جزغاله

جزغاله اثر وجدی معوَّد ترجمه‌ی   وحید رهبانی «گاهی سکوت، تنها پاسخی است که می‌توان به وحشت داد.» نمایشنامه‌ی «جزغاله»   اثر وجدی معوَّد  ، نویسنده، کارگردان و نمایشنامه‌نویس سرشناس لبنانی-کانادایی، یکی از کوبنده‌ترین و ستایش‌شده‌ترین متون دراماتیک قرن بیست‌ویکم است. این اثر که بخش دوم از چهارگانه‌ی مشهور معوّد (موسوم به «خونِ وعده‌ها») به شمار می‌رود، مرثیه‌ای سوزان درباره‌ی تاوانِ جنگ، رنج‌های مادری، و کشف هولناک هویت است؛ اثری که دنیس ویلنوو نیز در سال ۲۰۱۰ فیلم نامزد اسکارِ خیره‌کننده‌ای با اقتباس مستقیم از آن ساخت. چرا باید این شاهکار را خواند؟ ۱. پیوندِ درخشان تراژدی یونان با زخم‌های جهان معاصر معوّد ساختار تراژدی باستانی (به‌ویژه تراژدی ادیپ شهریار سوفوکل) را با واقعیت‌های خشن جنگ داخلی خاورمیانه در هم آمیخته است. اما برخلاف اسطوره‌های باستان، در «جزغاله» سرنوشت شوم نه کار خدایان المپ، بلکه حاصل ماشین ویرانگر جنگ، تعصبات مذهبی و قساوت‌های بشری است. ۲. کشف هویت و رهایی از چرخه‌ی بی‌پایان خشم یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های نمایشنامه این است: آیا می‌توان زنجیره‌ی بی‌پایان خشونت و انتقام را پاره کرد؟ نوال مروان شخصیتی است که از میان ویرانه‌های تجاوز، شکنجه و خیانت عبور می‌کند و در نهایت، سکوت و بخشش را نه از سر ضعف، بلکه به‌عنوان آخرین سپر برای خاموش‌کردن زبانه‌ی آتشِ نفرت برمی‌گزیند. ۳. نثری شاعرانه در دل هولناک‌ترین وقایع قلم وجدی معوّد شگفت‌انگیز است؛ او تلخ‌ترین، گزنده‌ترین و خشونت‌بارترین لحظات تاریخی را با زبانی شاعرانه، استعاری و پر رمز و راز به نگارش درآورده است. این دیالوگ‌ها نه‌تنها بر صحنه‌ی تئاتر، بلکه بر روی کاغذ و در ذهن هر خواننده‌ای تکان‌دهنده و تپنده‌اند. درباره‌ی نویسنده: وجدی معوّد وجدی معوّد در سال ۱۹۶۸ در لبنان زاده شد و در کودکی به دلیل جنگ‌های داخلی ناچار شد همراه خانواده‌اش ابتدا به فرانسه و سپس به کانادا مهاجرت کند. تجربه‌ی تلخ آوارگی، تبعید و خشونت‌های خاورمیانه، جوهره‌ی اصلی جهان داستانی او را شکل داده است. او امروزه به عنوان مدیر تئاتر ملی «کولین» در پاریس و یکی از بزرگ‌ترین درام‌نویسان معاصر جهان شناخته می‌شود که جوایز متعددی نظیر جایزه‌ی بزرگ تئاتر آکادمی فرانسه را در کارنامه دارد.