پرش به محتوای صفحه

شهرسازی

در این دسته کتاب‌های شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری گرد آمده است؛ منابعی درباره نظریه، طراحی و مدیریت شهر برای دانشجویان، پژوهشگران و مدیران شهری.
کتاب‌های این دسته۱۴۴ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب شالوده آمایش سرزمین

مجید مخدوم

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۴۵۰٬۰۰۰۱٬۳۷۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب شهرسازی معاصر ایران

دانشگاه تهران

۵٪۳۹۷٬۰۰۰۳۷۷٬۱۵۰تومان
جلد کتاب فرایند برنامه‌ریزی مسکن

محمدمهدی عزیزی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۲۲۰٬۰۰۰۱٬۱۵۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای

سر پیتر هال

ترجمه‌ی احمد پوراحمد، محمد حاجیان حسین‌آبادی، امیررضا خاوریان گرمسیر، زهرا مرادی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۹۰۰٬۰۰۰۱٬۸۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه جغرافیا و برنامه ریزی شهری؛ جلد اول و دوم (کتاب جامع دکتری)
۱۰٪۴٬۱۰۰٬۰۰۰۳٬۶۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ساختن شهرهای مردم پسند ( (ارتقای محیط عمومی در شهرهای کوچک و بزرگ)

فرانسیس تیبالدز

ترجمه‌ی مروارید قاسمی اصفهانی

روزنه

۲۰٪۶۱۵٬۰۰۰۴۹۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تئوری واحد همسایگی (در طراحی فضای شهری)

فرشاد حاتمی برق

ترجمه‌ی رضا پور غفاری

کوهسار

۲۰٪۱٬۳۸۰٬۰۰۰۱٬۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کاربری زمین در برنامه ریزی منطقه ای
۲۰٪۱۹۵٬۰۰۰۱۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مفهوم آمایش سرزمین در برنامه ریزی توسعه
۲۰٪۱۲۵٬۰۰۰۱۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب استخدامی جغرافیای شهری ، بخشی

سمیرا بخشی

پخش کتاب ایران فرهنگ((سامان سنجش)

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب برنامه ریزی شهری و منطقه ای رویکرد سیستمی،مک لالین،فرح حبیب،علوم تحقیقات

جی.برایان مک لالین

ترجمه‌ی فرح حبیب

دانشگاه آزاد (واحد علوم تحقیقات)، تهران

۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شهرهای هوشمند ، گردشگری پایدار ، هم افزایی فناوری و توسعه شهری ، یزدلی ، د.یزد
۵٪۵۴۴٬۰۰۰۵۱۶٬۸۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه مقالات مدیریت و برنامه ریزی شهری ، صالحی امیری ، تحقیقات استراتژیک
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب برنامه ریزی مسکن پایدار ، حاتمی نژاد ، پاپلی

حسین حاتمی‌نژاد، مهلا طایفی نصرآبادی

پاپلی، مشهد

۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نشریه گ-748:پهنه بندی سیلاب جاده ها،مسکن شهرسازی

حسین صمدی بروجنی

مرکز تحقیقات راه، تهران، مسکن و شهرسازی

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تجهیز،نوسازی ویکپارچه سازی اراضی شالیزاری،کوتنایی،جهادکشاورزی

نوراله جلالی کوتنایی

علمی کاربردی جهاد کشاورزی، تهران

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکنیک ها و روشهای طراحی شهری،ماتین،بهمنش،کنکاش اصفهان
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نشریه ک-616:شش دهه برنامه ریزی مسکن در ایران(1327-1387)،عبدی،مسکن و شهرسازی

محمدعلی عبدی - سیما مهدیزادگان - فرزانه

مرکز تحقیقات راه، تهران، مسکن و شهرسازی

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تعاریف و مفاهیم تخصصی برنامه ریزی شهری و منطقه ای ، حاتمی نژاد ، پاپلی
۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرهنگ واژگان تخصصی برنامه ریزی شهری و منطقه ای ، حاتمی نژاد ، پاپلی
۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روش ها و تکنیک های آمایش سرزمین و برنامه ریزی منطقه ای ، ایرانخواهی

سیدعلی جوزی، مهدی ایرانخواهی، فاطمه کاظمی مقدم

حفاظت محیط زیست، تهران

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شکوفایی شهری ، علیزاده ، پاپلی

برنامه اسکان سازمان ملل متحد

ترجمه‌ی فرهاد علیزاده افشار، فروغ خزاعی نژاد

پاپلی، مشهد

۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شهرسازی معاصر؛از نخستین سرچشمه ها تا منشور آتن،اعتضادی،مرکزنشر

واتسلاف اوستروفسکی

ترجمه‌ی لادن اعتضادی

مرکزنشردانشگاهی، تهران

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شهر و روح شهر در جوامع از هم گسسته،اسکات،طبیبیان،د.تهران

اسکات ا.بولنز

ترجمه‌ی منوچهر طبیبیان

دانشگاه تهران

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب برنامه ریزی شهری و منطقه ای با مردم ، حسینی
۲۰٪۱۰۰٬۰۰۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کاربرد پدافند غیرعامل در برنامه ریزی شهری با تاکید بر کاربری ، رضایی ، د.یزد
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب توسعه پایدار و رشد شهری سن پترزبورگ Sustainable development saint petersburg
۵٪۶۰۵٬۰۰۰۵۷۴٬۷۵۰تومان
جلد کتاب خلاصه مطالب 42 کتاب برنامه ریزی شهری و منطقه ای
۵٪۲٬۱۵۰٬۰۰۰۲٬۰۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب شهرهای پایدار و تاب آور Resilient Sustainable Cities
۵٪۱٬۷۹۰٬۰۰۰۱٬۷۰۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب نشریه فناوری های نوین فناورد : شهرهای هوشمند (سال سوم شماره پنجم )
۱۲٪۷۰۵٬۰۰۰۶۲۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب برنامه‌ریزی منطقه‌ای، مبانی و نظریه‌ها

حسن احمدی، رامین رضایی‌شهابی

دانشگاه گیلان

۱۲٪۱٬۷۲۰٬۰۰۰۱٬۵۱۳٬۶۰۰تومان
جلد کتاب مبانی برنامه ریزی حمل و نقل یکپارچه شهری و منطقه‌ای

صابر محمد‌پور، سارا امیری

دانشگاه گیلان

۱۲٪۱٬۰۹۰٬۰۰۰۹۵۹٬۲۰۰تومان
جلد کتاب واکاوی مولفه‌های شهر اسلامی در طرح‌های شهری

حسین حاتمی‌نژاد، مجید یاسوری، مریم سجودی

دانشگاه گیلان

۱۲٪۱٬۲۶۵٬۰۰۰۱٬۱۱۳٬۲۰۰تومان
جلد کتاب شهرها و سیلاب: راهنمای مدیریت یکپارچه ریسک سیلاب شهری برای قرن بیست و یکم

آبهاس‌کومار جها، رابین بلاک، جسیکا لاموند

ترجمه‌ی حجت کرمی، صبا سوری، نسیم سوری، حمیدرضا باباعلی

دانشگاه سمنان

۱۲٪۲٬۸۳۰٬۰۰۰۲٬۴۹۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب هنر شهرسازی

دانشگاه گیلان

۱۲٪۱٬۷۵۵٬۰۰۰۱٬۵۴۴٬۴۰۰تومان
جلد کتاب شهرسازی معاصر ایران 1342 - 1392

سیدمحمدعلی کامروا

دانشگاه تهران

۱۲٪۹۵۵٬۰۰۰۸۴۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب طراحی تفرجگاه‌های طبیعی

سایمون بل

ترجمه‌ی متین خواه

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آینده شهرهای چندمرکزی: تاثیر زندگی شهری، منابع زمینی، فنآوری‌های هوشمند و حمل و نقل پایدار بر تغییر شکل شهرها
۱۲٪۱٬۳۲۰٬۰۰۰۱٬۱۶۱٬۶۰۰تومان
جلد کتاب مسکن شهری و سیاست دولت‌ها

حبیب‌الله فصیحی

دانشگاه خوارزمی

۵٪۹۱۰٬۰۰۰۸۶۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب ابزارهای دیجیتال در برنامه ریزی مشارکتی

سیر کو والین، یو آنا سادسو لنن، لییسا هورلی

ترجمه‌ی احسان احمدی، محمد نورانی سعدالدین

سمت

۲٪۴۸۰٬۰۰۰۴۷۰٬۴۰۰تومان
جلد کتاب روشها و تکنیکهای آمایش سرزمین

میرنجف موسوی، عیسی ابراهیم زاده

سمت

۲٪۸۳۰٬۰۰۰۸۱۳٬۴۰۰تومان
جلد کتاب نوسازی و بهسازی شهری

محمدمنصور فلامکی

سمت

۲٪۷۴۰٬۰۰۰۷۲۵٬۲۰۰تومان
جلد کتاب مشارکت اجتماعی در برنامه ریزی و طراحی مدارس

هنری سانوف

ترجمه‌ی محمود رضا ثقفی

سمت

۵٪۴۴۰٬۰۰۰۴۱۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مکان سازی روش شناسی کاربردی درطراحی شهری

درک توماس

ترجمه‌ی مصطفی بهزادفر، ساناز فنائی، پیام محمودی کردستانی

سمت

۵٪۸۱۰٬۰۰۰۷۶۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آمایش شهری سند آمایش شهری و اسناد توسعه شهری
۵٪۴۴۰٬۰۰۰۴۱۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طراحی شهری پایدار اصولی برای عمل مقاله ای از متیو کرمونا Sustainable urban design: principles to practice
۵٪۴۱۵٬۰۰۰۳۹۴٬۲۵۰تومان
جلد کتاب شهر خلاق جلد 2 اقتصاد پایدار Creative City (Sustainable Economic) VOL NO.2

علی حسین پور، امید غریب، مصطفی اکبری مطلق، محدثه نجفی

طحان

۵٪۱٬۵۹۸٬۰۰۰۱٬۵۱۸٬۱۰۰تومان
جلد کتاب ساماندهی محور سواره پیاده در میادین شهری
۵٪۷۲۰٬۰۰۰۶۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تحلیل فضای شهری بر اساس پدافند غیرعامل

ساسان سوادکوهی فر

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۷۰٬۰۰۰۱۶۱٬۵۰۰تومان
جلد کتاب میکروکلیمای شهری (نقدفرهنگ)

اویتر ارل

ترجمه‌ی مهدی مدیری

نقد فرهنگ

۲۰٪۳۵۰٬۰۰۰۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شهرگرایی نو ظهور (برنامه‌ریزی‌و‌طراحی‌) کتابکده‌کسری

تیگران هاس، کریستر السن

ترجمه‌ی سید عبدالهادی دانشپور، رضا بصیری مژدهی

کتابکده کسری

۱۰٪۴۵۰٬۰۰۰۴۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نشریه ک-716:برنامه ریزی و طراحی فرودگاه ج1،صفارزاده،مسکن شهرسازی

غلامرضا معصومی، محمود صفارزاده، نوید ندیمی

مرکز تحقیقات راه، تهران، مسکن و شهرسازی

۵٪۵۰٬۰۰۰۴۷٬۵۰۰تومان

درباره‌ی شهرسازی

هر روز از خیابان‌هایی می‌گذرید که کسی روزی روی کاغذ کشیده است: عرض پیاده‌رو، جای پارک، فاصله‌ی ایستگاه تا خانه، درخت‌های کنار بلوار. شهرسازی همان دانشی است که پشت این تصمیم‌ها ایستاده. دسته‌ی «شهرسازی» کتاب‌جم، در شاخه‌ی هنر و معماری، کتاب‌هایی را گرد آورده که از نظریه‌ی برنامه‌ریزی شهری تا طراحی فضای شهری، مسکن، تاب‌آوری و مدیریت شهر را پوشش می‌دهند.

اگر دانشجو، پژوهشگر یا مدیر شهری هستید، یا فقط کنجکاوید بدانید شهر چگونه ساخته می‌شود، این صفحه به شما نشان می‌دهد از کجا شروع کنید، چه نوع کتابی در این دسته پیدا می‌شود و برای انتخاب چه نکته‌هایی را در نظر بگیرید.

شهرسازی چیست و چرا کتابش خواندنی است؟

شهرسازی دانش و هنر شکل‌دادن به شهرهاست. برنامه‌ریز شهری می‌پرسد شهر در بیست سال آینده چقدر جمعیت دارد و این جمعیت کجا زندگی و کار می‌کند. طراح شهری می‌پرسد یک میدان یا خیابان چه حسی به آدم‌ها می‌دهد. مدیر شهری می‌پرسد این طرح‌ها با چه بودجه و قانونی اجرا می‌شود. هر سه پرسش در کتاب‌های این دسته حضور دارند.

خوبی کتاب‌های شهرسازی این است که موضوع‌شان به زندگی همه‌ی ما گره خورده است. کسی که ترافیک، هوای آلوده، گرانی مسکن یا کمبود فضای سبز را تجربه کرده، وقتی درباره‌ی ریشه‌ی آن‌ها می‌خواند، تازه می‌فهمد چرا این مشکل‌ها به این شکل پیش آمده‌اند. برای همین بسیاری از خواننده‌های این کتاب‌ها دانشجوی رشته نیستند و فقط شهروندانی هستند که می‌خواهند شهر خودشان را بهتر بفهمند.

چه کسانی سراغ کتاب شهرسازی می‌روند؟

  • دانشجوی شهرسازی و معماری: کتاب درسی، نظریه و تاریخ شهر می‌خواهد.
  • دانشجوی جغرافیا و علوم اجتماعی: دنبال نگاه شهری به مسائل جامعه است.
  • مدیر و کارشناس شهرداری: به کتاب‌های عملی درباره‌ی طرح‌های جامع، مسکن و مدیریت نیاز دارد.
  • داوطلب آزمون کارشناسی رسمی دادگستری: برای رشته‌ی برنامه‌ریزی شهری منبع می‌جوید.
  • شهروند کنجکاو: می‌خواهد بداند چرا شهرش این‌گونه است.

هر گروه به کتاب متفاوتی نیاز دارد. یک دانشجوی سال اول با یک کتاب تخصصی درباره‌ی طرح‌های جامع کاری از پیش نمی‌برد و یک مدیر باتجربه هم از کتاب مقدماتی چیز تازه‌ای یاد نمی‌گیرد. پس اول جایگاه خودتان را مشخص کنید.

نقشه‌ی موضوع‌ها: در قفسه‌ی شهرسازی چه پیدا می‌شود؟

برای اینکه در میان عنوان‌ها گم نشوید، آن‌ها را در چند گروه ببینید.

تاریخ و نظریه‌ی شهر

شهر امروز محصول قرن‌ها تجربه است. کتابی مثل «شهرسازی معاصر (از نخستین سرچشمه ها تا منشور آتن)» از نامش پیداست که مسیر شکل‌گیری اندیشه‌ی شهرسازی مدرن را دنبال می‌کند. چنین کتاب‌هایی نشان می‌دهند که بسیاری از ایده‌های امروزی، مثل تفکیک کاربری‌ها، ریشه‌ای تاریخی دارند و هر ایده در زمان خودش به مشکلی جواب می‌داده است.

برنامه‌ریزی و طراحی شهری

عنوان‌هایی مثل «شهرگرایی نو ظهور (برنامه‌ریزی و طراحی)» و «از شار تا شهر» به شیوه‌ی ساختن محله و شهر می‌پردازند. اینجا بحث از مقیاس است: از یک بلوک تا یک منطقه. اگر دنبال درک اصول طراحی محله هستید، این گروه برای شماست.

مسکن و توسعه‌ی پایدار

خانه مهم‌ترین بخش زندگی شهری است. «توسعه مسکن همساز با توسعه پایدار» نمونه‌ای از کتاب‌هایی است که رابطه‌ی مسکن با محیط زیست و اقتصاد را بررسی می‌کند. برای کسانی که به سیاست‌گذاری مسکن علاقه دارند، این گروه اهمیت ویژه‌ای دارد.

تاب‌آوری و آینده‌ی شهرها

شهرها با تغییر اقلیم، کمبود انرژی و رشد جمعیت روبه‌رو هستند. «شهرهای تاب‌آور: پاسخی در برابر اوج نفت و تغییرات اقلیمی» و «شهرهای آینده» از این نگرانی‌ها حرف می‌زنند. این گروه بیشتر برای کسانی جذاب است که می‌خواهند بدانند شهرها در دهه‌های پیش رو چه شکلی خواهند داشت.

شهرنگاری و مطالعه‌ی فضاهای شهری

بعضی کتاب‌ها شهر را مثل یک متن می‌خوانند. عنوان «در محضر توپخانه؛ خود شهرنگاری در مطالعه فضاهای شهری» از این نگاه خبر می‌دهد: پژوهشگر خودش وارد میدان می‌شود و فضا را از نزدیک توصیف می‌کند. چنین کتاب‌هایی برای کسانی که به روش پژوهش کیفی علاقه دارند جالب است.

شهرسازی و معماری: دو رشته‌ی همسایه

خیلی‌ها معماری و شهرسازی را یکی می‌گیرند. تفاوت‌شان بیشتر در مقیاس است. معمار روی ساختمان کار می‌کند و شهرساز روی مجموعه‌ی ساختمان‌ها، خیابان‌ها و فضاهای بین آن‌ها. اما این دو به هم وابسته‌اند: ساختمان خوب در شهر بد کم‌اثر می‌شود و شهر خوب بدون ساختمان‌های درست شکل نمی‌گیرد.

اگر بیشتر به کالبد ساختمان علاقه دارید، دسته‌ی معماری را هم ببینید. اگر می‌خواهید زمینه‌ی گسترده‌تر هنر و معماری را بشناسید، به صفحه‌ی هنر و معماری سر بزنید. این دو دسته کنار کتاب‌های شهرسازی، تصویر کامل‌تری از محیط ساخته‌شده می‌دهند.

چند کتاب نمونه و آنچه از عنوان‌شان برمی‌آید

در ادامه چند عنوان را فقط بر پایه‌ی نام‌شان معرفی می‌کنیم. مشخصات کامل هر کتاب در صفحه‌ی خودش آمده است.

  • «شهرسازی معاصر (از نخستین سرچشمه ها تا منشور آتن)»: مسیر تاریخی اندیشه‌ی شهرسازی مدرن.
  • «شهرهای تاب‌آور: پاسخی در برابر اوج نفت و تغییرات اقلیمی»: درباره‌ی مقاوم‌سازی شهرها در برابر بحران‌ها.
  • «توسعه مسکن همساز با توسعه پایدار»: پیوند مسکن و پایداری.
  • «شهرگرایی نو ظهور (برنامه‌ریزی و طراحی)»: رویکردی برای ساختن محله‌های تازه.
  • «101 قانون بنیادی (شهر و ساختمان)»: مجموعه‌ای از اصول کوتاه برای شهر و ساختمان.
  • «آزمون‌های کارشناس رسمی دادگستری رشته برنامه ریزی شهری»: برای داوطلبان آزمون کارشناسی رسمی.
  • «از شار تا شهر»: عنوانی که به مسیر تحول شهر اشاره می‌کند.

هرگز کتاب را فقط از روی نام انتخاب نکنید. صفحه‌ی کتاب را باز کنید، ناشر و سال انتشار را بخوانید و مطمئن شوید موضوع با نیازتان هماهنگ است.

مسیر مطالعه برای کسی که تازه به شهرسازی علاقه‌مند شده

اگر هیچ پیشینه‌ای ندارید، چند مرحله‌ی ساده کمک می‌کند.

  1. یک کتاب مقدماتی درباره‌ی مفاهیم اصلی شهر بخوانید: شهر چیست، از چه اجزایی ساخته می‌شود.
  2. سراغ تاریخ شهرسازی بروید تا بفهمید ایده‌ها از کجا آمده‌اند.
  3. یک کتاب درباره‌ی طراحی محله و فضای شهری بخوانید و همزمان در شهر خودتان قدم بزنید.
  4. موضوع مورد علاقه‌تان را انتخاب کنید: مسکن، حمل‌ونقل، محیط زیست یا میراث.
  5. در پایان سراغ کتاب‌های تخصصی‌تر مثل سیاست‌گذاری و مدیریت شهری بروید.

نکته‌ی جالب شهرسازی این است که هر بار از خانه بیرون می‌روید، می‌توانید آنچه خوانده‌اید را در واقعیت ببینید. یک کتاب را با یک پیاده‌روی همراه کنید؛ خیلی چیزها جا می‌افتد.

نکته‌هایی برای انتخاب کتاب شهرسازی

هدف را روشن کنید

کتاب درسی، کتاب پژوهشی و کتاب عمومی سه چیز متفاوت‌اند. کتاب درسی ساختار منظم دارد. کتاب پژوهشی یک مسئله را عمیق می‌شکافد. کتاب عمومی روان و گاهی داستان‌وار است. پیش از خرید تصمیم بگیرید چه می‌خواهید.

به بستر محلی توجه کنید

شهرسازی چیزی نیست که همه‌جا یکسان باشد. طرحی که برای یک شهر اروپایی جواب می‌دهد، لزوما برای یک شهر ایرانی مناسب نیست. کتاب‌هایی که به مسائل شهرهای خود ما، مثل طرح‌های جامع و توسعه‌ی شهری در ایران، می‌پردازند برای بحث‌های داخلی مفیدترند. عنوانی مثل «یک غفلت و دو سوءتفاهم (در زمینه طرح های جامع شهری و منطقه ای)» از همین نگاه می‌آید.

سال انتشار مهم است

قانون‌ها و رویکردها در این رشته زود تغییر می‌کنند. کتابی که چند دهه پیش نوشته شده در بحث تاریخ و نظریه هنوز ارزش دارد، اما برای مسائل تازه مثل تغییر اقلیم یا شهر هوشمند باید سراغ کتاب‌های تازه‌تر رفت.

تصویر و نقشه را نادیده نگیرید

کتاب شهرسازی بدون نقشه و تصویر مثل کتاب آشپزی بدون عکس است. اگر کتابی درباره‌ی طراحی شهری می‌خرید، ببینید تصویر و نمودار دارد یا نه. صفحه‌ی کتاب مشخصات چاپ را نشان می‌دهد.

واژه‌نامه‌ی کوتاه: اصطلاح‌هایی که زیاد می‌شنوید

کتاب‌های این دسته پر از واژه‌هایی هستند که در گفت‌وگوی روزمره هم شنیده می‌شوند، اما معنای دقیق‌شان کمتر روشن است. اگر این‌ها را بدانید، خواندن کتاب‌ها راحت‌تر می‌شود.

کاربری زمین

یعنی هر قطعه‌ی زمین برای چه کاری در نظر گرفته شده است: مسکونی، تجاری، اداری، فضای سبز یا آموزشی. بسیاری از بحث‌های شهری از همین‌جا شروع می‌شود، چون تغییر کاربری یک زمین می‌تواند زندگی یک محله را عوض کند.

طرح جامع

طرحی بلندمدت که مسیر رشد شهر را در سال‌های آینده مشخص می‌کند: کجا ساخته شود، کجا حفظ شود، خیابان‌ها از کجا بگذرند. کتاب‌هایی که درباره‌ی طرح‌های جامع نوشته شده‌اند، معمولا نقد و بررسی این تجربه‌ها را هم دارند.

تراکم

یعنی در هر بخش از شهر چه مقدار ساختمان و جمعیت جمع شده است. تراکم زیاد به معنای بد یا خوب بودن نیست؛ آنچه مهم است رابطه‌ی آن با خدمات و فضای عمومی است.

بافت فرسوده

بخش‌هایی از شهر که ساختمان‌ها و شبکه‌ی معابرشان کهنه و ناکارآمد شده است. بازسازی این بافت‌ها یکی از موضوع‌های همیشگی مدیریت شهری است و در کتاب‌های نوزایی و بهسازی شهری به آن پرداخته می‌شود. عنوانی مثل «کدام نوزایی شهری» به همین دغدغه اشاره می‌کند.

فضای عمومی

خیابان، میدان، پارک و هر جایی که همه‌ی شهروندان می‌توانند بدون هزینه از آن استفاده کنند. بسیاری از نظریه‌پردازان می‌گویند کیفیت یک شهر را از کیفیت فضاهای عمومی‌اش می‌شود فهمید.

حمل‌ونقل عمومی

اتوبوس، مترو و هر وسیله‌ای که به جای ماشین شخصی مردم را جابه‌جا می‌کند. رابطه‌ی حمل‌ونقل و شکل شهر از موضوع‌های اصلی این رشته است، چون جای ایستگاه‌ها به شکل محله‌ها و قیمت زمین اثر می‌گذارد.

خواندن شهر با پاهایتان: چند تمرین ساده

یکی از لذت‌های کتاب‌های این رشته این است که می‌توانید آنچه می‌خوانید را بیرون از خانه امتحان کنید. این چند تمرین را انجام دهید تا کتاب برایتان زنده شود.

  1. پیاده‌روی ده دقیقه‌ای: از خانه‌تان شروع کنید و ببینید در ده دقیقه پیاده‌روی به چه چیزهایی دسترسی دارید: نانوایی، داروخانه، پارک، ایستگاه. هر چه بیشتر باشد، محله‌ی شما «زنده‌تر» است.
  2. شمردن نیمکت‌ها: در یک خیابان بشمارید چند جای نشستن هست. کسی که از سر کار خسته برمی‌گردد یا سالمندی که راه می‌رود به همین نیمکت‌ها نیاز دارد.
  3. نگاه به لبه‌ی ساختمان‌ها: ببینید طبقه‌ی همکف ساختمان‌ها مغازه و پنجره دارد یا دیوار خالی. طبقه‌ی همکف زنده، خیابان را امن‌تر و دلپذیرتر می‌کند.
  4. مسیر کودک: از خودتان بپرسید یک کودک هشت‌ساله می‌تواند تنها از خانه تا مدرسه برود؟ اگر جواب نه است، مشکل کجاست: عرض پیاده‌رو، عبور از خیابان یا ترافیک؟
  5. نگاه به سایه: در تابستان کجای خیابان سایه دارد؟ درخت و سایبان چقدر کمک می‌کنند؟

این تمرین‌ها شما را با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌کنند که کتاب‌های شهرسازی هم درباره‌شان حرف می‌زنند. بعد از چند بار امتحان، مفهوم‌هایی مثل «مقیاس انسانی» یا «کیفیت فضای شهری» دیگر انتزاعی نیستند.

ادبیات شهر: وقتی پژوهشگر خودش وارد میدان می‌شود

همه‌ی کتاب‌های این حوزه نقشه و جدول نیستند. بعضی به شیوه‌ای نزدیک به روایت و مشاهده نوشته می‌شوند. پژوهشگر ماه‌ها در یک محله یا خیابان رفت‌وآمد می‌کند، با مردم حرف می‌زند، عکس می‌گیرد و یادداشت برمی‌دارد. حاصل کار، متنی است که حس زندگی واقعی دارد.

مثلا عنوانی مثل «در محضر توپخانه؛ خود شهرنگاری در مطالعه فضاهای شهری» از یک میدان مشخص در شهر و نگاه شخصی نویسنده به آن خبر می‌دهد. چنین کتاب‌هایی برای کسانی که به نوشتن، پژوهش کیفی یا تاریخ محله‌ها علاقه دارند، جذابیت ویژه‌ای دارند و خواندنشان از کتاب‌های خشک درسی راحت‌تر است.

اگر هنوز با رشته آشنا نیستید، همین کتاب‌های روایی می‌توانند دری به دنیای شهر باشند. بعد از آن کتاب‌های نظری را با انگیزه‌ی بیشتری می‌خوانید، چون می‌دانید پشت هر مفهوم، مردمی هستند که زندگی می‌کنند.

شهرسازی برای مدیر، کارشناس و شهروند فعال

شهر فقط کار متخصص‌ها نیست. تصمیم‌های شهری اغلب با مشارکت شهروندان گرفته می‌شود و هر کسی که در یک شورای محلی، انجمن ساکنان یا سازمان مردم‌نهاد فعالیت می‌کند، باید بتواند حرف‌های کارشناسی را بفهمد و درباره‌شان نظر بدهد.

برای این گروه، کتاب‌هایی که اصول شهر و ساختمان را به زبان ساده می‌گویند مفیدند. عنوانی مثل «101 قانون بنیادی (شهر و ساختمان)» از قالب فهرست‌وار خبر می‌دهد که مطالعه‌ی سریع را آسان می‌کند. چنین کتاب‌هایی به درد کسی می‌خورند که وقت کم دارد و می‌خواهد مفهوم‌های کلیدی را یکجا ببیند.

مدیران شهری و کارشناسان هم می‌توانند از کتاب‌هایی که سیاست‌های توسعه را نقد می‌کنند سود ببرند. دیدن تجربه‌ی موفق و ناموفق دیگران، از اشتباه‌های تکراری جلوگیری می‌کند. یادتان باشد که تصمیم واقعی شهری همیشه به بررسی میدانی، قانون و مشاوره‌ی متخصص نیاز دارد و کتاب فقط یک منبع کمکی است.

شهرسازی و مسئله‌ی مسکن

مسکن یکی از داغ‌ترین موضوع‌های شهری در همه‌ی دنیاست و در ایران هم دغدغه‌ی بسیاری از خانواده‌هاست. کتاب‌هایی که درباره‌ی مسکن نوشته می‌شوند فقط به ساختن خانه نمی‌پردازند. آن‌ها می‌پرسند: زمین چگونه توزیع می‌شود؟ چه کسانی می‌توانند خانه بخرند؟ سیاست‌های حمایتی چه نتیجه‌ای داشته‌اند؟ محله‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟

اگر می‌خواهید بفهمید چرا مسکن در شهرها این‌طور است، کتاب‌هایی مثل «توسعه مسکن همساز با توسعه پایدار» می‌توانند نقطه‌ی شروع باشند. البته باید به یاد داشت که هیچ کتابی همه‌ی جواب‌ها را ندارد. بهتر است چند کتاب با نگاه‌های مختلف بخوانید و خودتان نتیجه بگیرید.

شهرسازی و آینده: تاب‌آوری، اقلیم و انرژی

در دهه‌های اخیر یک پرسش تازه به شهرسازی اضافه شده است: شهرها چگونه در برابر بحران‌ها پایدار بمانند؟ بحران می‌تواند تغییر اقلیم، کمبود آب، گران شدن انرژی یا زلزله باشد. به این توانایی «تاب‌آوری» می‌گویند.

کتاب‌هایی مثل «شهرهای تاب‌آور: پاسخی در برابر اوج نفت و تغییرات اقلیمی» به همین دغدغه پاسخ می‌دهند. این موضوع فقط دانشجو را درگیر نمی‌کند. هر کسی که در شهر زندگی می‌کند، از سیاست‌های انرژی و آب تا فضای سبز، اثر آن را حس می‌کند.

در همین حوزه بحث‌هایی درباره‌ی شهر و طبیعت هم مطرح است: چرا درخت و پارک فقط تزئین نیستند، چگونه فضای سبز به سلامت روان کمک می‌کند، و چطور می‌شود در ساختمان‌ها و خیابان‌ها به طبیعت جا داد. این پرسش‌ها هر روز بیشتر اهمیت پیدا می‌کنند و کتاب‌های تازه‌ی این دسته می‌توانند شما را با پاسخ‌های امروزی آشنا کنند.

شهرسازی برای داوطلب آزمون کارشناسی رسمی

یکی از گروه‌هایی که سراغ این دسته می‌آید، داوطلبان آزمون کارشناسی رسمی دادگستری در رشته‌ی برنامه‌ریزی شهری‌اند. کارشناس رسمی کسی است که در پرونده‌های قضایی نظر فنی می‌دهد. برای این رشته، دانستن قانون‌های شهری، ضوابط ساخت‌وساز و مبانی برنامه‌ریزی لازم است.

اگر داوطلب هستید، این نکته‌ها را فراموش نکنید:

  • سرفصل رسمی آزمون را کنار دست بگذارید و بر اساس آن مطالعه کنید.
  • کتاب آزمونی مثل «آزمون‌های کارشناس رسمی دادگستری رشته برنامه ریزی شهری» برای مرور و سنجش خوب است، اما برای یادگیری پایه کافی نیست.
  • قوانین و ضوابط را از منبع رسمی و به‌روز بخوانید.
  • مطالعه را زودتر شروع کنید و آن را به چند ماه تقسیم کنید.

چگونه یک کتاب شهرسازی را بخوانیم که به کار بیاید؟

کتاب‌های این رشته گاهی حجیم‌اند و پر از مفهوم. اگر از اول تا آخر بی‌هدف بخوانید، خسته می‌شوید. چند عادت ساده کمک می‌کند.

اول فهرست و مقدمه را ببینید

مقدمه‌ی کتاب معمولا می‌گوید نویسنده چه پرسشی دارد و به کجا می‌رسد. فهرست هم نقشه‌ی راه است. با یک نگاه سریع به این دو، می‌دانید کدام فصل‌ها به کارتان می‌آید و کدام را می‌توانید بعدا بخوانید.

تصویرها را جدی بگیرید

نقشه، نمودار و عکس در کتاب‌های این رشته تزئین نیستند؛ بخشی از استدلال‌اند. زیرنویس هر تصویر را بخوانید و ببینید نویسنده چه چیزی را می‌خواهد نشان بدهد.

مفهوم‌ها را با شهر خودتان بسنجید

هر بار به نظریه‌ای رسیدید، بپرسید در شهر ما هم همین‌طور است؟ اگر جواب نه بود، دلیلش چیست؟ این پرسش شما را از مصرف‌کننده‌ی صرف به یک خواننده‌ی فعال تبدیل می‌کند.

یادداشت‌برداری کنید

در حاشیه‌ی کتاب یا در یک دفتر جدا، مفهوم‌های تازه را با کلمه‌های خودتان بنویسید. کسی که بتواند یک نظریه را در دو جمله برای دوستش توضیح بدهد، آن را فهمیده است.

با یک هم‌صحبت بحث کنید

شهرسازی موضوعی است که همه درباره‌اش نظر دارند. با یک دوست یا هم‌کلاسی درباره‌ی آنچه خوانده‌اید حرف بزنید. مخالفت او شما را وادار می‌کند استدلال‌تان را دقیق‌تر کنید.

اشتباه‌های رایج هنگام خرید

  1. خرید کتاب فقط به خاطر جلد جذاب: در این رشته، محتوا مهم‌تر از ظاهر است.
  2. نگرفتن ویراست جدید: در بحث‌های قانونی و ضوابط، منبع قدیمی می‌تواند گمراه کند.
  3. یکی گرفتن شهرسازی و معماری: اگر کتاب معماری می‌خواهید، دسته‌ی معماری را ببینید.
  4. انتظار جواب قطعی: شهرسازی رشته‌ای پر از بحث و نظر است و یک کتاب همه‌ی نظرها را نمی‌گوید.
  5. بی‌توجهی به زمینه‌ی محلی: کتابی که برای شهر دیگری نوشته شده باید با احتیاط به مسائل ایران تعمیم داده شود.

کتاب‌هایی که کنار شهرسازی می‌ایستند

شهر با هنر و طراحی هم پیوند دارد. اگر به جنبه‌ی زیبایی‌شناختی و فرهنگی علاقه دارید، هنر اسلامی و ارتباط تصویری (گرافیک) را ببینید. اولی با الگوهای سنتی شهر و ساختمان‌های ایرانی گره دارد و دومی با علامت‌ها، نقشه‌ها و نشانه‌های شهری. اگر هم از منظر گسترده‌تر می‌خواهید بنگرید، به دسته‌ی مادر یعنی هنر و معماری برگردید.

خرید آنلاین کتاب شهرسازی

کتاب‌های تخصصی شهرسازی معمولا در همه‌ی کتاب‌فروشی‌های محلی پیدا نمی‌شوند. بسیاری از آن‌ها با شمارگان کم منتشر می‌شوند و بعضی هم مجموعه‌ای از چند شماره‌اند. خرید آنلاین به شما کمک می‌کند بدون گشتن در قفسه‌ها، عنوان مورد نظرتان را پیدا کنید.

در کتاب‌جم نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. پیش از سفارش به ناشر، سال چاپ و تعداد جلد یا شماره توجه کنید، چون بعضی کتاب‌ها بخشی از یک مجموعه‌ی شماره‌دارند.

پرسش‌های پرتکرار

برای شروع، کدام کتاب شهرسازی مناسب است؟

یک کتاب مقدماتی درباره‌ی مفاهیم شهر یا تاریخ شهرسازی. عنوان‌هایی که از «معاصر»، «مبانی» یا «درآمد» حرف می‌زنند معمولا آغاز خوبی‌اند. سپس می‌توانید به سراغ موضوع‌های تخصصی‌تر بروید.

فرق برنامه‌ریزی شهری و طراحی شهری چیست؟

برنامه‌ریزی شهری به تصمیم‌های کلان می‌پردازد: کاربری زمین، جمعیت، حمل‌ونقل و خدمات. طراحی شهری به شکل و حس فضاهای مشخص می‌پردازد: خیابان، میدان و محله. هر دو بخشی از شهرسازی‌اند و کتاب‌هایشان در این دسته کنار هم آمده است.

آیا کتاب شهرسازی برای غیرمتخصص هم مناسب است؟

بله، به شرط انتخاب درست. کتاب‌هایی که درباره‌ی آینده‌ی شهرها، تاب‌آوری یا تجربه‌ی زندگی شهری‌اند، برای خواننده‌ی عادی هم قابل فهم‌اند. کتاب‌های درسی و آزمونی بیشتر به درد دانشجو می‌خورند.

کتاب‌های این دسته به فارسی هستند؟

بیشتر آن‌ها به فارسی‌اند، اما بعضی عنوان‌ها ممکن است اصطلاح یا نام خارجی داشته باشند. زبان کتاب در صفحه‌ی خودش مشخص است.

چگونه بفهمم کتاب مناسب سطح من است؟

عنوان و توضیح صفحه را بخوانید. اگر از واژه‌هایی مثل «مقدماتی»، «درآمدی» یا «مبانی» استفاده شده، معمولا برای شروع مناسب است. اگر «پژوهش» یا «تحلیل» در عنوان دیدید، کتاب برای مرحله‌ی بعد است.

چرا بعضی کتاب‌ها شماره دارند؟

چون بخشی از یک مجموعه هستند. مثلا سری کتاب‌هایی درباره‌ی فناوری‌های آینده در معماری و شهرسازی که هر شماره موضوعی جدا دارد. پیش از خرید ببینید که کدام شماره با نیازتان می‌خواند.

آیا کتاب می‌تواند جای مشاوره‌ی تخصصی را بگیرد؟

خیر. اگر پروژه‌ی واقعی دارید، مثل طرح شهری یا ساخت‌وساز، باید با مشاور و مهندس متخصص و مراجع قانونی کار کنید. کتاب به شما دانش عمومی می‌دهد و جای متخصص را نمی‌گیرد.

جمع‌بندی: شهر را بهتر ببینید

شهرسازی مثل عینکی است که وقتی می‌زنید، خیابان و محله را جور دیگری می‌بینید. هر کتاب این دسته یک زاویه‌ی تازه می‌دهد: تاریخ، طراحی، مسکن، تاب‌آوری یا مدیریت. کافی است هدفتان را بدانید و از یک کتاب مقدماتی شروع کنید.

حالا می‌توانید کتاب‌های همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.