خیلی از ما سالها انگلیسی خواندهایم و هنوز وقتی باید یک جملهی ساده بگوییم، زبانمان بند میآید. مشکل معمولا از کمکاری نیست؛ از انتخاب نادرست منبع و روش است. دستهی «آموزش زبان انگلیسی» در بخش زبان خارجی کتابجم برای کسانی است که میخواهند با یک منبع چاپی مناسب، قدمبهقدم پیش بروند: از خردسال و کودک تا نوجوان و بزرگسال، از کسی که هیچ نمیداند تا کسی که میخواهد مکالمه یا نامهنگاری اداریاش را قوی کند.
در این صفحه توضیح میدهیم کتاب آموزش زبان انگلیسی را با چه معیارهایی انتخاب کنید، هر گروه سنی چه نیازی دارد، فرق کتابهای تکزبانه و دوزبانه چیست و چطور میشود از خواندن یک کتاب به مهارت واقعی رسید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز بهروز میشود و مشخصات هر کتاب در صفحهی خودش است.
آموزش زبان انگلیسی از کجا شروع میشود؟
پیش از سراغ رفتن به هر کتابی، سه سؤال از خودتان بپرسید. اول اینکه چرا میخواهید زبان یاد بگیرید: برای کار، سفر، مهاجرت، درس، آزمون یا لذت خواندن؟ دوم اینکه الان در چه سطحی هستید: از صفر، تازهکار یا کسی که پایه دارد و میخواهد تقویت شود؟ و سوم اینکه چقدر وقت دارید: روزی نیم ساعت یا دو ساعت؟
پاسخ این سه سؤال، نصف راه است. کسی که برای مهاجرت عجله دارد با کسی که فقط دوست دارد رمان انگلیسی بخواند، کتاب یکسان نمیخواهد. کتاب خوب آموزش زبان انگلیسی در واقع کتابی است که به هدف و سطح شما جور باشد، نه کتابی که بیشتر از بقیه معروف است.
یک نکتهی دیگر: زبان را با یک کتاب یاد نمیگیرند. کتاب چارچوب میدهد و مسیر را نشان میدهد، اما نتیجه از تمرین میآید: گوش دادن، حرف زدن، نوشتن و خواندن. کتاب را مثل نقشه ببینید و خودتان راه بروید.
شناخت ساختار این دسته: پنج مسیر برای پنج مخاطب
این دسته پنج زیربخش دارد و هر کدام برای یک گروه ساخته شده است. اگر نمیدانید از کجا شروع کنید، اینجا جای شماست.
- خردسالان: برای بچههای کوچک که هنوز خواندن را یاد نگرفتهاند و با تصویر و بازی و شعر آشنا میشوند.
- کودکان: برای بچههایی که مدرسه میروند و میتوانند با کتاب کار و داستان پیش بروند.
- نوجوانان: برای کسانی که هم زبان مدرسه را میخواهند و هم مهارت واقعی.
- بزرگسالان: برای کار، سفر، درس و آزمون.
- خودآموز: برای کسانی که میخواهند بدون کلاس و با سرعت خودشان یاد بگیرند.
در ادامه دربارهی هر کدام بیشتر میگوییم.
آموزش زبان انگلیسی برای خردسالان: بازی، تصویر، آهنگ
کودک کوچک زبان را با گوش و بازی یاد میگیرد. لازم نیست او الفبا بخواند. کتابهای تصویری با واژههای ساده، شخصیتهای آشنا و جملههای کوتاه، اولین آشنایی را ساده میکنند. در این دسته کتابهایی مثل مجموعهی «کتابهای فومی دنیای پپا ۳۵ (ببین و بگو: کجا برویم؟)» به شکل دوزبانه عرضه شده است.
دوزبانه یعنی کنار متن انگلیسی، معنی فارسی هم هست. برای خردسال، پدر و مادر آن را میخوانند و ترجمه میکنند. بچهها از تصویرها چیزهایی را حدس میزنند و کمکم واژهها با معنی شان جفت میشود. نکتهی مهم این است که تمرین باید کوتاه و بازیگونه باشد؛ پنج تا ده دقیقه در روز بهتر از یک ساعت گاهبهگاه است.
چطور با خردسال تمرین کنیم؟
هر روز چند واژهی محدود را با اشاره به تصویر بگویید و کودک را ترغیب کنید تکرار کند. اسم اشیای خانه را هم به انگلیسی بگویید. اگر خودتان انگلیسی را خوب نمیدانید، مهم نیست؛ با هم یاد بگیرید. و هرگز کودک را به خاطر اشتباه در تلفظ سرزنش نکنید.
آموزش زبان انگلیسی برای کودکان دبستانی
وقتی کودک به مدرسه میرود و میتواند بخواند، کتابهای کار و داستانهای ساده به کارش میآیند. «من و بازیها (من و روزها، من و کارها ۳)» که به شکل دوزبانه و گلاسه چاپ شده، نمونهی این نوع است. عنوان نشان میدهد مجموعهای است که با موضوعهای آشنا برای کودک، مثل بازیها و کارها، پیش میرود.
مجموعهی «کیف کتاب دانشجویان کوچک (۲۴ جلدی، ۲ زبانه)» هم در این دسته هست. از نامش برمیآید که مجموعهای چند جلدی است، و همینطور که گفتیم، چنین مجموعههایی وقتی مناسباند که بخواهید به مرور و در چند ماه پیش بروید. پیش از خرید مجموعههای چند جلدی، مشخصات و سطح را در صفحهی کتاب ببینید.
برای کودک دبستانی، بازی و ارتباط بین درس و زندگی مهمترین چیز است. اگر کودک علاقهمند باشد، مجموعهای از کتابهای داستان ساده بخرید و هر شب یک صفحهی آن را با هم بخوانید. تلفظ و آهنگ را از شما یاد میگیرد و معنی را از تصویرها.
آموزش زبان انگلیسی برای نوجوانان
نوجوان هم به زبان مدرسه نیاز دارد و هم به مهارت واقعی. او ممکن است فیلم، بازی و موسیقی انگلیسی دوست داشته باشد و همین انگیزهی خوبی است. بهتر است کتاب آموزش را با علاقههای او ترکیب کنید: کتابی که خودش انتخاب کرده باشد بیشتر خوانده میشود.
در این سن کتابهای داستانی دوزبانه هم میتوانند مفید باشند. برای نمونه، در این دسته «هری پاتر و سنگ جادو» به شکل «زبان ما» عرضه شده است. این نوع عرضه معمولا ترجمهی فارسی کنار متن دارد تا خواننده بتواند از داستان لذت ببرد و در عین حال واژهها را یاد بگیرد. برای نوجوانی که داستان دوست دارد، این ایده جذاب است. تفاوت جزئیات چاپها را در صفحهی هر کتاب بخوانید.
چه چیزی نوجوان را دلسرد میکند؟
کتابهای خیلی خشک، تکلیفهای زیاد و مقایسهی او با دیگران. اگر میخواهید علاقهاش زنده بماند، اجازه بدهید خودش هم در انتخاب نقش داشته باشد و به پیشرفت کوچک هم احترام بگذارید.
آموزش زبان انگلیسی برای بزرگسالان: کار، سفر و ارتباط
بزرگسال معمولا هدف مشخصتری دارد و وقت کمتری. برای همین باید هدف و منبع را با دقت انتخاب کند. اگر برای کار میخواهد زبان یاد بگیرد، «مکاتبات اداری و تجاری به زبان انگلیسی» از عنوانهایی است که به نامهنگاری و ارتباط کاری میپردازد. اگر میخواهد حرف زدن را تقویت کند، کتابی مثل «بیان شفاهی: رویکرد فعالیتمحور» از عنوانش پیداست که روی صحبت کردن با فعالیت و تمرین تأکید دارد.
مجموعهای مثل «کتاب زبان بریکسو» در چند سطح (مثلا سطح متوسط بالا و سطحهای بعدی) با عنوان «تکزبانه» دیده میشود. کتاب تکزبانه یعنی کل توضیحات به زبان انگلیسی است. این نوع برای کسی که پایه دارد و میخواهد در محیط زبان غرق شود مناسب است، اما برای تازهکار ممکن است سخت باشد.
بزرگسال معمولا از خودآموز و کلاس، یکی را انتخاب میکند. اگر کلاس میروید، کتاب را همانطور که مدرس میگوید بخرید. اگر خودتان پیش میروید، به بخش خودآموز نگاه کنید و منبعی بردارید که تمرین و پاسخ داشته باشد.
خودآموز: وقتی کلاس نیست
خودآموز یعنی کتابی که برای یادگیری بدون معلم طراحی شده است. ویژگیهایش معمولا این است: درسها کوتاهاند، توضیحات روشن است، تمرین دارند و پاسخنامهای برای بررسی. در این دسته عنوان «انگلیسی در ۳۰ روز» را میبینید که از اسمش معلوم است روی یک برنامهی سیروزه بنا شده است.
چنین کتابهایی انگیزه میدهند چون هدف و زمان مشخص دارند. اما یک نکتهی صادقانه: سی روز برای رسیدن به مهارت کامل کافی نیست. آن را شروعی منظم بدانید، نه پایان کار. بعد از چنین کتابی، قدم بعد باید تمرین بیشتر و منابع بالاتر باشد.
چند قاعده برای خودآموزی موفق
- وقت مشخص و کوتاه تعیین کنید. نیم ساعت روزانه بهتر از سه ساعت هفتگی است.
- هر درس را با تمرین کامل کنید. فقط خواندن کافی نیست.
- بلند بخوانید. بدون تمرین صدا، حرف زدن جا نمیافتد.
- واژهها را در جمله یاد بگیرید، نه بهتنهایی.
- هر هفته یک بار درسهای قبل را مرور کنید.
- اشتباه کردن را بپذیرید. بدون اشتباه یاد گرفتن ممکن نیست.
تکزبانه یا دوزبانه؟ کدام را بخریم؟
یکی از سؤالهای رایج همین است. پاسخ به سطح و هدف بستگی دارد.
کتاب دوزبانه
متن یا توضیحات به دو زبان است. برای کودکان و تازهکارها مناسب است، چون معنی در دسترس است و ترس کم میشود. ضعفش این است که ممکن است وسوسه شوید همیشه به ترجمه نگاه کنید و ذهن را به زبان جدید عادت ندهید.
کتاب تکزبانه
همهچیز به انگلیسی است. برای کسانی که سطح متوسط دارند و میخواهند مهارت را جلو ببرند مناسب است، چون مجبورشان میکند به انگلیسی فکر کنند. برای مبتدی ممکن است دلسردکننده باشد.
راه میانی
بسیاری از معلمها پیشنهاد میکنند در آغاز دوزبانه و بعد به تدریج تکزبانه بخوانید. وقتی احساس کردید توضیح فارسی دیگر لازم نیست، وقت رفتن به سطح بعد است.
چهار مهارت در آموزش زبان انگلیسی: گوش دادن، حرف زدن، خواندن، نوشتن
هر کتاب آموزش زبان انگلیسی معمولا به یک یا چند مهارت از این چهار مهارت میپردازد. اگر بدانید کتاب شما کدام را پوشش میدهد، میتوانید کمبودها را با منبع دیگر جبران کنید.
خواندن
راحتترین مهارت برای تمرین با کتاب چاپی است. با متنهای کوتاه شروع کنید و وقتی راحت شدید، به داستانهای سطحبندیشده بروید. برای فهمیدن معنی، همیشه دنبال هر واژهی ناشناخته نروید؛ اگر معنای کلی را فهمیدید، ادامه دهید و بعدا برگردید.
نوشتن
کتابهایی مثل نامهنگاری اداری و تجاری، نوشتن رسمی را آموزش میدهند. برای نوشتن عمومی، تمرین ساده کافی است: هر روز سه جمله دربارهی روزتان بنویسید. با گذشت هفتهها، جملهها روانتر میشوند و متوجه میشوید کدام ساختارها را بیشتر به کار میبرید.
گوش دادن و حرف زدن
این دو مهارت به صدا نیاز دارند. کتاب میتواند تمرین و متن مکالمه بدهد، اما شما باید بلند بخوانید و با دیگران حرف بزنید. کتابهای تمرینمحور مثل «بیان شفاهی: رویکرد فعالیتمحور» از عنوانشان پیداست که به همین موضوع میپردازند. اگر کسی را برای تمرین ندارید، با خودتان بلند صحبت کنید. اول عجیب است، ولی جواب میدهد.
از ترس حرف زدن چطور عبور کنیم؟
بسیاری از کسانی که دنبال آموزش زبان انگلیسی هستند، بیشتر از دانستن، از حرف زدن میترسند. میترسند اشتباه کنند و مسخره شوند. این ترس معمولا بیشتر از واقعیت است. بیشتر آدمها وقتی میبینند کسی سعی میکند به زبانشان حرف بزند، تشویقش میکنند.
چند راه ساده وجود دارد. با جملههای کوتاه شروع کنید و لازم نیست کامل باشند. غلطهای خودتان را بنویسید و بعدا درست کنید، بدون آنکه خودتان را سرزنش کنید. و به یاد بیاورید که حتی کسانی که زبان مادریشان انگلیسی است هم گاهی اشتباه میکنند. کتاب مکالمهی خوب جملههای آماده و پرکاربرد میدهد که اعتماد به نفس ایجاد میکند.
واژهآموزی: چطور لغتها در ذهن بمانند؟
واژهها بیش از هر چیز به تکرار نیاز دارند. فهرست بلند لغت که فقط یک بار خوانده شود، تقریبا فردا از یاد میرود. برعکس، پنج واژه که هر روز در جمله به کار بروند، در ذهن میمانند.
- هر روز چند واژهی محدود انتخاب کنید و برای هر کدام یک جملهی خودتان بنویسید.
- واژهها را با تصویر یا موقعیت یاد بگیرید، مثلا برچسب روی اشیای خانه.
- یک دفتر کوچک واژه داشته باشید و هفتهای یک بار مرورش کنید.
- از دیکشنری خوب استفاده کنید و به مثالهای جملهها توجه کنید، نه فقط معنی.
در آموزش زبان انگلیسی برای کودکان، واژهآموزی با بازی و تصویر بسیار مؤثرتر است: تصویر را ببینند، بگویند و بازی کنند. کتابهای تصویری دوزبانه دقیقا برای همین طراحی شدهاند.
گرامر: چقدر لازم است؟
گرامر ساختار زبان است و بدون آن جملهها بیقاعده میشوند. اما زیادهروی در گرامر هم میتواند حرف زدن را متوقف کند: کسی که دائم نگران قواعد است، جرئت نمیکند جمله بسازد. تعادل مهم است.
پیشنهاد میشود گرامر را در جمله و موقعیت یاد بگیرید، نه به شکل قاعدهی خشک. بعد از هر قاعده، چند جملهی خودتان بسازید و بلند بگویید. کتابهای آموزشی خوب معمولا قاعده را با مثال و تمرین همراه میکنند. وقتی چند مثال دیدید، قاعده خودش در ذهن جا میافتد.
قطع، گلاسه و مجموعههای چند جلدی: چه چیزهایی در عنوانها میبینیم؟
در نام کتابهای این دسته کلمههایی مثل «گلاسه»، «۲زبانه»، «تکزبانه» و «۲۴ جلدی» میبینید. بدانید که هر کدام چه معنی دارد.
- گلاسه: کاغذ براق و ضخیم که تصویر و رنگ را بهتر نشان میدهد. برای کتاب کودک رایج است.
- دوزبانه: متن فارسی و انگلیسی کنار هم.
- تکزبانه: فقط انگلیسی.
- چند جلدی: مجموعهای از چند کتاب که باید ترتیب و سطح را رعایت کرد.
- همراه ضمیمه: بعضی عنوانها همراه ملحقاتی عرضه میشوند. اگر به آن نیاز دارید یا نیاز ندارید، در صفحهی کتاب ببینید که چه چیزی همراه آن است.
هر چه مشخصات دقیقتر را بخوانید، احتمال خرید اشتباه کمتر میشود.
انگیزه را چطور نگه داریم؟
شروع کردن آسان است و ادامه دادن سخت. بیشتر کسانی که یادگیری زبان را رها میکنند، بین هفتهی سوم و ششم این کار را میکنند، چون هیجان اولیه فروکش کرده و هنوز نتیجهی بزرگی دیده نمیشود. چند تدبیر کمک میکند.
- هدف کوچک و مشخص بگذارید: «تا آخر ماه بتوانم خودم را معرفی کنم».
- پیشرفت را ثبت کنید. یک دفتر که نشان دهد ماه پیش چه بلد نبودید و حالا بلدید، بهترین مشوق است.
- یک همسفر پیدا کنید. با دوست یا عضو خانواده تمرین کنید تا تعهد بیشتری بسازد.
- به خودتان پاداش بدهید. یک فصل که تمام شد، یک استراحت یا خرید کوچک.
- موضوع مورد علاقهتان را با زبان ترکیب کنید: اگر آشپزی دوست دارید، دستور غذا بخوانید.
مهمتر از هر چیز، مهربان بودن با خودتان است. روزهایی که نتوانستید تمرین کنید، دلیل کنار گذاشتن کل برنامه نیستند. فردا دوباره شروع کنید.
آموزش زبان انگلیسی به عنوان هدیه
کتاب آموزش زبان هدیهی کاربردی و ماندگاری است. برای فرزند، مجموعهی دوزبانهی تصویری یا مجموعهی چند جلدی که ماهها او را همراهی کند. برای نوجوان، داستان دوزبانهای که از آن خوشش میآید. برای همکار یا دوست، کتابی در حوزهی کارش مثل مکاتبات تجاری. حتما به سطح گیرنده فکر کنید، چون کتاب زیادی سخت یا زیادی ساده ممکن است کنار برود. نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید و پیش از آن، مشخصات را در صفحهی کتاب ببینید.
چند اشتباه رایج هنگام خرید کتاب آموزش زبان انگلیسی
خرید بر اساس شهرت
کتابی که برای دیگری مناسب بود، شاید برای شما مناسب نباشد. سطح و هدف خودتان را ملاک قرار دهید.
شروع از سطح بالاتر از توان
وقتی سطح سخت باشد، ناامید میشوید و کتاب کنار میرود. بهتر است از سطحی شروع کنید که ۷۰ تا ۸۰ درصدش را بفهمید و بقیه را یاد بگیرید.
خریدن چند کتاب همزمان
اغلب یک کتاب خوب که تا آخر خوانده شود، از پنج کتاب نیمهکاره بهتر است. اول یکی را تمام کنید و بعد سراغ بعدی بروید.
فراموش کردن مهارتهای دیگر
کتاب گرامر، حرف زدن را یاد نمیدهد. اگر هدف شما مکالمه است، کتابی بگیرید که تمرین گفتاری داشته باشد یا آن را با منبع دیگری ترکیب کنید.
بیتوجهی به جلد و شماره
برای مجموعههای چند جلدی یا سطحبندیشده، مطمئن شوید جلد و سطح درست را انتخاب میکنید.
مکملها: داستان، دیکشنری، مهارت و آزمون
آموزش زبان انگلیسی فقط با یک کتاب کامل نمیشود و مکملها به کارتان میآیند. اگر میخواهید خواندن را تمرین کنید، داستانهای سطحبندیشده انگلیسی ساده و متناسب با سطح شما هستند. وقتی کمی پیشرفت کردید، رمان و کتاب انگلیسی (اوریجینال) افق تازهای باز میکند.
برای تقویت یک مهارت مشخص مثل شنیدن، نوشتن یا گفتار، تقویت مهارتهای انگلیسی را ببینید. واژهها هم ابزار میخواهند و دیکشنری و فرهنگ لغت همیشه کنار دست خوب است. اگر هدفتان آزمون است، آزمونهای زبان را نگاه کنید. و برای کسانی که به زبانهای دیگر هم علاقه دارند، سایر زبانها هست.
برای بچهها هم مانگا و کمیک جالب است: مانگا و کمیک شاید انگیزهی خواندن را زنده کند. همهی اینها در بخش بزرگتر زبان خارجی کنار هم هستند.
برنامهی ششماههی پیشنهادی برای بزرگسال تازهکار
اگر میخواهید برنامهای داشته باشید، این نمونه میتواند راهنما باشد. آن را با وقت و هدف خودتان تنظیم کنید.
- ماه اول و دوم: یک کتاب خودآموز مقدماتی. هر روز نیم ساعت و همهی تمرینها.
- ماه سوم: تمرین صحبت کردن با جملههای ساده. با خودتان بلند صحبت کنید و اگر میشود با یک دوست همسطح.
- ماه چهارم: یک کتاب داستان سطحبندیشده و ساده. هدف لذت بردن است، نه فهمیدن همهی کلمهها.
- ماه پنجم: کتابی روی مهارتی که بیشتر نیاز دارید: نامهنگاری اداری، مکالمه یا واژگان.
- ماه ششم: مرور و ارزیابی. ببینید چه چیزی یاد گرفتهاید و برنامهی بعد را بچینید.
پیشرفت در زبان خطی نیست و روزهایی هست که احساس میکنید عقب افتادهاید. این طبیعی است. پایداری مهمتر از سرعت است.
نکتههایی برای والدینی که برای فرزندشان کتاب میخرند
خیلی از مخاطبان این دسته والدیناند. چند نکتهی کوتاه:
- سن و سطح کودک را در نظر بگیرید، نه سن دوستش.
- کتاب باید جذاب باشد: رنگ، تصویر و موضوع مورد علاقه.
- خودتان هم شرکت کنید. لازم نیست خوب بدانید؛ فقط علاقه نشان دهید.
- زود انتظار نتیجه نداشته باشید. زبان به زمان نیاز دارد.
- فشار نیاورید. علاقهی کودک باارزشتر از هر نمره است.
پرسشهای پرتکرار دربارهی کتاب آموزش زبان انگلیسی
برای شروع کدام کتاب را بخرم؟
بستگی به سن و سطح دارید. برای خردسال کتاب تصویری دوزبانه، برای کودک مجموعهی کتاب کار و داستان، برای بزرگسال خودآموز مقدماتی. زیردستههای این دسته را ببینید.
کتاب دوزبانه بهتر است یا تکزبانه؟
برای مبتدی دوزبانه راحتتر است و برای سطح متوسط به بالا تکزبانه اثر بیشتری دارد. بسیاری هم از هر دو استفاده میکنند.
آیا سی روز برای یادگیری انگلیسی کافی است؟
سی روز شروعی منظم است، نه پایان راه. مهارت واقعی به تمرین طولانیتر نیاز دارد.
کتاب گرامر بخرم یا مکالمه؟
به هدفتان بستگی دارد. اگر میخواهید حرف بزنید، به کتاب مکالمه یا تمرین شفاهی نیاز دارید. گرامر پایهی مهمی است ولی بهتنهایی کافی نیست.
داستانهای دوزبانه واقعا کمک میکنند؟
برای بسیاری از خوانندهها انگیزه میدهند، چون لذت داستان را با یادگیری واژه ترکیب میکنند. تأثیرشان به میزان تمرین شما بستگی دارد.
برای کاربرد کاری کدام کتاب مناسب است؟
کتابهایی مثل «مکاتبات اداری و تجاری به زبان انگلیسی» برای نامهنگاری و ارتباط کاری مفیدند. مشخصات و سطح هر کتاب را در صفحهاش ببینید.
کتاب چاپی را چطور سفارش بدهم؟
نسخهی چاپی را میتوانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر روز بهروز میشود.
جمعبندی: زبان، یک عادت کوچک روزانه
زبان را کسی یکشبه یاد نمیگیرد، ولی هر کس با یک عادت کوچک روزانه میتواند به جایی برسد. کتاب مناسب آن عادت را سادهتر میکند و مسیر را روشن نگه میدارد. چه برای فرزند کوچکتان کتاب میخرید، چه برای نوجوانی که تازه به انگلیسی علاقهمند شده، چه برای خودتان، مهم این است که سطح و هدف را درست انتخاب کنید.
کتابهای این دسته را ببینید، مشخصات و سطح هر کتاب را بخوانید و نسخهی چاپی مورد علاقهتان را آنلاین سفارش بدهید. اولین صفحه را که باز کنید، نیمی از راه رفتهاید.