پرش به محتوای صفحه

مشاوره

مبانی راهنمایی و مشاوره، روش‌های مشاوره فردی و گروهی، مشاوره تحصیلی و فرهنگ‌نامه‌های تخصصی این رشته را در این دسته پیدا می‌کنید.
کتاب‌های این دسته۳۲۸ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب کتاب کار شناختی- رفتاری برای یائسگی برنامه گام‌به‌گام برای غلبه بر گرگرفتگیها،نوسان‌های خلقی و سایر علائم
۵٪۴۹۹٬۰۰۰۴۷۴٬۰۵۰تومان
جلد کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اتیسم کاربست رویکرد فلورتایم جهت کمک به مکالمه، برقراری ارتباط و تفکر ...

استانلی گرینسپن، سرنا ویدر

ترجمه‌ی افسانه آخانی، شیرزاد بابایی، محمود دهقانی

ارجمند

۵٪۹۹۰٬۰۰۰۹۴۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای ذهن آگاهی برای اعتیاد راهنمایی برای کنارآمدن با سوگ، استرس و خشم که راه انداز رفتارهای

ربکا ویلیامز، جولی کرافت

ترجمه‌ی سمیه سعادت زاده، زهره ولیان پور، آسیه هما

ارجمند

۵٪۶۶۷٬۰۰۰۶۳۳٬۶۵۰تومان
جلد کتاب آموزش اکت برای درمان گروهی ‏ کتابچه راهنمای آموزشی مهارت‌های درمان مبتنی بر پذیرش وپایبندی ...

داراه وستراپ، ام.جوآن رایت

ترجمه‌ی محمود روغنچی، مستوره مفاخری، یگانه رستمی

ارجمند

۵٪۵۸۰٬۰۰۰۵۵۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پروتکل مداخلات مبتنی بر خانواده در نوجوانان و جوانان مبتلا به اختلال دوقطبی با شروع زودهنگام

دیوید میکلوویتز، جیم زینبرگ، مری اوبراین، دنیل شلوسر، داون تایلر، تیرون کانن، ساندرا سیلوا، الیزابت جورج

ترجمه‌ی فاطمه محبان، امین وطن‌پرست

ارجمند

۵٪۴۳۰٬۰۰۰۴۰۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب کتاب کار مرزهای سالم برنامه ای مبتنی بر رویکرد CBT جهت تعیین محدودیت ها، ابراز نیازهای خود
۵٪۶۸۵٬۰۰۰۶۵۰٬۷۵۰تومان
جلد کتاب ایده‌های الهام‌بخش و خلاق برای کار با کودکان چگونگی برقراری رابطه و فراهم ساختن امکان تغییر
۵٪۳۲۰٬۰۰۰۳۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ذهن‌آگاهی برای درمان بیخوابی یک برنامه هدفمند چهارهفته‌ای برای آسایش جسم، آرامش ذهن و ...

کاترین پولان ارزک، ویلیام موکرافت

ترجمه‌ی پیمان ولدبیگی، حبیب‌اله خزائی، محمدمهدی نوروزی

ارجمند

۵٪۵۴۰٬۰۰۰۵۱۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زوج‌درمانی یکپارچه‌نگر در عمل راهنمای عملی برای رسیدگی به مشکلات و بحران‌های روابط مشترک
۵٪۸۹۵٬۰۰۰۸۵۰٬۲۵۰تومان
جلد کتاب ذهن‌آگاهی برای بزرگسالان مبتلا‎ ‎به اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی (راهنمای درمانگران)‏

جان تی میچل، لیدیا زیلوسکا

ترجمه‌ی بهروز ایزدآبادی، محبوبه یارمحمودی

ارجمند

۵٪۵۹۵٬۰۰۰۵۶۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب بازگویی داستان‌های زندگی کاربست روایت‌درمانی برای الهام گرفتن از تجربه‌ها و تبدیل آنها
۵٪۴۶۰٬۰۰۰۴۳۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب طرحواره‌درمانی مرحله-مدار هدف‌گذاری تکالیف و تکنیک‌ها در طرحواره‌درمانی فردی و گروهی
۵٪۶۹۰٬۰۰۰۶۵۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای روان‌شناسی تئوری انتخاب برای روابط چگونه با افراد مهم زندگی بهتر کنار بیایید
۵٪۲۵۰٬۰۰۰۲۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مشاوره و روان‌درمانی پس از خشونت خانگی دیدگاه مراجع از آنچه به بهبودیاش کمک میکند
۵٪۴۹۵٬۰۰۰۴۷۰٬۲۵۰تومان
جلد کتاب تنظیم هیجان در زوج‌ها و خانواده‌ها تأملی بر ناکارآمدی و سلامتی از دریچه تنظیم هیجان

دوگلاس اسنایدر، ژان هیوز، جفری سیمپسون

ترجمه‌ی عباس موزیری، فاطمه نادری

ارجمند

۵٪۶۷۵٬۰۰۰۶۴۱٬۲۵۰تومان
جلد کتاب کتاب جامع مواجهه مواجهه نوآورانه، خلاقانه و مؤثر مبتنی بر درمان شناختی-رفتاری ....

کریستن اسپرینگر، دیوید تولن

ترجمه‌ی سیده الناز موسوی، فرحناز یوسفی، وحیده جوادی، فاطمه حسنی علی ملک

ارجمند

۵٪۵۹۰٬۰۰۰۵۶۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب خانواده‌درمانی هیجان‌مدار (EFFT) تشخیص ‏افتراقی برای ‏مداخلات متمرکز بر ‏مراقبان

آدل لافرانس، کاترین هندرسون، شری میمن

ترجمه‌ی سروه ویسی، محسن گل‌محمدیان

ارجمند

۵٪۶۲۵٬۰۰۰۵۹۳٬۷۵۰تومان
جلد کتاب کتاب کارمهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیک برای رفتارهای خودآسیب رسان در نوجوانان
۵٪۴۴۴٬۰۰۰۴۲۱٬۸۰۰تومان
جلد کتاب درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) برای آسیب مغزی راهنمای عملی برای بالینگران

ویل کرویس، ابیگل مثلی

ترجمه‌ی حسین زارع، سمانه حدادی

ارجمند

۵٪۶۶۱٬۰۰۰۶۲۷٬۹۵۰تومان
جلد کتاب چگونه بیشترین بهره را از درمان شناختی - رفتاری ببریم؟درمانگر راهنمای درمانگر
۵٪۲۷۳٬۰۰۰۲۵۹٬۳۵۰تومان
جلد کتاب جعبه ابزار زوج درمانی شناختی- رفتاری بیش از 45 تمرین برای بهبود ارتباطات ...

ترزا ان. گروبر، جان دبلیو لودگیت

ترجمه‌ی مهراز معززی

ارجمند

۵٪۵۹۵٬۰۰۰۵۶۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب درمان‌های مبتنی بر پذیرش و ذهن‌آگاهی برای کودکان و نوجوانان راهنمای متخصصان

استیون هیز، لاری گرکو

ترجمه‌ی راضیه جواهری رنانی، پانته‌آ احدیان فرد

ارجمند

۵٪۷۳۰٬۰۰۰۶۹۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب گفتگوی بالینی (زبان به مثابه درمان) کاربست بالینی نظریه چارچوب‌های ارتباطی

استیون هیز، متیو ویلیت، جنیفر ویلیت

ترجمه‌ی جلیل باباپور، عیسی حکمتی

ارجمند

۵٪۱٬۱۵۰٬۰۰۰۱٬۰۹۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب روان‌سنجی در مشاوره اطلاعاتی ضروری که مشاوران باید در مورد آزمون‌ها بدانند
۵٪۱٬۴۵۰٬۰۰۰۱٬۳۷۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بنیادهای روان‌درمانی گشتالت سیری در مبانی و مفاهیم عمده روان‌درمانی گشتالت
۵٪۶۷۵٬۰۰۰۶۴۱٬۲۵۰تومان
جلد کتاب تکنیک‌ های کنترل وسوسه در اعتیاد براساس رویکرد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

ماریا کارکلا، مگان کلی

ترجمه‌ی حمید جمعه‌پور

ارجمند

۵٪۵۶۵٬۰۰۰۵۳۶٬۷۵۰تومان
جلد کتاب راهنمای روان‌شناسی تئوری انتخاب برای شادکامی چگونه خودتان را خوشحال کنید
۵٪۲۸۵٬۰۰۰۲۷۰٬۷۵۰تومان
جلد کتاب راهنمای آموزش حل مسئله و تنظیم هیجان آسیب‌دیدگان مغزی براساس PLUS و STEP

وین گوردون، تئودور تساوسیدس، مارگارت براون، کریستن دامز-اوکانر، ترزا اشمن، جاشوا کانتور

ترجمه‌ی سمیرا نصرآبادی، سیدمحمدحسین موسوینسب

ارجمند

۵٪۴۳۰٬۰۰۰۴۰۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب گروه‌درمانی مبتنی بر ذهنیسازی (MBT-G) راهنمای نظری، بالینی و پژوهشی

زیگموند کارترود

ترجمه‌ی فرزانه هراتیان، سارا انتظاری، حدیثه عطائی

ارجمند

۵٪۶۶۰٬۰۰۰۶۲۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درمانگران خسته راهنمایی کاربردی برای چیرگی بر فرسودگی متخصصان بالینی

دیوید کلو

ترجمه‌ی بیتا صادقیان، بهمن پیرمردوند چگینی

ارجمند

۵٪۴۴۵٬۰۰۰۴۲۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب پرداختن به روایت در درمان هیجان‌مدار تغییر داستان‌ها، بهبود زندگیها

لزلی گرینبرگ، لین انگس

ترجمه‌ی الهام اروجنی

ارجمند

۵٪۵۳۰٬۰۰۰۵۰۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مشاوره پیشگیرانه. کمک به توانمند شدن افراد در سیستم ها و موقعیت ها

رابرت کی. کانین

ترجمه‌ی احسان اسماعیلی

ارجمند

۵٪۳۰۵٬۰۰۰۲۸۹٬۷۵۰تومان
جلد کتاب تسلط بر روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت فشرده (ISTDP) نقشه راه ناهشیار

رابرت نبورسکی، ژوزت تن‌هاوه دلابیه

ترجمه‌ی حمید شمسی پور، مهران فرهادی

ارجمند

۵٪۱٬۷۵۰٬۰۰۰۱٬۶۶۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب راز درمانگران برجسته به‌راستی چرا برخی از درمانگران کاربلد هستند؟

جفری ای.کاتلر

ترجمه‌ی بیتا صادقیان، بهمن پیرمردوند چگینی

ارجمند

۵٪۶۵۰٬۰۰۰۶۱۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رفتار درمانی شناختی مثبت نگر ازکاستن درد و رنج تا افزایش موفقیت
۵٪۸۵۰٬۰۰۰۸۰۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب درمان هم‌زمان اختلال استرس پس از آسیب (درمانگر) راهنمای درمانگر

کاترین میلز، کاتلین بریدی، ادنا فوآ، ماری تیسن، بونی دنسکی کوتون، کاتلین کارول، سودی بک، تریز کلین

ترجمه‌ی بنفشه فرزین راد، مریم رشیدیان

ارجمند

۵٪۶۵۰٬۰۰۰۶۱۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه‌ای بر درمان هیجان‌مدار فردی (EFIT) کاشت بذر رشد در مراجع

سوزان ام. جانسون، تی. لین کمپبل

ترجمه‌ی زهرا سادات پورسید آقایی

ارجمند

۵٪۸۲۵٬۰۰۰۷۸۳٬۷۵۰تومان
جلد کتاب هم‌نشینی مهارت های ضروری برای روان‌درمانی مبتنی بر توجه‌آگاهی

رونالد سیگل، توماس پدولا، سوزان پولاک

ترجمه‌ی محسن کچویی

ارجمند

۵٪۷۵۰٬۰۰۰۷۱۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب درمان تک ‌جلسه‌ ای و آینده آن نظر پیشگامان درمان تک‌ جلسه ‌ای

ویندی درایدن

ترجمه‌ی اکبر روحی، شیرین سلیمی

ارجمند

۵٪۲۷۵٬۰۰۰۲۶۱٬۲۵۰تومان
جلد کتاب شناخت‌درمانی مبتنی بر محاکمه شجاعی راهنمایی برای روان‌شناسان

ایریزمار هیز د. الیویرا

ترجمه‌ی محمد زارعی، زهرا شجاعی

ارجمند

۵٪۶۹۵٬۰۰۰۶۶۰٬۲۵۰تومان
جلد کتاب درمان‌های شناختی ‌رفتاری راهنمای درمانگران راهنمای درمانگران

کریستین دویل، آن ورنن

ترجمه‌ی محسن محمدی، ابوالفضل امینیان

ارجمند

۵٪۹۹۰٬۰۰۰۹۴۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب هنر مشاوره چگونه سلامت روانی را به دست بیاوریم و عرضه کنیم؟

رولو می

ترجمه‌ی خدیجه علوی، نادیا شاملو

ارجمند

۵٪۵۵۰٬۰۰۰۵۲۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب شناخت‌درمانی مبتنی بر تصویرسازی برای اختلال دو‌قطبی و ...

امیلی هولمز، مارتین سیمپلیسیو، کری یانگ، سوزی هالس

ترجمه‌ی محمود بهرامی، الیاس اکبری، محمد خالقی، زهرا گودرزی

ارجمند

۵٪۵۹۰٬۰۰۰۵۶۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آنسوی اعتیاد اولیه غذا، اینترنت، قمار، آمیزش ، خرید و کار

سلمان اختر، نینا ساول- راکلین

ترجمه‌ی الهام اقراری

ارجمند

۵٪۵۹۵٬۰۰۰۵۶۵٬۲۵۰تومان
جلد کتاب تحلیل موردی مشکلات زناشویی (فرمول‌بندی مصاحبه و مداخله)
۵٪۱٬۱۵۰٬۰۰۰۱٬۰۹۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تلفیق رفتاردرمانی ‌شناختی با نظریه و کاربرد سایکودراما

دارتنل، تردول، تراوالینی، دوینی، اشتاتس

ترجمه‌ی مرتضی کشمیری، هانیه عابدی طهرانی

ارجمند

۵٪۲۶۶٬۰۰۰۲۵۲٬۷۰۰تومان
جلد کتاب رهایی از مشکلات بین فردی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

میشل اسکین، متیو مک‌کی، پاتریک فنینگ، آویگیل لیوف

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، آنی میناس میرزابیگ

ارجمند

۵٪۴۴۶٬۰۰۰۴۲۳٬۷۰۰تومان
جلد کتاب بخشش‌درمانی راهنمای تجربی حل‌وفصل خشم و بازیابی امید

ریچارد پی. فیتزگیبونز، رابرت دی. انرایت

ترجمه‌ی ترانه خداویردی

ارجمند

۵٪۸۹۵٬۰۰۰۸۵۰٬۲۵۰تومان
جلد کتاب رفتاردرمانی دیالکتیکی برای پرخوری و پراشتهایی روانی

دبرا سافر، کریستی تلچ، اونیس چن

ترجمه‌ی پریسا پورمحمد، مجید محمود علیلو

ارجمند

۵٪۷۲۰٬۰۰۰۶۸۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نوجوان در خانواده‌درمانی بهره‌گیری از قدرت روابط

جوزف میکوچی

ترجمه‌ی باب الله بخشیپور، ثریا رمضان‌زاده، فاطمه متولی

ارجمند

۵٪۸۹۰٬۰۰۰۸۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رفتاردرمانیهای عملی مبتنی بر توجه‌آگاهی و پذیرش

الیزابت روئمر، سوزان ارسیلو

ترجمه‌ی اعظم فاضلی، مریم اردانه

ارجمند

۵٪۷۵۰٬۰۰۰۷۱۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مبانی روان‌درمانی روان‌پویشی درازمدت ویراست سوم

گلن ا گابارد

ترجمه‌ی سامان توکلی

ارجمند

۵٪۸۶۰٬۰۰۰۸۱۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌مدار 100 نکته، 100 تکنیک

هاروی راتنر، ایوان جورج، کریس آیوسون

ترجمه‌ی حمید یعقوبی، مهدیه موسیالرضایی

ارجمند

۵٪۶۵۰٬۰۰۰۶۱۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رفتاردرمانی زمینه، مسائل و دورنما (ویراست سوم)
۵٪۵۵۰٬۰۰۰۵۲۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مشاوره با نوجوانان در شرایط فقدان، سوگ و آسیب

پاملا مالون

ترجمه‌ی سلمان زارعی، مریم مزلقانی

ارجمند

۵٪۵۳۵٬۰۰۰۵۰۸٬۲۵۰تومان
جلد کتاب مبانی روان‌درمانی مقدمه ای بر نظریه و کاربرد

بروس ومپولد

ترجمه‌ی علی نیلوفری، لیلا عبداله پوری

ارجمند

۵٪۲۹۱٬۰۰۰۲۷۶٬۴۵۰تومان
جلد کتاب سبب شناسی اعتیاد تحلیل زیستی- روانی- اجتماعی
۵٪۲۶۰٬۰۰۰۲۴۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رفتار درمانی دیالکتیکی برای افسردگی و اضطراب

توماس مارا

ترجمه‌ی احمد کربلایی محمد میگونی، طاهره باغانی

ارجمند

۵٪۵۰۸٬۰۰۰۴۸۲٬۶۰۰تومان

درباره‌ی مشاوره

مشاوره یعنی نشستن کنار آدمی که راه را گم کرده و کمک کردن به او تا خودش مسیرش را پیدا کند. این کار ظاهرا ساده است، اما پشتش دانش، تمرین و اخلاق حرفه‌ای زیادی خوابیده است. کتاب‌های مشاوره در این دسته برای همین حرفه نوشته شده‌اند: برای دانشجوی رشته‌ی راهنمایی و مشاوره، مشاور مدرسه، مشاور تازه‌کار و هر کسی که می‌خواهد بداند مشاوره‌ی حرفه‌ای چطور کار می‌کند. در این صفحه می‌بینید چه نوع کتاب‌هایی هست و هر کدام به چه کسی کمک می‌کند.

یک توضیح لازم: این کتاب‌ها منبع آموزشی و حرفه‌ای‌اند و خواندنشان جای رفتن پیش مشاور یا درمانگر را نمی‌گیرد. اگر خودتان به کمک نیاز دارید، با یک متخصص مجاز تماس بگیرید.

مشاوره چیست و از روان‌درمانی چه فرقی دارد؟

مشاوره فرایندی است که در آن فرد با کمک یک متخصص آموزش‌دیده، درباره‌ی مسئله‌ای که با آن روبه‌روست فکر می‌کند، گزینه‌ها را می‌سنجد و تصمیم می‌گیرد. موضوع آن می‌تواند تحصیل، شغل، رابطه‌های خانوادگی، انتخاب مسیر یا سازگاری با یک موقعیت باشد.

روان‌درمانی معمولا به مشکل‌های عمیق‌تر یا اختلال‌های روانی می‌پردازد و شکل درمانی‌تری دارد. مرز این دو همیشه قاطع نیست و در بسیاری از کتاب‌ها می‌بینید که مشاوره و روان‌درمانی در هم تنیده‌اند. اما در کل، مشاوره بیشتر بر رشد، انتخاب و حل مسئله تأکید دارد.

کتاب‌های این دسته گاهی هر دو را پوشش می‌دهند؛ مثلا یکی از عنوان‌هایش هم مشاوره و هم روان‌درمانی را در نام دارد. برای شناخت دقیق‌تر هر کتاب، مشخصاتش را در صفحه‌ی خودش ببینید. برای موضوع‌های درمانی‌تر می‌توانید در بخش علوم انسانی و اجتماعی هم بگردید.

خواننده‌ی کتاب مشاوره کیست؟

این دسته بیشتر برای مخاطبان حرفه‌ای است. چند گروه را در نظر بگیرید.

  • دانشجوی کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته‌ی راهنمایی و مشاوره.
  • داوطلب آزمون‌های استخدامی مشاوره در آموزش‌وپرورش یا مراکز آموزشی.
  • مشاور مدرسه که می‌خواهد دانش و مهارت‌هایش را تازه کند.
  • مشاور تازه‌کار که به راهنمای عملی نیاز دارد.
  • سرپرست و ناظر بالینی مشاوران.
  • دانشجوی رشته‌های نزدیک، مثل علوم تربیتی، که می‌خواهد با مشاوره آشنا شود.

اگر شما جزو هیچ‌کدام نیستید و فقط کنجکاوید، هم می‌توانید بخوانید، اما بدانید که بسیاری از این کتاب‌ها برای متخصص آینده نوشته شده‌اند و ممکن است سنگین باشند.

مبانی و مفاهیم مشاوره: قدم اول

هر رشته‌ای اول زبان خودش را یاد می‌دهد. مشاوره هم مفهوم‌های پایه‌ای دارد: رابطه‌ی درمانی، همدلی، پذیرش بدون قید و شرط، محرمانگی، هدف‌گذاری و پایان دادن به رابطه. درک این مفهوم‌ها پیش از رفتن سراغ نظریه‌ها یا تکنیک‌ها اهمیت دارد.

کتاب «مبانی و مفاهیم مشاوره» از نامش پیداست که همین نقش را ایفا می‌کند. کتاب «اصول و روش‌های راهنمایی و مشاوره» هم که با «ویرایش جدید» آمده، از نامش برمی‌آید که اصل‌ها و روش‌ها را کنار هم می‌گذارد. و اگر می‌خواهید نگاهی جامع داشته باشید، «دایره‌المعارف مشاوره (نظری و عملی)» عنوانی است که، طبق نامش، هم بخش نظری و هم بخش عملی دارد.

برای شروع، یکی از این کتاب‌های پایه را انتخاب کنید و کامل بخوانید. بعد از آن می‌توانید به سراغ کتاب‌های تخصصی‌تر بروید.

نظریه‌های مشاوره: از چه چیزی الهام می‌گیرند؟

مشاوره یک روش واحد ندارد. نظریه‌های گوناگونی هست که هر کدام نگاه متفاوتی به انسان و مشکل او دارند. بعضی بر گذشته تأکید می‌کنند، بعضی بر افکار، بعضی بر احساس و بعضی بر رفتار. مشاور حرفه‌ای معمولا چند نظریه می‌شناسد و بر اساس نیاز مراجع از آن‌ها بهره می‌گیرد.

کتاب «نظریه‌های مشاوره‌ی مدرسه در قرن بیست و یکم» در این دسته به نظریه‌ها در محیط مدرسه می‌پردازد. مشاوره‌ی مدرسه‌ای ویژگی‌های خودش را دارد: مخاطب‌ها نوجوان و کودک‌اند و والدین و معلمان هم در ماجرا نقش دارند.

هنگام خواندن نظریه‌ها، سعی نکنید فورا بهترین را انتخاب کنید. هر نظریه چیزی برای گفتن دارد. با ذهن باز بخوانید و ببینید کدام با شخصیت و موقعیت‌های کاری شما هم‌خوانی بیشتری دارد.

مشاوره در مدرسه

مشاور مدرسه با موقعیتی خاص کار می‌کند: دانش‌آموزان متنوع، مسئله‌های تحصیلی و رفتاری، رابطه با خانواده و همکاری با معلمان. بخش بزرگی از کار او، راهنمایی تحصیلی و شغلی است.

دو کتاب در این دسته به همین محیط اختصاص دارند: «مشاوره‌ی بالینی در مدرسه» و «نظریه‌های مشاوره‌ی مدرسه در قرن بیست و یکم». اولی، از نامش پیداست، به جنبه‌ی بالینی مشاوره در مدرسه توجه دارد و دومی به نظریه‌ها. اگر مشاور مدرسه هستید یا می‌خواهید بشوید، این دو کتاب مکمل هم به نظر می‌رسند.

برای شناخت بهتر محیط آموزشی، می‌توانید از بخش علوم تربیتی و آموزش هم کمک بگیرید. مشاور مدرسه با مفاهیم تربیتی بسیار سروکار دارد.

کارورزی و مهارت عملی

مشاوره را نمی‌شود فقط از کتاب یاد گرفت. مثل رانندگی است؛ دانستن قوانین لازم است، اما تا پشت فرمان ننشینید یاد نمی‌گیرید. برای همین، دوره‌ی کارورزی در آموزش مشاوره اهمیت بسیار دارد.

کتاب «کارورزی بالینی در مشاوره و روان‌درمانی (کتاب کار دانشجو)» در این دسته، از نامش پیداست، برای همین مرحله است. عبارت «کتاب کار» یعنی خواننده باید در آن بنویسد و تمرین کند. کتاب دیگری هم با عنوان «کتاب کار مشاور (رشد رویکرد شخصی)» هست که از نامش برمی‌آید به شکل‌گیری رویکرد شخصی مشاور کمک می‌کند.

کتاب‌های کار، یک ویژگی مهم دارند: اگر فقط بخوانید و تمرین نکنید، نصف ارزش‌شان را از دست می‌دهید. برای آن‌ها وقت بگذارید و تمرین‌ها را واقعا انجام دهید، ترجیحا با یک هم‌کلاسی یا سرپرست.

نظارت بالینی: مشاوری که مشاور دارد

شاید شنیده باشید که مشاوران هم به مشاور نیاز دارند. این حرف درست است. در حرفه‌های کمک‌رسان، نظارت بالینی یعنی این‌که مشاور کارش را با یک متخصص باتجربه مرور کند تا هم کیفیت کار بالا برود و هم خودش زیر بار سنگین کار له نشود.

کتاب «نظارت بالینی در حرفه‌های یاری‌رسان؛ یک راهنمای عملی» در این دسته به همین موضوع می‌پردازد. اگر شما ناظر بالینی هستید، یا می‌خواهید شوید، یا فقط می‌خواهید بدانید نظارت چه کاری می‌کند، این عنوان جالب است. کتاب دیگری هم با نام «روابط در مشاوره و زندگی مشاوران» هست که از نامش پیداست به رابطه‌های مشاور هم در کار و هم در زندگی شخصی می‌پردازد.

این نوع کتاب‌ها یادآوری می‌کنند که مشاور هم انسان است. مراقبت از خود و داشتن تکیه‌گاه، بخشی از حرفه‌ای بودن است.

واژه‌نامه و منبع مرجع

دانشجوی مشاوره با واژه‌های فراوانی روبه‌رو می‌شود که بسیاری‌شان تخصصی و گاهی ترجمه‌ی متفاوت دارند. یک فرهنگ تخصصی، مثل «فرهنگ‌نامه‌ی تخصصی مشاوره» که در این دسته هست، به روشن شدن مفهوم‌ها کمک می‌کند. از نامش برمی‌آید که واژه‌ها و اصطلاح‌های حوزه‌ی مشاوره را توضیح می‌دهد.

مرجع را برای مراجعه‌ی مکرر داشته باشید، نه برای خواندن پیوسته. هر وقت به واژه‌ی ناآشنا رسیدید، سراغش بروید و بعد به کتاب اصلی برگردید. و اگر ترجمه‌ی یک واژه با ترجمه‌ی استادتان فرق داشت، معمولا هر دو را یادداشت کنید.

آماده‌سازی برای آزمون‌های استخدامی مشاوره

بخشی از خریداران این دسته داوطلب آزمون‌های استخدامی هستند. کتابی با عنوان «آزمون‌های استخدامی مشاوره واحد آموزشی» در فهرست دیده می‌شود که، از نامش پیداست، برای همین منظور است.

چند توصیه‌ی عمومی برای داوطلبان:

  1. سرفصل و منبع رسمی آزمون را از اطلاعیه‌ی همان دوره بگیرید و بر اساس آن برنامه بریزید.
  2. ابتدا مبانی را بخوانید و بعد سراغ نمونه‌سؤال بروید.
  3. نمونه‌سؤال‌ها را برای شناخت سبک آزمون حل کنید، نه فقط حفظ کردن.
  4. مباحث ضعیف را یادداشت کنید و هفته‌ای یک بار مرور کنید.
  5. در هفته‌های آخر، از منابع جدید دست بکشید و همان منابع اصلی را مرور کنید.

و مهم‌تر از همه، از خواب و سلامت روحی‌تان مراقبت کنید. ذهن خسته یاد نمی‌گیرد.

مشاوره و رشته‌های همسایه

مشاوره با چند رشته‌ی دیگر مرز مشترک دارد. علوم تربیتی که با مسائل آموزش و پرورش سروکار دارد، جامعه‌شناسی که بافت اجتماعی مشکل‌ها را بررسی می‌کند و فلسفه که پرسش‌های بنیادین درباره‌ی انسان و معنا را می‌پرسد.

اگر می‌خواهید دید بازتری پیدا کنید، دسته‌های علوم تربیتی و آموزش، جامعه‌شناسی و فلسفه را هم ببینید. مشاور خوب معمولا فقط با کتاب‌های مشاوره بار نمی‌آید؛ از حوزه‌های دیگر هم می‌آموزد.

اخلاق حرفه‌ای مشاور

مشاوره کاری است که با اعتماد ساخته می‌شود و اخلاق حرفه‌ای در آن جایگاه ویژه دارد. محرمانگی، احترام به خودمختاری مراجع، پرهیز از سوءاستفاده از رابطه و شناخت محدودیت‌های خود از اصول شناخته‌شده‌اند.

بیشتر کتاب‌های درسی این حوزه بخشی به اخلاق اختصاص می‌دهند. اگر دانشجو هستید، این بخش را جدی بگیرید. برخی تصمیم‌های اخلاقی در مشاوره ساده نیستند و خواندن مثال‌های واقعی به شما کمک می‌کند برای روزی که با موقعیت دشوار روبه‌رو می‌شوید، آماده‌تر باشید.

یک اصل مهم دیگر، آگاهی از محدوده‌ی صلاحیت است. مشاور خوب می‌داند کی باید مراجع را به متخصص دیگری معرفی کند. کتاب‌هایی که درباره‌ی کارورزی و نظارت نوشته شده‌اند، معمولا به این نکته می‌پردازند.

چطور کتاب مشاوره را انتخاب کنیم؟

سطح شما

دانشجوی سال اول به کتاب مبانی نیاز دارد و دانشجوی سال آخر به کتاب کارورزی. کتاب را بر اساس مرحله‌ی خودتان انتخاب کنید.

نوع کتاب

کتاب درسی، کتاب کار، مرجع، فرهنگ‌نامه و مجموعه‌ی سؤال، هر کدام کاربرد جداگانه دارند.

ویرایش

اگر عبارت «ویرایش جدید» در عنوان هست، سال و ویرایش را در مشخصات کتاب ببینید و با فهرست منابع درس خود مقایسه کنید.

ترجمه یا تألیف

بسیاری از منابع مشاوره ترجمه هستند. اصطلاح‌ها ممکن است با استاد شما کمی فرق کنند. اهمیتی ندارد؛ فقط بدانید.

موجودی

مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود.

یک جلسه‌ی فرضی، از آغاز تا پایان

برای این‌که بفهمید کتاب‌های این دسته دقیقا برای چه لحظه‌هایی نوشته شده‌اند، یک روند کلی را دنبال کنیم. این نمونه فرضی و ساده است و شکل واقعی کار در هر نظریه و هر مشاور فرق می‌کند.

مرحله‌ی اول: آشنایی و اعتماد. مراجع وارد می‌شود و معمولا مضطرب است. مشاور خودش را معرفی می‌کند، درباره‌ی قواعد محرمانگی توضیح می‌دهد و فضایی امن می‌سازد. بسیاری از کتاب‌های مبانی روی همین مرحله زیاد تأکید می‌کنند، چون بدون اعتماد، بقیه‌ی کار پیش نمی‌رود.

مرحله‌ی دوم: روشن کردن مسئله. مراجع ماجرایش را تعریف می‌کند. مشاور گوش می‌دهد و می‌پرسد. اغلب مسئله‌ی اصلی همان چیزی نیست که در دقیقه‌ی اول گفته می‌شود. صبر و پرسش درست، لایه‌ها را کنار می‌زند.

مرحله‌ی سوم: هدف‌گذاری. مراجع و مشاور با هم تعیین می‌کنند چه چیزی را می‌خواهند تغییر دهند. هدف باید واقع‌بینانه و قابل‌اندازه‌گیری باشد.

مرحله‌ی چهارم: عمل. راه‌های ممکن بررسی و یکی انتخاب می‌شود. مراجع تمرین می‌کند و در جلسه‌های بعد بازخورد می‌گیرد.

مرحله‌ی پنجم: جمع‌بندی و پایان. وقتی هدف تا حدی محقق شد، رابطه به شکلی سنجیده پایان می‌یابد. پایان دادن هم مهارت است و کتاب‌های کارورزی به آن می‌پردازند.

این مسیر ساده نشان می‌دهد چرا مشاور به دانش نظری، مهارت عملی و اخلاق حرفه‌ای با هم نیاز دارد.

مهارت‌های پایه‌ی مشاور

پیش از هر نظریه‌ای، چند مهارت پایه وجود دارد که تقریبا همه‌ی مشاوران به آن‌ها نیاز دارند.

  • گوش دادن فعال: فقط شنیدن کلمه‌ها نیست؛ توجه کامل به گوینده، به لحن او و به آن‌چه نمی‌گوید.
  • بازتاب: برگرداندن حرف مراجع با کلمه‌های دیگر تا او احساس کند شنیده شده است.
  • پرسش باز: پرسشی که با «بله» یا «نه» پاسخ داده نمی‌شود و گفت‌وگو را جلو می‌برد.
  • همدلی: تلاش برای فهمیدن دنیا از دید مراجع، بدون این‌که خودتان را جای او بگذارید یا قضاوتش کنید.
  • سکوت: توانایی تحمل مکث. گاهی مهم‌ترین حرف بعد از سکوت گفته می‌شود.

این مهارت‌ها با کتاب تنها یاد گرفته نمی‌شوند. باید تمرینشان کنید، با هم‌کلاسی، با سرپرست و در کارورزی. کتاب‌های کار و کارورزی دقیقا برای همین‌اند: خواندن را با انجام دادن پیوند می‌دهند.

راهنمایی تحصیلی و شغلی

بخش بزرگی از کار مشاوران، به‌ویژه در مدرسه و دانشگاه، کمک به انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی است. این انتخاب برای بسیاری از دانش‌آموزان و دانشجوها استرس‌زا است و خانواده‌ها هم نظر می‌دهند.

راهنمایی خوب فقط اطلاعات دادن نیست. مشاور به مراجع کمک می‌کند علاقه، توانایی، ارزش‌ها و شرایط خودش را بشناسد و بعد گزینه‌ها را بسنجد. او به‌جای مراجع تصمیم نمی‌گیرد، بلکه ابزار تصمیم‌گیری را در اختیارش می‌گذارد.

کتاب «اصول و روش‌های راهنمایی و مشاوره» از نامش پیداست که این جنبه را هم در بر می‌گیرد. اگر می‌خواهید در این زمینه کار کنید، بدانید که بازار کار و رشته‌ها تغییر می‌کنند و مشاور باید اطلاعاتش را همیشه به‌روز نگه دارد. برای شناخت بیشتر رشته‌ها، از بخش علوم تربیتی و آموزش هم کمک بگیرید.

مسیر مطالعه‌ی دانشجوی راهنمایی و مشاوره

اگر تازه وارد این رشته شده‌اید، این مسیر پیشنهادی می‌تواند کمک کند. سرفصل دانشگاه شما بر آن مقدم است.

  1. سال اول: کتاب‌های مبانی و مفاهیم و یک منبع عمومی راهنمایی. فرهنگ‌نامه را هم کنار دست داشته باشید.
  2. سال دوم: نظریه‌های مشاوره. چند نظریه را بشناسید و یادداشت کنید هر کدام چه می‌گوید.
  3. سال سوم: کتاب‌های مهارت و کار. تمرین‌ها را با هم‌کلاسی انجام دهید و آماده‌ی کارورزی شوید.
  4. سال چهارم و بعد: کارورزی بالینی، مشاوره‌ی مدرسه یا حوزه‌ی مورد علاقه و مطالعه درباره‌ی نظارت.

در تمام این مسیر، یادداشت شخصی داشته باشید. هر بار که مفهومی را در عمل دیدید، آن را بنویسید. بعد از چند سال، همین یادداشت‌ها با ارزش‌ترین منبع شما می‌شوند.

چرا نسخه‌ی چاپی برای رشته‌ی مشاوره؟

کتاب‌های این رشته پر از تمرین، جدول و برگه‌ی خودارزیابی‌اند. نسخه‌ی چاپی این امکان را می‌دهد که مستقیم روی صفحه بنویسید، علامت بزنید و یادداشت کنار متن بگذارید. برای کتاب‌های کار این ویژگی مهم است.

نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. کتاب چاپی را در جلسه‌ی گروهی هم راحت‌تر می‌شود همراه برد و با هم‌کلاسی‌ها بحث کرد.

مشاور، روان‌شناس و روان‌پزشک: سه نقش، سه مسیر

این سه عنوان در ذهن عموم اغلب قاطی می‌شوند. آشنایی با تفاوت کلی‌شان کمک می‌کند بدانید هر کتاب برای چه حرفه‌ای نوشته شده است.

روان‌پزشک ابتدا پزشکی خوانده و بعد تخصص گرفته است. او می‌تواند بیماری‌های روانی را تشخیص دهد و دارو تجویز کند. روان‌شناس معمولا رشته‌ی روان‌شناسی را خوانده و کارش ارزیابی، آزمون و درمان از راه گفت‌وگو و روش‌های روان‌شناختی است. مشاور بیشتر در حوزه‌ی راهنمایی، تصمیم‌گیری و سازگاری فعالیت می‌کند و رشته‌ی خودش را دارد.

البته مرز کارها در هر کشور و هر مرکز ممکن است کمی فرق کند و قانون‌ها و مجوزها را نهادهای رسمی تعیین می‌کنند. اگر نمی‌دانید برای مسئله‌تان باید به چه کسی مراجعه کنید، از پزشک خانواده یا مرکز خدمات روان‌شناختی مجاز بپرسید. کتاب‌های این دسته بیشتر برای آموزش حرفه‌ی راهنمایی و کمک‌رسانی‌اند، نه برای تشخیص یا درمان.

اگر به بخش‌های نزدیک‌تر به درمان علاقه دارید، در بخش‌های علوم انسانی و علوم پزشکی دسته‌های مرتبط دیگری هم هست.

فرسودگی و مراقبت از خود کمک‌رسان

کسانی که به دیگران کمک می‌کنند، خودشان هم در معرض خستگی و فرسودگی هستند. شنیدن دردهای مردم، روز به روز، بار عاطفی سنگینی دارد. اگر این بار تخلیه نشود، ممکن است به کم‌حوصلگی، بی‌تفاوتی یا افت کیفیت کار بینجامد.

چند راه ساده برای پیشگیری وجود دارد. اول، مرز روشن بین کار و زندگی شخصی. دوم، تکیه‌گاهی حرفه‌ای مثل سرپرست یا هم‌کاران هم‌فکر که بتوانید با آن‌ها حرف بزنید. سوم، برنامه‌ی منظم برای خواب، ورزش و تفریح. چهارم، پذیرفتن این‌که نمی‌توانید همه را نجات بدهید.

کتاب‌هایی که درباره‌ی نظارت و رابطه‌ی کمک‌رسان با زندگی خودش می‌نویسند، همین دغدغه را دارند. اگر در ابتدای راه هستید، از همین امروز عادت مراقبت از خودتان را بسازید؛ یادگیری آن وقتی که فرسوده شده‌اید، سخت‌تر است.

و اگر خودتان احساس می‌کنید نیاز به حمایت دارید، تردید نکنید. حرفه‌ای‌ها هم گاهی کمک می‌گیرند و این نشانه‌ی بلوغ حرفه‌ای است، نه ضعف.

خواندن مشترک و گروه مطالعه

یادگیری این حرفه با گفت‌وگو عمیق‌تر می‌شود. اگر چند هم‌کلاسی دارید، یک گروه کوچک بسازید. هر هفته یک فصل را انتخاب کنید و هر نفر یک بخش را برای بقیه توضیح بدهد. سپس درباره‌ی مثال‌های واقعی یا فرضی بحث کنید و ببینید هر نظریه در آن موقعیت چه می‌گوید.

این روش چند فایده دارد. اول، مجبور می‌شوید مطلب را واقعا بفهمید تا بتوانید توضیح بدهید. دوم، با نگاه‌های متفاوت روبه‌رو می‌شوید و می‌بینید هر کس چه برداشتی دارد. سوم، تمرین گفت‌وگو و گوش دادن را همان‌جا انجام می‌دهید؛ چیزی که در کار واقعی لازم دارید.

فقط یک قاعده مهم است: هر چه درباره‌ی موقعیت‌های واقعی می‌گویید، هویت هیچ‌کس را فاش نکنید. محرمانگی از همان دوران تحصیل باید عادت شود.

اشتباه‌های رایج دانشجوهای مشاوره

در سال‌های آموزش، چند اشتباه دیده می‌شود.

حفظ کردن نظریه بدون فهم. نظریه در جلسه‌ی واقعی مشاوره باید در عمل دیده شود. اگر فقط حفظ کنید، وقتی با آدم واقعی روبه‌رو شوید، چیزی به یادتان نمی‌آید.

عجله در توصیه کردن. مشاور تازه‌کار وسوسه می‌شود زود راه‌حل بدهد. اما مشاوره بیشتر گوش دادن است تا نصیحت کردن.

نادیده گرفتن تمرین. کتاب‌های کار برای همین‌اند. تمرین نکردن یعنی از دست دادن نیمی از یادگیری.

غفلت از مراقبت از خود. کار مشاوره پر از بار عاطفی است. اگر از خودتان مراقبت نکنید، فرسوده می‌شوید.

مقایسه‌ی خود با مشاور باتجربه. مهارت با زمان و تمرین می‌آید. عجله نکنید.

پرسش‌های پرتکرار

برای شروع مشاوره کدام کتاب مناسب است؟

«مبانی و مفاهیم مشاوره» یا «اصول و روش‌های راهنمایی و مشاوره» برای شروع مناسب‌اند. برای سطح دقیق هر کتاب، صفحه‌ی خودش را ببینید.

کتاب کار مشاور چیست؟

کتاب کار، کتابی است که تمرین دارد و از خواننده می‌خواهد بنویسد و فکر کند. «کتاب کار مشاور» و «کارورزی بالینی» از این نوع‌اند.

آیا این کتاب‌ها برای افراد عادی هم مفید است؟

کتاب‌ها برای متخصصان و دانشجویان نوشته شده‌اند. اگر خودتان به مشاوره نیاز دارید، بهتر است پیش مشاور مجاز بروید.

کتابی برای مشاور مدرسه دارید؟

بله، «مشاوره‌ی بالینی در مدرسه» و «نظریه‌های مشاوره‌ی مدرسه» در این دسته دیده می‌شود.

برای آزمون استخدامی مشاوره کتاب هست؟

عنوانی مانند «آزمون‌های استخدامی مشاوره واحد آموزشی» هست. منبع رسمی آزمون را هم از اطلاعیه بگیرید.

کتاب ناموجود است، چه کنم؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. چند روز بعد دوباره صفحه را ببینید.

جمع‌بندی

مشاوره حرفه‌ای است که هم دانش می‌خواهد و هم مهارت، هم قلب و هم اخلاق. از مبانی و نظریه‌ها تا کارورزی، نظارت و مشاوره‌ی مدرسه، کتاب‌های این دسته برای هر مرحله‌ی این مسیر چیزی دارند.

مرحله‌ی خودتان را مشخص کنید، مشخصات هر کتاب را در صفحه‌ی خودش بخوانید و نسخه‌ی چاپی مناسب را آنلاین سفارش بدهید. مسیر مشاور شدن با یک کتاب خوب شروع می‌شود و با تمرین و همراهی ادامه پیدا می‌کند.