پرش به محتوای صفحه
مترجم

حسن حمیدپور

۳۴ ترجمه در کتاب‌جم

حسن حمیدپور از مترجمان شناخته‌شده‌ی کتاب‌های روانشناسی بالینی است که منابع اصلی شناخت‌درمانی، طرحواره‌درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را به فارسی آورده است. ترجمه‌های او از آثار جفری یانگ، جودیت بک و رابرت لیهی در آموزش درمانگران ایرانی جایگاه مهمی دارند.

چینشجدیدترین
جلد کتاب توجه آگاهی و طرح واره درمانی راهنمای کاربردی

مایکل فن وریسویک - جنی بروئرسن - گرشورینک

ترجمه‌ی حسین زیرک، حسن حمیدپور

ابن سینا

۵٪۶۹۰٬۰۰۰۶۵۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رهایی از زندان ذهن

کاترین سوتکر، متیو مک‌کی

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۳۵۰٬۰۰۰۳۳۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب شناخت‌درمانی برای بیماران مشکل آفرین

جودیت بک

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز، حمید جمعه‌پور، شبنم حمیدی

ارجمند

۵٪۱٬۰۴۵٬۰۰۰۹۹۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب آموزش درمان شناختی- رفتاری (جسی رایت ) همراه با نمایش ویدیویی

جسی رایت، مونیکا بسکو، مایکل تیز

ترجمه‌ی حبیب الله قاسم زاده، حسن حمیدپور

ارجمند

۵٪۱٬۰۷۰٬۰۰۰۱٬۰۱۶٬۵۰۰تومان
جلد کتاب طرحواره درمانی (جلد 2) راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی

جفری یانگ، ژانت کلوسکو، مارجوری ویشار

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۸۹۰٬۰۰۰۸۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب طرحواره درمانی (جلد 1) راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی

جفری یانگ، ژانت کلوسکو، مارجوری ویشار

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۰۴۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکنیک‌های شناخت درمانی راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی

رابرت لیهی

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۱٬۳۵۰٬۰۰۰۱٬۲۸۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب شناخت‌درمانی اختلالات شخصیت(صاحبی ) رویکرد طرحواره محور

جفری یانگ

ترجمه‌ی علی صاحبی، حسن حمیدپور

ارجمند

۵٪۳۴۲٬۰۰۰۳۲۴٬۹۰۰تومان
جلد کتاب رهایی از مشکلات بین فردی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

میشل اسکین، متیو مک‌کی، پاتریک فنینگ، آویگیل لیوف

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، آنی میناس میرزابیگ

ارجمند

۵٪۴۴۶٬۰۰۰۴۲۳٬۷۰۰تومان
جلد کتاب درمان نگرانی هفت گام برای غلبه بر نگرانی

رابرت لیهی

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۹۸۵٬۰۰۰۹۳۵٬۷۵۰تومان
جلد کتاب راهنمای سریع رفتار درمانی عقلانی هیجانی

ویندی درایدن، مایکل نینان

ترجمه‌ی حسن حمیدپور

ارجمند

۵٪۲۶۶٬۰۰۰۲۵۲٬۷۰۰تومان
جلد کتاب رفتار درمانی شناختی (رویکرد کوتاه مدت)

ویندی درایدن، فرانک دبلیو باند

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، علی حسینائی

ارجمند

۵٪۷۱۲٬۰۰۰۶۷۶٬۴۰۰تومان
جلد کتاب زندگی خردمندانه رویکرد شناختی- رفتاری

ویندی درایدن، مایکل نینان

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۵۳۰٬۰۰۰۵۰۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تکنیک‌های افزایش صمیمیت در زوج‌درمانی

دنیس ا. باگاروزی

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۴۸۰٬۰۰۰۴۵۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شناخت‌درمانی تحولی برای بزرگسالان

جانت م. زارب

ترجمه‌ی حسن حمیدپور

ارجمند

۵٪۴۵۰٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تکنیک های رفتار درمانی دیالکتیکی

جفری وود، جفری برنتلی، متیو مک‌کی

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز، حمید جمعه‌پور

ارجمند

۵٪۸۹۰٬۰۰۰۸۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رهایی از نگرانی (10راه حل ساده)

کوین گیورکو، پاملا ویگارتز

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۴۱۰٬۰۰۰۳۸۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب طرحواره درمانی برای استرس شغلی

مارتین آر. بامبر

ترجمه‌ی حسین زیرک، حسن حمیدپور

ارجمند

۵٪۳۲۳٬۰۰۰۳۰۶٬۸۵۰تومان
جلد کتاب زندگی خود را دوباره بیافرینید

جفری یانگ، ژانت کلوسکو

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، الناز پیرمرادی، ناهید گلی زاده

ارجمند

۵٪۹۸۵٬۰۰۰۹۳۵٬۷۵۰تومان
جلد کتاب مقاومت در شناخت درمانی

رابرت لیهی

ترجمه‌ی حسین زیرک، حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۰۴۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رهایی از مشکلات هیجانی

مارتا دیویس، متیو مک‌کی، پاتریک فنینگ

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۸۹۰٬۰۰۰۸۴۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب رهایی از افکار وسواسی

دیوید کلارک، کریستین پوردون

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

ارجمند

۵٪۶۲۰٬۰۰۰۵۸۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چالش های شناخت‌درمانی

آرون بک، رابرت لیهی، جودیت بک

ترجمه‌ی حسن حمیدپور

ارجمند

۵٪۴۲۰٬۰۰۰۳۹۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خطاهای بالینی در روان درمانی

برنارد شوارتز، جان فلاورز

ترجمه‌ی حسن حمیدپور، زهرا اندوز

اسبار

۲۰٪۷۵۰٬۰۰۰۶۰۰٬۰۰۰تومان

درباره‌ی حسن حمیدپور

حسن حمیدپور از مترجمان شناخته‌شده‌ی کتاب‌های روانشناسی بالینی در ایران است؛ نامی که دانشجویان روانشناسی، مشاوران و درمانگران آن را از روی جلد منابع اصلی شناخت‌درمانی و طرحواره‌درمانی می‌شناسند. ترجمه‌های او بسیاری از کتاب‌های مرجع درمان شناختی رفتاری، طرحواره‌درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را به فارسی آورده و در کلاس‌ها و دوره‌های آموزشی از آن‌ها استفاده می‌شود. در این صفحه با کارنامه‌ی ترجمه، حوزه‌های کاری و کتاب‌هایی از ترجمه‌های او که در کتاب‌جم موجود است آشنا می‌شوید.

حسن حمیدپور کیست؟

این مترجم در حوزه‌ی روانشناسی بالینی فعالیت دارد و تخصص اصلی او، رویکردهای شناختی و رفتاری در روان‌درمانی است. روی جلد برخی کتاب‌هایش با عنوان دکتر معرفی شده است. آنچه نام او را میان علاقه‌مندان روانشناسی آشنا کرده، مجموعه‌ای از ترجمه‌های تخصصی است که بیشترشان منابع آموزشی و کاربردی برای متخصصان بالینی هستند: کتاب‌هایی که نشان می‌دهند یک درمانگر در جلسه‌ی درمان دقیقا چه کار کند، چه تکنیکی را کی به کار ببرد و با بیماران دشوار چگونه رفتار کند.

بسیاری از این ترجمه‌ها حاصل کار گروهی است. در کتاب‌های تخصصی حجیم، معمولا چند مترجم با هم همکاری می‌کنند تا هم دقت علمی حفظ شود و هم کار در زمان مناسب به پایان برسد. نام او در چنین همکاری‌هایی کنار نام همکارانش آمده و در بیشتر این پروژه‌ها نقش محوری داشته است.

فهرست ترجمه‌های او در کتاب‌جم بیش از سی عنوان را در بر می‌گیرد. این حجم کار در حوزه‌ای تخصصی مانند روان‌درمانی، نشان‌دهنده‌ی سال‌ها تلاش مستمر برای در دسترس قرار دادن منابع معتبر جهانی برای جامعه‌ی روانشناسی ایران است.

حوزه‌های کاری حسن حمیدپور در ترجمه

درمان شناختی رفتاری

درمان شناختی رفتاری یکی از پرکاربردترین و پژوهش‌شده‌ترین رویکردهای روان‌درمانی در جهان است. ایده‌ی اصلی آن ساده است: افکار ما بر احساسات و رفتارمان اثر می‌گذارند و با شناسایی و اصلاح افکار ناکارآمد، می‌توان حال روانی را بهتر کرد. این رویکرد برای افسردگی، اضطراب، وسواس، هراس و بسیاری مشکلات دیگر کاربرد دارد. بخش بزرگی از ترجمه‌های او به همین رویکرد و تکنیک‌های آن اختصاص دارد.

طرحواره‌درمانی

طرحواره‌درمانی رویکردی است که جفری یانگ و همکارانش برای درمان مشکلات ریشه‌دار و مزمن، مخصوصا اختلالات شخصیت، توسعه دادند. طرحواره‌ها الگوهای عمیقی از فکر و احساس هستند که معمولا در کودکی و بر اثر نیازهای برآورده‌نشده شکل می‌گیرند و در بزرگسالی، روابط و انتخاب‌های ما را تحت تأثیر قرار می‌دهند. ترجمه‌های او در این حوزه، از منابع اصلی آموزش طرحواره‌درمانی در ایران به شمار می‌روند.

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

این رویکرد که از موج سوم درمان‌های رفتاری است، به جای جنگیدن با افکار و احساسات دردناک، بر پذیرش آن‌ها و حرکت به سوی ارزش‌های شخصی تأکید می‌کند. بخشی از ترجمه‌های او به معرفی همین رویکرد و کاربردهای آن، از جمله در مشکلات بین‌فردی، اختصاص دارد.

کتاب‌های خودیاری

علاوه بر منابع تخصصی، برخی ترجمه‌های او مخاطب عمومی دارند. این کتاب‌ها اصول درمانی را به زبانی ساده برای خواننده‌ی غیرمتخصص توضیح می‌دهند تا خودش بتواند با کمک تمرین‌ها، بر مشکلاتش غلبه کند.

کتاب‌های ترجمه حسن حمیدپور در کتاب‌جم

طرحواره‌درمانی، جلد ۱ و ۲

این دو جلد، با زیرعنوان راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی، ترجمه‌ی کتاب مرجع جفری یانگ و همکارانش درباره‌ی طرحواره‌درمانی است. کتاب ابتدا مفاهیم بنیادی این رویکرد را توضیح می‌دهد: طرحواره‌های ناسازگار اولیه، حوزه‌های طرحواره، سبک‌های مقابله و ذهنیت‌ها. سپس به روش‌های سنجش و درمان می‌پردازد و تکنیک‌های شناختی، تجربی، رفتاری و رابطه‌ی درمانی را با مثال‌های بالینی شرح می‌دهد. بخش‌هایی از کتاب به درمان اختلالات شخصیت مرزی و خودشیفته اختصاص دارد. برای هر کسی که می‌خواهد طرحواره‌درمانی را به‌طور جدی یاد بگیرد، این کتاب یکی از نقطه‌های شروع اصلی است.

تکنیک‌های شناخت‌درمانی

این کتاب، که با زیرعنوان راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی منتشر شده، ترجمه‌ی اثر رابرت لیهی است. کتاب مجموعه‌ای گسترده از تکنیک‌های شناختی را معرفی می‌کند: از شناسایی افکار خودآیند و تحریف‌های شناختی گرفته تا وارسی شواهد، آزمایش رفتاری، کار با نگرانی و تصمیم‌گیری. هر تکنیک با توضیح، پرسش‌های راهنما، مثال و برگه‌ی تمرین آمده است. درمانگران آن را مثل جعبه‌ابزاری می‌دانند که همیشه روی میزشان است.

شناخت‌درمانی برای بیماران مشکل‌آفرین

اثری از جودیت بک، یکی از چهره‌های اصلی شناخت‌درمانی. موضوع کتاب، بیمارانی است که درمان را دشوار می‌کنند: کسانی که تکلیف خانگی انجام نمی‌دهند، با درمانگر بحث می‌کنند، به تغییر باور ندارند یا در رابطه‌ی درمانی مشکل ایجاد می‌کنند. کتاب نشان می‌دهد چطور می‌توان باورهای زیربنایی این بیماران را شناخت و با آن‌ها کار کرد. این کتاب برای درمانگرانی که با موارد پیچیده روبه‌رو هستند بسیار کاربردی است.

آموزش درمان شناختی رفتاری همراه با نمایش ویدیویی

ترجمه‌ی کتاب آموزشی جسی رایت و همکارانش که برای یادگیری قدم‌به‌قدم درمان شناختی رفتاری نوشته شده است. این کتاب از ساختار جلسه‌ی درمان، تنظیم دستور کار و فرمول‌بندی مورد شروع می‌کند و تا تکنیک‌های کار با افکار، رفتارها و پیشگیری از عود پیش می‌رود. نمونه‌های ویدیویی که در نسخه‌ی اصلی همراه کتاب است، کمک می‌کند دانشجو جلسه‌ی واقعی درمان را ببیند. برای دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری روانشناسی بالینی، منبعی بسیار مناسب است.

شناخت‌درمانی اختلالات شخصیت: رویکرد طرحواره‌محور

این کتاب نیز به طرحواره‌ها و کاربرد آن‌ها در درمان اختلالات شخصیت می‌پردازد. اختلالات شخصیت معمولا به درمان‌های کوتاه‌مدت پاسخ نمی‌دهند و نیاز به رویکردی عمیق‌تر دارند. کتاب راهنمایی برای درمانگرانی است که می‌خواهند فراتر از نشانه‌ها، الگوهای ریشه‌دار بیمار را هدف قرار دهند.

رهایی از مشکلات بین‌فردی: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

این کتاب کاربرد رویکرد پذیرش و تعهد در مشکلات ارتباطی را نشان می‌دهد. بسیاری از ما در رابطه با دیگران گرفتار الگوهای تکراری می‌شویم: ترس از طرد شدن، بی‌اعتمادی، احساس بی‌ارزشی یا نیاز شدید به تأیید. کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان این الگوها را شناخت و با پذیرش احساسات دشوار، رفتارهای سالم‌تری را انتخاب کرد. این اثر هم برای درمانگران و هم برای خوانندگانی که با مشکلات ارتباطی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، مفید است.

رهایی از زندان ذهن

این کتاب در دسته‌ی کتاب‌های عمومی‌تر قرار می‌گیرد و به خواننده کمک می‌کند تا الگوهای فکری که او را محدود کرده‌اند بشناسد و از آن‌ها رها شود. زبان این‌گونه کتاب‌ها ساده‌تر است و تمرین‌های عملی دارد که خواننده خودش می‌تواند انجام دهد.

ویژگی‌های ترجمه حسن حمیدپور

دقت در اصطلاحات تخصصی

ترجمه‌ی متون روانشناسی بالینی، دقت بالایی در اصطلاحات می‌خواهد. یک اصطلاح نادرست می‌تواند مفهوم درمانی را تغییر دهد. ترجمه‌های او از اصطلاح‌هایی استفاده می‌کنند که در جامعه‌ی دانشگاهی ایران پذیرفته شده و در بسیاری موارد، خود این ترجمه‌ها به جاافتادن معادل‌های فارسی کمک کرده‌اند. برای نمونه، بسیاری از اصطلاحات طرحواره‌درمانی که امروز در کلاس‌ها به کار می‌رود، از طریق همین ترجمه‌ها رایج شده است.

کاربردی بودن

بیشتر کتاب‌هایی که او ترجمه کرده، کتاب‌هایی کاربردی هستند، نه صرفا نظری. یعنی خواننده بعد از خواندن، می‌داند در جلسه‌ی درمان چه کند. این انتخاب آگاهانه، نیاز واقعی درمانگران ایرانی به منابع عملی را پاسخ داده است.

انتخاب منابع معتبر

نویسندگانی که آثارشان توسط او ترجمه شده، از چهره‌های اصلی و بنیان‌گذاران رویکردهای درمانی هستند: جفری یانگ در طرحواره‌درمانی، جودیت بک در شناخت‌درمانی، رابرت لیهی در تکنیک‌های شناختی و جسی رایت در آموزش درمان شناختی رفتاری. این یعنی خواننده‌ی فارسی‌زبان، دانش را از سرچشمه دریافت می‌کند.

حفظ ساختار آموزشی

کتاب‌های آموزشی روان‌درمانی معمولا جدول، برگه‌ی تمرین، نمونه‌ی گفت‌وگوی درمانی و خلاصه‌ی فصل دارند. حفظ این ساختار در ترجمه، استفاده از کتاب را آسان‌تر می‌کند. در ترجمه‌های او این ساختارها حفظ شده تا کتاب همان کارکرد آموزشی نسخه‌ی اصلی را داشته باشد.

زبان مبدأ و نویسندگانی که حسن حمیدپور ترجمه کرده

زبان مبدأ ترجمه‌های او انگلیسی است، چون بیشتر منابع اصلی درمان شناختی رفتاری و طرحواره‌درمانی به این زبان نوشته شده‌اند. نویسندگان اصلی این کتاب‌ها عمدتا روانشناسان و روانپزشکان آمریکایی هستند که در دانشگاه‌ها و مؤسسات معتبر درمانی کار می‌کنند و رویکردهایشان در پژوهش‌های گسترده آزموده شده است.

جفری یانگ بنیان‌گذار طرحواره‌درمانی است و این رویکرد را برای بیمارانی توسعه داد که با درمان شناختی کلاسیک بهبود کافی پیدا نمی‌کردند. جودیت بک، دختر آرون بک بنیان‌گذار شناخت‌درمانی، از چهره‌های اصلی آموزش این رویکرد در جهان است. رابرت لیهی نویسنده‌ی کتاب‌های متعدد تخصصی و عمومی درباره‌ی اضطراب، نگرانی و تکنیک‌های شناختی است. جسی رایت هم روانپزشکی است که در آموزش درمان شناختی رفتاری و استفاده از فناوری در درمان فعالیت دارد.

کتاب‌های حسن حمیدپور برای چه کسانی مناسب است؟

  • دانشجویان روانشناسی و مشاوره: این کتاب‌ها منابع درسی و کمک‌درسی برای واحدهای روان‌درمانی، به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی هستند.
  • درمانگران و مشاوران: برای یادگیری یا تعمیق مهارت در شناخت‌درمانی و طرحواره‌درمانی.
  • داوطلبان آزمون‌های تخصصی: برخی از این منابع در آمادگی برای آزمون‌های ورودی و دوره‌های آموزشی کاربرد دارند.
  • خوانندگان عمومی علاقه‌مند: کتاب‌هایی مثل رهایی از زندان ذهن و رهایی از مشکلات بین‌فردی برای کسانی که می‌خواهند خودشان را بهتر بشناسند مناسب‌اند.

یک نکته‌ی مهم: کتاب‌های تخصصی روان‌درمانی برای آموزش متخصصان نوشته شده‌اند و جایگزین مراجعه به روانشناس یا روانپزشک نیستند. اگر خودتان یا عزیزانتان با مشکلات روانی جدی روبه‌رو هستید، حتما از متخصص کمک بگیرید.

از کجا شروع کنیم؟ راهنمای خواندن ترجمه‌های حسن حمیدپور

بسته به سطح دانش و هدفتان، این مسیر پیشنهادی را در نظر بگیرید:

  1. برای تازه‌کارها: با آموزش درمان شناختی رفتاری شروع کنید. این کتاب اصول پایه را گام‌به‌گام توضیح می‌دهد.
  2. برای گسترش ابزارها: تکنیک‌های شناخت‌درمانی را کنار دستتان داشته باشید تا برای هر مشکل، تکنیک مناسب را پیدا کنید.
  3. برای موارد دشوار: شناخت‌درمانی برای بیماران مشکل‌آفرین را بخوانید.
  4. برای ورود به طرحواره‌درمانی: جلد اول و دوم طرحواره‌درمانی را به ترتیب مطالعه کنید.
  5. برای آشنایی با موج سوم: رهایی از مشکلات بین‌فردی نمونه‌ای کاربردی از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد است.

اگر خواننده‌ی عمومی هستید و فقط می‌خواهید با این مفاهیم آشنا شوید، کتاب‌های خودیاری مثل رهایی از زندان ذهن شروع بهتری هستند، چون زبانی ساده‌تر و تمرین‌هایی عملی دارند.

طرحواره‌درمانی: چرا این‌قدر محبوب شده است؟

در سال‌های اخیر، طرحواره‌درمانی در ایران محبوبیت زیادی پیدا کرده و دوره‌های آموزشی فراوانی برای آن برگزار می‌شود. دلیل این محبوبیت آن است که این رویکرد پلی میان درمان‌های شناختی کوتاه‌مدت و رویکردهای عمیق‌تر روان‌پویشی می‌زند. هم ساختارمند و قابل آموزش است و هم به ریشه‌های کودکی مشکلات توجه می‌کند.

مفاهیمی مثل طرحواره‌ی رهاشدگی، بی‌اعتمادی، نقص و شرم یا محرومیت هیجانی، امروز حتی در گفت‌وگوهای روزمره و شبکه‌های اجتماعی هم شنیده می‌شود. اما برای فهم درست این مفاهیم، بهتر است به منابع اصلی مراجعه کرد. ترجمه‌ی کتاب مرجع این رویکرد، امکان یادگیری دقیق و علمی آن را برای فارسی‌زبانان فراهم کرده است.

طرحواره‌درمانی به‌ویژه برای کار با اختلال شخصیت مرزی شناخته شده است. پژوهش‌های متعددی اثربخشی این رویکرد را در کاهش نشانه‌ها و بهبود کیفیت زندگی این بیماران نشان داده‌اند. همین موضوع، اهمیت منابع آموزشی دقیق را برای درمانگران دوچندان می‌کند.

شناخت‌درمانی در زندگی روزمره

اصول درمان شناختی فقط مخصوص اتاق درمان نیست. بسیاری از ما بدون آنکه بدانیم، گرفتار تحریف‌های شناختی هستیم: فاجعه‌سازی، ذهن‌خوانی، همه یا هیچ‌انگاری، برچسب زدن یا تعمیم افراطی. وقتی این الگوها را بشناسیم، می‌توانیم به افکارمان با فاصله نگاه کنیم و پرسیم آیا این فکر واقعا درست است یا فقط احساس درستی دارد.

کتاب‌هایی که به معرفی تکنیک‌های شناختی می‌پردازند، حتی برای خواننده‌ی غیرمتخصص هم آموزنده‌اند. البته تمرین این تکنیک‌ها زیر نظر درمانگر اثر بیشتری دارد، اما آشنایی با آن‌ها می‌تواند نخستین گام برای زندگی آرام‌تر باشد.

آشنایی کوتاه با حوزه‌های طرحواره

در مدل جفری یانگ، طرحواره‌های ناسازگار اولیه در چند حوزه‌ی کلی دسته‌بندی می‌شوند. آشنایی با این حوزه‌ها کمک می‌کند هنگام خواندن کتاب مرجع، تصویر روشن‌تری داشته باشید.

  • بریدگی و طرد: طرحواره‌هایی مثل رهاشدگی، بی‌اعتمادی و بدرفتاری، محرومیت هیجانی، نقص و شرم و انزوای اجتماعی. این‌ها معمولا در خانواده‌هایی شکل می‌گیرند که امنیت، محبت و پذیرش کافی فراهم نکرده‌اند.
  • خودگردانی و عملکرد مختل: مانند وابستگی، آسیب‌پذیری در برابر ضرر، خود تحول‌نیافته و شکست. فرد احساس می‌کند نمی‌تواند مستقل از دیگران زندگی کند یا موفق شود.
  • محدودیت‌های مختل: مثل استحقاق و خویشتن‌داری ناکافی، که در آن فرد در رعایت حقوق دیگران یا کنترل خود مشکل دارد.
  • دیگرجهت‌مندی: مانند اطاعت، ایثار و تأییدطلبی، که در آن نیازهای دیگران بیش از حد بر نیازهای خود فرد مقدم می‌شود.
  • گوش‌به‌زنگی و بازداری: مثل منفی‌گرایی، بازداری هیجانی، معیارهای سرسختانه و تنبیه‌گری.

کتاب مرجع برای هر طرحواره توضیح می‌دهد که چگونه شکل می‌گیرد، چه نشانه‌هایی دارد و درمانگر چطور می‌تواند با آن کار کند. همچنین مفهوم ذهنیت‌ها را معرفی می‌کند: حالت‌های لحظه‌ای که ممکن است فرد در طول روز بارها میان آن‌ها جابه‌جا شود، مثل کودک آسیب‌پذیر، کودک عصبانی، والد تنبیه‌گر یا بزرگسال سالم.

تحریف‌های شناختی: الفبای شناخت‌درمانی

یکی از نخستین چیزهایی که در کتاب‌های شناخت‌درمانی یاد می‌گیرید، فهرست تحریف‌های شناختی است؛ خطاهای رایج فکری که حال ما را بدتر می‌کنند. چند نمونه‌ی رایج:

  • فاجعه‌سازی: پیش‌بینی بدترین نتیجه‌ی ممکن، حتی وقتی احتمالش کم است.
  • ذهن‌خوانی: فرض کردن اینکه می‌دانیم دیگران درباره‌ی ما چه فکر می‌کنند.
  • تفکر همه یا هیچ: دیدن همه چیز به صورت سیاه یا سفید، بدون در نظر گرفتن حالت‌های میانه.
  • تعمیم افراطی: نتیجه‌گیری کلی از یک اتفاق منفرد.
  • برچسب زدن: نسبت دادن صفتی کلی به خود یا دیگران به خاطر یک رفتار.
  • بایدها: قانون‌های سخت‌گیرانه درباره‌ی اینکه خود یا دیگران چطور باید باشند.

کتاب تکنیک‌های شناخت‌درمانی برای هر کدام از این الگوها، روش‌های مشخصی برای شناسایی و به چالش کشیدن پیشنهاد می‌دهد. درمانگر با پرسش‌های سقراطی به بیمار کمک می‌کند خودش شواهد له و علیه فکرش را بررسی کند و به دیدگاهی متعادل‌تر برسد.

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به زبان ساده

این رویکرد به جای تغییر محتوای افکار، رابطه‌ی ما با آن‌ها را تغییر می‌دهد. چند مفهوم کلیدی آن عبارت‌اند از: پذیرش، یعنی اجازه دادن به احساسات دشوار بدون جنگیدن با آن‌ها؛ گسلش شناختی، یعنی دیدن افکار به‌عنوان فکر و نه حقیقت مطلق؛ حضور در لحظه؛ خود به‌عنوان زمینه؛ روشن کردن ارزش‌ها؛ و عمل متعهدانه در جهت آن ارزش‌ها. هدف نهایی، انعطاف‌پذیری روانی است: توانایی ادامه دادن زندگی معنادار حتی در حضور درد.

کتاب رهایی از مشکلات بین‌فردی این مفاهیم را در زمینه‌ی روابط به کار می‌برد و تمرین‌هایی ارائه می‌دهد که خواننده می‌تواند در زندگی روزمره انجام دهد.

توصیه‌هایی برای دانشجویان

اگر دانشجوی روانشناسی هستید و می‌خواهید از این منابع بیشترین بهره را ببرید، چند پیشنهاد کاربردی به کارتان می‌آید. اول، کتاب‌ها را فقط نخوانید؛ تمرین کنید. برگه‌های تمرین را برای خودتان پر کنید تا تجربه‌ی بیمار را از درون بشناسید. دوم، با هم‌کلاسی‌هایتان نقش‌آفرینی کنید و جلسه‌ی درمان را شبیه‌سازی کنید. سوم، مطالعه را به ترتیب منطقی پیش ببرید: اول اصول پایه‌ی شناخت‌درمانی، بعد تکنیک‌ها، بعد موارد دشوار و در نهایت طرحواره‌درمانی. و چهارم، اگر امکانش هست، مطالعه را با نظارت بالینی همراه کنید، چون هیچ کتابی جای تجربه‌ی زیر نظر استاد را نمی‌گیرد.

ساختار یک جلسه‌ی شناخت‌درمانی

یکی از چیزهایی که کتاب‌های آموزشی این حوزه به‌خوبی نشان می‌دهند، ساختارمند بودن جلسه‌ی درمان است. برخلاف تصور رایج که روان‌درمانی را گفت‌وگویی آزاد و بی‌هدف می‌داند، جلسه‌ی شناخت‌درمانی معمولا چارچوب روشنی دارد. درمانگر در ابتدا حال کلی مراجع را بررسی می‌کند، سپس با همکاری او دستور کار جلسه را تنظیم می‌کند. بعد از مرور تکلیف جلسه‌ی قبل، به موضوع اصلی می‌پردازند، مهارتی تازه تمرین می‌شود و در پایان، تکلیف تازه‌ای برای هفته‌ی بعد تعیین می‌شود. خلاصه‌گیری و دریافت بازخورد از مراجع هم بخشی از هر جلسه است.

این ساختار به مراجع کمک می‌کند بداند چه انتظاری داشته باشد و خودش نقش فعالی در درمان ایفا کند. کتاب آموزش درمان شناختی رفتاری این مراحل را با جزئیات و مثال توضیح می‌دهد و برای درمانگران تازه‌کار، نقشه‌ی راه روشنی فراهم می‌کند. فرمول‌بندی مورد، یعنی تصویری که درمانگر از مشکلات، عوامل زمینه‌ای و باورهای بنیادی مراجع می‌سازد، هم یکی از مهارت‌های کلیدی است که در این منابع به آن پرداخته شده است.

شناختن این ساختار برای خواننده‌ی عمومی هم مفید است. اگر روزی تصمیم گرفتید به روانشناس مراجعه کنید، می‌دانید جلسه‌ی خوب چه شکلی دارد و می‌توانید فعالانه‌تر در آن شرکت کنید.

اهمیت ترجمه‌ی منابع بالینی

در هر کشوری، کیفیت خدمات روان‌درمانی تا حد زیادی به کیفیت آموزش درمانگران بستگی دارد. وقتی منابع معتبر و به‌روز به زبان مادری در دسترس باشد، دانشجویان و درمانگران می‌توانند با سرعت و دقت بیشتری یاد بگیرند. ترجمه‌ی دقیق این منابع، در واقع سرمایه‌گذاری برای سلامت روان جامعه است. هر درمانگری که با یک کتاب خوب مهارتش را بهتر کند، می‌تواند به ده‌ها و صدها مراجع کمک مؤثرتری کند. از این نظر، کار مترجمان این حوزه اثری فراتر از قفسه‌ی کتابخانه دارد.

ناشران ترجمه‌های حسن حمیدپور

ترجمه‌های او توسط ناشرانی منتشر شده که در حوزه‌ی روانشناسی و علوم پزشکی فعالیت تخصصی دارند. در کتاب‌جم، نسخه‌هایی از ترجمه‌های او از انتشارات ارجمند، اسبار و ذهن‌آویز موجود است. انتشارات ارجمند به‌ویژه در انتشار منابع تخصصی پزشکی و روانشناسی شناخته شده و بسیاری از ترجمه‌های مهم این مترجم را منتشر کرده است.

هنگام خرید کتاب‌های تخصصی، به ویرایش و نوبت چاپ توجه کنید. منابع روانشناسی گاهی ویرایش‌های جدید با محتوای به‌روز دارند. در صفحه‌ی هر کتاب در کتاب‌جم، مشخصات ناشر و چاپ آمده است تا بتوانید نسخه‌ی مناسب را انتخاب کنید.

دسته‌های مرتبط در کتاب‌جم

بیشتر ترجمه‌های او را در دسته‌ی روانکاوی و روان‌درمانی پیدا می‌کنید. اگر به منابع مربوط به مشکلات خلقی علاقه دارید، دسته‌ی اضطراب و افسردگی را ببینید. برای کتاب‌هایی درباره‌ی رشد و مشکلات کودکان، دسته‌ی روانشناسی کودک و نوجوان و برای منابع رابطه‌ی زوجی، دسته‌ی ازدواج و زندگی زناشویی را از دست ندهید.

پرسش‌های پرتکرار درباره حسن حمیدپور

حسن حمیدپور بیشتر در چه حوزه‌ای ترجمه می‌کند؟

حوزه‌ی اصلی ترجمه‌های او روانشناسی بالینی است، به‌ویژه درمان شناختی رفتاری، طرحواره‌درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد.

مهم‌ترین ترجمه‌های او کدام‌اند؟

دو جلد طرحواره‌درمانی، تکنیک‌های شناخت‌درمانی، شناخت‌درمانی برای بیماران مشکل‌آفرین و آموزش درمان شناختی رفتاری از شناخته‌شده‌ترین ترجمه‌های او هستند.

آیا کتاب‌های او برای افراد غیرمتخصص هم مناسب است؟

بیشتر ترجمه‌های او منابع تخصصی برای درمانگران‌اند، اما کتاب‌هایی مثل رهایی از زندان ذهن و رهایی از مشکلات بین‌فردی برای خواننده‌ی عمومی هم قابل استفاده‌اند.

برای یادگیری طرحواره‌درمانی از کدام کتاب شروع کنم؟

جلد اول طرحواره‌درمانی، راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی، مفاهیم پایه را توضیح می‌دهد و نقطه‌ی شروع مناسبی است. بعد جلد دوم را بخوانید.

کدام ناشران ترجمه‌های او را منتشر کرده‌اند؟

در کتاب‌جم نسخه‌هایی از ترجمه‌های او از انتشارات ارجمند، اسبار و ذهن‌آویز موجود است.

آیا خواندن این کتاب‌ها جایگزین درمان است؟

نه. این کتاب‌ها برای آموزش و آگاهی‌اند. برای مشکلات روانی جدی، مراجعه به متخصص ضروری است.

جمع‌بندی: منابعی معتبر با ترجمه‌ی حسن حمیدپور

اگر دانشجو یا درمانگر هستید، ترجمه‌های این مترجم بخش مهمی از کتابخانه‌ی تخصصی شما خواهد بود. این کتاب‌ها دانش بنیان‌گذاران رویکردهای مؤثر روان‌درمانی را به زبانی دقیق و قابل استفاده به فارسی آورده‌اند. و اگر خواننده‌ی عمومی هستید، کتاب‌های خودیاری او می‌توانند نخستین قدم برای شناخت بهتر ذهن و رابطه‌هایتان باشند.

همه‌ی ترجمه‌های موجود او را در همین صفحه می‌بینید. کتاب موردنیازتان را انتخاب کنید، قیمت روز و موجودی به‌روز را ببینید و نسخه‌ی چاپی را از کتاب‌جم آنلاین سفارش دهید.