پیش‌دانشگاهی
دسته پیش‌دانشگاهی کتاب‌های درسی و کمک‌درسی دوره دوم متوسطه را بر اساس رشته در بر دارد؛ از دروس عمومی تا درس‌های تخصصی ریاضی، تجربی و انسانی.
کتاب‌های این دسته۰ کتاب
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
هنوز کتابی در این دسته ثبت نشده است.
«این کتاب مال کدام سال است؟ با برنامه‌ی الان جور است؟ اگر اشتباه بخرم چه؟» این جمله‌ها را هر دانش‌آموز، هر پدر و مادر و هر داوطلب کنکور یک بار پیش از خرید کتاب درسی زیر لب گفته است. دسته‌ی پیش‌دانشگاهی کتاب‌جم جایی است که کتاب‌های درسی و کمک‌درسی آخرین مرحله‌ی دبیرستان را کنار هم می‌بیند: کتاب‌های رشته‌ی ریاضی و فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی، معارف اسلامی، هنرستان و دروس عمومی. در این صفحه می‌خوانید کتاب پیش‌دانشگاهی چیست، برای چه کسی مناسب است، هنگام خرید به چه چیزهایی باید دقت کنید و چطور از هر کتاب بیشترین بهره را ببرید.
اگر دانش‌آموز هستید، مطالب این صفحه را برای انتخاب و برنامه‌ریزی بخوانید. اگر والدین هستید، بخش‌های مربوط به ویرایش، رشته و اشتباه‌های رایج خرید را با دقت بیشتری دنبال کنید. و اگر معلم یا مشاور هستید، جدول رشته‌ها و توصیه‌های مطالعه را برای دانش‌آموزانتان مفید خواهید یافت.
پیش‌دانشگاهی در گذشته، سال پایانی آموزش متوسطه و پلی میان دبیرستان و دانشگاه بود. دانش‌آموزان در آن سال درس‌های سنگین‌تر و تخصصی‌تر رشته‌ی خود را می‌خواندند و برای آزمون ورودی دانشگاه‌ها آماده می‌شدند.
ساختار آموزش در سال‌های گذشته تغییر کرده است. اگر در مورد ساختار فعلی دوره‌ها و برنامه‌ی درسی مدرسه‌ی خود مطمئن نیستید، بهتر است از مدرسه، مشاور یا منابع رسمی آموزش و پرورش بپرسید و بر اساس همان کتاب انتخاب کنید. این احتیاط کوچک از خرید اشتباه جلوگیری می‌کند.
اما کتاب‌های این دوره هنوز کاربرد دارند. داوطلبان کنکور برای مرور مباحث، دانشجویان برای بازگشت به پایه و مدرسان برای تهیه‌ی منبع از آنها استفاده می‌کنند. بسیاری از مباحث ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی همچنان بنیان درس‌های دانشگاهی‌اند و کتاب‌های خوب این دوره توضیح‌های روشنی از آنها دارند. برای همین دسته‌ی پیش‌دانشگاهی مخاطب دارد و ما آن را به شکلی منظم و بر اساس رشته دسته‌بندی کرده‌ایم.
قبل از هر چیز باید این دو را از هم جدا کنیم، چون خرید اشتباه بیشتر از همین‌جا شروع می‌شود.
کتابی است که برنامه‌ی رسمی درس را تعریف می‌کند و معلم بر اساس آن تدریس می‌کند. محتوا، ترتیب فصل‌ها و سطح آن مشخص است و امتحان‌های مدرسه بر اساس آن طرح می‌شوند. اگر می‌خواهید بدانید معلم دقیقا چه چیزی را تدریس می‌کند، کتاب درسی مرجع اصلی است.
کتابی که برای تکمیل درس نوشته شده: مثال و تمرین بیشتر، خلاصه‌ی درس، نمونه‌ی پرسش، توضیح ساده‌تر یا نکته‌های امتحانی. کمک‌درسی جای کتاب درسی را نمی‌گیرد، اما در فهم و تمرین کمک می‌کند. کتاب‌های کمک‌درسی معمولا بر اساس کتاب درسی یک سال مشخص نوشته شده‌اند و اگر کتاب درسی تغییر کرده باشد، ممکن است هماهنگ نباشند.
راهنمای معلم برای مدرسان و کتاب کار برای تمرین دانش‌آموز است. اینها هم بخشی از مجموعه‌ی کتاب‌های درسی‌اند و بعضی درس‌ها به آنها نیاز دارند.
قاعده‌ی ساده‌ی خرید: اول کتاب درسی، بعد در صورت نیاز کمک‌درسی. کسی که کتاب درسی را نخوانده به سراغ کمک‌درسی رفته، مثل کسی است که خلاصه‌ی رمانی را می‌خواند که خودش را نخوانده.
کتاب‌های این دسته بر اساس رشته‌ی تحصیلی تقسیم شده‌اند. برای هر رشته یک زیردسته داریم:
دانش‌آموزان این رشته با درس‌هایی مثل ریاضی، فیزیک و شیمی سروکار دارند. کتاب‌های این بخش شامل مباحث محاسباتی زیاد است. برای دیدن کتاب‌ها به ریاضی فیزیک بروید. یکی از نکته‌های مهم این رشته، تمرین است: خواندن بدون حل مسئله فایده‌ی کمی دارد.
این رشته زیست‌شناسی، شیمی، فیزیک و ریاضی را کنار هم دارد و بیشتر برای کسانی است که به علوم پزشکی و زیستی نظر دارند. کتاب‌های آن را در علوم تجربی می‌بینید. حفظ کردن و فهمیدن هر دو در این رشته اهمیت دارند.
ادبیات، تاریخ، جامعه‌شناسی، اقتصاد، فلسفه، زبان و درس‌های مشابه در این رشته هستند. کتاب‌ها را در علوم انسانی ببینید. خواندن گسترده و نوشتن روان مهارت مهم این رشته است.
درس‌های مربوط به علوم دینی و زبان عربی در این رشته تدریس می‌شود. کتاب‌های آن در علوم و معارف اسلامی قرار دارد.
هنرستان‌ها شامل شاخه‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش‌اند که درس‌های عملی و تخصصی زیادی دارند. هنرستان (فنی و حرفه‌ای و کاردانش) کتاب‌های همین مسیر را در بر می‌گیرد.
درس‌هایی که همه‌ی رشته‌ها می‌خوانند، مثل ادبیات فارسی، زبان خارجی و معارف. این کتاب‌ها در دروس عمومی هستند.
در کتاب درسی، سال چاپ و ویرایش تعیین‌کننده است. هر چند سال، محتوای بعضی کتاب‌ها بازنگری می‌شود: فصل‌ها جابه‌جا، مثال‌ها عوض و گاهی بخش‌هایی حذف یا اضافه می‌شود. اگر کتاب قدیمی را برای درس امروز بخرید، ممکن است ترتیب و محتوا با کلاس شما هم‌خوان نباشد.
سه چیز را بررسی کنید:
اگر هدف شما مرور مباحث برای کنکور یا آشنایی با محتوای قدیمی‌تر است، ویرایش‌های قدیمی‌تر هم فایده دارند. اما اگر می‌خواهید دقیقا با برنامه‌ی مدرسه هم‌گام باشید، بهترین کار این است که از معلم یا مدرسه بپرسید کدام ویرایش را مبنا قرار داده‌اند.
خواندن کتاب درسی مهارتی است که آموختنی است. چند روش ساده که معلمان و مشاوران زیاد توصیه می‌کنند:
پیش از کلاس، فصل را سرسری ببینید: عنوان‌ها، شکل‌ها و خلاصه‌ی پایان فصل. سپس در کلاس با دقت گوش کنید. بعد در خانه دوباره بخوانید و مرور کنید. این سه‌مرحله‌ای بودن باعث می‌شود مطلب چند بار در ذهن بنشیند.
به‌جای خط کشیدن زیر همه‌ی متن، خلاصه‌ی خودتان را بنویسید. جمله‌ای که خودتان می‌سازید، بیشتر در ذهن می‌ماند.
در دروس محاسباتی، مثال‌های کتاب را بدون نگاه به راه‌حل حل کنید و بعد با راه‌حل مقایسه کنید. اشتباه‌های خود را یادداشت کنید و مرور کنید.
مطلبی که یک بار خوانده‌اید را بعد از یک روز، یک هفته و یک ماه دوباره مرور کنید. مرور در فاصله‌های زمانی، ماندگاری را خیلی بیشتر از یک بار خواندن طولانی می‌کند.
هر بخش را که تمام کردید، کتاب را ببندید و بگویید چه یاد گرفتید. اگر نتوانستید توضیح دهید، هنوز آن را نفهمیده‌اید.
یک روش یکسان برای همه‌ی درس‌ها کارساز نیست. ریاضی با ادبیات فرق دارد و زیست‌شناسی با زبان. این راهنمای کوتاه برای هر گروه درس، در کتاب‌های پیش‌دانشگاهی به کار می‌آید.
ریاضی را باید با دست خواند، نه با چشم. مثال‌های کتاب را روی کاغذ حل کنید. اگر گیر کردید، فقط یک خط از راه‌حل را ببینید و دوباره ادامه دهید. مفهوم‌ها را با زبان خودتان توضیح دهید و فرمول‌ها را از روی فهمیدن یاد بگیرید، نه صرفا حفظ. مباحثی مانند تابع، حد و مشتق بنیان چیزهای بعدی‌اند و اگر سست بمانند، بقیه هم می‌لرزند.
فیزیک ترکیبی از مفهوم و محاسبه است. اول مفهوم را بفهمید: چه اتفاقی می‌افتد و چرا. بعد فرمول را ببینید. دانش‌آموزی که فرمول را بی‌فهم حفظ کند، وقتی مسئله شکل جدیدی داشته باشد گیج می‌شود. رسم شکل برای هر مسئله عادت خوبی است. واحدها را در هر مرحله بنویسید تا اشتباه‌ها زود پیدا شوند.
شیمی هم حفظ می‌خواهد و هم محاسبه. جدول‌ها و واکنش‌ها را با خلاصه‌نویسی و مرور فاصله‌دار تثبیت کنید. برای بخش محاسبات، مثل مسئله‌های غلظت و مول، تمرین زیاد لازم است. سعی کنید مفهوم‌ها را به مثال‌های زندگی ربط دهید.
زیست‌شناسی پر از اصطلاح و ساختار است. شکل‌ها را با دقت ببینید و سعی کنید دوباره بکشید. نمودار مراحل، مثل چرخه‌ها و فرایندها، بهتر از متن پیوسته یاد گرفته می‌شود. برای حفظ اصطلاح‌ها برگه‌ی یادآوری بسازید.
ادبیات را با خواندن زیاد و نوشتن یاد می‌گیرید. شعرها را بلند بخوانید و معنی هر بیت را با زبان ساده بگویید. برای آرایه‌ها و دستور زبان، مثال‌های خودتان بسازید. حفظ نمونه‌های آمده در کتاب کمک می‌کند.
زبان را هر روز و کم‌کم بخوانید. کلمه‌های جدید را در جمله یاد بگیرید، نه تنها. متن‌ها را با صدای بلند بخوانید و یاد بگیرید معنی را از میان جمله حدس بزنید.
مفهوم‌ها را با ارتباط بین آنها یاد بگیرید. نقشه‌ی ذهنی رسم کنید و مباحث را دسته‌بندی کنید. مرور منظم به‌ویژه در این درس‌ها ارزش زیادی دارد.
برنامه‌ی زیر فقط یک الگوست و شما باید آن را با شرایط خودتان تنظیم کنید. اصل این است که هر روز چند درس متفاوت و هر بار زمان محدود و متمرکز داشته باشید.
هر جلسه‌ی مطالعه را حدود چهل تا پنجاه دقیقه در نظر بگیرید و بعد ده دقیقه استراحت. اگر تمرکز را از دست می‌دهید، جلسه‌ها را کوتاه‌تر کنید. کیفیت مطالعه از مقدار ساعت مهم‌تر است.
فشار امتحان برای بسیاری از دانش‌آموزان طبیعی است، اما اگر از حد بگذرد، مانع یادگیری می‌شود. چند نکته‌ی عمومی می‌تواند کمک کند:
اگر استرس شدیدی دارید و در زندگی روزمره‌تان اختلال ایجاد کرده، با مشاور مدرسه یا متخصص مشورت کنید. کتاب کمک می‌کند ولی جای متخصص نیست.
خیلی‌ها هنگام حرف زدن از کتاب‌های این دوره فقط به رشته‌های نظری فکر می‌کنند، در حالی که مسیر فنی و حرفه‌ای و کاردانش هم کتاب‌های خودش را دارد. دانش‌آموزان هنرستان درس‌های عملی و کارگاهی زیادی می‌خوانند و کتاب‌هایشان با کتاب‌های رشته‌های نظری تفاوت دارد: مثال‌های صنعتی، نقشه‌ها و روش‌های اجرایی.
اگر دانش‌آموز یا والدین دانش‌آموز هنرستان هستید، سراغ زیردسته‌ی هنرستان (فنی و حرفه‌ای و کاردانش) بروید. دقت کنید که شاخه و رشته‌ی دقیق تحصیلی را با کتاب جور کنید، چون هنرستان شاخه‌های متنوعی دارد و کتاب یک شاخه ممکن است به درد شاخه‌ی دیگر نخورد.
کتاب‌های فنی معمولا به تمرین عملی وابسته‌اند. خواندن آنها با مشاهده‌ی کار در کارگاه یا کارآموزی معنی پیدا می‌کند. اگر امکان دارد، هنگام خواندن هر فصل، عملیات آن را در کارگاه ببینید و یادداشت بردارید.
در کتاب‌های علمی، شکل‌ها و جدول‌ها اغلب بیشتر از متن اطلاعات دارند، اما بسیاری از دانش‌آموزان سریع از آنها رد می‌شوند. برای استفاده‌ی بهتر، پیش از خواندن متن هر بخش، شکل‌ها و عنوان‌ها را ببینید تا ذهن‌تان آماده شود. سپس هنگام خواندن، هر بار که متن به شکل ارجاع می‌دهد، نگاهش کنید.
جدول‌ها را به زبان خودتان بازنویسی کنید. از نمودار بپرسید: محور افقی چیست؟ محور عمودی چیست؟ وقتی یکی زیاد می‌شود دیگری چه می‌کند؟ این سؤال‌های ساده باعث می‌شود نمودار را واقعا بخوانید نه فقط ببینید.
در کتاب‌های چاپی، کیفیت چاپ شکل‌ها مهم است. شکل کدر و نامفهوم ارزش آموزشی را کم می‌کند. به همین دلیل بعضی خریداران ترجیح می‌دهند چاپ تازه‌تر و روشن‌تر را انتخاب کنند.
مطالعه‌ی گروهی اگر درست انجام شود، بسیار مفید است. توضیح دادن مطلب برای دوست، بهترین راه فهم عمیق‌تر است. اگر مبحثی را نمی‌توانید به یک نفر توضیح دهید، یعنی هنوز مبهم است.
ولی مطالعه‌ی گروهی وقتی به گپ و سرگرمی تبدیل شود، وقت تلف می‌کند. برای اینکه مفید بماند، چند قاعده وضع کنید: گروه کوچک باشد (دو تا چهار نفر)، برنامه‌ی جلسه از قبل معلوم باشد، هر نفر یک بخش را آماده کند و برای دیگران توضیح دهد، و زمان مشخص و محدود باشد.
مطالعه‌ی انفرادی هم همچنان لازم است. گروه برای مرور و رفع اشکال خوب است ولی یادگیری اولیه معمولا با تمرکز شخصی بهتر انجام می‌شود.
خیلی از دانش‌آموزان کتاب‌های این مقطع را همراه کنکور می‌خرند. کتاب درسی بنیاد اصلی آمادگی است، چون بخش بزرگی از پرسش‌های آزمون‌ها بر اساس محتوای آنهاست. اگر می‌خواهید بدانید بعد از کتاب درسی سراغ چه بروید، کنکور کتاب‌های تست، جمع‌بندی و آزمون را در بر می‌گیرد.
چند توصیه‌ی عمومی که مشاوران زیاد می‌گویند:
یادآوری: برنامه و قوانین کنکور ممکن است تغییر کند، پس اطلاعات رسمی را از سازمان مربوط بگیرید. ما فقط کتاب را در دسترس می‌گذاریم.
این کتاب‌ها فقط برای کنکور نیستند. دانشجوی سال اول رشته‌های فنی و علوم پایه ممکن است بعد از یکی دو ترم بفهمد که به مباحث ریاضی و فیزیک دبیرستان نیاز دارد. بازگشت به کتاب پیش‌دانشگاهی، پایه را محکم می‌کند و درس‌های دانشگاهی را قابل‌فهم‌تر می‌سازد.
اگر به دانشگاه فکر می‌کنید، دسته‌ی دانشگاه کتاب‌های رشته‌های مختلف را دارد. و اگر می‌خواهید بدانید مقاطع مدرسه چه کتاب‌هایی دارند، مقاطع تحصیلی مدرسه جای مناسبی است. همه‌ی اینها بخشی از دسته‌ی بزرگ‌تر کتاب درسی هستند.
پیشنهاد عملی برای دانشجویان: پیش از شروع ترم، فصل‌های مربوط به مباحث پایه‌ی درس را در کتاب پیش‌دانشگاهی مرور کنید. مثلا قبل از درس ریاضی عمومی، مباحث حد و مشتق و تابع را دوباره ببینید. این کار کوچک، ترم را خیلی راحت‌تر می‌کند.
کتاب درسی مثل ابزار است: هرچه بهتر نگهش دارید، بیشتر کار می‌کند. چند عادت ساده می‌تواند عمر کتاب را زیاد کند. کتاب را در کیف با فشار نگذارید و لبه‌ها را تا نکنید. برای علامت‌گذاری از مداد یا برچسب استفاده کنید تا اگر لازم شد پاک کنید. روی جلد و برگ اول اسم خودتان را بنویسید.
اگر می‌خواهید کتاب را بعدا به برادر یا خواهر کوچک‌تر یا دوستی بدهید، بهتر است زیرخط‌کشی و یادداشت‌ها را ساده و کم نگه دارید. اما برای یادگیری خودتان، یادداشت حاشیه‌ای نوشتن مفید است و لازم نیست از آن بترسید. یک کتاب پر از حاشیه‌ی مفید، شخصی‌ترین منبع مرور است.
برای مرور آخر، بهتر است یک برگه‌ی جدا داشته باشید که نکته‌های کلیدی هر فصل را در یکی دو خط خلاصه کند. هنگام مرور شب امتحان یا پیش از کنکور، همان برگه‌ها را می‌خوانید و اگر چیزی مبهم بود به فصل برمی‌گردید. این کار کتاب پیش‌دانشگاهی را هم سبک می‌کند و هم مرور را سریع.
در پایان سال تحصیلی هم می‌توانید کتاب‌هایی که دیگر نیازی به آنها ندارید را به کسی بدهید که به آن احتیاج دارد. اما اگر برنامه‌ی کنکور دارید، کتاب‌های درسی را نگه دارید و پس از آزمون هم که تصمیم گرفتید آنها را کنار بگذارید. مرور دوباره‌ی پایه در دانشگاه هم ممکن است به آنها نیاز داشته باشد.
خرید کتاب درسی برای فرزند، کار ساده‌ای به نظر می‌رسد ولی جزئیات دارد. چند توصیه می‌تواند کمک کند:
بله، برای مرور مباحث پایه، آمادگی کنکور و بازگشت به پایه در دانشگاه. فقط برای هم‌گامی دقیق با کلاس مدرسه، ویرایش و برنامه را بررسی کنید.
اسم کتاب و رشته را بخوانید و از زیردسته‌ی رشته‌ی خودتان جست‌وجو کنید. اگر مطمئن نیستید از معلم یا مشاور بپرسید.
اول کتاب درسی. کمک‌درسی مکمل است و بعد از فهمیدن کتاب درسی سودمند می‌شود.
برای مرور مباحث معمولا نه. برای هماهنگی دقیق با برنامه‌ی جاری مدرسه، ممکن است مشکل ایجاد کند.
بله، برای تقویت پایه و مرور مباحث ریاضی، فیزیک، شیمی و زیست، بسیاری از دانشجوها به این کتاب‌ها برمی‌گردند.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. وضعیت هر کتاب را در صفحه‌ی خودش ببینید.
نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.
کتاب پیش‌دانشگاهی پلی است میان دبیرستان و دانشگاه، چه برای دانش‌آموزی که آماده‌ی آزمون می‌شود و چه برای دانشجویی که می‌خواهد پایه‌اش را محکم کند. مهم‌ترین کار پیش از خرید این است که رشته، درس، ویرایش و جلد را دقیق بشناسید. بعد از آن با برنامه‌ی مطالعه‌ی منظم و تمرین، کتاب شما را تا هدف‌تان می‌رساند. کتاب‌های همین دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی مناسب خودتان را آنلاین سفارش بدهید.