انقلاب در امریکای جنوبی

انقلاب در آمریکای جنوبی اثر آگوستو بوال ترجمه‌ی علی شمس «انقلاب در آمریکای جنوبی» با عنوان فرعی (تئاتر مستند در دو نیمه)؛ تنها نمایشنامه‌ای که از آگوستو بوال در دست است، چنان طنز گزنده و تلخی داشت که تا اواخر دهه‌ی هفتاد اجرای آن در برزیل ممنوع بود. هجویه‌ی بوال ژوزه دا سیلوا و رنج گرسنگی‌اش را در کمدی‌ای سیاه به مردم سرزمینش- و شاید دیگر سرزمین‌ها- یادآوری کند. درباره‌ی نویسنده: آگوستو بوال نویسنده، کارگردان و سیاست‌مدار اهل برزیل بود. او بنیان‌گذار تئاتر ستم‌دیدگان ‌است، که در اصل جنبش رادیکال مرسوم آموزش و پرورش است. درباره‌ی کتاب: «انقلاب در آمریکایِ جنوبی» داستان شهروندی به نام ژوزه است. فردی از طبقه‌ی کارگر که دست بر قضا بی‌کار می‌شود و سرانجامی جز مرگ خنده‌آور ندارد. شهروندی که از نظر بوالیک‌تنه تمام مردم فرودست آمریکای جنوبی را نمایندگی می‌کند. بوال در این اثر رابطه‌ی طاعونی نهاد قدرت و بهره‌کشی از توده را به استهزایی تلخ می‌کشاند. در بخشی از کتاب به قلم مترجم می‌خوانیم: «انقلاب در آمریکایِ جنوبی» اثری مربوط به دوره‌ی جوانی آگوستو بوال و پیش از نظریه‌مند شدنِ تئاترِ موسوم به «ستمدیدگان» است. هرچند در این نمایشنامه می‌توان به‌عینه ریشه‌های اندیشگی بوال را در آنچه او بعدها تئاتر ستمدیدگان خواهد نامید ردگیری کرد. نمایشنامه‌ای با گزنه‌های آیرونیک (کنایی) که هویت اصلی فرهنگ برزیل، یعنی فوتبال، را به‌عنوان ساختار نمایشنامه انتخاب می‌کند. او در ترکیبی کنایی اثر خود را «تئاتر مستند در دو نیمه» می‌نامد. ترکیبی ناهمجوش که توامان هران‌کننده‌ی مقصود غایی نویسنده نیز هست. «دو نیمه» ارجاعی مستقیم به فرهنگ و قوانین فوتبال دارد و «تئاتر مستند» عبارتی عاریتی است تا بوال به‌واسطه‌ی آن زیست وحشتناک مردم سرزمینش را به صحنه‌ای گروتسک بکشاند… از دیگر آثار علی شمس که توسط نشر نیماژ منتشر شده، می‌توان به رمان تألیفی « گزارش گمان‌شکن علی شمس از مرگ‌های فؤاد ثریا »، نمایشنامه‌ی تالیفی « وقتی خروس غلط می‌خواند/ دقیقاً مثل سبزوار بعد از عبور چنگیز »، ترجمه‌ی نمایشنامه‌های « آزادی تازه و دو نمایشنامه‌ی دیگر » نوشته‌ی ا ستانیسلاو ویتکیه‌ویچ و «ن مایشنامه‌های فراموش‌شده »؛ مجموعه‌ای از شش نمایشنامه از پنج نویسنده‌ی مطرح او همچنین کتاب‌های تئوریک « هنر رازآلود بازیگر » نوشته‌ی ائوجینیو باربا و نیکولا ساوارزه که ترجمه‌ی مشترک علی شمس و  هدا عربشاهی است و «ب داهه‌پردازی، قصه‌سازی یا هنرِ خلق چیزها » که این کتاب را هم علی شمس به‌همراه افسانه کمالی ترجمه کرده است.