با وجود این که ما ویژگی‌های متمایز دیگری داریم (مثلاً راه رفتن روی دو پا و بی‌مویی نسبی)، مغز و رفتارش ما را از سایر میمون‌ها و نخستی‌ها متمایز می‌کند. و اینکه چگونه این اندام متشکل از آب، چربی و پروتئین، یک گونه پستاندار را به حیوان غالب روی زمین تبدیل کرد، داستانی است که جان اس الن در کتاب زبان و تکامل مغز می خواهد بگوید. الن با اتخاذ رویکردی «از پایین به بالا» برای تکامل رفتار انسان، مغز را یک اندام بیولوژیکی می داند. مجموعه‌ای از ژن‌ها، سلول‌ها و بافت‌هایی که رشد می‌کنند و پیر می‌شوند و تحت تأثیر مستقیم انتخاب طبیعی و محدودیت‌های فیلوژنتیکی اصل و نسب خود قرار دارند. کتاب زبان و تکامل مغز با بررسی تکامل این اندام حیاتی بر اساس کارهای اخیر در دیرین انسان شناسی، آناتومی مغز و تصویربرداری عصبی، ژنتیک مولکولی، نظریه تاریخ زندگی و زمینه‌های مرتبط، مغز را به‌عنوان محصول زمینه‌هایی که در آن تکامل یافته است به ما نشان می‌دهد: فیلوژنتیک، جسمی، ژنتیکی، اکولوژیکی، جمعیتی و در نهایت فرهنگی-زبانی. آلن در سراسر جهان به جای تکامل رفتار یا شناخت، بر پایه های تکامل مغز تمرکز می کند. این دیدگاه نشان می‌دهد که چگونه، درست همانطور که برخی از جنبه‌های رفتار ما به روش‌های غیرمنتظره از رشد ظرفیت‌های شناختی خاص پدیدار می‌شوند، درک دقیق‌تری از تکامل رفتاری ممکن است از یک تصویر واضح‌تر از تکامل مغز به دست دهد.