مدیریت و کسبوکار
بابک سپاس مقدم
ترجمهی نسیم حاجیلو
سپهر خرد
مینا تاکسوز
ترجمهی حمیدرضا عظیمی، حسام الدین عباس حلاج
امین الضرب، اکونومیست
جنیفر گاروی برگر
ترجمهی محمد حسین نقوی، ایمان سرائی
میلکان
بابک سپاس مقدم
ترجمهی نسیم حاجیلو
سپهر خرد
مینا تاکسوز
ترجمهی حمیدرضا عظیمی، حسام الدین عباس حلاج
امین الضرب، اکونومیست
جنیفر گاروی برگر
ترجمهی محمد حسین نقوی، ایمان سرائی
میلکان
هر کسبی با یک پرسش شروع میشود: از کجا شروع کنم و چه اشتباهی نکنم؟ همین پرسش را مدیر تازهکار، صاحب مغازهی کوچک، دانشجوی اقتصاد و کسی که فقط میخواهد پولش را بهتر بشناسد هم میپرسد. دستهی «کسبوکار و مالی» کتابجم برای جواب دادن به همین پرسشها ساخته شده است: از کتابهای کارآفرینی و مدیریت تا بازاریابی، برندینگ، حسابداری، بورس و مذاکره.
در این صفحه نقشهای ساده میدهیم تا بین این همه عنوان گم نشوید. میگوییم کتاب کسبوکار چه فرقی با کتاب اقتصاد و مالی دارد، بر اساس شغل و مرحلهی کارتان چه بخوانید، کتابهای تئوری را از کتابهای عملی چطور جدا کنید و پیش از خرید به چه چیزهایی نگاه کنید. پرسشهای پرتکرار خریداران را هم در پایان جواب دادهایم.
این دسته وسیعترین دستهی اقتصادی کتابجم است و کتابهایش را میشود در چند خانواده جا داد. شناختن این خانوادهها انتخاب را ساده میکند.
هر خانواده زیردستهی خودش را دارد و در بخشهای بعد به آنها لینک دادهایم. اگر هنوز نمیدانید کدام را میخواهید، ادامهی مقاله را بخوانید؛ راهنمای انتخاب بر اساس موقعیت شما در راه است.
کتابی که برای یک نفر فوقالعاده است، برای دیگری کسلکننده است. اگر خودتان را در یکی از این پنج موقعیت میبینید، پیشنهادهای مناسب را همانجا پیدا میکنید.
ایده دارد ولی راه نمیداند. میخواهد بداند از کجا شروع کند، چطور مشتری پیدا کند و چطور با ریسک کنار بیاید. کتابهای کارآفرینی و استارتاپ جای اوست.
تیمی دارد یا خواهد داشت. باید تصمیم بگیرد، جلسه اداره کند، انگیزه بدهد و با تعارض روبهرو شود. مدیریت و رهبری و مدیریت تیم مسیر اوست.
میخواهد بهتر بفروشد یا کالایی را دیدهتر کند. کتابهای بازاریابی و فروش و برندینگ و تبلیغات به کار او میآید.
حقوقبگیر است یا کسبوکار کوچک دارد و میخواهد بفهمد پسانداز، هزینه و سرمایهگذاری چطور کار میکند. اقتصاد شخصی و پسانداز و بورس و سرمایهگذاری برای او مناسباند.
برای درس، پایاننامه یا شناخت عمیقتر میخواند. او به کتابهای آکادمیک نیاز دارد، مثل کتابهای بازرگانی بینالملل، مدیریت بحران یا حقوق سرمایهگذاری.
اگر بیش از یک موقعیت شما را توصیف میکند، طبیعی است. بیشتر آدمهای شاغل همزمان چند نقش دارند.
اگر تا امروز هیچ کتاب اقتصادی نخواندهاید، نگران نباشید. لازم نیست از سنگینترین کتاب شروع کنید. یک مسیر ساده و منطقی این است.
سه کتاب اول را بخوانید، سپس ببینید کدام مبحث بیشتر جذبتان کرده. بعد از آن انتخابهای بعدی آسانتر میشود. اشتباه رایج تازهکارها این است که یک کتاب بسیار تخصصی میخرند و بعد از بیست صفحه رهایش میکنند. اگر کتاب سخت بود، مشکل از شما نیست؛ کتاب برای سطح شما نبوده.
کتابهای کارآفرینی و استارتاپ معمولا دو نوعاند: انگیزشی و عملی. کتاب انگیزشی داستان کسانی را میگوید که با سختی موفق شدند. کتاب عملی روشها را نشان میدهد: چطور ایده را بسنجید، مشتری پیدا کنید، هزینه را کنترل کنید و تیم بسازید.
هر دو نوع لازماند، اما فرق دارند. کتاب انگیزشی شما را راه میاندازد و کتاب عملی شما را هدایت میکند. اگر فقط انگیزشی بخوانید، ممکن است هیجان زیاد و نقشهی کم داشته باشید. اگر فقط عملی بخوانید، شاید خسته شوید.
یک نکتهی مهم: داستانهای موفقیت تصویر کامل نیستند. برای هر کسبوکاری که موفق شد، تعداد زیادی شکست خوردند و دربارهشان کتابی نوشته نشد. کتابهای خوب کارآفرینی از شکست و ریسک هم صادقانه حرف میزنند و وعدهی موفقیت مطمئن نمیدهند. به کتابی که ثروت سریع و بیخطر قول میدهد، با شک نگاه کنید.
مدیر شدن مهارتی است که کسی از اول با خودش ندارد. بسیاری از مدیران ابتدا کارشناس خوبی بودهاند و بعد ناگهان مسئول آدمها شدهاند، بدون اینکه کسی چیزی به آنها آموزش داده باشد. کتابهای بخش مدیریت و رهبری و مدیریت تیم همین خلأ را پر میکنند.
در فهرست این دسته عنوانهایی مثل «مدیریت بحران» و «مدیریت اجرایی» دیده میشود. مدیریت بحران مباحثی مثل برنامهریزی برای شرایط ناگهانی را دربر میگیرد و مدیریت اجرایی مرور کلی مباحث ادارهی سازمان است. محتوای دقیق هر کتاب را در صفحهی خودش ببینید.
برای مدیر تازهکار، این پرسشها راهنماست: چطور اولویت بگذارم؟ چطور بازخورد بدهم؟ چطور با تعارض کنار بیایم؟ چطور جلسه را کوتاه و مفید کنم؟ کتابی که به اینها جواب عملی بدهد، بیشتر به کار میآید تا کتابی که فقط نظریهی رهبری را شرح میدهد. البته نظریه هم جایگاه خودش را دارد، به خصوص برای دانشجو.
یک توصیه از زندگی واقعی: بعد از خواندن هر کتاب مدیریتی، یک کار کوچک را همان هفته امتحان کنید. کتاب تا وقتی اجرا نشود، فقط اطلاعات است.
محصول خوب تنها کافی نیست؛ باید دیده شود و مشتری بداند چرا آن را بخرد. بخشهای بازاریابی و فروش، دیجیتال مارکتینگ و برندینگ و تبلیغات به همین موضوع میپردازند.
از میان عنوانهای نمونه، «مدیریت بازاریابی دیجیتال» به بازاریابی در فضای آنلاین اشاره دارد و «یک آژانس تبلیغاتی چگونه کار میکند؟» به پشتصحنهی صنعت تبلیغات نظر دارد. برای کسی که میخواهد از تبلیغات سر دربیاورد، نگاه به کار یک آژانس روشنگر است.
در انتخاب کتاب بازاریابی به یک نکته دقت کنید: ابزارها و پلتفرمها زود تغییر میکنند، اما اصول ثابت میمانند. کتابی که فقط دستورالعمل یک ابزار خاص است ممکن است زود کهنه شود. کتابی که اصول را میآموزد، مثل شناخت مشتری، پیام روشن و ارزش پیشنهادی، سالها به کار میآید. سال چاپ کتاب را ببینید و بین اصول ماندگار و آموزش ابزار فرق بگذارید.
بخشهای بورس و سرمایهگذاری و اقتصاد شخصی و پسانداز احتمالا پرمخاطبترین بخشهای این دستهاند. اما اینجا احتیاط لازم است.
کتاب میتواند مفهومها را یاد بدهد: ریسک چیست، تنوع چه فایدهای دارد، بازار چطور کار میکند، چرا هزینهها مهماند. اما کتاب مشاورهی مالی شخصی نیست و کتابجم توصیهی سرمایهگذاری نمیدهد. تصمیم دربارهی پول شما به شرایط خودتان بستگی دارد و برای تصمیمهای مهم باید با متخصص مالی مشورت کنید. کتاب کمک میکند بهتر بپرسید، ولی جای مشاور نمینشیند.
چند نشانهی احتیاط در کتابهای مالی:
دربارهی ارز دیجیتال و رمزارز هم همین هشدارها مضاعف است. این حوزه نوسان دارد و مقرراتش تغییر میکند. کتاب برای فهمیدن فناوری و مفهومها مفید است، اما به آن به چشم راهنمای خرید و فروش نگاه نکنید.
اگر کسبوکار دارید، دیر یا زود با حسابداری روبهرو میشوید. بخش حسابداری و مالی کتابهایی دارد که از مفهومهای پایهی صورتهای مالی تا مباحث پیشرفته را میگوید. لازم نیست حسابدار شوید، اما فهمیدن اینکه سود با نقدینگی فرق دارد یا اینکه یک ترازنامه چه میگوید، هر صاحب کسبوکاری را از اشتباههای گران نجات میدهد.
در فهرست نمونهها، «بازرگانی بینالملل، تئوریها و کاربردها» و «ایکسید و نقص قرارداد سرمایهگذاری» را میبینید. اولی به تجارت میان کشورها میپردازد و دومی، بر اساس عنوانش، به قرارداد و سرمایهگذاری. اینها کتابهای تخصصی و بیشتر مناسب دانشجو، پژوهشگر و کسانیاند که در این حوزه کار میکنند. اگر تازهکارید، اول به کتابهای سادهتر بروید.
برای صاحب فروشگاه یا تاجر کوچک، بخش فروشگاهداری و تجارت عملیتر است و نکتههای روزمرهی ادارهی فروشگاه را میگوید.
گاهی یک مهارت کوچک، مسیر شغلی آدم را عوض میکند: نوشتن یک رزومهی روشن، مذاکرهی حقوق یا بستن قرارداد. کتابهای مذاکره به شما یاد میدهند چطور پیش از نشستن پشت میز آماده شوید و اهداف و حدود خودتان را بشناسید. کتابهای مهارتهای شغلی و رزومه به مسیر حرفهایتان نظم میدهند.
کتاب «توافق نهایی» که در فهرست نمونهها هست، بر اساس عنوانش دربارهی قراردادهای فوتبال و نقل و انتقالات است؛ نمونهای جالب از اینکه مذاکره در دنیای ورزش چقدر جدی است. کتابهایی از این دست نشان میدهند اصول مذاکره در هر صنعتی قابل استفاده است.
یک قاعدهی مذاکره که در بیشتر کتابها میآید: پیش از مذاکره، بدیل خودتان را بشناسید. اگر توافق نشد، چه میکنید؟ کسی که بدیل ندارد، قدرت چانهزنی ندارد.
همهی کتابهای این دسته برای فروش بیشتر نیستند. بعضی به پرسشهای بزرگتر میپردازند. کتابی مثل «اخلاق کسب و کار» نمونهای است که به تصمیمگیری اخلاقی در کار میپردازد. سود و درستی همیشه همجهت نیستند و مدیر خوب باید بتواند در چنین لحظههایی تصمیم بگیرد.
عنوانهایی هم هستند که اقتصاد را از دید تاریخی میبینند. «پیشینههای اقتصادی جنبش مشروطیت» نمونهای است که به ریشههای اقتصادی یک رویداد تاریخی نظر دارد و عنوان کوتاه «نفت!» هم در همین فهرست دیده میشود. این کتابها برای خوانندهای است که میخواهد اقتصاد را در بستر جامعه ببیند، نه فقط در قالب فرمول و جدول.
اگر دوست دارید به مباحث کلانتر برسید، به بخشهای پول و ثروتسازی و کتابهای اقتصاد سر بزنید. اقتصاد را بهتر میفهمید وقتی خواندن تاریخ را هم کنارش بگذارید.
در این دسته دو نوع کتاب هست که شبیه هم نیستند، و یکی را جای دیگری خریدن اشتباه رایجی است.
کتاب آکادمیک مفاهیم را دقیق و منظم توضیح میدهد و منبع میدهد. برای دانشجو و پژوهشگر مناسب است، اما ممکن است برای کسی که فقط کاری را میخواهد شروع کند سنگین باشد.
کتاب کاربردی روشها و مثالها را میگوید و سریعتر میشود اجرایش کرد. اما ممکن است عمق کمتری داشته باشد.
راه میانه: اگر برای کار میخوانید، با کتاب کاربردی شروع کنید و در صورت نیاز سراغ آکادمیک بروید. اگر برای درس یا پژوهش میخوانید، عکسش. در توضیحات هر کتاب ببینید مخاطبش چه کسی است و پیشنیازش چیست.
هر کسبوکاری روزی با بحران روبهرو میشود: افت فروش، رفتن یک کارمند کلیدی، مشکل نقدینگی یا اتفاقی که هیچکس پیشبینی نکرده بود. کتابهایی دربارهی مدیریت بحران، مثل عنوانی که در فهرست این دسته با مفاهیم، الگوها و شیوههای برنامهریزی در بحرانهای طبیعی آمده، نشان میدهند که آمادگی پیش از بحران خیلی بیشتر از واکنش در میانهی آن کمک میکند.
حتی اگر کتاب دربارهی بحران طبیعی است، اصولش برای هر سازمانی آموختنی است: چه کسی تصمیم میگیرد، اطلاعات از کجا میآید، منابع چهطور تقسیم میشود و بعد از بحران چه درسی میگیریم. مدیری که این پرسشها را پیش از روز سخت جواب داده باشد، در روز سخت آرامتر است.
یک تمرین ساده بعد از خواندن چنین کتابی: یک برگه بردارید و سه اتفاق بد محتمل برای کارتان بنویسید. برای هر کدام بنویسید اگر رخ بدهد اولین کار شما چیست. همین تمرین کوچک از بسیاری از دستپاچگیها جلوگیری میکند.
بیشتر مشکلهای مالی آدمها نه از کمسوادی، بلکه از عادت است. کتابهای اقتصاد شخصی معمولا چند اصل تکرار میکنند: هزینههایتان را بشناسید، قبل از خرج کردن پسانداز را کنار بگذارید، از قرضهای سنگین دوری کنید و برای اتفاقهای غیرمنتظره کنار بگذارید.
این اصلها سادهاند اما اجرایشان سخت است. کتاب به شما انگیزه و چارچوب میدهد و بعد باید خودتان اجرایش کنید. ابتدا یک ماه هزینههایتان را بنویسید بیآنکه چیزی تغییر بدهید. همین دیدن اعداد، بهطور شگفتآوری رفتار را عوض میکند.
هر کتاب مالی را با توجه به وضعیت خودتان بخوانید. آنچه برای یک کارمند حقوقبگیر جواب میدهد، ممکن است برای فروشندهی آزاد یا صاحب کارگاه مناسب نباشد. اگر تصمیم مالی بزرگی در پیش دارید، با یک متخصص مشورت کنید؛ کتاب جای او نیست.
خواندن کتاب کسبوکار به تنهایی چیزی را عوض نمیکند. آنچه فرق میگذارد، نحوهی خواندن است. چند روش ساده که خوانندگان جدی به کار میبرند:
با این روش، حتی کتاب متوسط هم برایتان مفید میشود. بدون آن، کتاب خوب هم فقط یک تجربهی خواندن میماند.
اگر رشتهتان اقتصاد، مدیریت، حسابداری یا بازرگانی است، در این دسته کتابهای دانشگاهی هم پیدا میکنید. هنگام انتخاب، به این چند نکته توجه کنید: کتاب به درس یا سرفصل شما مربوط است؟ ویرایش تازهتری از آن هست؟ نویسنده و ناشر معتبرند؟ کتاب مثالهای ایرانی دارد یا فقط خارجی؟
کتاب درسی را با کتاب کمکی اشتباه نگیرید. کتاب کمکی خلاصه و مثال میدهد، اما جای متن اصلی نمینشیند. برای امتحان، سرفصل استاد را معیار قرار دهید و بعد به سراغ کتاب بروید.
بیشتر کتابهای معروف کسبوکار در کشورهایی نوشته شدهاند که قانون، بازار و فرهنگ کار در آنها با ایران فرق دارد. این به معنی بیفایده بودنشان نیست، اما باید هوشیارانه بخوانید.
اصول کلی، مثل شناخت مشتری، مدیریت هزینه و ساختن اعتماد، در هر جا کار میکنند. اما جزئیات قانونی، مالیاتی، بانکی و شیوهی سرمایهگذاری در هر کشور فرق دارد. وقتی کتابی خارجی میگوید فلان کار را با فلان روش انجام بدهید، اول بپرسید آیا این روش در شرایط ما شدنی است؟ کتابهای تألیفی و ترجمههایی که مثال ایرانی دارند، به این پرسش بهتر جواب میدهند.
در کسبوکار و مالی، نوسان شرایط اقتصادی هم مهم است. کتاب خوب یاد میدهد چطور در شرایط نامطمئن تصمیم بگیرید: انعطاف داشته باشید، نقدینگی را نگه دارید و به یک منبع درآمد وابسته نباشید. این درسها فقط به کتاب و کشور خاصی محدود نیست.
خیلی از مطالب کسبوکار در شبکههای اجتماعی و ویدیوها به صورت تکهتکه دیده میشود. کتاب برعکس، یک مسیر کامل و منظم است: از مقدمه تا نتیجه، با استدلال و مثال. کسی که کتاب را تا آخر بخواند، تصویری منسجمتر از موضوع میگیرد تا کسی که ده کلیپ کوتاه دیده است.
کتاب چاپی را میشود روی میز کار گذاشت و هر بار که تصمیم مهمی داشتید، سراغش رفت. حاشیهها و علامتهایتان تبدیل به دفترچهی شخصی میشود. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و برای هر کتاب، مشخصات و توضیح در صفحهی خودش هست.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
اگر مغازه یا کسبوکار کوچکی دارید و زمان کم است، این برنامه را با تغییر دلخواه اجرا کنید.
یک کتاب روان دربارهی مدیریت مالی کسبوکار کوچک و حسابداری ساده. هدف این است که بدانید پولتان کجا میرود.
یک کتاب بازاریابی یا فروش. یاد بگیرید مشتریتان چه کسی است و چرا از شما میخرد.
یک کتاب مدیریت یا رهبری. حتی اگر یک کارمند دارید، یادگیری مدیریت مفید است.
روزی بیست دقیقه کافی است. مهم این است که هر ماه یک تغییر کوچک در کارتان ایجاد کنید و اثر آن را ببینید.
از بخش کارآفرینی و استارتاپ شروع کنید و کتابی بردارید که هم انگیزه بدهد هم روش. بعد بر اساس نیازتان سراغ فروش، حسابداری یا مدیریت بروید.
کتاب مفهومها را یاد میدهد، اما توصیهی سرمایهگذاری شخصی نیست. برای تصمیم دربارهی پول خودتان با متخصص مالی مشورت کنید.
بله. مهارتهایی مثل برنامهریزی، اولویتبندی و ارتباط، برای هر شغلی به کار میآیند.
آکادمیک دقیق و نظری است و بیشتر برای دانشجو و پژوهشگر؛ کاربردی روش و مثال میآورد و بیشتر برای کسی که میخواهد کاری را انجام دهد.
به شما کمک میکنند هزینه، پسانداز و هدفهای مالیتان را منظمتر ببینید. اجرای آنها به شرایط خودتان بستگی دارد.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود.
بله، نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب را در صفحهی خودش ببینید.
کتاب کسبوکار و مالی جادو نمیکند، اما نگاه را روشن میکند. کسی که چند کتاب خوب خوانده، تصمیمهایش را با فکر بیشتری میگیرد و در برابر وعدههای پرزرقوبرق محتاطتر است. این خودش سرمایهای است.
حالا میدانید این دسته چه بخشهایی دارد، بر اساس موقعیتتان کجا را نگاه کنید و در کدام موضوعها باید احتیاط کنید. به کتابهای دستهی کسبوکار و مالی سر بزنید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخهی چاپی موردنظرتان را آنلاین سفارش بدهید.