و درمانی نداریم.
اگر شبی ذهنتان شلوغ بود، روی یک صفحهی خالی هر چه به ذهنتان میآید بنویسید، بدون ترتیب و بدون قضاوت. بعد نگاهش کنید و بگویید کدامها را میشود فردا انجام داد و کدامها فقط نگرانیاند. همین دستهبندی کوچک گاهی آرامش میآورد.
اگر احساس میکنید نگرانی یا فشار روانی شما فراتر از یک ذهن شلوغ است، حتما با یک متخصص صحبت کنید. دفتر و کتاب میتوانند کمک کنند ولی جای درمان و مشاوره را نمیگیرند.
بیشتر دفترهای برنامهریزی در ماه اول رها میشوند. برای اینکه دفتر شما زنده بماند، این برنامهی ساده را امتحان کنید.
فقط صفحهی روزانه را بنویسید. هنوز فهرست و طرح ماهانه نمیخواهید. هر روز سه کار مهم و هر چه لازم است.
آخر هفته ده دقیقه بنشینید و کارهای انجامنشده را انتقال یا حذف کنید. اولین بار کمی عجیب است ولی بعد راحت میشود.
حالا طرح ماهانه را اضافه کنید و صفحهها را شمارهگذاری کنید و فهرست را بسازید.
یک یا دو مجموعهی ساده بسازید. مثلا فهرست کتاب یا ردیاب یک عادت.
کمکم میفهمید کدام بخشها به کارتان میآید و کدامها نه. آنهایی که به کار نمیآیند را حذف و آنچه دوست دارید را تقویت کنید. حالا بولت ژورنال شما واقعا مال خودتان است.
در همین دو ماه اگر یک کتاب دربارهی مدیریت زمان یا عادتها بخوانید، ایدههایش را مستقیم در دفترتان امتحان میکنید و تأثیرش را همانجا میسنجید.
وقتی دفتر تمام شد، چه کنیم؟ بسیاری از کاربران دفترهای پرشده را نگه میدارند و سالها بعد با نگاه به آنها خاطرهها را مرور میکنند. برای اینکه دفتر قدیمی هنوز به کار بیاید، صفحهی اول یا آخرش را به یک خلاصه اختصاص بدهید: مهمترین اتفاقها، چیزهایی که یاد گرفتید و هدفهایی که رسیدید.
از فهرست دفتر قبلی میتوانید مجموعههای زنده را به دفتر جدید منتقل کنید، مثلا فهرست کتابهایی که هنوز نخواندهاید. بقیه را در همان دفتر قدیمی بگذارید. این انتقال هم فرصتی برای مرور و حذف است.
دفتر قدیمی را دور نیندازید، حتی اگر سالها بگذرد. مرور برنامهها و روزهای گذشته، اغلب ما را غافلگیر میکند: میبینیم چه مشکلهایی را پشت سر گذاشتهایم و چقدر پیش رفتهایم.
اولین اشتباه، شروع با انتظار کمال است. صفحهی اول را چند بار میکشید و پاک میکنید و هیچوقت شروع نمیکنید. اشتباه در دفتر مشکلی نیست؛ خط بزنید و ادامه بدهید.
دومین اشتباه، طراحی بیش از حد است. بعضیها ساعتها صرف زیباکردن صفحهها میکنند و زمانی برای واقعا استفاده باقی نمیماند. اگر برنامهریزی به کار سنگینی تبدیل شد، سادهترش کنید.
سومین اشتباه، مقایسه با دیگران است. صفحههای شبکههای اجتماعی معمولا برای نمایش ساخته شدهاند. دفتر شما برای زندگی خود شماست.
چهارمین اشتباه، نوشتن بیش از حد در روز است. اگر هر روز بیست کار مینویسید، انجامنشدهها انبوه میشود و ناامیدی میآورد. تعداد کارها را واقعبینانه بگیرید.
پنجمین اشتباه، رها کردن مرور است. بدون مرور، انتقال و حذف اتفاق نمیافتد و دفتر تبدیل به انبار فهرست میشود. چند دقیقه مرور هفتگی را جدی بگیرید.
ششمین اشتباه، رها کردن دفتر بعد از یک ماه غیبت است. اگر چند روز یا حتی چند هفته ننوشتید، دفتر را کنار نگذارید. صفحهی جدید باز کنید و ادامه بدهید. این دفتر جایی برای شکست نیست.
یک دفتر و یک خودکار. دفتر نقطهای راحتتر است ولی لازم نیست. بقیهی ابزارها را بعدا اضافه کنید.
نه. سبک ساده فقط علامت و خط دارد. تزئین اختیاری است و میتوانید بعدا اضافه کنید.
برای سبک ساده، پنج تا ده دقیقه در روز و ده دقیقه برای مرور هفتگی. سبک هنری زمان بیشتری میبرد.
مشکلی نیست. صفحهی جدید باز کنید و ادامه بدهید. لازم نیست روزهای گذشته را پر کنید.
کتابها و منابع نوشتاری مربوط به برنامهریزی شخصی و ساختن عادتهای خوب با موضوع این بخش ارتباط دارند. مشخصات هر مورد در صفحهی خودش است.
بله. برای ثبت برنامهی کلاس، مهلت پروژهها و امتحانها و حتی یادداشتبرداری سریع، بسیاری از دانشجوها از آن استفاده میکنند.
نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید. مشخصات هر مورد در صفحهی خودش است و قیمت و موجودی هر مورد هر روز بهروز میشود.
بولت ژورنال ساده است: یک دفتر، چند علامت و عادتی کوچک. ارزشش در این است که کارها و فکرها را از ذهن به کاغذ میبرد و به شما امکان میدهد آرامتر و آگاهتر روزتان را بسازید. لازم نیست کامل یا زیبا باشد؛ باید کار کند.
از یک دفتر ساده شروع کنید، علامتها را کوتاه نگه دارید و هر هفته مرور کنید. مشخصات هر مورد را در صفحهی خودش بخوانید و آنچه به کارتان میآید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر مورد هر روز بهروز میشود. به بخش بولت ژورنال کتابجم سر بزنید و اولین صفحهی خودتان را باز کنید.