راهبردهای توسعه صادرات محصولات دانش بنیان

در ابتدای راهبردهای توسعه صادرات محصولات دانش بنیان ، ساختار و قوانین مرتبط با اقتصاد دانش بنیان بررسی شده است. این تحلیل و بررسی چشم‌انداز تقریباً جامعی را درباره وضع سیاسی کشور در این عرصه ارائه می‌دهد. در ادامه، تجزیه و تحلیلی از قوانین حاکم بر تجارت خارجی در اختیار شما قرار می‌گیرد که تحلیلی از سیاست‌های مهم و مستحکم تجاری ارائه می‌دهد. در فصل‌های بعدی این کتاب، تحلیل و بررسی ساختار صنعتی کشورهایی نظیر هندوستان و کره جنوبی را در جهت پیشرفت بازار نانو و زیست‌ فناوری خواهید دید. در فصل پایانی کتاب نیز مسعود افشاری مفرد، رضا موسائی، و علی جوان جعفری راهبردها و چهارچوب صحیح را در راستای سیاستگذاری صادراتی به شما پیشنهاد خواهند داد. اقتصاد دانش‌بنیان اقتصادی است که کاربرد دانش و اطلاعات در آن اهمیت بالایی داشته و تولید و توزیع، مبتنی بر آن شکل‌ گرفته و سرمایه‌گذاری در صنایع با محوریت دانش مورد توجه خاصی قرار گرفته است. حرکت اقتصادها به سمت دانش‌بنیان شدن علاوه بر اینکه موجب افزایش توان رقابتی کشورها می‌شود، می‌تواند در حوزه تجارت خارجی، ضمن ایجاد یک پایگاه اقتصادی در جهان به افزایش قدرت نرم کشورها کمک کند. اقتصاد ایران نیز در دهه‌های اخیر با تغییر نگاه، از اقتصاد مبتنی بر منابع به سمت اقتصاد مبتنی بر کارایی حرکت کرد. در این میان بود که کلیدواژه اقتصاددانش بنیان در کشور رایج شد و نهادها و سیاست‌های متعددی مبتنی بر این موضوع شکل گرفت. بررسی و موشکافی نهادها و سیاست‌های صورت‌گرفته در این حوزه نشان می‌دهد که علی‌رغم توجه نهادهای بالادستی به موضوع اقتصاددانش بنیان، رشد ایران عمدتاً در موضوعات علمی و پژوهشی بوده و نقش محصولات هایتک در اقتصاد نمود کمتری دارد. سهم کالاهای صنعتی با تکنولوژی متوسط و بالا در ارزش‌افزوده صنعت در سال‌های اخیر تغییرات اندکی داشته که نشان می‌دهد رشد علمی کشور منجر به افزایش سهم صادرات کالاهای با فناوری متوسط و بالا نشده است. موضوع صادرات کالاهای دانش‌بنیان نقشی اساسی در توان رقابت‌پذیری شرکت‌های ایرانی در بازار داخلی یا بازارهای صادراتی ایجاد می‌کند و لازم است نهادهای مربوطه به نقش نوآوری و فناوری به‌عنوان ایجاد زمینه‌های رقابتی توجه نمایند؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که یک انسجام بین سیاست‌های علمی و فناوری و سیاست‌های تجاری لازم است تا بتوان اثرات رشد کمی در تعداد بنگاه‌ها و افزایش تولید علم را در اقتصاد لمس کرد. حوزه زیست‌فناوری و نانوفناوری، دو حوزه مهم و هایتک در اقتصاد دانش‌بنیان محسوب می‌شوند. حوزه‌هایی که ایران نیز مزیت خوبی در آنها داشته و می‌توان با یک برسی مناسب و تدوین راهبردهای دقیق در این حوزه به بهره‌وری بالا و توسعه این زیست‌بوم جوان و پرظرفیت کمک کرد. در فصل اول کتاب به موضوع چیستی اقتصاددانش بنیان و میزان اشاعه فناوری در صنایع غالب پرداخته شده است. در فصل دوم با بررسی وضعیت اقتصاددانش بنیان در ایران، تحلیلی از نقاط قوت و ضعف نهادی و سیاستی در این حوزه ارائه گردیده است. در فصل سوم ضمن تعریف سیاست تجاری فناوری به لزوم تدوین یک بستر تجاری مناسب به‌منظور توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان اشاره شده و آسیب شناسی تحولات تجاری در صنایع دانش بنیان صورت گرفته است. در فصل‌های چهارم و پنجم نیز با بررسی سیاست‌های حمایت از فناوری و اقتصاددانش بنیان در کشورهای هند و کره جنوبی، بازیگران، برنامه‌های دولت و سیاست‌های تشویقی و ابزار های مالی برای توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان در این کشورها مطالعه و ارائه شده است. در فصل ششم نیز تلاش کرده‌ایم تا به همراه آسیب‌شناسی تحولات تجاری در صنایع دانش‌بنیان، اقدامات مقتضی متناسب با فضای نهادی و سیاستی اقتصاد ایران تجویز و ارائه شود. تلاش ما بر آن بود که این کتاب، راهنمایی برای مدیران و پژوهشگران حوزه اقتصاددانش بنیان و صنعت باشد تا بیش‌ازپیش شاهد پیشرفت و تعالی اقتصاد ایران باشیم. فهرست مطالب کتاب راهبردهای توسعه صادرات محصولات دانش بنیان پیشگفتار 3 مقدمه نویسندگان 9 فصل اول: اقتصاد دانش‌بنیان چیست؟ 11 ۱-1- نفوذ اقتصاد دانش‌بنیان در اقتصادهای مبتنی بر منابع 12 1-۲- اشاعه فناوری در بخش‌ها و صنایع غالب 15 فصل دوم: اقتصاد دانش‌بنیان در ایران 19 ۲-۱ سیاست‌ها و قوانین مرتبط با اقتصاد دانش‌بنیان 20 ۲-۲- نهادهای مرتبط با علم و فناوری 24 ۲-۳- وضع موجود کشور در شاخص‌‌های اقتصاد دانش‌‌بنیان 27 ۲-۴- وضعیت تأمین مالی دانش‌بنیان 39 ۲-۵- بررسی دوبخش از اقتصاد دانش بنیان 41 ۲-۶- جمع‌بندی 65 فصل سوم: جهش از مسیر تجارت 67 ۳-۱ مفاهیم سیاست تجاری و فناوری 67 ۳-۲- ابزارهای مورد استفاده در سیاست تجاری 70 ۳-۳- چارچوب تحلیلی سیاست‌های منسجم تجاری و فناوری 78 ۳-۴- مهم‌ترین دلایل عدم توفیق سیاس