پرش به محتوای صفحه
مترجم

مراد فرهادپور

۲۹ ترجمه در کتاب‌جم

مراد فرهادپور مترجم و نویسنده‌ی ایرانی در حوزه‌ی فلسفه و نظریه‌ی انتقادی است که با ترجمه‌ی آثاری از آدورنو، بنیامین و تیلیش، و نوشتن کتاب‌هایی مثل «عقل افسرده»، در گسترش اندیشه‌ی فلسفی معاصر در زبان فارسی نقش مهمی داشته است. ترجمه‌هایش دقیق و جدی‌اند و برای علاقه‌مندان فلسفه، سیاست و نقد فرهنگ منبعی ارزشمندند.

چینشجدیدترین
جلد کتاب سومین کرانه رود

جمعی از نویسندگان آمریکای لاتین

ترجمه‌ی مراد فرهادپور

کتاب فانوس

۲٪۱۸۰٬۰۰۰۱۷۶٬۴۰۰تومان
جلد کتاب جستارهایی در رسانه (1) فناوری (ادیان‌مذاهب)

جمعی از نویسندگان

ترجمه‌ی مراد فرهادپور

ادیان و مذاهب

۲۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب الهیّات فرهنگ

پل تیلیش

ترجمه‌ی مراد فرهادپور، فضل‌الله پاکزاد

طرح نقد

۲۰٪۶۰۰٬۰۰۰۴۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب جشن ماتم

ربکا کامی

ترجمه‌ی مراد فرهادپور

لاهیتا

۱۰٪۷۶۰٬۰۰۰۶۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرضیه کمونیسم

آلن بدیو

ترجمه‌ی صالح نجفی، مراد فرهادپور

مرکز

۱۲٪۷۷۵٬۰۰۰۶۸۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حرمت‌شکنی‌ها

جورجو آگامبن

ترجمه‌ی صالح نجفی، مراد فرهادپور

مرکز

۱۰٪۵۷۰٬۰۰۰۵۱۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درخت و برگ

جی. آر. آر. تالکین

ترجمه‌ی مراد فرهادپور

روزنه

۲۰٪۶۹۵٬۰۰۰۵۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چون آوایی از داود (۱۵)

ساموئل بکت

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۱۰٬۰۰۰۲۶۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب در خانه‌ام ایستاده بودم و منتظر بودم باران بیاید(۳)

ژان-لوک لاگارس

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۴۰٬۰۰۰۲۸۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی (۱۴)

ماتئی ویسنی‌یک

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۲۵٬۰۰۰۲۷۶٬۲۵۰تومان
جلد کتاب کسی می‌آید (۱۲)

یون فوسه

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۳۰٬۰۰۰۲۸۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب لاموزیکا دومین (۱)

مارگریت دوراس

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۲۹۰٬۰۰۰۲۴۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب در خلوت مزارع پنبه (۲۰)

برنار ماری کلتس

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۳۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اسب‌های پشت پنجره (۸)

ماتئی ویسنی‌یک

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۴۰٬۰۰۰۲۸۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب آن‌سوی آینه (۴۱)

فلوریان زلر

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۴۴۰٬۰۰۰۳۷۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تماشاچی محکوم به اعدام (۱۰)

ماتئی ویسنی‌یک

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۳۵٬۰۰۰۲۸۴٬۷۵۰تومان
جلد کتاب مهمان ناخوانده (۱۳)

اریک‌امانوئل اشمیت

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۴۶۰٬۰۰۰۳۹۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان خرس‌های پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که دوستی در فرانکفورت دارد و سه شب با مادوکس (۳۵)
۱۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۲۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مادر (۴۰)

فلوریان زلر

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۴۴۰٬۰۰۰۳۷۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شکلک (۴۶)

نغمه ثمینی

ترجمه‌ی مهدی نوید، مراد فرهادپور

نشر نی

۱۵٪۳۱۰٬۰۰۰۲۶۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بنیاد کلی‌گرایی

آلن بدیو

ترجمه‌ی صالح نجفی، مراد فرهادپور

ماهی

۲۰٪۳۵۰٬۰۰۰۲۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فلسفه،معرفت و حقیقت

فریدریش ویلهلم نیچه

ترجمه‌ی مراد فرهادپور

هرمس

۱۵٪۴۹۶٬۰۰۰۴۲۱٬۶۰۰تومان
جلد کتاب حلقه انتقادی (ادبیات،تاریخ و هرمنوتیک فلسفی)

دیوید کوزنز هوی

ترجمه‌ی مراد فرهادپور

هرمس

۱۵٪۴۰۰٬۰۰۰۳۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اسناد بین‌الملل اول

کارل مارکس

ترجمه‌ی صالح نجفی، مراد فرهادپور

هرمس

۱۵٪۷۸٬۰۰۰۶۶٬۳۰۰تومان

درباره‌ی مراد فرهادپور

مراد فرهادپور مترجم و نویسنده‌ی ایرانی در حوزه‌ی فلسفه و نظریه‌ی انتقادی است؛ کسی که نامش برای بسیاری از دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه با متفکرانی مثل والتر بنیامین و تئودور آدورنو گره خورده است. او هم مترجم است، هم نویسنده‌ی مقاله‌ها و کتاب‌هایی درباره‌ی مدرنیته، سیاست و فرهنگ، و سال‌ها در گسترش اندیشه‌ی فلسفی معاصر در زبان فارسی نقش داشته است. در این صفحه با کارنامه‌ی ترجمه‌ی مراد فرهادپور، حوزه‌های کاری‌اش و راه شروع خواندن آثارش آشنا می‌شوید.

اگر به فلسفه‌ی معاصر، نقد فرهنگ یا نظریه‌ی سیاسی علاقه دارید، دیر یا زود به ترجمه‌ها و نوشته‌های او برمی‌خورید. هدف این راهنما این است که پیش از انتخاب کتاب، تصویری روشن از جهان فکری او و جایگاهش در ترجمه‌ی فلسفی ایران داشته باشید.

مراد فرهادپور کیست؟

او از چهره‌های شناخته‌شده‌ی ترجمه و نوشتن فلسفی در ایران است که بیشتر کارش بر فلسفه‌ی قاره‌ای، یعنی سنت فلسفی اروپای قاره‌ای، و به‌ویژه بر نظریه‌ی انتقادی متمرکز بوده است. نظریه‌ی انتقادی همان جریانی است که با «مکتب فرانکفورت» شناخته می‌شود و متفکرانی مثل آدورنو، هورکهایمر و بنیامین را در بر می‌گیرد. فرهادپور سال‌ها کوشیده است این اندیشه‌ها را با زبانی دقیق به فارسی بیاورد و درباره‌ی نسبتشان با جامعه‌ی ایران فکر کند.

یکی از کارهای مهم او، همکاری در انتشار فصلنامه‌ی «ارغنون» بود؛ نشریه‌ای که در دهه‌ی هفتاد خورشیدی، شماره‌هایی موضوعی درباره‌ی مدرنیته، هنر، زبان، سیاست و دیگر مباحث فلسفی منتشر کرد و برای نسلی از دانشجویان فلسفه منبع اصلی آشنایی با متن‌های مهم غربی بود. بسیاری از ترجمه‌هایی که در آن نشریه آمد، بعدها در کتاب‌ها و پژوهش‌های دیگر هم به کار رفت.

کارنامه‌ی ترجمه مراد فرهادپور

کارنامه‌ی او ترکیبی از ترجمه‌ی کتاب، ترجمه‌ی مقاله و نوشتن متن‌های مستقل است. بخش مهمی از ترجمه‌هایش با همکاری مترجمان دیگر انجام شده؛ شیوه‌ای که در ترجمه‌ی متن‌های دشوار فلسفی رایج است و به دقت بیشتر کمک می‌کند. یکی از همکاران شناخته‌شده‌ی او در این کار، امید مهرگان است که با هم چند متن مهم نظریه‌ی انتقادی را به فارسی برگرداندند.

از ترجمه‌های شناخته‌شده‌ی او می‌توان به «دیالکتیک روشنگری» اثر آدورنو و هورکهایمر اشاره کرد که با همکاری امید مهرگان ترجمه شده است. این کتاب از متن‌های بنیادین نظریه‌ی انتقادی است و درباره‌ی این پرسش سخن می‌گوید که چرا عقل روشنگری، که قرار بود انسان را آزاد کند، گاهی به ابزار سلطه تبدیل شده است. ترجمه‌ی چنین متنی، با زبان فشرده و پرارجاعش، کاری بسیار دشوار است و حضور آن در فارسی رویدادی مهم برای خوانندگان فلسفه بود.

او همچنین در ترجمه‌ی نوشته‌های والتر بنیامین نقش پررنگی داشته است. بنیامین متفکری است که درباره‌ی تاریخ، زبان، هنر، شهر و ترجمه نوشته‌هایی کوتاه اما بسیار عمیق دارد. مجموعه‌ای از مقاله‌های او با عنوان «عروسک و کوتوله» از جمله کارهایی است که با همکاری فرهادپور به فارسی منتشر شده است.

زبان مبدأ و حوزه‌های ترجمه

بیشتر ترجمه‌های فرهادپور از زبان انگلیسی انجام شده‌اند؛ حتی وقتی نویسنده‌ی اصلی آلمانی یا فرانسوی بوده است. این شیوه در ترجمه‌ی فلسفه در ایران رایج است و مترجمان معمولا برای دقت بیشتر، متن انگلیسی را با ترجمه‌های دیگر یا متن اصلی مقایسه می‌کنند. خواننده‌ای که دقت در جزئیات برایش مهم است، می‌تواند در مقدمه‌ی هر کتاب توضیح مترجم درباره‌ی متن مبنا را بخواند.

حوزه‌های اصلی کار او فلسفه‌ی معاصر، نظریه‌ی انتقادی، فلسفه‌ی سیاسی، الهیات و نقد فرهنگ است. در فهرست کتاب‌جم کتاب‌هایی از ترجمه‌ها و همکاری‌های او در دسته‌های فلسفه، فلسفه غرب و سیاست و علوم سیاسی دیده می‌شود. ناشرانی مثل نشر نی، هرمس و مرکز هم از ناشرانی هستند که چاپ‌هایی مرتبط با نام او را عرضه کرده‌اند.

الهیات فرهنگ: یک ترجمه‌ی مهم

یکی از عنوان‌هایی که در فهرست کتاب‌جم با نام فرهادپور دیده می‌شود، «الهیات فرهنگ» است؛ اثر پل تیلیش، متفکر و الهیات‌دان آلمانی‌تبار که بیشتر عمر کاری‌اش را در آمریکا گذراند. تیلیش در این کتاب به رابطه‌ی دین و فرهنگ می‌پردازد و می‌گوید دین را نباید فقط در نهادهای رسمی جست، بلکه هر جا انسان با «دغدغه‌ی غایی» روبه‌روست، می‌توان جنبه‌ای دینی دید؛ در هنر، در فلسفه، در اخلاق و حتی در سیاست.

این کتاب برای کسانی که به نسبت دین و مدرنیته، فلسفه‌ی دین یا نقد فرهنگ علاقه دارند، منبعی بسیار مهم است. ترجمه‌ی آن، که فرهادپور با همکاری مترجم دیگری انجام داده، متنی دقیق و فاخر است و خواننده را با یکی از تأثیرگذارترین متفکران دینی قرن بیستم آشنا می‌کند.

مراد فرهادپور و سیاست: پوپولیسم و نظریه‌ی سیاسی

در سال‌های اخیر، بحث درباره‌ی پوپولیسم در فلسفه‌ی سیاسی جایگاه مهمی پیدا کرده است. کتابی با عنوان «پوپولیسم» هم در فهرست کتاب‌جم در ارتباط با نام او دیده می‌شود. پوپولیسم پدیده‌ای است که در کشورهای مختلف، با شکل‌ها و جهت‌گیری‌های متفاوت، ظاهر شده و نظریه‌پردازان سیاسی کوشیده‌اند آن را توضیح دهند: آیا پوپولیسم تهدیدی برای دموکراسی است یا گاهی بیان خواسته‌هایی است که در سیاست رسمی شنیده نمی‌شوند؟

علاقه‌ی فرهادپور به سیاست، علاقه‌ای نظری و فلسفی است. او در نوشته‌هایش بیشتر به بنیان‌های فکری سیاست، به مفهوم‌هایی مثل حقیقت، رویداد، سوژه و رهایی می‌پردازد تا به تحلیل روزمره‌ی رویدادها. برای خواننده‌ای که می‌خواهد سیاست را از نگاه فلسفه بفهمد، این آثار جذاب‌اند.

نوشته‌های مستقل مراد فرهادپور

فرهادپور فقط مترجم نیست؛ او نوشته‌های مستقلی هم دارد که در آنها اندیشه‌های خودش را بیان می‌کند. «عقل افسرده» یکی از کتاب‌های اوست که درباره‌ی وضعیت اندیشه و مدرنیته در ایران تأمل می‌کند. «پاره‌های فکر» مجموعه‌ای از مقاله‌ها و یادداشت‌های اوست و «باد غربی» هم از دیگر کتاب‌هایش است. این نوشته‌ها نشان می‌دهند که او ترجمه را فقط انتقال متن نمی‌داند، بلکه بخشی از گفت‌وگویی فکری می‌بیند که باید به پرسش‌های جامعه‌ی خودمان برسد.

نثر این نوشته‌ها فشرده، پرارجاع و گاهی دشوار است. خواننده‌ای که با فلسفه‌ی معاصر آشنایی ندارد، شاید در ابتدا آنها را سخت بیابد. اما برای کسی که چند متن مقدماتی خوانده، این کتاب‌ها نمونه‌هایی از تفکر فلسفی جدی به زبان فارسی‌اند.

ویژگی‌های ترجمه مراد فرهادپور

ترجمه‌های او به دقت مفهومی شناخته می‌شوند. در متن فلسفی، هر واژه بار مفهومی سنگینی دارد و جابه‌جایی یک معادل می‌تواند معنای کل استدلال را تغییر دهد. فرهادپور در انتخاب معادل‌ها وسواس دارد و گاهی معادل‌هایی پیشنهاد می‌کند که بعدها در میان مترجمان و پژوهشگران دیگر هم رایج می‌شوند.

ویژگی دیگر ترجمه‌های او، وفاداری به لحن و ساختار متن اصلی است. نویسندگانی مثل آدورنو و بنیامین عمدا به شیوه‌ای فشرده و پیچیده می‌نویسند؛ ساده کردن بیش از حد متن آنها، به معنای از دست دادن بخشی از اندیشه‌شان است. فرهادپور این دشواری را تا حد زیادی حفظ می‌کند. نتیجه، ترجمه‌هایی است که خواندنشان تمرکز می‌طلبد اما به متن اصلی نزدیک‌اند.

برخی خوانندگان از دشواری این ترجمه‌ها گله دارند و برخی دیگر آن را نشانه‌ی امانت‌داری می‌دانند. حقیقت این است که متن‌های اصلی هم دشوارند و هیچ ترجمه‌ای نمی‌تواند آنها را آسان کند، بی‌آنکه چیزی از دست برود. پیشنهاد ما این است که این کتاب‌ها را آرام و با حوصله بخوانید، یادداشت بردارید و در صورت امکان آنها را در گروه‌های مطالعه بخوانید.

نظریه‌ی انتقادی به زبان ساده

برای کسی که تازه با این حوزه آشنا می‌شود، شاید مفید باشد که بداند نظریه‌ی انتقادی دقیقا درباره‌ی چیست. متفکران این سنت از خود می‌پرسیدند چرا جامعه‌های مدرن، با همه‌ی پیشرفت علم و فناوری، هنوز پر از سلطه، رنج و بیگانگی‌اند. آنها به فرهنگ عامه، صنعت سرگرمی، شیوه‌ی کار و مصرف، و حتی به خود مفهوم عقل نگاهی انتقادی داشتند.

یکی از ایده‌های مشهور این سنت، «صنعت فرهنگ» است؛ این ایده که فیلم، موسیقی و سرگرمی‌های انبوه، با ظاهری آزاد و متنوع، در واقع ذهن‌ها را یکدست و منفعل می‌کنند. این ایده در «دیالکتیک روشنگری» مطرح شده و هنوز در بحث درباره‌ی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی کاربرد دارد. ایده‌ی دیگر، نگاه بنیامین به تاریخ است: اینکه تاریخ را نباید فقط داستان پیشرفت دید و باید به صدای شکست‌خوردگان و فراموش‌شدگان هم گوش داد.

خواندن این متفکران به ما کمک می‌کند به چیزهایی که بدیهی می‌پنداریم، دوباره نگاه کنیم. و ترجمه‌های فرهادپور یکی از راه‌های اصلی دسترسی به آنها در زبان فارسی است.

والتر بنیامین: متفکری که باید آرام خواند

بنیامین یکی از عجیب‌ترین و جذاب‌ترین متفکران قرن بیستم است. او نه فیلسوفی دانشگاهی بود و نه منتقدی معمولی؛ نوشته‌هایش میان فلسفه، نقد ادبی، الهیات و تاریخ در رفت و آمد است. بنیامین درباره‌ی موضوع‌هایی می‌نوشت که در زمان خودش کمتر جدی گرفته می‌شد: عکاسی، سینما، اسباب‌بازی، پاساژهای خرید پاریس، کلکسیون کردن کتاب و پرسه زدن در شهر. اما از دل همین موضوع‌های به ظاهر کوچک، به پرسش‌های بزرگی درباره‌ی مدرنیته، تجربه و تاریخ می‌رسید.

یکی از مشهورترین مقاله‌های او درباره‌ی اثر هنری در دوران بازتولید فنی است؛ اینکه وقتی یک اثر هنری را می‌شود بی‌نهایت بار تکثیر کرد، چه بر سر حالت یگانه و «هاله»ی آن می‌آید. این بحث امروز، در دورانی که هر تصویری در یک لحظه میلیون‌ها بار دیده می‌شود، تازه‌تر از همیشه است. نوشته‌ی دیگر او، درباره‌ی مفهوم تاریخ، با تصویری مشهور از «فرشته‌ی تاریخ» که رو به گذشته دارد و توفان پیشرفت او را به جلو می‌راند، در ذهن بسیاری از خوانندگان ماندگار شده است.

بنیامین زندگی سختی داشت. او در دوران قدرت گرفتن نازی‌ها مجبور به ترک آلمان شد و در سال‌های جنگ، هنگام فرار، جان باخت. بسیاری از نوشته‌هایش ناتمام ماند. اما همین پاره‌ها و ناتمامی‌ها، بخشی از جذابیت اوست. خواندن بنیامین به زبان فارسی، بیش از هر چیز، مدیون مترجمانی است که حوصله‌ی کار با این متن‌های دشوار را داشته‌اند.

آدورنو و هورکهایمر: دو چهره‌ی اصلی مکتب فرانکفورت

تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر دو چهره‌ی اصلی مؤسسه‌ی پژوهش اجتماعی فرانکفورت بودند. آنها هم مثل بسیاری از روشنفکران آلمانی در دوران نازی‌ها به تبعید رفتند و «دیالکتیک روشنگری» را در همان سال‌های تبعید و جنگ نوشتند. فضای تاریک آن دوران در کتاب پیداست: نویسندگان می‌کوشند بفهمند چطور تمدنی که به عقل و پیشرفت می‌بالید، به چنین فاجعه‌ای رسید.

آدورنو علاوه بر فلسفه، در موسیقی هم صاحب‌نظر بود و نوشته‌های زیادی درباره‌ی موسیقی و هنر دارد. سبک نوشتنش به دشواری شهرت دارد؛ او عمدا از جمله‌های ساده و روان پرهیز می‌کرد، چون معتقد بود زبان روان و آسان گاهی خواننده را از فکر کردن بازمی‌دارد. همین ویژگی، ترجمه‌ی آثار او را به یکی از سخت‌ترین کارها در ترجمه‌ی فلسفی تبدیل کرده است.

پل تیلیش و پیوند دین و فرهنگ

تیلیش یکی از تأثیرگذارترین الهیات‌دانان قرن بیستم است. او هم مثل متفکران فرانکفورت از آلمان مهاجرت کرد و در آمریکا به تدریس پرداخت. مفهوم «دغدغه‌ی غایی» که پیش‌تر به آن اشاره شد، شاید مشهورترین ایده‌ی او باشد: اینکه ایمان یعنی جدی گرفتن چیزی که برای ما غایی و بی‌قید و شرط است. این نگاه، دین را از مرزهای نهادی بیرون می‌آورد و به همه‌ی فعالیت‌های فرهنگی انسان پیوند می‌دهد.

برای خواننده‌ی ایرانی، که بحث‌های دین و مدرنیته برایش آشناست، تیلیش متفکری قابل گفت‌وگوست. او نه دین را رد می‌کند و نه از فرهنگ مدرن می‌گریزد؛ بلکه می‌کوشد میان این دو رابطه‌ای زنده و انتقادی برقرار کند. نگاهی که برای علاقه‌مندان به این بحث‌ها، با هر دیدگاهی، اندیشه‌برانگیز است.

ترجمه‌ی فلسفه: چرا این کار این‌قدر دشوار است؟

ترجمه‌ی رمان دشوار است، اما ترجمه‌ی فلسفه دشواری خاص خودش را دارد. در رمان، اگر مترجم یک واژه را کمی متفاوت برگرداند، معمولا داستان آسیب جدی نمی‌بیند. اما در فلسفه، یک مفهوم کلیدی ممکن است ده‌ها بار در متن تکرار شود و هر بار بار معنایی خاصی داشته باشد. اگر معادل فارسی آن دقیق نباشد، استدلال نویسنده از هم می‌پاشد. به همین دلیل مترجمان فلسفه ناچارند پیش از ترجمه، نظام فکری نویسنده را به‌خوبی بشناسند.

دشواری دیگر این است که بسیاری از مفهوم‌های فلسفه‌ی غربی معادل جاافتاده‌ای در فارسی ندارند. مترجم گاهی باید واژه‌ای تازه بسازد، گاهی از واژه‌ای قدیمی معنایی تازه بخواهد و گاهی ناچار است توضیح بدهد که چرا فلان معادل را برگزیده است. این تصمیم‌ها بحث‌برانگیزند و گاهی میان مترجمان اختلاف ایجاد می‌کنند. اما همین بحث‌ها بخشی از رشد زبان فلسفی فارسی است.

دشواری سوم به سبک نویسندگان مربوط است. برخی فیلسوفان، مثل آدورنو و بنیامین، به عمد به شیوه‌ای غیرمستقیم و پاره‌پاره می‌نویسند؛ شیوه‌ای که خودش بخشی از اندیشه‌ی آنهاست. مترجمی که بخواهد این متن‌ها را روان و آسان کند، ناخواسته چیزی از اندیشه‌ی آنها را حذف می‌کند. پس مترجم باید میان خوانا بودن و امانت‌داری تعادلی دشوار برقرار کند.

فلسفه برای زندگی امروز

شاید بپرسید خواندن متن‌هایی که چند دهه پیش در اروپا نوشته شده‌اند، چه ربطی به زندگی امروز ما دارد. پاسخ این است که بسیاری از پرسش‌های آن متفکران، امروز حتی جدی‌تر شده‌اند. وقتی در شبکه‌های اجتماعی ساعت‌ها محتوای یکسان می‌بینیم، بحث صنعت فرهنگ معنای تازه‌ای پیدا می‌کند. وقتی فناوری هر روز پیشرفته‌تر می‌شود اما احساس تنهایی و اضطراب هم بیشتر می‌شود، پرسش از نسبت عقل و رهایی دوباره مطرح می‌شود. و وقتی تاریخ را فقط داستان پیروزمندان می‌بینیم، نگاه بنیامین به ما یادآوری می‌کند که صداهای دیگری هم هست.

به این معنا، فلسفه‌ی انتقادی ابزاری برای فهم زندگی روزمره است، نه فقط موضوعی برای کلاس‌های دانشگاه. خواننده‌ای که با این اندیشه‌ها آشنا شود، به رسانه‌ها، به مصرف، به سیاست و به فرهنگ با چشمی بازتر نگاه می‌کند. و این، شاید مهم‌ترین دستاورد خواندن چنین کتاب‌هایی باشد.

لازم نیست فیلسوف حرفه‌ای باشید تا از این متن‌ها بهره ببرید. کافی است کنجکاو باشید، حوصله داشته باشید و بپذیرید که فهم عمیق زمان می‌برد. هر بار که به یک متن دشوار برمی‌گردید، چیزی تازه در آن می‌بینید؛ چون خودتان هم در این فاصله تغییر کرده‌اید. کتاب فلسفی خوب، همراهی است که سال‌ها با شما می‌ماند و در هر مرحله از زندگی حرف تازه‌ای برایتان دارد.

از کجا شروع کنیم؟ راهنمای خواندن ترجمه‌های مراد فرهادپور

اگر تازه‌کار هستید، بهتر است مستقیم سراغ «دیالکتیک روشنگری» نروید. این کتاب برای خواننده‌ی بی‌مقدمه بسیار دشوار است. پیشنهاد ما این است که ابتدا یکی از کتاب‌های مقدماتی درباره‌ی مکتب فرانکفورت یا فلسفه‌ی قرن بیستم را بخوانید تا با مفاهیم اصلی آشنا شوید. سپس سراغ مقاله‌های کوتاه‌تر بنیامین بروید که هرچند عمیق‌اند، اما به خاطر کوتاهی، قابل هضم‌ترند.

اگر به دین و فرهنگ علاقه دارید، «الهیات فرهنگ» شروع خوبی است؛ چون تیلیش با وجود عمق اندیشه، روشن‌تر از بسیاری از متفکران نظریه‌ی انتقادی می‌نویسد. و اگر به سیاست علاقه‌مندید، کتاب «پوپولیسم» را امتحان کنید. پس از آشنایی با این متن‌ها، نوشته‌های مستقل خود فرهادپور مثل «عقل افسرده» را بخوانید تا ببینید این اندیشه‌ها چطور به پرسش‌های جامعه‌ی ایران گره می‌خورند.

بهترین کتاب‌های مراد فرهادپور برای علاقه‌مندان فلسفه

کسانی که عبارت «بهترین کتاب‌های مراد فرهادپور» را جست‌وجو می‌کنند، معمولا دنبال مهم‌ترین ترجمه‌ها یا نوشته‌های او هستند. از میان ترجمه‌ها، «دیالکتیک روشنگری» و مجموعه‌ی مقاله‌های بنیامین احتمالا تأثیرگذارترین‌اند. از میان نوشته‌های مستقل، «عقل افسرده» شناخته‌شده‌ترین کتاب اوست. «الهیات فرهنگ» هم برای علاقه‌مندان فلسفه‌ی دین جایگاه ویژه‌ای دارد.

البته انتخاب «بهترین» به هدف شما بستگی دارد. دانشجوی فلسفه شاید بیشتر به متن‌های بنیادین نیاز داشته باشد، و خواننده‌ای که به نقد فرهنگ علاقه دارد شاید از مقاله‌های کوتاه‌تر بیشتر لذت ببرد.

درباره‌ی نمایشنامه‌های این صفحه

در فهرست کتاب‌هایی که در کتاب‌جم کنار این نام دیده می‌شود، چند عنوان از یک مجموعه‌ی نمایشنامه هم آمده است؛ عنوان‌هایی مثل «کسی می‌آید» و «چون آوایی از داود» که شماره‌ی مجموعه هم کنارشان درج شده است. این عنوان‌ها در دسته‌ی نمایشنامه و فیلمنامه قرار دارند. نقش هر فرد در این مجموعه، از ترجمه تا ویرایش یا همکاری دیگر، را در شناسنامه‌ی همان کتاب ببینید؛ پیشنهاد می‌کنیم پیش از سفارش، جزئیات هر عنوان را در صفحه‌ی خودش بررسی کنید.

جایگاه مراد فرهادپور در ترجمه‌ی فلسفی ایران

ترجمه‌ی فلسفه در ایران تاریخی طولانی دارد، اما در چند دهه‌ی اخیر جهشی جدی داشته است. نسلی از مترجمان کوشیده‌اند متن‌های اصلی فلسفه‌ی معاصر را، نه فقط کتاب‌های درباره‌ی آنها، به فارسی بیاورند. فرهادپور یکی از چهره‌های این نسل است. کار او و همکارانش باعث شد دانشجویان و خوانندگان ایرانی بتوانند بنیامین، آدورنو و متفکران دیگر را مستقیم بخوانند.

تأثیر این کار فقط در تعداد کتاب‌ها نیست؛ در زبان فلسفی فارسی هم دیده می‌شود. معادل‌هایی که مترجمان این نسل ساختند یا رایج کردند، امروز در مقاله‌ها، پایان‌نامه‌ها و بحث‌های فلسفی به کار می‌رود. به این معنا، فرهادپور هم مترجم است و هم یکی از سازندگان زبان فلسفی معاصر فارسی.

نکته‌هایی برای خواندن متن‌های دشوار فلسفی

خواندن ترجمه‌های فلسفی جدی مهارتی است که با تمرین به دست می‌آید. چند پیشنهاد ساده می‌تواند کمک کند. اول، انتظار نداشته باشید همه‌چیز را در خواندن اول بفهمید؛ متن‌های فلسفی برای چند بار خواندن نوشته شده‌اند. دوم، مقدمه‌ی مترجم را حتما بخوانید؛ معمولا در آن توضیح‌های ارزشمندی درباره‌ی متن، نویسنده و معادل‌های کلیدی آمده است. سوم، یادداشت بردارید و مفهوم‌های اصلی را با زبان خودتان بنویسید.

چهارم، از منابع کمکی استفاده کنید. کتاب‌های مقدماتی، درسنامه‌ها و شرح‌ها می‌توانند راه را هموار کنند. و پنجم، اگر می‌توانید، در گروه‌های مطالعه شرکت کنید. گفت‌وگو درباره‌ی متن‌های دشوار، فهم را بسیار عمیق‌تر می‌کند و انگیزه‌ی ادامه دادن را هم بیشتر.

خرید کتاب مراد فرهادپور از کتاب‌جم

در کتاب‌جم کتاب‌هایی مرتبط با این نام، از ترجمه‌های فلسفی و سیاسی تا مجموعه‌ی نمایشنامه، گردآوری شده است. در صفحه‌ی هر کتاب قیمت روز و موجودی به‌روز را می‌بینید و می‌توانید نسخه‌ی چاپی را آنلاین سفارش دهید. پیش از سفارش، به نام ناشر، سال چاپ و نقش هر فرد در شناسنامه‌ی کتاب توجه کنید.

کتاب‌های فلسفی از آن کتاب‌هایی‌اند که بارها به آنها برمی‌گردید. داشتن نسخه‌ی چاپی، امکان حاشیه‌نویسی و خط کشیدن زیر جمله‌های کلیدی را فراهم می‌کند؛ کاری که در خواندن متن‌های دشوار بسیار کمک می‌کند.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی مراد فرهادپور

مراد فرهادپور بیشتر در چه حوزه‌ای کار کرده است؟

فلسفه‌ی معاصر، به‌ویژه نظریه‌ی انتقادی و مکتب فرانکفورت، و همچنین فلسفه‌ی سیاسی و نقد فرهنگ.

مهم‌ترین ترجمه‌ی او کدام است؟

«دیالکتیک روشنگری» اثر آدورنو و هورکهایمر که با همکاری امید مهرگان ترجمه شده، از مهم‌ترین کارهای اوست.

آیا او نوشته‌ی مستقل هم دارد؟

بله؛ «عقل افسرده»، «پاره‌های فکر» و «باد غربی» از کتاب‌های اوست.

ترجمه‌هایش برای تازه‌کارها مناسب است؟

بیشتر ترجمه‌هایش دشوارند، چون متن‌های اصلی هم دشوارند. بهتر است ابتدا یک کتاب مقدماتی درباره‌ی فلسفه‌ی معاصر بخوانید.

فصلنامه‌ی ارغنون چه بود؟

نشریه‌ای فلسفی که در دهه‌ی هفتاد خورشیدی شماره‌هایی موضوعی با ترجمه‌ی متن‌های مهم غربی منتشر کرد و او در انتشار آن نقش داشت.

از کدام کتاب شروع کنم؟

برای علاقه‌مندان به دین و فرهنگ «الهیات فرهنگ» و برای علاقه‌مندان به سیاست «پوپولیسم» شروع مناسبی است.

جمع‌بندی: چرا آثار مراد فرهادپور را بخوانیم

مراد فرهادپور یکی از کسانی است که اندیشه‌ی فلسفی معاصر را با دقت و جدیت به زبان فارسی آورده است. ترجمه‌هایش از آدورنو، بنیامین و تیلیش، و نوشته‌های مستقلش درباره‌ی مدرنیته و سیاست، برای هر کسی که می‌خواهد جهان امروز را عمیق‌تر بفهمد ارزشمندند. این کتاب‌ها آسان نیستند، اما خواننده‌ای که با حوصله سراغشان برود، دست پر بازمی‌گردد.

نسخه‌ی چاپی کتاب‌های مرتبط با مراد فرهادپور را با قیمت روز و موجودی به‌روز در کتاب‌جم ببینید و همین امروز سفارش دهید تا سفرتان در فلسفه‌ی معاصر را با یکی از جدی‌ترین مترجمان این حوزه آغاز کنید.