آشپزی جهانی یعنی بیآنکه از آشپزخانهتان بیرون بروید، یک شب در رم شام بخورید، شب بعد در استانبول و شب دیگر در بانکوک. کتابهای این دسته دستور غذاهای ملتهای دیگر را به فارسی میآورند: ایتالیایی و فرانسوی، چینی و تایلندی، ترکی و آسیایی و حتی غذاهای مهاجران آلمانی. اگر دوست دارید طعمهای تازه را امتحان کنید، اما نمیدانید از کجا شروع کنید و چه کتابی مناسب آشپزخانهی شماست، این صفحه راهنمای شماست.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است. نسخهی چاپی را هم میتوانید آنلاین سفارش بدهید.
شاید فکر کنید فقط آشپزهای حرفهای سراغ غذای ملل میروند. اما بیشتر خریداران این کتابها آدمهای معمولیاند: کسی که در سفر غذایی خورده و هنوز طعمش زیر زبانش است، مادری که میخواهد سفرهی هفته را کمی متفاوت کند، جوانی که تازه مستقل شده و میخواهد فراتر از املت و ماکارونی برود، یا کسی که مهمانی دارد و میخواهد پیشغذای غیرمعمولی بگذارد.
اگر آشپزی ایرانی را خوب بلدید و حالا کنجکاو شدهاید، این دسته برای شماست. اگر تازهکارید هم جای نگرانی نیست؛ بسیاری از این کتابها با دستورهای ساده و سریع شروع میکنند. نکته این است که کتاب را با سطح خودتان و امکانات آشپزخانهتان هماهنگ کنید.
اگر دنبال غذاهای خودمان هستید، دستهی آشپزی ایرانی را ببینید. اینجا سراغ سرزمینهای دیگر میرویم.
میشود از رستوران سفارش داد، پس چرا کتاب؟ چند دلیل ساده دارد. اول اینکه پختن غذایی که تا حالا فقط خوردهاید، لذت دیگری دارد. مواد را میبینید، بو میکنید و مرحلهبهمرحله میفهمید طعم از کجا میآید. دوم اینکه کتاب آشپزی تنها دستور نیست؛ معمولا فرهنگ و پیشینهی غذا را هم میگوید و آشپزی را به سفر شبیه میکند.
سوم اینکه با کتاب، مهارت میسازید. کسی که یک بار خمیر پیتزا درست کرده باشد، دفعهی بعد نیازی به دستور ندارد. کسی که یاد گرفته سس را چطور غلیظ کند، همین مهارت را در غذاهای دیگر هم به کار میبرد. چهارم اینکه آشپزی خانگی، کنترل مواد و مقدار را به دست خودتان میدهد.
و پنجم، شاید مهمترین: آشپزی دور هم جمع میکند. یک شب غذای ملل با دوستان یا خانواده، خاطرهای میسازد که سفارش غذا نمیسازد.
در این دسته چند آشپزی بیش از بقیه دیده میشود. از روی عنوان کتابها میشود دید که ایتالیا، فرانسه، چین، تایلند، ترکیه و آسیا حضور پررنگی دارند. در ادامه هر کدام را کوتاه معرفی میکنیم؛ فقط از دانش عمومی و بدون ادعای اختصاصی دربارهی یک کتاب.
آشپزی ایتالیایی به غذاهای نسبتا ساده و مواد باکیفیت معروف است. ماکارونی و پیتزا معروفترینهایند، ولی سوپ و سالاد و پیشغذاهایش هم جای خود را دارد. یکی از عنوانهای این فهرست «سهرنگ، غذانوشتهای سفر ایتالیا» است و کتابی دیگر «دنیای هنر آشپزی غذاهای ایتالیایی».
آشپزی فرانسوی معمولا با سسها و تکنیکها شناخته میشود. کتاب «دنیای هنر آشپزی غذاهای فرانسوی» در این فهرست آمده است.
آشپزی چینی وابسته به سرعت و حرارت است؛ مواد را ریز میکنند و سریع میپزند. «ذائقه چینی» و «دنیای هنر آشپزی غذاهای آسیایی» و «دنیای هنر غذاهای تایلندی» در این دسته دیده میشوند.
غذاهای ترکیه برای ایرانیها آشنا و دوستداشتنی است. عنوان «دنیای هنر آشپزی غذاهای ترکی استانبولی ۲» را در فهرست میبینید.
یکی از چیزهایی که در این دسته بیشتر از همه به چشم میخورد، عنوانهایی است که با «دنیای هنر» شروع میشوند: آشپزی غذاهای فرانسوی، ایتالیایی، آسیایی، تایلندی، ترکی استانبولی، و همچنین کتابهایی دربارهی پیشغذاها، انواع کباب و پیتزا، انواع خوراک و پای، و غذاهای ساندویچی. در عنوان بیشترشان کلمهی «گلاسه» آمده است.
گلاسه یعنی کاغذ براق و پوششدار که برای چاپ تصویر رنگی مناسب است. کتاب آشپزی با عکس، برای بسیاری از آشپزها یک مزیت بزرگ است، چون میبینید غذا در پایان چه شکلی باید باشد. اما دربارهی محتوای دقیق، تعداد دستورها و سطح دشواری هر جلد ادعایی نداریم؛ آنها را در مشخصات همان کتاب ببینید.
نکتهی خرید: چون این مجموعه چند جلد است، مطمئن شوید موضوع جلد با علاقهی شما همخوان است. اگر پیتزا و کباب را دوست دارید، عنوان مربوط به آن را انتخاب کنید و اگر غذای سبکتر میخواهید، سراغ پیشغذاها بروید.
یکی از کاربردهای عملی کتاب آشپزی جهانی، طراحی یک مهمانی است. مثلا «پیشغذاها (اردورها یا غذاهای انگشتی)» از اسمش برمیآید که برای ابتدای مهمانی و پذیرایی سبک است. «انواع کباب و پیتزاهای ساده و سریع» برای شامی است که میخواهید زیاد معطل نشوید. «انواع خوراک (خورش) و پای» به غذای گرمتر و پرکارتر نزدیک است و «غذاهای ساندویچی» هم برای ناهار و شام سریع.
میشود یک مهمانی کامل را از همین چند عنوان چید: با پیشغذاها شروع کنید، غذای اصلی را از یک کتاب دیگر بگیرید و برای پایان، دستهی شیرینی و دسر را ببینید. نوشیدنیها را هم میتوانید از دستهی نوشیدنیها پیدا کنید.
پیشنهاد ما این است که برای اولین مهمانی، فقط یک غذای تازه بپزید و بقیه را از چیزهایی بگذارید که بلدید. دو غذای ناآشنا در یک شب، شما را خسته میکند و اگر یکی خراب شود، حالتان را بد میکند.
هر آشپزی مواد و ابزار خودش را دارد. غذای ایتالیایی به رشتهی خوب، روغن زیتون و گوجه نیاز دارد. غذای چینی معمولا ماهیتابهی گود و حرارت بالا میخواهد. غذای تایلندی با ادویه و ترشی و شیرینی سروکار دارد. این حرفها دانش عمومی است، نه ادعای یک کتاب مشخص.
قبل از خرید، مواد یکی دو دستور را نگاه کنید. اگر مادهای در بازار محل شما دیریاب است، شاید بشود جایگزینش را پیدا کرد، اما هر جایگزین طعم را عوض میکند. کتابهایی که مواد را ساده و در دسترس میآورند، برای شروع بهترند.
لوازم هم مهم است. برای بعضی غذاها فر لازم است، برای بعضی ماهیتابهی مخصوص. خوشبختانه بیشتر دستورهای خانگی با ابزار معمولی جور میشوند. اگر ابزار خاصی نیاز دارید، معمولا در متن کتاب یا مشخصات آن نوشته شده است.
یک ترازوی آشپزخانه و یک لیوان مدرج، خرید کوچک ولی پرفایدهاند. دستورهای بیگانه اغلب با گرم و میلیلیتر نوشته میشوند و اندازهگیری دقیق، نتیجه را تضمین میکند.
همهی کتابهای این دسته مجموعهی دستور خشک نیستند. عنوانی مثل «سهرنگ (غذانوشتهای سفر ایتالیا)» از نامش پیداست که به سفر و غذا با هم میپردازد. «تفنن و سرگرمیهای مهاجران آلمانی» هم عنوانی است که نشان میدهد در این دسته کتابهایی هست که به فرهنگ و زندگی مردم هم نگاه میکنند. دربارهی محتوای دقیق اینها ما ادعا نمیکنیم، ولی اگر علاقهمند هستید، صفحهی خودشان را ببینید.
چنین کتابهایی برای کسی مناسباند که به خواندن هم علاقه دارد. شبها میشود آنها را مثل یک سفرنامه خواند و روز بعد یکی از دستورها را پخت. اگر بیشتر به خواندن علاقه دارید تا پختن، کتابی با متن و خاطره را انتخاب کنید. اگر آشپز عملی هستید، کتاب دستورمحور بهتر است.
هر دو نوع در آشپزخانه جا دارند. اولی حوصله و ذوق میسازد و دومی مهارت.
برای انتخاب کتاب آشپزی جهانی چند معیار ساده کمک میکند. اول، آشپزی مورد علاقهتان. اگر عاشق ایتالیا هستید، لازم نیست کتاب عمومی بخرید. دوم، سطح مهارتتان. اگر تازهکارید، کتاب دستورهای ساده و سریع بهتر است. سوم، تصویر. اگر بدون عکس نمیتوانید، کتاب مصور و گلاسه انتخاب کنید.
چهارم، مواد و در دسترس بودنشان. پنجم، جنس جلد و کاغذ؛ کتاب آشپزی کنار گاز و ظرفشویی میماند و باید مقاوم باشد. ششم، اندازهی حروف؛ وقتی دستانتان درگیر است، متن باید از فاصله خوانده شود.
پیش از سفارش، مشخصات کتاب را بخوانید. اگر عنوان چند جلد دارد، جلد درست را انتخاب کنید. اگر برای هدیه میخرید، سلیقهی گیرنده را در نظر بگیرید، نه سلیقهی خودتان را.
و اگر دودل بودید، کتابی را انتخاب کنید که حداقل یک دستورش را همین هفته میتوانید بپزید. کتابی که آنقدر دشوار است که هرگز باز نمیشود، هر قدر هم زیبا باشد، در قفسه میماند.
ذائقهی ایرانی عادتهای خودش را دارد: برنج، سبزی تازه، گوشت آرامپز، ترشی و شیرینی در کنار هم. وقتی سراغ آشپزی جهانی میروید، بعضی طعمها فوری دلتان را میبرد و بعضی نیاز به عادت دارد. این طبیعی است. اگر اولین دفعه غذایی را دوست نداشتید، لزوما غذا بد نبوده؛ شاید فقط ذائقهی شما هنوز با آن آشنا نشده.
راه ساده این است که از غذاهایی شروع کنید که به عادتهای شما نزدیکاند. غذاهای ترکی برای بسیاری از ما آشناست، چون در گوشت و نان و ماست اشتراکهایی با سفرهی ما دارد. بعد کمکم به سراغ ایتالیایی و بعد آسیایی بروید که ادویه و روش پخت متفاوتتری دارند.
بعضیها دوست دارند غذای خارجی را کمی با سلیقهی ایرانی هماهنگ کنند، مثلا ادویه را کم کنند یا سبزی اضافه کنند. اشکالی ندارد، به شرط اینکه اول یک بار دستور اصلی را بپزید. آنوقت میفهمید چه چیزی را دارید تغییر میدهید و نتیجه چه میشود.
اگر میان اعضای خانواده سلیقهها فرق دارد، بگذارید هر نفر یک شب انتخاب کند. کودکان معمولا با غذاهایی مثل پیتزا و ساندویچ راحتترند و بزرگترها ممکن است غذاهای آسیایی را ترجیح بدهند.
کتابهای آشپزی که از فرهنگ دیگر میآیند، گاهی مقدارها را با واحدهایی مینویسند که ما معمولا نمیشناسیم. ترازوی آشپزخانه و لیوان مدرج بسیاری از مشکلها را حل میکند. برای مقدار کم، قاشق اندازهگیری هم به کار میآید. اگر دستوری را به «یک مشت» یا «کمی» نوشتهاند، در اولین بار کمتر بریزید و مزه کنید.
اصطلاحهای آشپزی هم تازه است: تفاوت تفتدادن و سرخکردن، فرق آبپز کردن با بخار پز، معنی «تا رنگ طلایی» یا «تا غلیظ شود». همهی اینها با تمرین جا میافتند. اگر جایی گیر کردید، معمولا کتاب در مقدمه یا بخش توضیحات مقدماتی آنها را روشن میکند.
به دمای فر هم دقت کنید. فرها با هم فرق دارند و یک دستور که برای یک فر جواب میدهد، در فر دیگر ممکن است زودتر یا دیرتر آماده شود. بار اول کمی زودتر سر بزنید و ببینید غذا در چه حالی است.
و آخرین نکته: پیش از شروع، همهی مواد را کنار هم بچینید. این عادت که آشپزهای حرفهای هم دارند، خطا را خیلی کم میکند و آشپزی را آرامتر میکند.
با اینکه هر آشپزی رنگ خودش را دارد، چند تکنیک در همهجا تکرار میشود. اولی برش است. اگر مواد را یکاندازه ببرید، یکجا میپزند. دومی مدیریت حرارت است. حرارت بالا برای تفت سریع و حرارت ملایم برای پخت آرام. سومی پایهگذاری طعم است: پیاز و سیر و روغن، یا سس پایه، بسته به آشپزی.
چهارمی مزه کردن در طول کار است. آشپز خوب در پایان نمک نمیریزد؛ در هر مرحله کمی مزه میکند و اصلاح میکند. پنجمی استراحت دادن غذاست. گوشت بعد از پخت اگر چند دقیقه بماند، آبدارتر میماند و خمیر بعد از ورز آمدن، بهتر میپزد.
کتابهای آشپزی جهانی معمولا این تکنیکها را در ضمن دستورها یاد میدهند. هر بار که یک دستور تازه میپزید، یک تکنیک تازه هم یاد میگیرید و بعدها در غذاهای دیگر به کارش میبرید. برای همین میگوییم آشپزی یک سفر است، نه یک مقصد.
اگر میخواهید بیشتر روی تکنیکهای نان و خمیر کار کنید، دستهی نان و صبحانه هم منبع خوبی است.
همهی آشپزی جهانی مهمانی و شب ویژه نیست. بخش بزرگی از آن غذاهای روزمره است. ساندویچ، پیتزای ساده، خوراکهای یکظرفی و پیشغذا از همین نوعاند. در فهرست این دسته عنوانهایی مثل «غذاهای ساندویچی» و «انواع کباب و پیتزاهای ساده و سریع» دیده میشود که از نامشان پیداست به همین سمت نزدیکاند.
ارزش این غذاها در این است که در روزهای معمولی هم میشود آنها را پخت. اگر هر هفته یک غذای تازه از این نوع امتحان کنید، بهتدریج ذخیرهی دستورهای شما بزرگ میشود و دیگر برای شام نمیماند که چه بپزید.
یک ترفند ساده: مواد پایه را از پیش آماده نگه دارید. سس یا نان یا خمیر پیشساخته کار شب را نصف میکند. اگر با فرزندانتان آشپزی میکنید، این غذاها فرصت خوبی است؛ بچهها ساندویچ و پیتزا را دوست دارند و میتوانند در ساختنش کمک کنند.
وقتی کار را کوچک و مکرر انجام دهید، آشپزی از یک رویداد ویژه به یک عادت لذتبخش تبدیل میشود.
پشت هر غذا، تاریخ و آدمهایی هست. پیتزا از یک شهر و ماکارونی از یک سنت آمده، و هر غذای چینی داستانی دربارهی مواد و فصل و جشن دارد. کتابهایی که کنار دستور، کمی از این فرهنگ را میگویند، آشپزی را از یک کار روزمره به یک گردش فرهنگی تبدیل میکنند.
اگر خانوادهتان اهل گفتوگو سر سفره است، این کتابها میتوانند بهانهی خوبی باشند. شب ایتالیایی، فیلم ایتالیایی و موسیقی ایتالیایی؛ شب آسیایی، غذا و چای و داستان. بچهها با این روش جغرافیا را هم به شکلی شیرین یاد میگیرند.
به یاد داشته باشید که ما دربارهی هیچ یک از آشپزیها ادعای تخصصی نداریم. هر ملت سنتهای متنوعی دارد که در یک کتاب نمیگنجد. کتاب آشپزی جهانی یک در است، نه یک دایرهالمعارف.
اگر بعد از خواندن چند کتاب، به یک آشپزی خاص علاقهمند شدید، سراغ کتابهای تخصصیتر همان آشپزی بروید. همینطور که ذائقهتان رشد میکند، سلیقهی خرید هم دقیقتر میشود.
کتاب آشپزی در معرض آب و روغن و بخار است. چند کار ساده عمرش را طولانیتر میکند. کتاب را روی پایهای بگذارید که باز بماند و لازم نباشد با دست خیس ورق بزنید. اگر جلد نرم است، یک کیف شفاف یا پوشش ساده کمک میکند. هنگام پختن، کتاب را دور از گاز و سینک نگه دارید.
روی صفحهی دستورهایی که پختهاید یادداشت بنویسید: زمان واقعی پخت در فر خودتان، مقدار ادویهای که دوست داشتید، تغییری که پسندیدید. سالها بعد همین یادداشتها کتاب را برایتان ارزشمندتر از خرید اولش میکند.
برای پیدا کردن سریع دستورهای محبوب، با برگهی رنگی چند صفحه را نشانهگذاری کنید. یک رنگ برای غذای اصلی، یک رنگ برای پیشغذا و یک رنگ برای مهمانی. در روزهای شلوغ، این سازماندهی ساده کلی از وقت شما را نجات میدهد.
اولین اشتباه، عجله است. غذای ناآشنا را سریع نمیشود پخت. دستور را از اول تا آخر بخوانید و مواد را از پیش آماده کنید. دومین اشتباه، عوض کردن زیاد مواد است. اگر همهچیز را عوض کنید، دیگر آن غذا نیست. اول یک بار مطابق دستور بپزید، بعد تغییر بدهید.
سومین اشتباه، ادویهی زیاد است. هر آشپزی حساسیت ادویهی خودش را دارد. مقدار را کمتر شروع کنید و در پایان مزه کنید. چهارمین اشتباه، بیتوجهی به زمان است. اگر دستور میگوید ساعتها بپز، نمیشود در ده دقیقه به نتیجه رسید.
پنجمین اشتباه، ترسیدن از شکست است. اولین بار کمتر کسی غذایی را بینقص میپزد. اگر خراب شد، یعنی چیزی یاد گرفتید. دفعهی بعد بهتر میشود. آشپزی مهارتی است که با تکرار قوی میشود.
ششمین اشتباه، بیدقتی دربارهی حساسیتهای غذایی است. اگر مهمانی دارید، از آنها بپرسید که حساسیت یا محدودیت غذایی ندارند. کتاب آشپزی این را بهجای شما نمیپرسد.
کتاب آشپزی هدیهی خوبی است، بهخصوص برای کسی که تازه به آشپزی علاقهمند شده یا آشپزخانهی تازهای دارد. کتاب گلاسه با عکسهای رنگی اگر با دقت انتخاب شود، هدیهای دیدنی و کاربردی است.
اگر گیرنده گیاهخوار است یا رژیم خاصی دارد، بهتر است سراغ دستهی گیاهخواری و رژیمی بروید. اگر به نان و صبحانه علاقه دارد، دستهی نان و صبحانه را نگاه کنید. برای علاقهمندان به سفر، کتابهایی که غذا و مسافرت را با هم دارند مناسبترند.
هنگام هدیه دادن، یادداشت کوچکی داخل کتاب بگذارید و پیشنهاد کنید یک دستور را با هم بپزید. هدیهای که به تجربهی مشترک منجر شود، ماندگارتر است.
اگر میخواهید خودتان مهمانی غذای جهانی برگزار کنید، یک موضوع انتخاب کنید: مثلا یک شب ایتالیایی یا یک شب آسیایی. تزئین ساده و یک موسیقی مناسب، حالوهوا را کامل میکند.
اگر نمیدانید از کجا شروع کنید، این برنامهی ساده را امتحان کنید. هفتهی اول، یک غذای سادهی ایتالیایی بپزید و به مواد و روش توجه کنید. هفتهی دوم، سراغ یک غذای آسیایی بروید و یاد بگیرید با حرارت بالا چطور کار کنید. هفتهی سوم، یک پیشغذا یا ساندویچ را امتحان کنید و برای دوستان یا خانواده بگذارید. هفتهی چهارم، از هر کدام که بیشتر دوست داشتید دوباره بپزید و آن را کاملتر کنید.
در پایان ماه، دفتری بسازید و برای هر غذا یک یادداشت کوتاه بنویسید: چه چیز خوب شد، چه چیز را عوض میکنید، چه کسی بیشتر دوست داشت. این دفتر بعدها مثل کتاب آشپزی شخصی خودتان میشود.
لازم نیست چهار غذای متفاوت بپزید. اگر یکی را دوست داشتید، چند بار تکرارش کنید. تکرار، مهارت را ثابت میکند و اعتماد به نفس میدهد. بعد از آن، سراغ غذاهای سختتر بروید.
کتابی که دستورهای ساده و سریع دارد و مواد آن در بازار معمولا پیدا میشود. عنوانهایی مثل «انواع کباب و پیتزاهای ساده و سریع» از اسم خود نشان میدهند به همین سمت نزدیکاند، ولی مشخصات کتاب را پیش از خرید بخوانید.
گلاسه به نوع کاغذ و چاپ اشاره دارد: کاغذ براق که تصویر رنگی را بهتر نشان میدهد. برای کتاب آشپزی که عکس دارد، انتخاب رایجی است.
بسیاری از مواد در بازار معمولی هست. اگر مادهای پیدا نشد، بهتر است جایگزین را با احتیاط انتخاب کنید و بدانید که طعم تغییر میکند.
برای غذاهای خانگی معمولی، کتاب میتواند کافی باشد. برای تکنیکهای پیچیده، شاید تماشای یک آشپز باتجربه هم کمک کند. کتاب و کلاس مکمل هماند.
کتابهایی که پیشغذاها، غذاهای انگشتی و پذیرایی سبک را دارند. میتوانید کنار آن یک کتاب دسر هم از دستهی شیرینی و دسر انتخاب کنید.
نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود.
آشپزی جهانی دری به روی طعمها و فرهنگهای تازه است. با یک کتاب مناسب میتوانید ایتالیا، چین، تایلند، ترکیه و فرانسه را روی میز خانهی خودتان بیاورید. از دستورهای ساده شروع کنید، به مواد و ابزار توجه کنید و به خودتان اجازهی اشتباه بدهید. آشپزی یک مهارت است و هر بار بهتر میشود.
حالا میتوانید کتابهای همین صفحه را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و آنچه به ذوق و آشپزخانهی شما میخورد را آنلاین سفارش بدهید. اگر خواستید دامنه را وسیعتر کنید، به دستهی آشپزی و خوراک هم سر بزنید. نوش جان.