پرش به محتوای صفحه

علم

کتاب‌های علم و فناوری برای کنجکاوها، دانشجویان و علاقه‌مندان به ساختن؛ از دانستنی‌های پایه‌ی علوم تا راهنماهای فنی و کاربردی.
کتاب‌های این دسته۳٬۵۱۶ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب زیستن

یو هوآ

ترجمه‌ی مهدی غبرایی

ثالث

۲۰٪۵۵۰٬۰۰۰۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ده باور بی اساس علم مدرن

روپرت شلدریک

ترجمه‌ی علیرضا شفیعی‌نسب

ترجمان

۲۰٪۳۳۰٬۰۰۰۲۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شناخت عصب خود به مثابه مغز

پاتریشیا چرچلند

ترجمه‌ی سعید عطارد

آگاه

۱۵٪۷۵۰٬۰۰۰۶۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب نظریه تکامل (منشا انواع)،(چرم)
۲۰٪۷۰۰٬۰۰۰۵۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 17 معادله که جهان را تغییر داد

یان استوارت

ترجمه‌ی مهدی صادقی

گوتنبرگ

۲۰٪۴۹۵٬۰۰۰۳۹۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نانو شیمی 2 (رویکردی جدید بر نانوساختارها)

مسعود صلواتی نیاسری، فرنوش توکلی

ترجمه‌ی حمیدرضا نوری، مهسا کریم اللهی

سخنوران

۲۰٪۳۹۰٬۰۰۰۳۱۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اسرار فضانوردان باستانی

محسن ایمانیان

ترجمه‌ی دل‌آرا قهرمان

سبزان

۲۰٪۷۷۰٬۰۰۰۶۱۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دیباچه ای بر فرگشت انسان (چگونه خردمند شدیم؟)

فرانسوا ساواتیر، سیلوانا کاندمی

ترجمه‌ی مهسا شهرابی فراهانی

سبزان

۲۰٪۵۸۰٬۰۰۰۴۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ماهیت کیهان

مارتین ریس

ترجمه‌ی محمدحسین پورعباس، مهدی خاکیان قمی

سبزان

۲۰٪۶۹۰٬۰۰۰۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رقص جهان (از اسطوره های آفرینش تا انفجار بزرگ)

مارسلو گلیسر

ترجمه‌ی علی بازیاری شورابی

سبزان

۲۰٪۸۴۰٬۰۰۰۶۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب در تبیین جهان (کنکاشی در پیشرفت و تکوین علوم جدید)

استیون واینبرگ

ترجمه‌ی یاشار مجتهدزاده، امیر نظام امیری

سبزان

۲۰٪۸۳۰٬۰۰۰۶۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ستاره شناسی با تلسکوپ های کوچک (همراه با تمرین های گام به گام)

مایکل کی گینر

ترجمه‌ی الهه آرشیان، محمدهادی طباطبایی یزدی

سبزان

۲۰٪۲۹۹٬۰۰۰۲۳۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب آتش،یخ و فیزیک (بازی تاج و تخت به روایت علم)

ربکا سی تامپسون

ترجمه‌ی کژال یوسفی

سبزان

۲۰٪۷۱۵٬۰۰۰۵۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چرا می میریم؟ (رهیافتی علمی در ساحت مرگ و جاودانگی)

ونکی راماکریشنان

ترجمه‌ی فرهاد دیرنگ

سبزان

۲۰٪۷۷۰٬۰۰۰۶۱۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کوانتوم،فلسفه و خدا

جانر تاسلامان

ترجمه‌ی شیما حاجی حسینی

سایلاو

۲۰٪۵۹۵٬۰۰۰۴۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مغز سبک مغز (یکی از متخصصان مغز و اعصاب برایتان توضیح می دهد که واقعا در سرتان چه می گذرد)
۲۰٪۷۹۵٬۰۰۰۶۳۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چه چیزی واقعی است؟ (جستجویی بی پایان در معنای فیزیک کوانتوم)
۲۰٪۵۸۵٬۰۰۰۴۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جهل هیجانی (مغز هیجانی ما زیر ذره بین علم)

دین برنت

ترجمه‌ی معصومه ملکیان

سایلاو

۲۰٪۵۷۵٬۰۰۰۴۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مردی که آن جا نبود (کاوشی عمیق در علم خودآگاهی و خویشتن)

آنیل آنانتاسوامی

ترجمه‌ی میلاد رستگاری فرد

سایلاو

۲۰٪۷۹۵٬۰۰۰۶۳۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ساختار حیات (پیش بینی هایی برای بهبود کیفیت حیات)

آمی وب، آندره هسل

ترجمه‌ی علی علی‌پناهی

ذهن آویز

۲۰٪۵۸۰٬۰۰۰۴۶۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چرا می خوابیم؟ (رمزگشایی از نیروی خواب و رویا)

متیو واکر

ترجمه‌ی میثم همدمی

دانژه

۱۰٪۱٬۴۵۰٬۰۰۰۱٬۳۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پنجاه متفکر کلیدی محیط زیست

جوی ای. پالمر

ترجمه‌ی مهدی فرهمندنژاد

ثالث

۲۰٪۲۲۰٬۰۰۰۱۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حکمرانی سبز،حکمرانی سیاه (گذار به عصر انرژی های پاک و تحول در شیوه حکومت داری)
۲۰٪۳۲۰٬۰۰۰۲۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سیاه چاله ها

استفن هاوکینگ

ترجمه‌ی ابوالفضل حقیری قزوینی

تمدن علمی

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آفرینش

ای او ویلسون

ترجمه‌ی مازیار مجیدپوی

تمدن علمی

۲۰٪۲۵۰٬۰۰۰۲۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مدار زنده (ماجرای پشت پرده ی مغز همیشه در حال تغییر)

دیوید ایگلمن

ترجمه‌ی امیر صدری

برج

۲۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طبیعت گردی با گیاهان ایران (راهنمای میدانی)،(گلاسه)

مجید اسکندری

ترجمه‌ی محمدرضا افضلی

ایران شناسی

۲۰٪۲٬۹۰۰٬۰۰۰۲٬۳۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب های دامیز (پرورش مغز)

تریسی پکم آلووی، تیموتی ای پارکر

ترجمه‌ی حسین سلیمانی

آوند دانش

۲۰٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نئوهاوکینگ‌ها یا سازش با سوراخ‌های جوراب مورچه
۲۰٪۲۶۰٬۰۰۰۲۰۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آبی فیزیک کنکور رشته ریاضی فیزیک(جلد دوم)
۲۰٪۲٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۶۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جامع شیمی تیتانیم (جلد 2- پاسخ‌نامه) چاپ جدید

مسعود جعفری، امیرحسین معروفی

الگو

۲۰٪۲٬۲۰۰٬۰۰۰۱٬۷۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جامع شیمی تیتانیم (جلد 1- درس‌نامه و تست) چاپ جدید

مسعود جعفری، امیرحسین معروفی

الگو

۲۰٪۲٬۷۰۰٬۰۰۰۲٬۱۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موضوعی مسئله نامه شیمی کنکور

محمدحسین انوشه

مهروماه

۲۰٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۸۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ریاضی و آمار دهم و یازدهم جامع کنکور پایا مرشد رشته انسانی
۲۰٪۶۷٬۰۰۰۵۳٬۶۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک یازدهم رشته ریاضی 1404

غلامعلی محمودزاده

مبتکران

۲۰٪۴۸۰٬۰۰۰۳۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک یازدهم رشته تجربی 1404

غلامعلی محمودزاده

مبتکران

۲۰٪۴۴۰٬۰۰۰۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کنکور ریاضی جامع جلد اول رشته تجربی 1404

وهاب تقی‌زاده، محمد اسداللهی، علیرضا فضائلی

مبتکران

۲۰٪۶۰۰٬۰۰۰۴۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حسابان یازدهم پیشرفته

کیان کریمی‌خراسانی، مرتضی خمامی‌ابدی، پیام ابراهیمی فخار

مبتکران

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب هندسه دوازدهم غول امتحان 1404

جابر عامری، عبدالامیر عباس زاده

مبتکران

۲۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ریاضی دهم اقیانوس رشته ریاضی و تجربی 1404

سعید بیاتی، حمیدرضا بیات، کیان کریمی‌خراسانی، مرتضی خمامی‌ابدی

مبتکران

۲۰٪۷۲۰٬۰۰۰۵۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کنکور ریاضی و آمار دهم و یازدهم و دوازدهم رشته انسانی 1404
۲۰٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۹۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب 1100 سوال ریاضی ششم 1404

حسین انصاری، سیامک قادر

مبتکران

۲۰٪۹۵۰٬۰۰۰۷۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ریاضی نهم رشادت

مریم برجی اصفهانی، هادی عزیززاده، محمد برجی‌اصفهانی

مبتکران

۲۰٪۱٬۲۰۰٬۰۰۰۹۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب کار و تمرین ریاضی هشتم 1404

محسن رضا دهباشی

مبتکران

۲۰٪۷۲۰٬۰۰۰۵۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کتاب کار ریاضی پنجم دبستان کارامل

سحر کیانی، حامد اصلانی

پویش

۲۵٪۸۳۵٬۰۰۰۶۲۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب جدول سودوکو ریاضی اول دبستان (جدول شگفت انگیز)
۲۵٪۲۲۵٬۰۰۰۱۶۸٬۷۵۰تومان
جلد کتاب چند قرن هوش جهان در 101 روز

شاهین قائمی نژاد، سجاد اسماعیل زاده

ترجمه‌ی سجاد اسماعیل زاده، شاهین قائمی نژاد

پویش

۲۵٪۴۷۵٬۰۰۰۳۵۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب المپیادهای شیمی آمریکا (مسابقات منطقه‌ای)
۲۵٪۲۰۵٬۰۰۰۱۵۳٬۷۵۰تومان
جلد کتاب المپیادهای شیمی انگلستان
۲۵٪۲۳۰٬۰۰۰۱۷۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه سوالات دعوت به ریاضیات (پایه اول)
۲۵٪۷۹۴٬۰۰۰۵۹۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تست شیمی دوازدهم 12

مهدی براتی، نیما سپهری، یاسر عبداللهی

خیلی سبز

۱۸٪۲٬۲۷۰٬۰۰۰۱٬۸۶۱٬۴۰۰تومان
جلد کتاب جیبی چکیده فیزیک یازدهم تجربی
۱۸٪۲۹۰٬۰۰۰۲۳۷٬۸۰۰تومان
جلد کتاب دفتر ریاضی نهم گاج
۲۰٪۵۹۰٬۰۰۰۴۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دفتر ریاضی ششم گاج
۲۰٪۶۵۰٬۰۰۰۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درمان با تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS)

غلامحسین جوانمرد، فروغ عبیری، هدایت صدقی

ترجمه‌ی محمد کریمی زاده اردکانی، شیما باباخانیان

حتمی

۵٪۱٬۱۴۹٬۰۰۰۱٬۰۹۱٬۵۵۰تومان
جلد کتاب ساختار انقلاب های علمی
۱۲٪۸۴۰٬۰۰۰۷۳۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب ژنتیک؛ قدم اول

بورین ون لون، استیو جونز

ترجمه‌ی هدی فرح‌پور

نشر و پژوهش شیرازه

۲٪۲۵۰٬۰۰۰۲۴۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مغزی که خود را تغییر می دهد
۱۰٪۱٬۲۲۸٬۰۰۰۱٬۱۰۵٬۲۰۰تومان

درباره‌ی علم

چرا آسمان شب پر از ستاره است، چرا یخ روی آب می‌ماند و چرا بعضی آدم‌ها هرگز از پرسیدن «چرا» خسته نمی‌شوند؟ اگر شما هم از همین آدم‌ها هستید، دسته‌ی «علم و فناوری» کتاب‌جم جای شماست. این صفحه به شما کمک می‌کند در میان کتاب‌های علمی چاپی مسیرتان را پیدا کنید: از کتاب‌های ساده و خواندنی برای کنجکاوها تا منابع دقیق‌تر برای دانشجوها و کسانی که می‌خواهند چیزی بسازند یا بفهمند.

در ادامه درباره‌ی شاخه‌های علم، فرق کتاب علمی عمومی با کتاب درسی، انتخاب کتاب برای سن‌ها و سطح‌های مختلف و اشتباه‌هایی که خریدارها زیاد مرتکب می‌شوند حرف می‌زنیم. در پایان هم به پرسش‌هایی جواب می‌دهیم که پیش از سفارش کتاب علمی معمولا ذهن آدم را مشغول می‌کند.

کتاب علم و فناوری برای چه کسی است؟

شاید فکر کنید کتاب علمی فقط برای دانشجوی رشته‌های فنی و تجربی است، ولی واقعیت این است که خواننده‌ی این کتاب‌ها بسیار متنوع است. نوجوانی که تازه عاشق نجوم شده، پدری که می‌خواهد به پرسش‌های بچه‌اش جواب درست بدهد، کارمندی که دوست دارد بعد از کار چیز تازه‌ای یاد بگیرد و پژوهشگری که به یک منبع تخصصی نیاز دارد، همه سراغ این قفسه می‌آیند.

برای همین پیش از خرید بد نیست از خودتان بپرسید: می‌خواهم سرگرم شوم و چیز تازه بفهمم، یا می‌خواهم یک درس یا مهارت را جدی یاد بگیرم؟ جواب این پرسش نوع کتاب را مشخص می‌کند. کتابی که برای لذت خواندن نوشته شده، معمولا روان است و فرمول کم دارد. کتابی که برای یادگیری جدی نوشته شده، تمرین و مثال و اصطلاح‌های دقیق دارد و باید آرام و با مداد خوانده شود.

خوشبختانه علم را می‌شود از هر دری وارد شد. کسی که با یک کتاب ساده درباره‌ی ژن‌ها شروع کرده، ممکن است سال بعد سراغ کتاب زیست‌شناسی دانشگاهی برود. کسی هم که در رشته‌ی خودش غرق است، گاهی با خواندن کتابی از شاخه‌ای دیگر ایده‌ی تازه می‌گیرد.

شاخه‌های اصلی علم و فناوری در یک نگاه

این دسته چند زیردسته دارد و هر کدام دنیای خودش است. اگر از شاخه‌ی مورد علاقه‌تان مطمئن‌اید، مستقیم سراغ همان بروید. اگر نه، این مرور کوتاه می‌تواند راهنمای شما باشد.

  • فیزیک: از حرکت و انرژی تا ماده و جهان. کتاب‌های این بخش هم درسی‌اند و هم خواندنی.
  • شیمی: شناخت مواد، واکنش‌ها و ساختار چیزهایی که هر روز با آن‌ها سروکار داریم.
  • زیست‌شناسی: زندگی از سلول تا اکوسیستم، از ژن تا تکامل.
  • ریاضیات: زبان مشترک همه‌ی علوم، از حساب ساده تا مباحث دانشگاهی.
  • نجوم و کیهان‌شناسی: ستاره‌ها، سیاره‌ها و پرسش‌های بزرگ درباره‌ی آغاز و پایان جهان.
  • زمین و طبیعت: زمین‌شناسی، آب و هوا و طبیعتی که در آن زندگی می‌کنیم.
  • محیط زیست: رابطه‌ی انسان با طبیعت و مسئله‌هایی مثل آب، هوا و انرژی.
  • پزشکی و سلامت عمومی: آشنایی با بدن و سلامت برای همه‌ی خوانندگان.
  • مغز و اعصاب: چگونگی کار مغز، حافظه، توجه و رفتار.
  • کامپیوتر و فناوری: برنامه‌نویسی، شبکه و ابزارهای دیجیتال.

دو شاخه‌ی دیگر هم هست که کمتر به چشم می‌آید ولی برای خواننده‌ی کنجکاو جذاب است: تاریخ علم که نشان می‌دهد ایده‌های بزرگ چطور و با چه دشواری‌ای به دنیا آمدند، و علم عمومی و ترویج علم که دروازه‌ی ورود بسیاری از خواننده‌ها به این دنیاست.

علم عمومی یا کتاب درسی؟ فرقشان را بدانید

یکی از پرتکرارترین اشتباه‌ها در خرید کتاب علمی این است که خریدار کتاب درسی بخرد و انتظار داشته باشد مثل یک کتاب عمومی روان باشد، یا برعکس، با یک کتاب عمومی بخواهد برای امتحان دانشگاه آماده شود. این دو نوع کتاب هدف‌های متفاوتی دارند.

کتاب علمی عمومی

این کتاب‌ها برای کسی نوشته شده‌اند که پیش‌زمینه‌ی تخصصی ندارد. نویسنده سعی می‌کند با مثال، داستان و زبان ساده مفهوم را منتقل کند. فرمول کم است و اگر باشد، توضیح داده می‌شود. عنوان‌هایی مانند «ژن خودخواه» یا «علم چیست؟» از همین دسته‌اند و برای شروع مناسب‌اند. البته درباره‌ی هر کتاب بهتر است مشخصات و توضیحات صفحه‌ی خودش را بخوانید تا با انتظار شما بخواند.

کتاب درسی و دانشگاهی

این کتاب‌ها ساختار منظم دارند: فصل‌بندی روشن، تعریف‌ها، مثال حل‌شده و تمرین. معمولا باید با نظم خوانده شوند و بدون یاد گرفتن فصل قبلی، فصل بعدی فهمیده نمی‌شود. اگر کتاب را برای یک درس می‌خواهید، ویرایش و سرفصل درس را با استاد یا برنامه‌ی درسی تطبیق دهید.

کتاب تخصصی و کاربردی

گروه سومی هم هست: کتاب‌هایی که برای یک حرفه یا یک کار مشخص نوشته شده‌اند. در فهرست این دسته عنوان‌هایی مانند «اصول کلی علم علف‌های هرز» یا «مبانی علم علف‌های هرز» می‌بینید که نشان می‌دهد علم فقط فیزیک و شیمی نیست و شاخه‌های کشاورزی و منابع طبیعی هم در آن جا دارند. این‌ها برای متخصص و دانشجوی همان رشته‌اند، نه برای مطالعه‌ی سرگرمی.

از کجا شروع کنیم؟ مسیر پیشنهادی برای تازه‌کارها

اگر تا حالا کتاب علمی نخوانده‌اید، بزرگ‌ترین خطر این است که با کتابی سنگین شروع کنید و بعد از پنجاه صفحه خسته شوید و فکر کنید علم برای شما نیست. مشکل معمولا از شما نیست، از انتخاب اول است.

این مسیر ساده را امتحان کنید:

  1. موضوعی را انتخاب کنید که پیش‌تر درباره‌اش کنجکاو بوده‌اید: بدن، فضا، گیاهان، حیوان‌ها، ماشین‌ها یا هر چیز دیگر.
  2. کتاب عمومی و کم‌حجم درباره‌ی همان موضوع بخوانید. مهم نیست همه‌چیز را بفهمید؛ مهم این است که خواندن را ادامه دهید.
  3. هر جا به مفهومی برخوردید که برایتان جالب بود، یادداشتش کنید.
  4. بعد از پایان کتاب اول، از میان یادداشت‌ها یک مفهوم را انتخاب کنید و کتاب دومی برای همان بردارید که کمی عمیق‌تر است.
  5. وقتی احساس کردید پایه‌تان محکم شده، سراغ کتاب درسی یا تخصصی بروید.

این روش کند به نظر می‌رسد، ولی در عمل سریع‌تر از پرش‌های ناگهانی است، چون هر کتاب پایه‌ی کتاب بعدی را می‌سازد.

کتاب علم و فناوری برای کودکان و نوجوانان

بچه‌ها ذاتا دانشمندند. مدام می‌پرسند، دست می‌زنند و خراب می‌کنند تا ببینند از داخل چه شکلی است. کتاب خوب علمی این کنجکاوی را زنده نگه می‌دارد. اگر کتابی برای فرزندتان می‌خواهید، چند نکته‌ی ساده به کار می‌آید.

اول به سن و سطح خواندن او توجه کنید. کتابی که جمله‌های طولانی و اصطلاح زیاد دارد، برای بچه‌ی دبستانی خسته‌کننده است. دوم، تصویر و نمودار خوب اهمیت دارد؛ در علم، دیدن گاهی از هزار توضیح بهتر است. سوم، کتاب را خودتان هم ورق بزنید. بچه‌ها وقتی ببینند بزرگ‌ترها هم با علاقه می‌خوانند، بیشتر ترغیب می‌شوند.

برای نوجوان‌ها موضوع فرق دارد. آن‌ها معمولا وقتی سراغ علم می‌روند که یک پرسش واقعی دارند: چرا بازی‌های رایانه‌ای این‌طور کار می‌کنند، فضا چقدر بزرگ است، بدن انسان چطور بیمار می‌شود. کتابی را انتخاب کنید که به همان پرسش نزدیک باشد، نه کتابی که فقط در برنامه‌ی درسی هست. اگر نوجوان شما به کامپیوتر علاقه دارد، سری به کامپیوتر و فناوری بزنید؛ اگر به فضا، نجوم و کیهان‌شناسی جای مناسبی است.

چند نمونه از کتاب‌های علم و فناوری کتاب‌جم

برای اینکه حس بگیرید در این دسته چه پیدا می‌شود، چند عنوان را با هم مرور می‌کنیم. فقط از روی عنوان حرف می‌زنیم؛ برای هر کتاب، مشخصات و توضیح کامل در صفحه‌ی خودش هست.

  • ژن خودخواه: عنوانی که نشان می‌دهد با ژن و زیست‌شناسی سروکار دارد و از آن دسته کتاب‌هایی است که خواننده‌ی عمومی هم سراغش می‌رود.
  • علم چیست؟ (جستارهایی درباره‌ی فلسفه، پژوهش و آموزش علم): کتابی برای کسی که می‌خواهد بداند خود علم چگونه کار می‌کند، نه فقط نتیجه‌هایش را.
  • هنر و علم عاقلانه خوردن: نمونه‌ای از پیوند علم با زندگی روزمره، یعنی تغذیه.
  • فرازمینی‌ها: عنوانی که ذهن را به سمت پرسش قدیمی «آیا در جهان تنها هستیم؟» می‌برد.
  • اصول کلی علم علف‌های هرز و مبانی علم علف‌های هرز: نمونه‌هایی از کتاب‌های تخصصی کشاورزی که نشان می‌دهند این دسته چقدر گسترده است.

همین چند عنوان نشان می‌دهد که علم و فناوری در کتاب‌جم فقط یک ژانر نیست؛ مجموعه‌ای از راه‌های متفاوت برای نگاه کردن به جهان است.

فناوری چه جایی در این دسته دارد؟

وقتی از علم حرف می‌زنیم، معمولا دانستن و فهمیدن را در نظر داریم. فناوری اما ساختن و به کار بستن است. علم می‌گوید چرا یک فلز رسانای برق است؛ فناوری با آن سیم می‌سازد و شهری را روشن می‌کند. این دو در تاریخ همیشه دست در دست هم بوده‌اند و کتاب‌های این دسته هم هر دو را پوشش می‌دهند.

کتاب فناوری دو گونه‌ی اصلی دارد. گونه‌ی اول توضیحی است: می‌گوید یک ابزار چطور کار می‌کند. گونه‌ی دوم آموزشی است: قدم به قدم نشان می‌دهد چطور چیزی بسازید یا مهارتی یاد بگیرید. برای گونه‌ی دوم بهتر است کتاب را کنار کار عملی بخوانید؛ خواندن صرف، بدون تمرین، معمولا چیزی در ذهن نمی‌گذارد.

اگر به دنیای نرم‌افزار و ابزارهای دیجیتال علاقه دارید، زیردسته‌ی کامپیوتر و فناوری را ببینید. اگر ایده‌ی ساختن چیز تازه در سرتان است، اختراع و نوآوری شما را با داستان کسانی روبه‌رو می‌کند که پیش از شما همین مسیر را رفته‌اند.

چطور کتاب علمی را بخوانیم که چیزی در ذهن بماند؟

خواندن یک کتاب علمی با خواندن رمان فرق دارد. در رمان، شما پشت سر داستان می‌روید. در کتاب علمی، باید با ایده‌ها بمانید. چند عادت ساده کمک می‌کند.

آهسته بخوانید و بازگردید

اگر پاراگرافی را نفهمیدید، اشکالی ندارد. یک بار دیگر بخوانید. علم پر از مفهوم‌هایی است که بار دوم روشن‌تر می‌شوند. عجله نکنید و خودتان را با کسی مقایسه نکنید.

با کلمه‌های خودتان خلاصه کنید

بعد از هر فصل، چند جمله با زبان خودتان بنویسید. اگر نتوانستید، یعنی هنوز مفهوم را کامل نفهمیده‌اید. این آزمون ساده بهتر از هر تمرین دیگر است.

به دیگران توضیح دهید

گفتن آنچه یاد گرفته‌اید به یک دوست یا عضو خانواده، بهترین راه ماندگار کردن آن است. اگر مجبور شدید ساده توضیح دهید، فهم شما عمیق‌تر می‌شود.

شکاف‌ها را یادداشت کنید

هر جا حس کردید چیزی را نمی‌دانید که برای فهم ادامه لازم است، آن را بنویسید. همین یادداشت‌ها فهرست کتاب بعدی شما را می‌سازند.

اشتباه‌های رایج در خرید کتاب علم و فناوری

خریدار باتجربه هم گاهی در دام چند اشتباه ساده می‌افتد. آن‌ها را بشناسید تا پول و وقت‌تان هدر نرود.

  1. بی‌توجهی به سطح کتاب. بعضی کتاب‌ها برای مبتدی‌اند و بعضی برای متخصص. توضیحات صفحه‌ی کتاب معمولا اشاره‌ی روشنی به مخاطب دارد.
  2. نادیده گرفتن ویرایش و سال چاپ. در شاخه‌هایی مثل کامپیوتر، ویرایش‌های قدیمی‌تر ممکن است از مطالب روز عقب باشند. در بعضی شاخه‌های پایه، مثلا ریاضیات مقدماتی، این مسئله کم‌اهمیت‌تر است.
  3. خرید همه‌ی کتاب‌ها با هم. فهرست بلند کتاب‌های نخوانده، آدم را دل‌زده می‌کند. بهتر است هر بار یکی دو کتاب بخرید و بخوانید.
  4. اعتماد فقط به عنوان. عنوان‌های علمی گاهی هیجان‌انگیزتر از محتوا هستند. مشخصات و معرفی را بخوانید.
  5. توقع تخصص از کتاب عمومی. کتاب عمومی برای آشنایی است، نه برای تصمیم‌های حرفه‌ای.

یک نکته‌ی مهم هم برای کتاب‌های پزشکی و سلامت: این کتاب‌ها اطلاعات عمومی می‌دهند و می‌توانند فهم شما را بالا ببرند، ولی جای مشاوره‌ی پزشک یا متخصص را نمی‌گیرند.

علم و فناوری برای هدیه دادن

کتاب علمی هدیه‌ی خوبی است، به شرط اینکه دقیق انتخاب شود. برای کسی که علاقه‌اش را می‌شناسید، سراغ همان شاخه بروید. برای کسی که علاقه‌ی مشخصی ندارد، یک کتاب عمومی با موضوع جذاب انتخاب کنید که از اول بشود شروعش کرد و لازم نباشد پیش‌نیازی داشته باشد.

برای دانش‌آموز و دانشجو، کتاب‌های کمکی و مرجع می‌تواند هدیه‌ی عملی باشد، اما پیش از خرید نام درس و مقطع را با او چک کنید. برای بزرگ‌ترها، کتاب‌هایی که به تاریخ علم یا زندگی دانشمندان می‌پردازند، معمولا خواندنی‌تر از کتاب‌های خشک درسی‌اند.

یادتان باشد که مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود؛ پس هر وقت آماده‌ی سفارش بودید، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید.

چرا نسخه‌ی چاپی برای کتاب علمی خوب است؟

در کتاب علمی، معمولا لازم است بین صفحه‌ها بروید و برگردید، کنار نمودارها یادداشت بنویسید و زیر جمله‌های مهم خط بکشید. کتاب چاپی برای این کار راحت‌ترین ابزار است. می‌توانید چند برگه را هم‌زمان باز نگه دارید، حاشیه‌نویسی کنید و بعد از چند ماه دوباره سراغ همان یادداشت‌ها بروید.

کتاب چاپی حواس شما را هم به جای دیگری نمی‌برد. در دنیایی که همه‌ی ما مدام با اعلان‌ها قطع می‌شویم، یک کتاب باز روی میز فرصت تمرکز می‌دهد. برای موضوع‌هایی که عمیق‌اند، همین تمرکز اهمیت زیادی دارد.

نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و لازم نیست برای پیدا کردن یک عنوان تخصصی چند کتاب‌فروشی را بگردید.

علم و فناوری در خانه: کتابخانه‌ای که بزرگ می‌شود

بسیاری از خانواده‌ها می‌خواهند کتابخانه‌ای بسازند که هم به درد بچه‌ها بخورد و هم بزرگ‌ترها. برای بخش علمی، می‌توانید کار را ساده کنید. یک یا دو کتاب عمومی در هر شاخه بخرید: یکی درباره‌ی بدن و زیست‌شناسی، یکی درباره‌ی فضا، یکی درباره‌ی مواد و انرژی، یکی درباره‌ی ریاضی یا منطق. این‌ها را جایی بگذارید که همه ببینند، نه در قفسه‌ی بسته.

کتاب‌هایی که در دسترس‌اند، خوانده می‌شوند. کتاب‌هایی که پشت شیشه هستند، معمولا فقط تزیین‌اند. وقتی فرزندتان پرسشی می‌پرسد، به‌جای جواب فوری بگویید «بیا با هم در کتاب پیدایش کنیم». این کار به او یاد می‌دهد که جواب را می‌شود پیدا کرد و کتاب یکی از بهترین جاهای جست‌وجوست.

کم‌کم که علاقه‌ی خانواده مشخص شد، همان شاخه را عمیق‌تر کنید. شاید یکی از بچه‌ها عاشق زیست‌شناسی شد و دیگری عاشق فیزیک؛ این طبیعی است و کتابخانه باید بتواند هر دو مسیر را همراهی کند.

علم و فناوری و آینده‌ی کاری

خیلی از خریدارهای این دسته فقط برای لذت نمی‌خوانند؛ می‌خواهند مهارتی یاد بگیرند که در کار یا تحصیل به آن‌ها کمک کند. کتاب‌های علمی و فناوری برای این هدف هم مفیدند، به شرط اینکه واقع‌بین باشید. کتاب نمی‌تواند جای تمرین و تجربه‌ی عملی را بگیرد، ولی پایه‌ی نظری محکمی می‌سازد که بدون آن، تمرین هم به جایی نمی‌رسد.

اگر به دنبال ورود به یک رشته هستید، پیش از خرید کتاب‌های سنگین درباره‌ی آن رشته چند کتاب مقدماتی بخوانید تا مطمئن شوید واقعا به آن علاقه دارید. اگر دانشجو هستید، کتاب‌های کمکی را با سرفصل درس‌ها هماهنگ کنید. اگر شاغل هستید و می‌خواهید مهارتی تازه اضافه کنید، دنبال کتاب‌های کاربردی و مثال‌محور بگردید.

ضمنا مطالعه‌ی علمی در کنار مهارت نرم مثل نوشتن و توضیح دادن، ارزش شما را بیشتر می‌کند. دانشمندی که نتواند یافته‌اش را ساده بگوید، در عمل کمتر شنیده می‌شود. کتاب‌های عمومی علمی در همین مهارت هم الگوی خوبی هستند، چون نویسنده‌شان ناچار است پیچیده‌ترین ایده‌ها را برای مخاطب غیرمتخصص روشن کند.

یک روز با کتاب علمی: داستانک کوچک

فرض کنید خانمی به اسم مریم، معلم ریاضی، شب‌ها قبل از خواب چند صفحه کتاب می‌خواند. یک شب کتابی درباره‌ی چگونگی کار مغز را باز می‌کند، فقط برای اینکه بفهمد چرا شاگردهایش بعضی مطلب‌ها را زود یاد می‌گیرند و بعضی را نه. بعد از دو هفته، متوجه می‌شود که روش درس دادنش را کمی عوض کرده است: مطلب را کوتاه‌تر می‌گوید، بیشتر تکرار می‌کند و از شاگردها می‌خواهد خودشان توضیح بدهند.

مریم دانشمند نشد و کتاب او را مغزشناس نکرد، ولی نگاهش به کارش عوض شد. بیشتر خواننده‌های کتاب علمی همین‌طورند. لازم نیست شغل‌تان را عوض کنید تا از این کتاب‌ها بهره ببرید؛ گاهی یک ایده‌ی تازه کافی است تا روزمره‌تان را روشن‌تر ببینید.

چند پرسش که هنگام انتخاب کتاب علم و فناوری از خودتان بپرسید

پیش از افزودن کتاب به سبد، این چند پرسش را مرور کنید. جواب‌دادن به آن‌ها بیش از یک دقیقه وقت نمی‌گیرد، ولی از پشیمانی جلوگیری می‌کند.

  • این کتاب برای چه مخاطبی نوشته شده است: عموم مردم، دانشجو یا متخصص؟
  • آیا من پیش‌نیازهای لازم را دارم؟ مثلا برای کتاب فیزیک دانشگاهی، ریاضی پایه.
  • هدف من چیست: سرگرمی، آمادگی برای امتحان، یادگیری یک مهارت یا تحقیق؟
  • آیا موضوعی که انتخاب کرده‌ام به علاقه‌ی من نزدیک است، یا فقط چون مد شده انتخابش کرده‌ام؟
  • چند جلد است؟ بعضی کتاب‌ها چند جلدی‌اند و باید پیش از خرید بدانید کدام جلد به کار شما می‌آید.
  • آیا زمان کافی برای خواندنش دارم؟ کتاب سنگین در زمان شلوغی معمولا نیمه‌کاره می‌ماند.

اگر جواب همه‌ی این‌ها روشن بود، احتمالا انتخاب درستی کرده‌اید. اگر نه، برگردید و توضیحات صفحه‌ی کتاب را با دقت بیشتری بخوانید.

علم و فناوری و پرسش‌های بزرگ

بعضی کتاب‌های این دسته سراغ پرسش‌هایی می‌روند که قرن‌هاست آدم‌ها را مشغول کرده‌اند: جهان از کجا آمده، زندگی چگونه آغاز شد، ذهن چیست، آیا جایی دیگر هم حیات هست. این پرسش‌ها جواب قطعی و ساده ندارند و کتاب‌های خوب هم ادعای جواب قطعی نمی‌کنند. بلکه نشان می‌دهند دانشمندان تا امروز چه فهمیده‌اند و کجا هنوز نمی‌دانند.

خواندن این کتاب‌ها یک درس مهم دارد: تفاوت میان «می‌دانیم»، «گمان می‌کنیم» و «هنوز نمی‌دانیم». کسی که این سه را از هم جدا کند، در زندگی روزمره هم کمتر فریب ادعاهای بی‌پایه را می‌خورد. شاید مهم‌ترین چیزی که علم به ما می‌دهد همین شیوه‌ی فکر کردن باشد، نه فقط اطلاعات.

اگر این جور پرسش‌ها برایتان جذاب است، از کتاب‌های تاریخ علم شروع کنید تا ببینید چه کسانی و با چه سختی‌هایی به جواب‌های امروز رسیده‌اند. بعد می‌توانید به سراغ کتاب‌های تخصصی‌تر بروید.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علم و فناوری

برای شروع کتاب علمی از کدام شاخه شروع کنم؟

از شاخه‌ای که بیشتر کنجکاوتان می‌کند. علاقه مهم‌تر از اهمیت شاخه است. اگر مطمئن نیستید، سراغ زیردسته‌ی علم عمومی بروید و از میان عنوان‌ها چیزی بردارید که مقدمه‌ی آن سبک و خواندنی باشد.

آیا برای خواندن کتاب علمی باید ریاضی بلد باشم؟

برای کتاب‌های عمومی، نه. برای کتاب‌های درسی فیزیک، شیمی و مهندسی، ریاضی پایه لازم است. اگر ریاضی را ضعیف می‌دانید، اول با کتاب‌های مقدماتی ریاضیات پایه‌تان را محکم کنید.

فرق کتاب علمی عمومی با کتاب درسی چیست؟

کتاب عمومی برای فهمیدن و لذت بردن نوشته شده و فرمول و تمرین کم دارد. کتاب درسی برای یاد گرفتن و آزمون دادن نوشته شده و ساختار منظم و تمرین دارد. هر کدام کار خودش را می‌کند.

آیا کتاب‌های علمی قدیمی هنوز به درد می‌خورند؟

بستگی به شاخه دارد. مفاهیم پایه‌ی ریاضی و فیزیک کلاسیک زود کهنه نمی‌شوند. اما در فناوری، پزشکی و علوم رایانه، ویرایش تازه‌تر معمولا بهتر است. سال چاپ و ویرایش را در مشخصات کتاب ببینید.

برای بچه‌ی دبستانی چه کتابی مناسب است؟

کتابی با تصویر زیاد، جمله‌ی کوتاه و موضوعی که بچه دوست دارد. سن مناسب را در مشخصات کتاب ببینید و اگر امکان دارد، کتاب را با هم بخوانید.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. پیش از سفارش، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید و مشخصات و وضعیت آن را بخوانید.

آیا این دسته کتاب‌های دانشگاهی هم دارد؟

بله، در بخش‌های مختلف این دسته هم کتاب عمومی هست و هم کتاب درسی و تخصصی. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و مشخص می‌کند برای چه مخاطبی نوشته شده.

جمع‌بندی: علم را با یک قدم کوچک شروع کنید

علم و فناوری گسترده است و هیچ‌کس همه‌ی آن را نمی‌داند. مهم این نیست که چقدر می‌دانید، مهم این است که پرسیدن را ادامه بدهید. یک کتاب خوب می‌تواند اولین قدم باشد؛ کتابی که پرسشی را روشن کند و پرسش تازه‌ای جلوی پای شما بگذارد.

حالا که با شاخه‌ها، سطح‌ها و راه انتخاب آشنا شدید، کتاب‌های دسته‌ی علم و فناوری را مرور کنید. از زیردسته‌ای که بیشتر کنجکاوتان می‌کند شروع کنید و نسخه‌ی چاپی کتاب مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. جهان پر از چیزهایی است که هنوز نمی‌دانیم، و همین دانستنی‌ها را جذاب می‌کند.