پرش به محتوای صفحه

علم

کتاب‌های علم و فناوری برای کنجکاوها، دانشجویان و علاقه‌مندان به ساختن؛ از دانستنی‌های پایه‌ی علوم تا راهنماهای فنی و کاربردی.
کتاب‌های این دسته۳٬۵۱۳ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب مجموعه کوانتومی (3 جلدی)
۲۰٪۲٬۶۳۰٬۰۰۰۲٬۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه کارلو روولی

کارلو روولی

سبزان

۲۰٪۲٬۶۳۰٬۰۰۰۲٬۱۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه تاریخ علم (3 جلدی)

آدام هارت دیویس

سبزان

۲۰٪۴٬۴۴۰٬۰۰۰۳٬۵۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زبان و آگاهی

جرالد ادلمن

ترجمه‌ی رضا نیلی‌پور

نیلوفر

۲۰٪۲۲۵٬۰۰۰۱۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ریاضی آسان یاد بگیریم ششم
۳۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۱۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب معادلات دیفرانسیل

محمدحسین پورکاظمی

ترجمه‌ی حمیدرضا ارباب

نشر نی

۱۵٪۱٬۸۱۵٬۰۰۰۱٬۵۴۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب نقشۀ دانش: تاریخ هزار سالۀ ایده‌های کلاسیک
۲۰٪۳۹۵٬۰۰۰۳۱۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درآمدی بر جبر ماتریس‌ها

کریشنان نامبودیری

ترجمه‌ی حسین قاضیان

نشر نی

۱۵٪۵۰۰٬۰۰۰۴۲۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گرایش مرکزی و تغییرپذیری

هربرت وایزبرگ

ترجمه‌ی بهروز گرانپایه

نشر نی

۱۵٪۵۱۰٬۰۰۰۴۳۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بازی در نقش خدا

تد پیترز

ترجمه‌ی عبدالرضا سالاربهزادی

نشر نی

۱۵٪۱٬۱۴۰٬۰۰۰۹۶۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب منشاء انواع

نورالدین فرهیخته

نگاه

۲۰٪۸۲۵٬۰۰۰۶۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مجموعه آثار ارشمیدس

ادوارد داولینگ

ترجمه‌ی بهنام شیخ باقری

نشر نی

۱۵٪۱٬۱۴۰٬۰۰۰۹۶۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب هزار چهرۀ علم: گفتارهایی دربارهٔ دانشمندان، ارزشها و اجتماع

لزلی استیونسن، هنری بایرلی

ترجمه‌ی میثم محمد‌امینی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۱٬۸۰۰٬۰۰۰۱٬۶۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پاسخ‌های کوتاه به پرسش‌های بزرگ

استیون هاوکینگ

ترجمه‌ی مزدا موحد

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۵۵۰٬۰۰۰۴۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کلان‌داده: چگونه انقلاب اطلاعاتی زندگی ما را دگرگون می‌کند

براین کلگ

ترجمه‌ی پری آزرم‌وند (مختاری)

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۶۰۰٬۰۰۰۵۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکامل شگفت‌انگیز

آنا کلیبورن

ترجمه‌ی کاوه فیض‌اللهی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب واقعیت ناپیدا

کارلو روولی

ترجمه‌ی علی خدادادی شاهی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۴۵۰٬۰۰۰۴۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب نامه‌هایی به یک دانشمند جوان

ادوارد ویلسون

ترجمه‌ی مریم برومندی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۶۵۰٬۰۰۰۵۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داستان بدن انسان

دنیل لیبرمن

ترجمه‌ی میرجواد سیدحسینی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۱٬۵۰۰٬۰۰۰۱٬۳۵۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زیباترین تاریخ زمین

ژاک ژیراردون، آندره برائیک، پل تاپونیه، لستر براون

ترجمه‌ی مهدی ضرغامیان

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۴۵۰٬۰۰۰۴۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب دربارۀ آینده

مارتین ریس

ترجمه‌ی علیرضا حسنی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۴۵۰٬۰۰۰۴۰۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب داوکینز در برابر گولد

کیم استرلنی

ترجمه‌ی کاوه فیض‌اللهی

فرهنگ نشر نو

۱۰٪۵۶۰٬۰۰۰۵۰۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مسئله‌های تاریخی ریاضیات

واسیلی دیمیتریه‌ویچ چیستیاکوف

ترجمه‌ی پرویز شهریاری

نشر نی

۱۵٪۷۸۰٬۰۰۰۶۶۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب علم، شبه علم و علم دروغین

هانری-ژری ارس

ترجمه‌ی عباس باقری

نشر نی

۱۵٪۴۶۰٬۰۰۰۳۹۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول بهینه‌یابی پویا

آلفا سی. چیانگ

ترجمه‌ی عباس شاکری

نشر نی

۱۵٪۱٬۰۳۰٬۰۰۰۸۷۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب سرقت آتش از خدایان

جیمز بونت

ترجمه‌ی پوپک رحیمی

نیماژ

۱۵٪۹۸۰٬۰۰۰۸۳۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب چگونه عاشق جهان شویم

استفان کلاین

ترجمه‌ی آنوشکا عسکری

نیماژ

۱۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۳۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرازمینی‌ها

جیم الخلیلی

ترجمه‌ی مریم امیری مبعوث

نیماژ

۱۵٪۳۹۰٬۰۰۰۳۳۱٬۵۰۰تومان
جلد کتاب سرگرمی‌های توپولوژی

استفن بار

ترجمه‌ی پرویز شهریاری

نشر نی

۱۵٪۸۰۰٬۰۰۰۶۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب عقل سلیم علم

جیکوب برونوسکی

ترجمه‌ی کامبیز عزیزی

نشر نی

۱۵٪۶۸۰٬۰۰۰۵۷۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب محتوم

رابرت ساپولسکی

ترجمه‌ی عباس سیدین

نوین

۲۰٪۱٬۱۹۰٬۰۰۰۹۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رفتار

رابرت ساپولسکی

ترجمه‌ی عرفان شیرمحمدی

نوین

۲۰٪۱٬۶۹۰٬۰۰۰۱٬۳۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرهنگ کیهان‌شناسی

عادل ارشقی

ترجمه‌ی محمدابراهیم محجوب

نشر نی

۱۵٪۱٬۰۱۵٬۰۰۰۸۶۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب چگونه زنده ایم

فیلیپ بال

ترجمه‌ی رضا امیر

نوین

۲۰٪۱٬۵۹۰٬۰۰۰۱٬۲۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موسیقی با مغزتان چه کار می‌کند؟

دنیل جی لویتین

ترجمه‌ی ی بابک علوی

نیماژ

۱۵٪۶۸۰٬۰۰۰۵۷۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب موزیکوفیلیا

لیور ساکس

ترجمه‌ی ی سونا بشیری مقدم

نیماژ

۱۵٪۷۸۰٬۰۰۰۶۶۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خدا، علم و برهان‌ها

کیانوش امیری

ترجمه‌ی میشل- ایوبولوره

نیماژ

۱۵٪۸۸۰٬۰۰۰۷۴۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تائوی فیزیک؛ جستجوی تشابهات میان فیزیک مدرن و عرفان شرقی

فریتیوف کاپرا

ترجمه‌ی شکوفه غفاری

هرمس

۱۲٪۱٬۳۸۵٬۰۰۰۱٬۲۱۸٬۸۰۰تومان
جلد کتاب تاریخ و فلسفه علم: مقالاتی از رشدی راشد و درباره او
۱۵٪۸۰٬۰۰۰۶۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فلسفه علوم اعصاب، ذهن و آگاهی
۱۲٪۶۹۵٬۰۰۰۶۱۱٬۶۰۰تومان
جلد کتاب کیمیا: علم جهان، علم جان

تیتوس بورکهارت

ترجمه‌ی پروین فرامرزی، گلناز رعدی اذرخشی

حکمت

۵٪۳۴۰٬۰۰۰۳۲۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب خودآموز تصویری ستاره‌شناسی

ریچارد تالکوت

ترجمه‌ی افشان کرباسی

سینا

۵٪۶۰۰٬۰۰۰۵۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب سیاره‌ای در بحران

جمعی از نویسندگان

ترجمه‌ی باران بیدار

سینا

۵٪۶۰٬۰۰۰۵۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مکانیک کوانتومی به شما آسیب نمی‌رساند

مارکوس چان

ترجمه‌ی ابوالفضل حقیری

سینا

۵٪۱۱۰٬۰۰۰۱۰۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اسطوره

رابرت آلن سگال

ترجمه‌ی فریده فرنودفر

سینا

۵٪۲۹۵٬۰۰۰۲۸۰٬۲۵۰تومان
جلد کتاب معمّای کوانتمی؛ کشف کلید مخفی

ولفگانگ اسمیت

ترجمه‌ی سعید تهرانی‌نسب

حکمت

۵٪۴۳۰٬۰۰۰۴۰۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بنفش فیزیولوژی بیوشیمی و متابولیسم ورزشی

رضا دهقان زاده سورکی، علی مقدسی

ترجمه‌ی حسن دانشمندی، مرتضی تفاح، سید حسین حسینی

حتمی

۵٪۱٬۶۰۹٬۰۰۰۱٬۵۲۸٬۵۵۰تومان
جلد کتاب جنبه های ژنتیکی و مولکولی عملکرد ورزشی

کلود بوچارد، اریک پی.هافمن

ترجمه‌ی رضا نوری، علی رضا بهجتی

حتمی

۵٪۱٬۸۵۹٬۰۰۰۱٬۷۶۶٬۰۵۰تومان
جلد کتاب شیمی عمومی در ورزش

هادی میری، مهدی تقوا، عبدالحمید نصیریان

حتمی

۵٪۵۱۹٬۰۰۰۴۹۳٬۰۵۰تومان
جلد کتاب مغز شما در ورزش

گری ونک

ترجمه‌ی فرهاد دریانوش، حامد رضایی نسب

حتمی

۵٪۶۱۹٬۰۰۰۵۸۸٬۰۵۰تومان
جلد کتاب عضله اسکلتی تحریک تا انقباض

سارا کربلایی فر، زهرا قزوینه

ترجمه‌ی پروانه نظرعلی

حتمی

۵٪۵۲۹٬۰۰۰۵۰۲٬۵۵۰تومان
جلد کتاب مغز و هنر‌های رزمی

غلامحسین جوانمرد

ترجمه‌ی الهام جعفری، سمیرا قربانی کیائی، پریسا هادیان دهکردی

حتمی

۵٪۹۱۹٬۰۰۰۸۷۳٬۰۵۰تومان
جلد کتاب مسأله‌های پیکارجوی جبرخطی

فوژن ژانگ

ترجمه‌ی آرش کریمی

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب محافل ریاضی – تجربهٔ روس‌ها

د.فومین، س. گنکین، ای. ایتبرگ

ترجمه‌ی ارشک حمیدی، مهرداد مسافر

فاطمی

۱۵٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۹۳۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک مفهومی – جلد دوم: ویژگی‌های ماده، گرما، صوت

پل جی.هیوئیت

ترجمه‌ی منیژه رهبر

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فیزیک پایه – جلد اول – مکانیک

فرانک ج.بلت

ترجمه‌ی مهران اخباریفر

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب ژنتیک کلاسیک

رضا شاه نظرنژادخالصی

فاطمی

۱۵٪۵۵۰٬۰۰۰۴۶۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب روش های ترکیبیات ۴

علی رضا علیپور

فاطمی

۱۵٪۹۰۰٬۰۰۰۷۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رفتار شناسی

محمد کرام الدینی

فاطمی

۱۵٪۳۰۰٬۰۰۰۲۵۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رهیافتی به تاریخ ریاضیات در ایران معاصر
۱۵٪۱۴۵٬۰۰۰۱۲۳٬۲۵۰تومان

درباره‌ی علم

چرا آسمان شب پر از ستاره است، چرا یخ روی آب می‌ماند و چرا بعضی آدم‌ها هرگز از پرسیدن «چرا» خسته نمی‌شوند؟ اگر شما هم از همین آدم‌ها هستید، دسته‌ی «علم و فناوری» کتاب‌جم جای شماست. این صفحه به شما کمک می‌کند در میان کتاب‌های علمی چاپی مسیرتان را پیدا کنید: از کتاب‌های ساده و خواندنی برای کنجکاوها تا منابع دقیق‌تر برای دانشجوها و کسانی که می‌خواهند چیزی بسازند یا بفهمند.

در ادامه درباره‌ی شاخه‌های علم، فرق کتاب علمی عمومی با کتاب درسی، انتخاب کتاب برای سن‌ها و سطح‌های مختلف و اشتباه‌هایی که خریدارها زیاد مرتکب می‌شوند حرف می‌زنیم. در پایان هم به پرسش‌هایی جواب می‌دهیم که پیش از سفارش کتاب علمی معمولا ذهن آدم را مشغول می‌کند.

کتاب علم و فناوری برای چه کسی است؟

شاید فکر کنید کتاب علمی فقط برای دانشجوی رشته‌های فنی و تجربی است، ولی واقعیت این است که خواننده‌ی این کتاب‌ها بسیار متنوع است. نوجوانی که تازه عاشق نجوم شده، پدری که می‌خواهد به پرسش‌های بچه‌اش جواب درست بدهد، کارمندی که دوست دارد بعد از کار چیز تازه‌ای یاد بگیرد و پژوهشگری که به یک منبع تخصصی نیاز دارد، همه سراغ این قفسه می‌آیند.

برای همین پیش از خرید بد نیست از خودتان بپرسید: می‌خواهم سرگرم شوم و چیز تازه بفهمم، یا می‌خواهم یک درس یا مهارت را جدی یاد بگیرم؟ جواب این پرسش نوع کتاب را مشخص می‌کند. کتابی که برای لذت خواندن نوشته شده، معمولا روان است و فرمول کم دارد. کتابی که برای یادگیری جدی نوشته شده، تمرین و مثال و اصطلاح‌های دقیق دارد و باید آرام و با مداد خوانده شود.

خوشبختانه علم را می‌شود از هر دری وارد شد. کسی که با یک کتاب ساده درباره‌ی ژن‌ها شروع کرده، ممکن است سال بعد سراغ کتاب زیست‌شناسی دانشگاهی برود. کسی هم که در رشته‌ی خودش غرق است، گاهی با خواندن کتابی از شاخه‌ای دیگر ایده‌ی تازه می‌گیرد.

شاخه‌های اصلی علم و فناوری در یک نگاه

این دسته چند زیردسته دارد و هر کدام دنیای خودش است. اگر از شاخه‌ی مورد علاقه‌تان مطمئن‌اید، مستقیم سراغ همان بروید. اگر نه، این مرور کوتاه می‌تواند راهنمای شما باشد.

  • فیزیک: از حرکت و انرژی تا ماده و جهان. کتاب‌های این بخش هم درسی‌اند و هم خواندنی.
  • شیمی: شناخت مواد، واکنش‌ها و ساختار چیزهایی که هر روز با آن‌ها سروکار داریم.
  • زیست‌شناسی: زندگی از سلول تا اکوسیستم، از ژن تا تکامل.
  • ریاضیات: زبان مشترک همه‌ی علوم، از حساب ساده تا مباحث دانشگاهی.
  • نجوم و کیهان‌شناسی: ستاره‌ها، سیاره‌ها و پرسش‌های بزرگ درباره‌ی آغاز و پایان جهان.
  • زمین و طبیعت: زمین‌شناسی، آب و هوا و طبیعتی که در آن زندگی می‌کنیم.
  • محیط زیست: رابطه‌ی انسان با طبیعت و مسئله‌هایی مثل آب، هوا و انرژی.
  • پزشکی و سلامت عمومی: آشنایی با بدن و سلامت برای همه‌ی خوانندگان.
  • مغز و اعصاب: چگونگی کار مغز، حافظه، توجه و رفتار.
  • کامپیوتر و فناوری: برنامه‌نویسی، شبکه و ابزارهای دیجیتال.

دو شاخه‌ی دیگر هم هست که کمتر به چشم می‌آید ولی برای خواننده‌ی کنجکاو جذاب است: تاریخ علم که نشان می‌دهد ایده‌های بزرگ چطور و با چه دشواری‌ای به دنیا آمدند، و علم عمومی و ترویج علم که دروازه‌ی ورود بسیاری از خواننده‌ها به این دنیاست.

علم عمومی یا کتاب درسی؟ فرقشان را بدانید

یکی از پرتکرارترین اشتباه‌ها در خرید کتاب علمی این است که خریدار کتاب درسی بخرد و انتظار داشته باشد مثل یک کتاب عمومی روان باشد، یا برعکس، با یک کتاب عمومی بخواهد برای امتحان دانشگاه آماده شود. این دو نوع کتاب هدف‌های متفاوتی دارند.

کتاب علمی عمومی

این کتاب‌ها برای کسی نوشته شده‌اند که پیش‌زمینه‌ی تخصصی ندارد. نویسنده سعی می‌کند با مثال، داستان و زبان ساده مفهوم را منتقل کند. فرمول کم است و اگر باشد، توضیح داده می‌شود. عنوان‌هایی مانند «ژن خودخواه» یا «علم چیست؟» از همین دسته‌اند و برای شروع مناسب‌اند. البته درباره‌ی هر کتاب بهتر است مشخصات و توضیحات صفحه‌ی خودش را بخوانید تا با انتظار شما بخواند.

کتاب درسی و دانشگاهی

این کتاب‌ها ساختار منظم دارند: فصل‌بندی روشن، تعریف‌ها، مثال حل‌شده و تمرین. معمولا باید با نظم خوانده شوند و بدون یاد گرفتن فصل قبلی، فصل بعدی فهمیده نمی‌شود. اگر کتاب را برای یک درس می‌خواهید، ویرایش و سرفصل درس را با استاد یا برنامه‌ی درسی تطبیق دهید.

کتاب تخصصی و کاربردی

گروه سومی هم هست: کتاب‌هایی که برای یک حرفه یا یک کار مشخص نوشته شده‌اند. در فهرست این دسته عنوان‌هایی مانند «اصول کلی علم علف‌های هرز» یا «مبانی علم علف‌های هرز» می‌بینید که نشان می‌دهد علم فقط فیزیک و شیمی نیست و شاخه‌های کشاورزی و منابع طبیعی هم در آن جا دارند. این‌ها برای متخصص و دانشجوی همان رشته‌اند، نه برای مطالعه‌ی سرگرمی.

از کجا شروع کنیم؟ مسیر پیشنهادی برای تازه‌کارها

اگر تا حالا کتاب علمی نخوانده‌اید، بزرگ‌ترین خطر این است که با کتابی سنگین شروع کنید و بعد از پنجاه صفحه خسته شوید و فکر کنید علم برای شما نیست. مشکل معمولا از شما نیست، از انتخاب اول است.

این مسیر ساده را امتحان کنید:

  1. موضوعی را انتخاب کنید که پیش‌تر درباره‌اش کنجکاو بوده‌اید: بدن، فضا، گیاهان، حیوان‌ها، ماشین‌ها یا هر چیز دیگر.
  2. کتاب عمومی و کم‌حجم درباره‌ی همان موضوع بخوانید. مهم نیست همه‌چیز را بفهمید؛ مهم این است که خواندن را ادامه دهید.
  3. هر جا به مفهومی برخوردید که برایتان جالب بود، یادداشتش کنید.
  4. بعد از پایان کتاب اول، از میان یادداشت‌ها یک مفهوم را انتخاب کنید و کتاب دومی برای همان بردارید که کمی عمیق‌تر است.
  5. وقتی احساس کردید پایه‌تان محکم شده، سراغ کتاب درسی یا تخصصی بروید.

این روش کند به نظر می‌رسد، ولی در عمل سریع‌تر از پرش‌های ناگهانی است، چون هر کتاب پایه‌ی کتاب بعدی را می‌سازد.

کتاب علم و فناوری برای کودکان و نوجوانان

بچه‌ها ذاتا دانشمندند. مدام می‌پرسند، دست می‌زنند و خراب می‌کنند تا ببینند از داخل چه شکلی است. کتاب خوب علمی این کنجکاوی را زنده نگه می‌دارد. اگر کتابی برای فرزندتان می‌خواهید، چند نکته‌ی ساده به کار می‌آید.

اول به سن و سطح خواندن او توجه کنید. کتابی که جمله‌های طولانی و اصطلاح زیاد دارد، برای بچه‌ی دبستانی خسته‌کننده است. دوم، تصویر و نمودار خوب اهمیت دارد؛ در علم، دیدن گاهی از هزار توضیح بهتر است. سوم، کتاب را خودتان هم ورق بزنید. بچه‌ها وقتی ببینند بزرگ‌ترها هم با علاقه می‌خوانند، بیشتر ترغیب می‌شوند.

برای نوجوان‌ها موضوع فرق دارد. آن‌ها معمولا وقتی سراغ علم می‌روند که یک پرسش واقعی دارند: چرا بازی‌های رایانه‌ای این‌طور کار می‌کنند، فضا چقدر بزرگ است، بدن انسان چطور بیمار می‌شود. کتابی را انتخاب کنید که به همان پرسش نزدیک باشد، نه کتابی که فقط در برنامه‌ی درسی هست. اگر نوجوان شما به کامپیوتر علاقه دارد، سری به کامپیوتر و فناوری بزنید؛ اگر به فضا، نجوم و کیهان‌شناسی جای مناسبی است.

چند نمونه از کتاب‌های علم و فناوری کتاب‌جم

برای اینکه حس بگیرید در این دسته چه پیدا می‌شود، چند عنوان را با هم مرور می‌کنیم. فقط از روی عنوان حرف می‌زنیم؛ برای هر کتاب، مشخصات و توضیح کامل در صفحه‌ی خودش هست.

  • ژن خودخواه: عنوانی که نشان می‌دهد با ژن و زیست‌شناسی سروکار دارد و از آن دسته کتاب‌هایی است که خواننده‌ی عمومی هم سراغش می‌رود.
  • علم چیست؟ (جستارهایی درباره‌ی فلسفه، پژوهش و آموزش علم): کتابی برای کسی که می‌خواهد بداند خود علم چگونه کار می‌کند، نه فقط نتیجه‌هایش را.
  • هنر و علم عاقلانه خوردن: نمونه‌ای از پیوند علم با زندگی روزمره، یعنی تغذیه.
  • فرازمینی‌ها: عنوانی که ذهن را به سمت پرسش قدیمی «آیا در جهان تنها هستیم؟» می‌برد.
  • اصول کلی علم علف‌های هرز و مبانی علم علف‌های هرز: نمونه‌هایی از کتاب‌های تخصصی کشاورزی که نشان می‌دهند این دسته چقدر گسترده است.

همین چند عنوان نشان می‌دهد که علم و فناوری در کتاب‌جم فقط یک ژانر نیست؛ مجموعه‌ای از راه‌های متفاوت برای نگاه کردن به جهان است.

فناوری چه جایی در این دسته دارد؟

وقتی از علم حرف می‌زنیم، معمولا دانستن و فهمیدن را در نظر داریم. فناوری اما ساختن و به کار بستن است. علم می‌گوید چرا یک فلز رسانای برق است؛ فناوری با آن سیم می‌سازد و شهری را روشن می‌کند. این دو در تاریخ همیشه دست در دست هم بوده‌اند و کتاب‌های این دسته هم هر دو را پوشش می‌دهند.

کتاب فناوری دو گونه‌ی اصلی دارد. گونه‌ی اول توضیحی است: می‌گوید یک ابزار چطور کار می‌کند. گونه‌ی دوم آموزشی است: قدم به قدم نشان می‌دهد چطور چیزی بسازید یا مهارتی یاد بگیرید. برای گونه‌ی دوم بهتر است کتاب را کنار کار عملی بخوانید؛ خواندن صرف، بدون تمرین، معمولا چیزی در ذهن نمی‌گذارد.

اگر به دنیای نرم‌افزار و ابزارهای دیجیتال علاقه دارید، زیردسته‌ی کامپیوتر و فناوری را ببینید. اگر ایده‌ی ساختن چیز تازه در سرتان است، اختراع و نوآوری شما را با داستان کسانی روبه‌رو می‌کند که پیش از شما همین مسیر را رفته‌اند.

چطور کتاب علمی را بخوانیم که چیزی در ذهن بماند؟

خواندن یک کتاب علمی با خواندن رمان فرق دارد. در رمان، شما پشت سر داستان می‌روید. در کتاب علمی، باید با ایده‌ها بمانید. چند عادت ساده کمک می‌کند.

آهسته بخوانید و بازگردید

اگر پاراگرافی را نفهمیدید، اشکالی ندارد. یک بار دیگر بخوانید. علم پر از مفهوم‌هایی است که بار دوم روشن‌تر می‌شوند. عجله نکنید و خودتان را با کسی مقایسه نکنید.

با کلمه‌های خودتان خلاصه کنید

بعد از هر فصل، چند جمله با زبان خودتان بنویسید. اگر نتوانستید، یعنی هنوز مفهوم را کامل نفهمیده‌اید. این آزمون ساده بهتر از هر تمرین دیگر است.

به دیگران توضیح دهید

گفتن آنچه یاد گرفته‌اید به یک دوست یا عضو خانواده، بهترین راه ماندگار کردن آن است. اگر مجبور شدید ساده توضیح دهید، فهم شما عمیق‌تر می‌شود.

شکاف‌ها را یادداشت کنید

هر جا حس کردید چیزی را نمی‌دانید که برای فهم ادامه لازم است، آن را بنویسید. همین یادداشت‌ها فهرست کتاب بعدی شما را می‌سازند.

اشتباه‌های رایج در خرید کتاب علم و فناوری

خریدار باتجربه هم گاهی در دام چند اشتباه ساده می‌افتد. آن‌ها را بشناسید تا پول و وقت‌تان هدر نرود.

  1. بی‌توجهی به سطح کتاب. بعضی کتاب‌ها برای مبتدی‌اند و بعضی برای متخصص. توضیحات صفحه‌ی کتاب معمولا اشاره‌ی روشنی به مخاطب دارد.
  2. نادیده گرفتن ویرایش و سال چاپ. در شاخه‌هایی مثل کامپیوتر، ویرایش‌های قدیمی‌تر ممکن است از مطالب روز عقب باشند. در بعضی شاخه‌های پایه، مثلا ریاضیات مقدماتی، این مسئله کم‌اهمیت‌تر است.
  3. خرید همه‌ی کتاب‌ها با هم. فهرست بلند کتاب‌های نخوانده، آدم را دل‌زده می‌کند. بهتر است هر بار یکی دو کتاب بخرید و بخوانید.
  4. اعتماد فقط به عنوان. عنوان‌های علمی گاهی هیجان‌انگیزتر از محتوا هستند. مشخصات و معرفی را بخوانید.
  5. توقع تخصص از کتاب عمومی. کتاب عمومی برای آشنایی است، نه برای تصمیم‌های حرفه‌ای.

یک نکته‌ی مهم هم برای کتاب‌های پزشکی و سلامت: این کتاب‌ها اطلاعات عمومی می‌دهند و می‌توانند فهم شما را بالا ببرند، ولی جای مشاوره‌ی پزشک یا متخصص را نمی‌گیرند.

علم و فناوری برای هدیه دادن

کتاب علمی هدیه‌ی خوبی است، به شرط اینکه دقیق انتخاب شود. برای کسی که علاقه‌اش را می‌شناسید، سراغ همان شاخه بروید. برای کسی که علاقه‌ی مشخصی ندارد، یک کتاب عمومی با موضوع جذاب انتخاب کنید که از اول بشود شروعش کرد و لازم نباشد پیش‌نیازی داشته باشد.

برای دانش‌آموز و دانشجو، کتاب‌های کمکی و مرجع می‌تواند هدیه‌ی عملی باشد، اما پیش از خرید نام درس و مقطع را با او چک کنید. برای بزرگ‌ترها، کتاب‌هایی که به تاریخ علم یا زندگی دانشمندان می‌پردازند، معمولا خواندنی‌تر از کتاب‌های خشک درسی‌اند.

یادتان باشد که مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود؛ پس هر وقت آماده‌ی سفارش بودید، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید.

چرا نسخه‌ی چاپی برای کتاب علمی خوب است؟

در کتاب علمی، معمولا لازم است بین صفحه‌ها بروید و برگردید، کنار نمودارها یادداشت بنویسید و زیر جمله‌های مهم خط بکشید. کتاب چاپی برای این کار راحت‌ترین ابزار است. می‌توانید چند برگه را هم‌زمان باز نگه دارید، حاشیه‌نویسی کنید و بعد از چند ماه دوباره سراغ همان یادداشت‌ها بروید.

کتاب چاپی حواس شما را هم به جای دیگری نمی‌برد. در دنیایی که همه‌ی ما مدام با اعلان‌ها قطع می‌شویم، یک کتاب باز روی میز فرصت تمرکز می‌دهد. برای موضوع‌هایی که عمیق‌اند، همین تمرکز اهمیت زیادی دارد.

نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و لازم نیست برای پیدا کردن یک عنوان تخصصی چند کتاب‌فروشی را بگردید.

علم و فناوری در خانه: کتابخانه‌ای که بزرگ می‌شود

بسیاری از خانواده‌ها می‌خواهند کتابخانه‌ای بسازند که هم به درد بچه‌ها بخورد و هم بزرگ‌ترها. برای بخش علمی، می‌توانید کار را ساده کنید. یک یا دو کتاب عمومی در هر شاخه بخرید: یکی درباره‌ی بدن و زیست‌شناسی، یکی درباره‌ی فضا، یکی درباره‌ی مواد و انرژی، یکی درباره‌ی ریاضی یا منطق. این‌ها را جایی بگذارید که همه ببینند، نه در قفسه‌ی بسته.

کتاب‌هایی که در دسترس‌اند، خوانده می‌شوند. کتاب‌هایی که پشت شیشه هستند، معمولا فقط تزیین‌اند. وقتی فرزندتان پرسشی می‌پرسد، به‌جای جواب فوری بگویید «بیا با هم در کتاب پیدایش کنیم». این کار به او یاد می‌دهد که جواب را می‌شود پیدا کرد و کتاب یکی از بهترین جاهای جست‌وجوست.

کم‌کم که علاقه‌ی خانواده مشخص شد، همان شاخه را عمیق‌تر کنید. شاید یکی از بچه‌ها عاشق زیست‌شناسی شد و دیگری عاشق فیزیک؛ این طبیعی است و کتابخانه باید بتواند هر دو مسیر را همراهی کند.

علم و فناوری و آینده‌ی کاری

خیلی از خریدارهای این دسته فقط برای لذت نمی‌خوانند؛ می‌خواهند مهارتی یاد بگیرند که در کار یا تحصیل به آن‌ها کمک کند. کتاب‌های علمی و فناوری برای این هدف هم مفیدند، به شرط اینکه واقع‌بین باشید. کتاب نمی‌تواند جای تمرین و تجربه‌ی عملی را بگیرد، ولی پایه‌ی نظری محکمی می‌سازد که بدون آن، تمرین هم به جایی نمی‌رسد.

اگر به دنبال ورود به یک رشته هستید، پیش از خرید کتاب‌های سنگین درباره‌ی آن رشته چند کتاب مقدماتی بخوانید تا مطمئن شوید واقعا به آن علاقه دارید. اگر دانشجو هستید، کتاب‌های کمکی را با سرفصل درس‌ها هماهنگ کنید. اگر شاغل هستید و می‌خواهید مهارتی تازه اضافه کنید، دنبال کتاب‌های کاربردی و مثال‌محور بگردید.

ضمنا مطالعه‌ی علمی در کنار مهارت نرم مثل نوشتن و توضیح دادن، ارزش شما را بیشتر می‌کند. دانشمندی که نتواند یافته‌اش را ساده بگوید، در عمل کمتر شنیده می‌شود. کتاب‌های عمومی علمی در همین مهارت هم الگوی خوبی هستند، چون نویسنده‌شان ناچار است پیچیده‌ترین ایده‌ها را برای مخاطب غیرمتخصص روشن کند.

یک روز با کتاب علمی: داستانک کوچک

فرض کنید خانمی به اسم مریم، معلم ریاضی، شب‌ها قبل از خواب چند صفحه کتاب می‌خواند. یک شب کتابی درباره‌ی چگونگی کار مغز را باز می‌کند، فقط برای اینکه بفهمد چرا شاگردهایش بعضی مطلب‌ها را زود یاد می‌گیرند و بعضی را نه. بعد از دو هفته، متوجه می‌شود که روش درس دادنش را کمی عوض کرده است: مطلب را کوتاه‌تر می‌گوید، بیشتر تکرار می‌کند و از شاگردها می‌خواهد خودشان توضیح بدهند.

مریم دانشمند نشد و کتاب او را مغزشناس نکرد، ولی نگاهش به کارش عوض شد. بیشتر خواننده‌های کتاب علمی همین‌طورند. لازم نیست شغل‌تان را عوض کنید تا از این کتاب‌ها بهره ببرید؛ گاهی یک ایده‌ی تازه کافی است تا روزمره‌تان را روشن‌تر ببینید.

چند پرسش که هنگام انتخاب کتاب علم و فناوری از خودتان بپرسید

پیش از افزودن کتاب به سبد، این چند پرسش را مرور کنید. جواب‌دادن به آن‌ها بیش از یک دقیقه وقت نمی‌گیرد، ولی از پشیمانی جلوگیری می‌کند.

  • این کتاب برای چه مخاطبی نوشته شده است: عموم مردم، دانشجو یا متخصص؟
  • آیا من پیش‌نیازهای لازم را دارم؟ مثلا برای کتاب فیزیک دانشگاهی، ریاضی پایه.
  • هدف من چیست: سرگرمی، آمادگی برای امتحان، یادگیری یک مهارت یا تحقیق؟
  • آیا موضوعی که انتخاب کرده‌ام به علاقه‌ی من نزدیک است، یا فقط چون مد شده انتخابش کرده‌ام؟
  • چند جلد است؟ بعضی کتاب‌ها چند جلدی‌اند و باید پیش از خرید بدانید کدام جلد به کار شما می‌آید.
  • آیا زمان کافی برای خواندنش دارم؟ کتاب سنگین در زمان شلوغی معمولا نیمه‌کاره می‌ماند.

اگر جواب همه‌ی این‌ها روشن بود، احتمالا انتخاب درستی کرده‌اید. اگر نه، برگردید و توضیحات صفحه‌ی کتاب را با دقت بیشتری بخوانید.

علم و فناوری و پرسش‌های بزرگ

بعضی کتاب‌های این دسته سراغ پرسش‌هایی می‌روند که قرن‌هاست آدم‌ها را مشغول کرده‌اند: جهان از کجا آمده، زندگی چگونه آغاز شد، ذهن چیست، آیا جایی دیگر هم حیات هست. این پرسش‌ها جواب قطعی و ساده ندارند و کتاب‌های خوب هم ادعای جواب قطعی نمی‌کنند. بلکه نشان می‌دهند دانشمندان تا امروز چه فهمیده‌اند و کجا هنوز نمی‌دانند.

خواندن این کتاب‌ها یک درس مهم دارد: تفاوت میان «می‌دانیم»، «گمان می‌کنیم» و «هنوز نمی‌دانیم». کسی که این سه را از هم جدا کند، در زندگی روزمره هم کمتر فریب ادعاهای بی‌پایه را می‌خورد. شاید مهم‌ترین چیزی که علم به ما می‌دهد همین شیوه‌ی فکر کردن باشد، نه فقط اطلاعات.

اگر این جور پرسش‌ها برایتان جذاب است، از کتاب‌های تاریخ علم شروع کنید تا ببینید چه کسانی و با چه سختی‌هایی به جواب‌های امروز رسیده‌اند. بعد می‌توانید به سراغ کتاب‌های تخصصی‌تر بروید.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علم و فناوری

برای شروع کتاب علمی از کدام شاخه شروع کنم؟

از شاخه‌ای که بیشتر کنجکاوتان می‌کند. علاقه مهم‌تر از اهمیت شاخه است. اگر مطمئن نیستید، سراغ زیردسته‌ی علم عمومی بروید و از میان عنوان‌ها چیزی بردارید که مقدمه‌ی آن سبک و خواندنی باشد.

آیا برای خواندن کتاب علمی باید ریاضی بلد باشم؟

برای کتاب‌های عمومی، نه. برای کتاب‌های درسی فیزیک، شیمی و مهندسی، ریاضی پایه لازم است. اگر ریاضی را ضعیف می‌دانید، اول با کتاب‌های مقدماتی ریاضیات پایه‌تان را محکم کنید.

فرق کتاب علمی عمومی با کتاب درسی چیست؟

کتاب عمومی برای فهمیدن و لذت بردن نوشته شده و فرمول و تمرین کم دارد. کتاب درسی برای یاد گرفتن و آزمون دادن نوشته شده و ساختار منظم و تمرین دارد. هر کدام کار خودش را می‌کند.

آیا کتاب‌های علمی قدیمی هنوز به درد می‌خورند؟

بستگی به شاخه دارد. مفاهیم پایه‌ی ریاضی و فیزیک کلاسیک زود کهنه نمی‌شوند. اما در فناوری، پزشکی و علوم رایانه، ویرایش تازه‌تر معمولا بهتر است. سال چاپ و ویرایش را در مشخصات کتاب ببینید.

برای بچه‌ی دبستانی چه کتابی مناسب است؟

کتابی با تصویر زیاد، جمله‌ی کوتاه و موضوعی که بچه دوست دارد. سن مناسب را در مشخصات کتاب ببینید و اگر امکان دارد، کتاب را با هم بخوانید.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. پیش از سفارش، صفحه‌ی همان کتاب را ببینید و مشخصات و وضعیت آن را بخوانید.

آیا این دسته کتاب‌های دانشگاهی هم دارد؟

بله، در بخش‌های مختلف این دسته هم کتاب عمومی هست و هم کتاب درسی و تخصصی. مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و مشخص می‌کند برای چه مخاطبی نوشته شده.

جمع‌بندی: علم را با یک قدم کوچک شروع کنید

علم و فناوری گسترده است و هیچ‌کس همه‌ی آن را نمی‌داند. مهم این نیست که چقدر می‌دانید، مهم این است که پرسیدن را ادامه بدهید. یک کتاب خوب می‌تواند اولین قدم باشد؛ کتابی که پرسشی را روشن کند و پرسش تازه‌ای جلوی پای شما بگذارد.

حالا که با شاخه‌ها، سطح‌ها و راه انتخاب آشنا شدید، کتاب‌های دسته‌ی علم و فناوری را مرور کنید. از زیردسته‌ای که بیشتر کنجکاوتان می‌کند شروع کنید و نسخه‌ی چاپی کتاب مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. جهان پر از چیزهایی است که هنوز نمی‌دانیم، و همین دانستنی‌ها را جذاب می‌کند.