پرش به محتوای صفحه
مترجم

علی‌اصغر حداد

۲۳ ترجمه در کتاب‌جم

علی‌اصغر حداد مترجم باسابقه ادبیات آلمانی‌زبان است که آثاری از کافکا، توماس مان، آلفرد دوبلین، روبرت والزر و ینی ارپنبک را مستقیم از آلمانی به فارسی آورده است. ترجمه‌هایش با دقت و وفاداری به لحن هر نویسنده شناخته می‌شود و برای هر خواننده جدی رمان خارجی، دروازه‌ای مطمئن به ادبیات آلمانی است.

چینشجدیدترین
جلد کتاب جشن برای بوریس

توماس برنهارت

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

کتاب فانوس

۲٪۱۲۰٬۰۰۰۱۱۷٬۶۰۰تومان
جلد کتاب پژوهش‌ های یک سگ (خوب)

فرانتس کافکا، آرون شوستر، راینر نکگه

ترجمه‌ی مهدی حبیب‌زاده، علی‌اصغر حداد

خوب

۲۰٪۴۳۰٬۰۰۰۳۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب برلین، الکساندرپلاتس

ی آلفرد دوبلین

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

لاهیتا

۱۰٪۱٬۸۰۰٬۰۰۰۱٬۶۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لوته در وایمار

توماس مان

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

لاهیتا

۱۰٪۱٬۵۴۰٬۰۰۰۱٬۳۸۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نگاه آدینه

یروآند آبراهامیان

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

نگاه

۲۰٪۱۴۰٬۰۰۰۱۱۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دستیار

روبرت والزر

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

نیلوفر

۲۰٪۲۷۵٬۰۰۰۲۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ادبیات و انقلاب

یورگن روله

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

نیلوفر

۲۰٪۱٬۲۵۰٬۰۰۰۱٬۰۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بازی در سپیده‌دم و رویا

آرتور شنیتسلر

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

نیلوفر

۲۰٪۳۸۵٬۰۰۰۳۰۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه‌ی نامرئی

پتر هاندکه، اشتفان تسوایگ، توماس مان، راینر ماریا ریلکه، فریدریش دورنمات، ماکس فریش، گونتر گراس، روبرت موزیل

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۱٬۰۰۰٬۰۰۰۸۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب امریکا

فرانتس کافکا

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۷۳۰٬۰۰۰۵۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رنج‌های ورتر جوان

یوهان ولفگانگ فون گوته

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

لاهیتا

۱۰٪۵۶۰٬۰۰۰۵۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان شب هزار و دوم

یوزف روت

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۶۷۰٬۰۰۰۵۳۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مردن

آرتور شنیتسلر

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۲۸۰٬۰۰۰۲۲۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خانم بئاته و پسرش

آرتور شنیتسلر

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب محاکمه

فرانتس کافکا

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۶۸۰٬۰۰۰۵۴۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه نامرئی (مجموعه ی 45 داستان کوتاه از 26 نویسنده ی آلمانی زبان)

فریدریش دورنمات

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۱٬۰۰۰٬۰۰۰۸۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مرده ها جوان می مانند

آنا زگرس

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۲٬۲۵۰٬۰۰۰۱٬۸۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بودنبروک ها (زوال یک خاندان)

توماس مان

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۲٬۶۰۰٬۰۰۰۲٬۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پزشک دهکده (گلاسه)

فرانتس کافکا

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۷۵۰٬۰۰۰۶۰۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان های کوتاه کافکا

فرانتس کافکا

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۲٬۶۰۰٬۰۰۰۲٬۰۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب وقت رفتن

یوزف وینکلر (یوزف روت)

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۳۵۰٬۰۰۰۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کاسپار

پتر هاندکه

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۲۳۰٬۰۰۰۱۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سوی دیگر

آلفرد کوبین

ترجمه‌ی علی‌اصغر حداد

ماهی

۲۰٪۶۰۰٬۰۰۰۴۸۰٬۰۰۰تومان

درباره‌ی علی‌اصغر حداد

علی‌اصغر حداد از مترجم‌های باسابقه ادبیات آلمانی‌زبان به فارسی است؛ مترجمی که خواننده جدی ادبیات معمولا نامش را کنار نام‌هایی مثل فرانتس کافکا، توماس مان، آلفرد دوبلین و روبرت والزر می‌بیند. کارنامه او بیشتر از رمان‌ها و داستان‌هایی تشکیل شده که ترجمه‌شان دشوار است و حوصله، دانش ادبی و گوش حساس می‌خواهد. در این صفحه با ترجمه‌های علی‌اصغر حداد، نویسنده‌هایی که از زبان آلمانی به فارسی آورده و ویژگی‌های ترجمه‌اش آشنا می‌شوید و می‌فهمید از کدام کتاب شروع کنید.

برای خیلی از کتاب‌خوان‌ها، دیدن نام یک مترجم روی جلد به اندازه نام نویسنده اهمیت دارد. وقتی پای ادبیات آلمانی در میان است، نام حداد چنین جایگاهی دارد. شاید اولین بار کتابی از او را به خاطر نویسنده‌اش خریده باشید، اما احتمالا کتاب بعدی را به خاطر خود مترجم انتخاب می‌کنید.

علی‌اصغر حداد کیست؟

علی‌اصغر حداد را بیش از هر چیز با ترجمه ادبیات آلمانی‌زبان می‌شناسند. او سال‌ها است که در این حوزه کار می‌کند و کتاب‌هایش در ناشرهای شناخته‌شده ادبی مثل ماهی و نیلوفر منتشر شده است. ویژگی مهم کارنامه او این است که بیشتر سراغ آثار جدی و ماندگار رفته؛ کتاب‌هایی که برای فهم ادبیات قرن بیستم اروپا اهمیت دارند و ترجمه‌شان کار هر کسی نیست.

در فضای ادبی ایران، حداد به‌عنوان مترجمی دقیق و کم‌حاشیه شناخته می‌شود. خبر زیادی از او در حاشیه‌های رسانه‌ای نمی‌شنوید و بیشتر با کارش شناخته می‌شود. همین تمرکز باعث شده فهرست ترجمه‌هایش فهرستی یکدست و قابل اعتماد باشد. اگر علاقه‌مند به ادبیات آلمانی هستید، کتاب‌های او نقشه خوبی برای ورود به این ادبیات به دست می‌دهند.

جزئیات شخصی زیادی از زندگی او در دسترس عموم نیست و ما هم ترجیح می‌دهیم فقط درباره چیزی بنویسیم که روشن است: کارنامه ترجمه‌اش. این کارنامه آن‌قدر غنی است که برای معرفی او کافی باشد.

زبان مبدأ: چرا ادبیات آلمانی؟

زبان مبدأ ترجمه‌های حداد آلمانی است. ادبیات آلمانی‌زبان، که فقط به آلمان محدود نیست و نویسنده‌های اتریشی، سوئیسی و اهل پراگ را هم در بر می‌گیرد، در قرن بیستم چند نام بسیار مهم به ادبیات جهان داد. با این حال، در ایران سهم ترجمه مستقیم از آلمانی همیشه کمتر از ترجمه از انگلیسی و فرانسوی بوده و بسیاری از آثار آلمانی‌زبان سال‌ها از زبان دوم به فارسی ترجمه می‌شدند.

ترجمه مستقیم تفاوت مهمی ایجاد می‌کند. وقتی کتابی از زبان واسطه ترجمه می‌شود، بخشی از ظرافت‌های زبان اصلی، از ریتم جمله تا بازی‌های کلامی، در مسیر از دست می‌رود. مترجمی مثل حداد که مستقیم از آلمانی کار می‌کند، این امکان را به خواننده فارسی‌زبان می‌دهد که به متن اصلی نزدیک‌تر شود. این موضوع به‌خصوص برای نویسنده‌هایی مثل کافکا یا توماس مان که زبانشان بخش مهمی از اثرشان است، اهمیت دارد.

ترجمه‌های علی‌اصغر حداد از کافکا

یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه علی‌اصغر حداد، ترجمه آثار فرانتس کافکا است. کافکا، نویسنده آلمانی‌زبان اهل پراگ، از تاثیرگذارترین نویسنده‌های قرن بیستم است و داستان‌هایش با فضای غریب، اضطراب‌آلود و در عین حال دقیق و روشن شناخته می‌شود. ترجمه کافکا یکی از سخت‌ترین کارها است، چون نثرش در ظاهر ساده و خشک است اما زیر همین سادگی لایه‌های زیادی پنهان شده است.

در کتاب‌جم عنوان «پژوهش‌های یک سگ» از ترجمه‌های حداد دیده می‌شود. این داستان از نوشته‌های کوتاه‌تر و کمتر شناخته‌شده کافکا است که در آن یک سگ، با جدیتی فیلسوفانه، درباره جهان و هم‌نوعانش تحقیق می‌کند. همین موقعیت به ظاهر خنده‌دار، تبدیل به تاملی درباره دانش، تنهایی و حدود فهم انسان می‌شود. اگر فقط «مسخ» را از کافکا خوانده‌اید، این داستان چهره دیگری از او را نشان می‌دهد.

ترجمه حداد از کافکا تلاش می‌کند همان لحن خونسرد و دقیق اصلی را حفظ کند. او جمله‌ها را بیش از اندازه آرایش نمی‌دهد و اجازه می‌دهد غرابت متن از خود ماجرا بیرون بیاید، نه از زبان پرتکلف. این وفاداری به لحن، برای کافکا که اغلب عجیب‌ترین اتفاق‌ها را با آرام‌ترین زبان روایت می‌کند، بسیار مهم است.

لوته در وایمار: علی‌اصغر حداد و توماس مان

توماس مان، برنده نوبل ادبیات، از ستون‌های ادبیات آلمانی قرن بیستم است. نثرش طولانی، پر از جمله‌های تودرتو، طنز ظریف و ارجاع‌های فرهنگی است و ترجمه‌اش صبر و دانش زیادی می‌خواهد. حداد رمان «لوته در وایمار» را به فارسی ترجمه کرده که در کتاب‌جم هم موجود است.

موضوع این رمان دیدار لوته، زنی که گفته می‌شود الهام‌بخش شخصیت زن در «رنج‌های ورتر جوان» گوته بوده، با شهر وایمار سال‌ها بعد است. توماس مان از این موقعیت تاریخی استفاده می‌کند تا درباره شهرت، نبوغ، گذشت زمان و هزینه‌ای که آدم‌های اطراف یک نابغه می‌پردازند، بنویسد. بخش‌هایی از رمان به ذهن خود گوته راه پیدا می‌کند و این بخش‌ها از معروف‌ترین قسمت‌های کتاب‌اند.

ترجمه چنین رمانی یعنی پیدا کردن صدایی فارسی برای نثری که هم کلاسیک است، هم پر از طنز پنهان. حداد در این کار سعی کرده سنگینی و شکوه نثر مان را نگه دارد، بی‌آن‌که متن فارسی برای خواننده امروز نفس‌گیر شود. «لوته در وایمار» کتاب سریعی نیست، اما برای خواننده‌ای که حوصله دارد، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی است.

برلین، الکساندرپلاتس: ترجمه‌ای جسورانه از علی‌اصغر حداد

«برلین، الکساندرپلاتس» نوشته آلفرد دوبلین یکی از رمان‌های مهم مدرنیستی آلمان است. این رمان زندگی فرانتس بیبرکوپف، مردی را که تازه از زندان آزاد شده و می‌خواهد آدم درستکاری باشد، در شلوغی برلین سال‌های بین دو جنگ جهانی دنبال می‌کند. دوبلین برای ساختن این رمان از تکه‌های روزنامه، آگهی، آواز، گزارش، گفت‌وگوهای خیابانی و صداهای شهر استفاده می‌کند و نتیجه، تصویری زنده و پرسروصدا از کلان‌شهر مدرن است.

ترجمه چنین متنی از دشوارترین کارهای ممکن است. زبان رمان پر از لهجه برلینی، زبان کوچه، شوخی، تکرار و پرش‌های ناگهانی است. علی‌اصغر حداد با ترجمه این رمان، یکی از مهم‌ترین متن‌های مدرنیستی آلمانی را در دسترس خواننده فارسی‌زبان گذاشت. اگر به رمان‌هایی علاقه دارید که شهر در آن‌ها شخصیت اصلی است، این کتاب را از دست ندهید.

این رمان در فهرست کتاب‌جم هست و می‌توانید نسخه چاپی آن را سفارش دهید. حجم کتاب زیاد است و خواندنش وقت می‌برد، اما بخشی از لذتش همین غرق شدن در دنیای پرجزئیات آن است.

دستیار: روبرت والزر به ترجمه علی‌اصغر حداد

روبرت والزر، نویسنده سوئیسی آلمانی‌زبان، از نویسنده‌هایی است که سال‌ها در سایه ماند و بعدها نویسنده‌های بزرگی مثل کافکا و دیگران او را ستودند. رمان «دستیار» از آثار شاخص او است که حداد به فارسی ترجمه کرده و در کتاب‌جم موجود است.

داستان درباره جوانی است که به‌عنوان دستیار در خانه یک مخترع و تاجر کار می‌کند؛ مردی که کسب‌وکارش آرام‌آرام رو به ورشکستگی می‌رود. والزر این ماجرا را با لحنی سبک، شاعرانه و پر از طنز ظریف روایت می‌کند. نثر او در ظاهر ساده و گاهی پرحرف است، اما زیر همین لحن، تاملی درباره کار، طبقه، خدمت و آزادی شخصی پنهان است.

ترجمه والزر چالش خاص خودش را دارد: باید لحن سبک و بازیگوش متن حفظ شود، بی‌آن‌که عمقش از دست برود. اگر کتاب‌های آرام و درون‌نگر را دوست دارید، «دستیار» را امتحان کنید.

ترجمه‌های تازه‌تر علی‌اصغر حداد: وقت رفتن

کارنامه حداد فقط به کلاسیک‌ها محدود نیست. رمان «وقت رفتن» نوشته ینی ارپنبک، نویسنده معاصر آلمانی، از ترجمه‌های او است. این رمان درباره استادی بازنشسته در برلین است که با گروهی از پناهجوهای آفریقایی آشنا می‌شود و آرام‌آرام زندگی و گذشته آن‌ها را می‌شناسد. موضوع کتاب، مهاجرت، مرز، بی‌خانمانی و معنای پذیرفتن دیگری است و پیوندی جالب بین تاریخ آلمان و بحران‌های امروز اروپا برقرار می‌کند.

حضور چنین کتابی در کارنامه حداد نشان می‌دهد که او ادبیات آلمانی امروز را هم دنبال می‌کند و فقط به آثار تثبیت‌شده قرن گذشته بسنده نکرده است. برای خواننده فارسی‌زبان هم این کتاب پنجره‌ای به دغدغه‌های ادبیات معاصر اروپا است.

داستان شب هزار و دوم و دیگر ترجمه‌های علی‌اصغر حداد

«داستان شب هزار و دوم» هم از ترجمه‌های حداد است که در کتاب‌جم دیده می‌شود. این رمان از یوزف روت، نویسنده اتریشی، است و حال و هوای پایان دوره امپراتوری اتریش و مجارستان را دارد؛ دنیایی که روت در بسیاری از آثارش با حسرت و طنز به آن برمی‌گردد. عنوان کتاب با اشاره به هزار و یک شب، خبر از قصه‌ای می‌دهد که مرز خیال و واقعیت در آن کمرنگ است.

عنوان‌های دیگری مثل «سه اکسیر» و «ادبیات و انقلاب» هم در فهرست ترجمه‌های او در کتاب‌جم هست. کتاب دوم، همان‌طور که از عنوانش پیدا است، در حوزه نقد و نظریه ادبی جا می‌گیرد و نشان می‌دهد علاقه حداد فقط به داستان محدود نیست. برای آشنایی با محتوای دقیق این کتاب‌ها، توضیح هر کدام را در صفحه خودش ببینید.

ویژگی‌های ترجمه علی‌اصغر حداد

هر مترجم امضای خودش را دارد. چند ویژگی که خواننده‌ها و منتقدها معمولا در ترجمه‌های حداد می‌بینند این‌ها است:

  1. وفاداری به لحن: او سعی می‌کند لحن هر نویسنده را جدا حفظ کند. کافکا در ترجمه‌اش خونسرد و دقیق است، توماس مان پرشکوه و طنزآمیز، و والزر سبک و بازیگوش. این یعنی مترجم صدای خودش را روی همه نویسنده‌ها تحمیل نمی‌کند.
  2. دقت در جزئیات: انتخاب واژه‌ها حساب‌شده است و تلاش می‌شود معادل‌ها با بافت تاریخی و فرهنگی متن جور باشند.
  3. انتخاب آثار جدی: فهرست ترجمه‌هایش بیشتر از کتاب‌هایی است که در تاریخ ادبیات جایگاه دارند. این انتخاب، خودش نشانه نگاه ادبی مترجم است.
  4. پرهیز از ساده‌سازی: حداد متن دشوار را برای خواننده آسان‌سازی نمی‌کند؛ اگر نثر اصلی پیچیده است، ترجمه هم پیچیدگی را نگه می‌دارد. این یعنی خواننده باید همراهی کند، اما در عوض با خود اثر روبه‌رو می‌شود.
  5. ترجمه مستقیم: چون از زبان اصلی ترجمه می‌کند، بسیاری از ظرافت‌هایی که در ترجمه از زبان واسطه از دست می‌رود، حفظ می‌شود.

از کدام ترجمه علی‌اصغر حداد شروع کنیم؟

اگر تازه می‌خواهید با ترجمه‌های علی‌اصغر حداد آشنا شوید، انتخاب کتاب اول اهمیت دارد. پیشنهاد ما بر اساس سلیقه‌های مختلف این است:

  • اگر کتاب کوتاه و عمیق می‌خواهید: «پژوهش‌های یک سگ» از کافکا. حجم کم و فضای عجیبش شما را با کافکا و با لحن ترجمه حداد آشنا می‌کند.
  • اگر رمان معاصر و مرتبط با دنیای امروز را ترجیح می‌دهید: «وقت رفتن» از ینی ارپنبک.
  • اگر رمان آرام و شخصیت‌محور دوست دارید: «دستیار» از روبرت والزر.
  • اگر حوصله یک رمان بزرگ و کلاسیک دارید: «لوته در وایمار» از توماس مان.
  • اگر به رمان‌های تجربی و شهری علاقه دارید: «برلین، الکساندرپلاتس» از آلفرد دوبلین.

بعضی خواننده‌ها ترجیح می‌دهند به ترتیب سختی پیش بروند؛ اول کتاب‌های کوتاه‌تر و بعد رمان‌های بزرگ. این روش کمک می‌کند به لحن مترجم عادت کنید و وقتی به متن‌های سنگین‌تر رسیدید، راحت‌تر با آن‌ها کنار بیایید.

نویسنده‌هایی که علی‌اصغر حداد ترجمه کرده است

برای این‌که تصویر روشنی از کارنامه او داشته باشید، نویسنده‌های اصلی را کنار هم می‌گذاریم:

فرانتس کافکا

نویسنده آلمانی‌زبان اهل پراگ، با داستان‌هایی درباره اضطراب، قدرت بی‌چهره و تنهایی انسان مدرن. حداد بخشی از نوشته‌های او از جمله «پژوهش‌های یک سگ» را ترجمه کرده است.

توماس مان

رمان‌نویس بزرگ آلمانی و برنده نوبل ادبیات، با رمان‌هایی پرحجم و فکری. «لوته در وایمار» به ترجمه حداد منتشر شده است.

آلفرد دوبلین

نویسنده مدرنیست آلمانی که «برلین، الکساندرپلاتس» معروف‌ترین اثر او است.

روبرت والزر

نویسنده سوئیسی آلمانی‌زبان با نثری سبک و شاعرانه؛ رمان «دستیار» او را حداد ترجمه کرده است.

یوزف روت

نویسنده اتریشی که در آثارش به دنیای از دست رفته امپراتوری اتریش و مجارستان برمی‌گردد؛ «داستان شب هزار و دوم» از او است.

ینی ارپنبک

نویسنده معاصر آلمانی که «وقت رفتن» را درباره مهاجرت و پناهجویی نوشته است.

اهمیت علی‌اصغر حداد برای ادبیات ترجمه‌ای فارسی

ارزش کار مترجمی مثل حداد فقط در تعداد کتاب‌هایش نیست. او بخشی از ادبیات اروپا را که خواننده فارسی‌زبان یا اصلا به آن دسترسی نداشت یا فقط از راه زبان واسطه می‌شناخت، مستقیم به فارسی آورده است. نتیجه این کار، غنی‌تر شدن قفسه رمان خارجی در ایران و آشنایی نسل تازه‌ای از خواننده‌ها با ادبیات آلمانی‌زبان است.

از سوی دیگر، کار او برای نویسنده‌های جوان فارسی هم الهام‌بخش است. رمان‌هایی مثل «برلین، الکساندرپلاتس» تکنیک‌های روایی تازه‌ای را نشان می‌دهند که خواندنشان برای هر کسی که می‌خواهد داستان بنویسد، آموزنده است. ترجمه خوب، فقط یک کتاب را جابه‌جا نمی‌کند؛ امکان‌های تازه‌ای به زبان مقصد اضافه می‌کند.

ناشرهای ترجمه‌های علی‌اصغر حداد

کتاب‌های حداد در کتاب‌جم بیشتر از نشر ماهی، نیلوفر و لاهیتا دیده می‌شوند. ماهی و نیلوفر هر دو از ناشرهای شناخته‌شده ادبیات ترجمه‌ای در ایران‌اند و فهرستشان پر از رمان‌ها و داستان‌های جدی است. اگر از کار این ناشرها خوشتان می‌آید، احتمالا ترجمه‌های دیگرشان هم برایتان جذاب خواهد بود.

یک نکته کاربردی: بعضی از ترجمه‌های حداد چند بار تجدید چاپ شده‌اند. هنگام خرید به شماره چاپ و ناشر دقت کنید تا نسخه دلخواهتان را بگیرید. در کتاب‌جم ناشر هر نسخه کنار عنوان آمده است.

خرید کتاب‌های علی‌اصغر حداد از کتاب‌جم

در این صفحه فهرست کتاب‌هایی که با ترجمه علی‌اصغر حداد در کتاب‌جم هست را می‌بینید. قیمت هر کتاب قیمت روز ناشر است و موجودی به‌روز نمایش داده می‌شود؛ پس هر چه می‌بینید همان است که الان می‌شود نسخه چاپی‌اش را سفارش داد. اگر کتابی ناموجود است، احتمالا بعد از تجدید چاپ دوباره در فهرست برمی‌گردد.

برای پیدا کردن کتاب‌های هم‌حال‌وهوا، این دسته‌ها را ببینید: رمان خارجی، داستان کوتاه، نقد و نظریه ادبی و ادبیات و داستان.

ترجمه ادبی چه دشواری‌هایی دارد؟

پیش از پرداختن به جزئیات، یک نکته کلی را یادآوری کنیم: ترجمه ادبی کاری آرام و زمان‌بر است. گاهی ترجمه یک رمان بزرگ چند سال طول می‌کشد و مترجم در این مدت بارها متن را بازخوانی می‌کند، با ویراستار گفت‌وگو می‌کند و جمله‌ها را صیقل می‌دهد. چیزی که در نهایت به دست خواننده می‌رسد، حاصل هزاران تصمیم کوچک است که بیشترشان دیده نمی‌شوند. خواننده فقط وقتی متوجه این تصمیم‌ها می‌شود که یکی از آن‌ها اشتباه باشد؛ ترجمه خوب، مثل شیشه تمیز، خودش را نشان نمی‌دهد و اجازه می‌دهد اثر دیده شود.

شاید برای خواننده‌ای که فقط متن فارسی را می‌بیند، روشن نباشد که پشت یک ترجمه خوب چه مقدار کار پنهان است. مترجم ادبی فقط معنای جمله‌ها را منتقل نمی‌کند؛ باید ریتم، لحن، سطح زبان، شوخی‌ها، ارجاع‌های فرهنگی و حتی سکوت‌های متن را هم به زبان دیگری ببرد. هر کدام از این‌ها در زبان مقصد ممکن است معادل مستقیم نداشته باشد و مترجم ناچار است بارها بین وفاداری و روانی انتخاب کند.

زبان آلمانی چند ویژگی دارد که کار را سخت‌تر می‌کند. جمله‌ها می‌توانند بسیار طولانی باشند و فعل گاهی تا آخر جمله نمی‌آید؛ یعنی خواننده آلمانی تا پایان جمله در انتظار می‌ماند و این تعلیق خودش بخشی از تجربه خواندن است. واژه‌های ترکیبی بلند، که چند مفهوم را در یک کلمه جمع می‌کنند، هم از چالش‌های همیشگی‌اند. مترجم باید تصمیم بگیرد این ساختارها را چطور در فارسی بازسازی کند که هم متن خوانا بماند و هم حس اصلی از دست نرود.

چالش دیگر، زبان گفتار و لهجه است. وقتی یک رمان پر از زبان کوچه و اصطلاح‌های محلی است، مثل رمان دوبلین، مترجم باید معادلی بسازد که برای خواننده فارسی زنده باشد، اما رنگ محلی بی‌ربطی هم به متن ندهد. اگر شخصیت برلینی ناگهان با لهجه یک شهر ایرانی حرف بزند، توهم داستان می‌شکند؛ اگر هم با زبان رسمی حرف بزند، زندگی‌اش از بین می‌رود. پیدا کردن راه میانه، هنر مترجم است.

بافت تاریخی هم کار را پیچیده می‌کند. رمانی که درباره وایمار دوران گوته نوشته شده، پر از اشاره به آدم‌ها، آثار و رسم‌های آن دوره است. مترجم یا باید این اشاره‌ها را با پانویس توضیح دهد یا طوری ترجمه کند که خواننده بدون توضیح هم بتواند همراه شود. هر دو راه مزیت و هزینه دارد و انتخاب بین آن‌ها به سلیقه و تجربه مترجم بستگی دارد.

چرا نام مترجم را هنگام خرید رمان خارجی جدی بگیریم؟

در بازار کتاب ایران، از بسیاری از رمان‌های مشهور خارجی چند ترجمه وجود دارد. این تنوع از یک طرف خوب است، چون رقابت ایجاد می‌کند و به خواننده حق انتخاب می‌دهد؛ از طرف دیگر می‌تواند گیج‌کننده باشد. دو ترجمه از یک کتاب می‌توانند دو تجربه کاملا متفاوت بسازند: یکی روان و دقیق، دیگری پر از جمله‌های ناهموار یا حتی اشتباه‌های معنایی.

یکی از مطمئن‌ترین راه‌ها برای انتخاب، اعتماد به مترجمی است که کارنامه‌اش را می‌شناسید. وقتی چند کتاب از یک مترجم خوانده‌اید و از کارش راضی بوده‌اید، احتمالا کتاب بعدی‌اش هم ناامیدتان نمی‌کند. به همین دلیل خیلی از کتاب‌خوان‌های حرفه‌ای فهرست مترجم‌های محبوبشان را دارند و ترجمه‌های تازه آن‌ها را دنبال می‌کنند.

نکته دیگر این است که مترجم‌های جدی معمولا کتاب را هم با دقت انتخاب می‌کنند. یعنی دنبال کردن یک مترجم خوب، فقط نشانه کیفیت ترجمه نیست؛ راهی است برای کشف کتاب‌هایی که شاید خودتان هیچ‌وقت سراغشان نمی‌رفتید. بسیاری از خواننده‌ها روبرت والزر یا یوزف روت را از همین راه شناخته‌اند: اول به مترجم اعتماد کرده‌اند و بعد عاشق نویسنده شده‌اند.

یک عادت ساده هم کمک می‌کند: پیش از خرید یک رمان خارجی، چند صفحه اول ترجمه‌های مختلف را مقایسه کنید. همین چند صفحه معمولا کافی است تا بفهمید کدام ترجمه با گوش شما سازگارتر است.

چند پیشنهاد برای خواندن ادبیات آلمانی

ادبیات آلمانی‌زبان شهرت دارد که سنگین است، اما این فقط بخشی از ماجرا است. چند پیشنهاد ساده کمک می‌کند از کتاب‌هایی که حداد ترجمه کرده بیشتر لذت ببرید:

  • قبل از خواندن، کمی درباره دوره تاریخی رمان بدانید. مثلا دانستن این‌که «برلین، الکساندرپلاتس» در سال‌های بین دو جنگ می‌گذرد، فضای کتاب را روشن‌تر می‌کند.
  • مقدمه مترجم را جدی بگیرید. معمولا نکته‌های مهمی درباره متن اصلی و دشواری‌های ترجمه در آن آمده است.
  • عجله نکنید. رمان‌هایی مثل «لوته در وایمار» برای خواندن آرام نوشته شده‌اند و ارزششان در جزئیات است.
  • اگر جایی گیر کردید، چند صفحه جلوتر بروید و بعد برگردید. گاهی معنای یک بخش در ادامه روشن می‌شود.
  • داستان‌های کوتاه را بلند بخوانید. در کافکا و والزر ریتم جمله‌ها بخشی از معنا است.

پرسش‌های پرتکرار درباره علی‌اصغر حداد

علی‌اصغر حداد از چه زبانی ترجمه می‌کند؟

زبان مبدأ ترجمه‌های او آلمانی است و بیشتر سراغ ادبیات آلمانی‌زبان، از جمله نویسنده‌های آلمانی، اتریشی و سوئیسی، رفته است.

معروف‌ترین ترجمه‌های علی‌اصغر حداد کدام‌اند؟

ترجمه‌های او از کافکا، «لوته در وایمار» توماس مان و «برلین، الکساندرپلاتس» آلفرد دوبلین از شناخته‌شده‌ترین کارهایش هستند. «دستیار» روبرت والزر و «وقت رفتن» ینی ارپنبک هم در کارنامه‌اش جای مهمی دارند.

برای شروع کدام ترجمه علی‌اصغر حداد مناسب است؟

اگر کتاب کوتاه می‌خواهید، «پژوهش‌های یک سگ» کافکا. اگر رمان معاصر را ترجیح می‌دهید، «وقت رفتن». رمان‌های بزرگ‌تر مثل «لوته در وایمار» را برای وقتی بگذارید که با لحن مترجم آشنا شده‌اید.

آیا ترجمه‌های او مستقیم از زبان اصلی است؟

بله، او مستقیم از آلمانی ترجمه می‌کند و همین یکی از دلیل‌های اعتماد خواننده‌ها به کارش است.

کتاب‌های ترجمه علی‌اصغر حداد را کدام ناشرها منتشر کرده‌اند؟

در کتاب‌جم بیشتر نسخه‌های نشر ماهی، نیلوفر و لاهیتا دیده می‌شود. ناشر هر نسخه کنار عنوانش آمده است.

آیا خواندن ترجمه‌های او سخت است؟

سختی بیشتر به خود متن اصلی برمی‌گردد. بعضی کتاب‌ها مثل «دستیار» یا «وقت رفتن» روان‌ترند و بعضی مثل «برلین، الکساندرپلاتس» تجربی‌تر و دشوارتر. مترجم سعی کرده لحن هر اثر را حفظ کند.

جمع‌بندی: ترجمه‌های علی‌اصغر حداد، دروازه ادبیات آلمانی

حداد از مترجم‌هایی است که با کارنامه‌ای منسجم و دقیق، بخش مهمی از ادبیات آلمانی‌زبان را به فارسی آورده است. از کافکا و توماس مان تا دوبلین، والزر، یوزف روت و ینی ارپنبک، کتاب‌هایی که با ترجمه او منتشر شده، برای هر خواننده جدی ادبیات خواندنی‌اند. ویژگی اصلی کارش وفاداری به لحن هر نویسنده و ترجمه مستقیم از زبان اصلی است.

اگر تا امروز ادبیات آلمانی را فقط از دور می‌شناختید، ترجمه‌های او بهترین فرصت برای نزدیک شدن به آن است. فهرست کتاب‌ها را در همین صفحه ببینید، اولین کتاب را انتخاب کنید و نسخه چاپی آن را با قیمت روز آنلاین سفارش دهید.