گاهی یک جمله‌ی کوتاه در ترافیک، یک پیام بی‌جواب یا یک حرف بی‌ملاحظه، ما را چنان از کوره در می‌برد که خودمان هم تعجب می‌کنیم. بعد پشیمانی می‌آید، و بعد هم بار دیگر همین چرخه. برخی از ما با خشم درگیریم، برخی با استرسی که شب‌ها خواب را می‌برد، و بعضی با هر دو. دسته‌ی کنترل خشم و استرس کتاب‌جم برای همین آدم‌هاست: کتاب‌هایی درباره‌ی شناخت خشم، مهار استرس، تقویت هوش هیجانی و آرام کردن ذهن. در این صفحه می‌بینید کتاب مناسب چه ویژگی‌هایی دارد، برای بزرگسال، نوجوان و کودک چه کتاب‌هایی هست، و چطور از کتاب بهره بگیرید بدون آنکه انتظار درمان از آن داشته باشید.
یک نکته‌ی مهم از همین ابتدا: کتاب‌ها می‌توانند به فهم و تمرین کمک کنند، اما جای روانشناس و روان‌درمانگر را نمی‌گیرند. اگر خشم یا استرس شما زندگی، کار یا روابطتان را مختل کرده، حتما با متخصص صحبت کنید.
خشم و استرس: دو تجربه‌ی جدا یا دو روی یک سکه؟
خشم و استرس اغلب با هم می‌آیند، اما یکی نیستند. استرس معمولا واکنش بدن و ذهن به فشار است: کار زیاد، نگرانی مالی، مشکل خانوادگی یا ترس از آینده. خشم واکنش به احساس بی‌عدالتی، توهین یا مانع است. اما وقتی استرس زیاد شود، آستانه‌ی تحمل پایین می‌آید و خشم زودتر و شدیدتر سر می‌زند. برای همین بسیاری از کتاب‌ها هر دو موضوع را کنار هم بررسی می‌کنند.
مهم‌تر این است که هیچ‌کدام از این دو احساس ذاتا بد نیست. خشم گاهی به ما می‌گوید مرزی نقض شده است و استرس به ما هشدار می‌دهد که چیزی مهم در خطر است. مشکل وقتی شروع میشود که این هشدارها بیش از حد و بدون دلیل کافی به صدا درمی‌آیند، یا وقتی راه بیرون آمدن‌شان به خودمان و دیگران آسیب می‌زند.
چرا کتاب کنترل خشم و استرس می‌خوانیم؟
خیلی‌ها از خواندن این کتاب‌ها انتظار جادو دارند. واقع‌بینانه‌تر این است که بگوییم کتاب سه کار می‌تواند بکند.
نام دادن به تجربه
وقتی احساسی را بشناسیم و برایش اسم داشته باشیم، کنترلش راحت‌تر میشود. کتاب‌ها زبانی برای گفتن از حالتان به شما می‌دهند.
نشان دادن الگوها
بیشتر ما دلیل واکنش‌های خودمان را نمی‌دانیم. کتاب کمک می‌کند بفهمید چه چیزهایی شما را برمی‌انگیزد و پیش از انفجار چه نشانه‌هایی در بدنتان ظاهر میشود.
پیشنهاد تمرین
بسیاری از کتاب‌های این حوزه تمرین‌های ساده دارند: نفس‌گیری، ثبت افکار، شمارش، یا گفت‌وگوی آرام با خود. اثر واقعی زمانی پیدا میشود که تمرین را چند هفته انجام بدهید.
کتاب کنترل خشم برای بزرگسالان
اگر خودتان دنبال کنترل خشم هستید، اولین قدم صادق بودن با خودتان است. در این دسته عنوان‌هایی مثل «غلبه بر خشم: مسئولیت خشم خود را بپذیرید»، «مقابله با عصبانیت و راهکارهای آن» و «چگونه شخصیت سالم‌تر بیابیم: غلبه بر عصبیت» می‌بینید. از همین عنوان‌ها پیداست که نویسنده‌ها بر پذیرش مسئولیت، راه‌های مقابله و شناخت عصبیت تمرکز کرده‌اند. جزئیات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.
یک ایده‌ی مشترک در بیشتر کتاب‌های این حوزه این است که خشم تنها اتفاق بیرونی نیست؛ تفسیر ما از اتفاق هم در آن نقش دارد. دو نفر در یک ترافیک گیر می‌کنند؛ یکی عصبانی میشود و دیگری آرام است. تفاوت در اتفاق نیست، در معنایی است که هر کدام به آن می‌دهند. یاد گرفتن این تفکیک، یکی از ابزارهای رایج مهار خشم است.
برای خواندن این کتاب‌ها، دفتری کنار خود بگذارید. بعد از هر بار عصبانیت، سه چیز را یادداشت کنید: چه شد، چه فکری کردم، و بعدش چه کردم. بعد از دو هفته، الگوی خودتان را می‌بینید.
مهار استرس: از استرس شغلی تا خستگی
استرس در زندگی امروز همه‌جا هست: کار، پول، خانواده و اخبار. اما استرس شغلی جایگاه ویژه‌ای دارد چون بخش بزرگی از روز را می‌گیرد. در این دسته کتابی با عنوان «غلبه بر استرس شغلی: راهنمای خودیاری بر اساس رویکرد شناختی رفتاری» دیده میشود. عبارت «خودیاری» یعنی کتابی که برای استفاده‌ی مستقل خواننده نوشته شده و معمولا تمرین‌هایی دارد.
عنوان‌های دیگری مثل «رازهای ساده در مهار استرس» و «خستگی و راه‌های غلبه بر آن» هم هستند. خستگی مزمن و استرس پیوند نزدیکی دارند؛ خستگی تحمل ما را کم می‌کند و استرس خستگی می‌آورد. اگر خستگی شما ادامه‌دار است و با استراحت رفع نمی‌شود، ممکن است دلیل جسمی داشته باشد و باید به پزشک مراجعه کنید.
چند اصل مشترک در مهار استرس
- شناخت نشانه‌ها: تپش قلب، گرفتگی عضلات، بی‌خوابی یا زودرنجی.
- مرزبندی: گفتن «نه» و جدا کردن زمان کار از زمان استراحت.
- حرکت و نفس: پیاده‌روی و تنفس آرام، ساده‌ترین ابزارها هستند.
- ارتباط: گفتن از حال خود به یک نفر قابل اعتماد.
- تقسیم کار بزرگ به قدم‌های کوچک.
هوش هیجانی: فهم احساسات خود و دیگران
هوش هیجانی یعنی توانایی شناختن، فهمیدن و مدیریت احساسات خودمان و درک احساسات دیگران. کسی که احساس خشم را زود می‌شناسد، فرصت بیشتری برای انتخاب واکنش دارد. کتاب «پرورش هوش هیجانی» در این دسته دیده میشود و از عنوانش پیداست که به تقویت همین مهارت می‌پردازد.
هوش هیجانی مهارتی است که با تمرین رشد می‌کند. لازم نیست شخصیت خود را عوض کنید. کافی است در لحظه‌ی برانگیختگی، یک مکث کوچک بین محرک و واکنش بگذارید. همین مکث، تفاوت بین حرف زدن با تندی و گفتن آرام همان حرف است.
برای بحث‌های گسترده‌تر درباره‌ی خودشناسی، دسته‌ی خودشناسی و ذهن‌آگاهی هم مفید است.
خشم و استرس در کودکان و نوجوانان
کودکان و نوجوانان هم خشم و استرس دارند، اما شیوه‌ی بیانشان با بزرگسال فرق دارد. کودک ممکن است داد بزند، چیزی را پرت کند یا قهر کند. نوجوان ممکن است درون‌گرا شود یا با پرخاش واکنش نشان دهد. کتاب‌های مخصوص این سنین کمک می‌کنند والدین و خود بچه‌ها زبان مشترکی پیدا کنند.
برای کودک
عنوان «چگونه هیولای خشم خود را گرسنه بگذاریم: کتاب کار رفتاردرمانی شناختی برای کنترل خشم در کودکان ۵ تا ۹ سال» در این دسته هست. از اسمش پیداست که کتاب کاری برای گروه سنی مشخص است و کودک با فعالیت و تمرین با آن کار می‌کند. کتاب‌های کار معمولا بهتر است با همراهی پدر یا مادر انجام شوند.
برای نوجوان
کتابی با عنوان «راه‌های رهایی از استرس برای نوجوانان: کاهش اضطراب، تقویت اراده و شیوه‌ی زیستن» نیز هست. نوجوان‌ها گاهی از پدر و مادر کمتر می‌شنوند و کتابی را که خودشان انتخاب کنند بیشتر جدی می‌گیرند. بهتر است انتخاب را به خود او بسپارید.
اگر رفتار کودک یا نوجوان شما نگران‌کننده است، با مشاور کودک یا روانشناس مشورت کنید. برای موضوع‌های تربیتی، دسته‌ی فرزندپروری و تربیت کودک را ببینید.
رویکرد شناختی رفتاری: چرا این‌قدر در عنوان کتاب‌ها می‌آید؟
شاید متوجه شده باشید که در چند عنوان این دسته، عبارت «شناختی رفتاری» تکرار میشود، مثل کتاب مربوط به استرس شغلی و کتاب کار مربوط به کودکان. این رویکرد یکی از رایج‌ترین رویکردهای روانشناسی است و ایده‌ی اصلی‌اش را میشود ساده گفت: افکار، احساسات و رفتار ما به هم گره خورده‌اند، و با تغییر یکی، بقیه هم تغییر می‌کنند.
در عمل یعنی چه؟ مثلا اگر در ذهنتان فکر «همه‌چیز خراب است» تکرار میشود، این رویکرد به شما یاد می‌دهد آن فکر را بنویسید، شواهدش را بررسی کنید و نگاه متعادل‌تری بسازید. این فقط توصیف ساده‌ای است؛ اجرای دقیق آن کار متخصص است. کتاب‌های خودیاری، نسخه‌ی ساده‌شده‌ی همین روش‌اند و برای مشکلات خفیف می‌توانند مفید باشند.
مشکلات شدیدتر مثل اضطراب و افسردگی به کمک متخصص نیاز دارند. برای کتاب‌های مربوط به آن‌ها دسته‌ی اضطراب و افسردگی را ببینید.
درد، ترس و روابط دشوار: موضوع‌های مرتبط
در این دسته چند عنوان هست که کمی فراتر از خشم و استرس به نظر می‌رسند، اما با موضوع پیوند دارند. «راهنمای عملی درمان شناختی رفتاری درد مزمن (کتاب کار)» را ببینید. درد مزمن می‌تواند استرس و کج‌خلقی بیاورد و برخی افراد با یادگرفتن مهارت‌های ذهنی، مقابله را آسان‌تر می‌کنند. باز هم تأکید می‌کنیم که برای درد مزمن حتما باید به پزشک مراجعه کرد و کتاب مکمل است.
عنوان «رویارویی با افراد ناهنجار: چگونه از ناهنجارترین آدم‌ها دوستان خوب بسازیم» هم درباره‌ی ارتباط با افراد دشوار است. خیلی از خشم‌ها از رابطه با دیگران می‌آید و مهارت ارتباط می‌تواند کمک کند. کتابی مانند «ترس و وحشت» هم درباره‌ی ترس است. اگر ترس شما از حد معمول بیشتر است، مشورت با متخصص مهم است.
چطور کتاب کنترل خشم و استرس را انتخاب کنیم؟
چند پرسش ساده، انتخاب را آسان‌تر می‌کند.
- برای چه کسی است؟ بزرگسال، نوجوان یا کودک؟ کتاب کودک را بزرگسال نمی‌خواند و برعکس.
- مشکل اصلی کدام است؟ خشم، استرس کاری، خستگی، ترس یا ارتباط؟
- کتاب خواندنی یا کتاب کار؟ کتاب کار تمرین دارد و باید بنویسید. خواندنی بیشتر توضیح می‌دهد.
- چقدر وقت دارید؟ کتاب کوتاه و ساده برای شروع بهتر از کتاب حجیم رهاشده است.
- آیا مشکل به سطح تخصصی رسیده؟ اگر بله، کتاب کنار مشاوره است، نه به‌جای آن.
مشخصات هر کتاب و زبان نوشتن آن در صفحه‌ی خودش است. اگر توانستید چند صفحه را ورق بزنید، ببینید با سبک نویسنده راحت هستید یا نه.
مسیر شروع: یک برنامه‌ی ساده برای دو هفته
خواندن کتاب کافی نیست؛ باید چند تمرین کوچک را امتحان کنید. این یک نمونه‌ی ساده است.
- روز اول تا سوم: فقط مشاهده کنید. هر بار که عصبانی یا مضطرب شدید، یادداشت کنید چه شد.
- روز چهارم تا هفتم: نفس‌گیری آرام را تمرین کنید. سه نفس عمیق، آرام بازدم. هر روز چند بار.
- هفته‌ی دوم: پیش از واکنش، مکث کوتاه بگذارید. حتی ده ثانیه. این مکث را تمرین کنید.
- پایان هفته‌ی دوم: یادداشت‌ها را مرور کنید و ببینید چه چیزی تغییر کرده.
اگر ناراحت یا سردرگم شدید، پیش از ادامه با شخص مورد اعتماد یا متخصص حرف بزنید. کنترل خشم و استرس کار یک هفته نیست و نباید انتظار داشته باشید سریع نتیجه بگیرید.
یک داستانک کوتاه: آقای کاوه و ترافیک صبح
آقای کاوه هر صبح با ترافیک و بوق ماشین‌ها عصبانی می‌شد و با همین حال به محل کار می‌رسید. همکارانش می‌دانستند اوایل صبح بهتر است با او حرف نزنند. یک روز کتابی درباره‌ی مهار خشم گرفت و اولین تمرینش را انجام داد: در ماشین سه نفس آرام کشید، قبل از هر بوق زدن ده ثانیه صبر کرد. اولین روز فرقی نکرد. هفته‌ی دوم، فهمید که وقتی صبح‌ها آرام‌تر است، بقیه‌ی روز هم کمتر عصبی میشود.
این ماجرا فرضی است، اما جوهره‌اش واقعی است: تغییر معمولا با چیزی کوچک شروع میشود، نه با تصمیم بزرگ. و مهم‌تر از آن، تغییر کردن یعنی هرگز عصبانی نشدن نیست؛ یعنی واکنش‌های شما انتخاب‌شده‌تر میشود.
کتاب‌های نمونه در دسته‌ی کنترل خشم و استرس
برای اینکه بدانید در این دسته چه چیزهایی هست، چند عنوان را فهرست می‌کنیم. توضیح هر کدام فقط بر اساس اسمش است و برای اطلاعات دقیق صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.
- «غلبه بر خشم: مسئولیت خشم خود را بپذیرید»: درباره‌ی خشم.
- «مقابله با عصبانیت و راهکارهای آن»: راهکار مقابله.
- «پرورش هوش هیجانی»: درباره‌ی هوش هیجانی.
- «غلبه بر استرس شغلی»: خودیاری برای استرس کاری.
- «رازهای ساده در مهار استرس»: نکات ساده برای استرس.
- «خستگی و راه‌های غلبه بر آن»: درباره‌ی خستگی.
- «چگونه هیولای خشم خود را گرسنه بگذاریم»: کتاب کار برای کودکان.
- «راه‌های رهایی از استرس برای نوجوانان»: برای نوجوانان.
نشانه‌های بدنی خشم و استرس: بدن پیش از ذهن خبر می‌دهد
یکی از مفیدترین چیزها که کتاب‌های کنترل خشم و استرس به خواننده یاد می‌دهند، خواندن پیام‌های بدن است. پیش از اینکه بفهمید عصبانی هستید، بدنتان خبر داده است: فک منقبض، شانه‌های بالا رفته، ضربان تندتر، دست‌های مشت‌شده یا گرمای صورت. در استرس هم نشانه‌ها مشابه‌اند: گرفتگی گردن، سردرد، معده‌ی درهم و نفس کوتاه.
اگر این نشانه‌ها را زودتر بشناسید، وقت بیشتری برای انتخاب دارید. مثلا وقتی حس کردید فکتان سفت شده، یک نفس عمیق بکشید و شانه‌ها را شل کنید. این کار ساده جای درمان را نمی‌گیرد، اما فاصله‌ی بین شروع برانگیختگی و انفجار را بیشتر می‌کند. بدیهی است که اگر نشانه‌های بدنی شما شدید یا تازه و ناگهانی است، باید پزشک ببینید و همه‌چیز را به استرس نسبت ندهید.
تمرین ده ثانیه‌ای
وقتی احساس کردید خشمتان بالا می‌رود، ده ثانیه فقط به نفس‌تان توجه کنید. بلافاصله جواب ندهید، پیام را نفرستید، در را نکوبید. بعد از ده ثانیه دوباره بپرسید: می‌خواهم چه بگویم و چرا؟ این ساده‌ترین تمرین است و در بسیاری از کتاب‌ها به شکل‌های مختلف دیده میشود.
خشم در خانه و رابطه‌ها
بیشترین آسیب خشم معمولا در نزدیک‌ترین رابطه‌ها دیده میشود، چون اطرافیان نزدیک هم بیشترین امنیت را احساس می‌کنند و هم بیشتر از همه تحت تأثیر قرار می‌گیرند. جمله‌ای که در اوج عصبانیت به همسر یا فرزند گفته میشود، سال‌ها در ذهن می‌ماند. برای همین بخشی از کتاب‌های کنترل خشم و استرس به ارتباط می‌پردازد: چطور بدون حمله بگوییم چه چیزی ناراحتمان کرده؟
یک روش ساده که در بسیاری از منابع ارتباطی می‌آید، صحبت با «من» به‌جای «تو» است. به‌جای «تو همیشه دیر می‌کنی»، بگویید «وقتی دیر میشود من نگران می‌شوم». این تغییر کوچک، طرف مقابل را کمتر به دفاع وامی‌دارد. البته یک جمله‌ی خوب ساختن، در اوج عصبانیت سخت است و به تمرین نیاز دارد. برای همین بهتر است پیش از بحث، این جمله‌ها را در آرامش تمرین کنید.
اگر خشم در رابطه‌ی زناشویی به مشکل جدی تبدیل شده، کتاب‌های دسته‌ی ازدواج و زندگی زناشویی و همچنین مشاوره‌ی خانواده می‌تواند مفید باشد. در مواردی که ترس یا خشونت وجود دارد، ایمنی اولویت اول است و کمک حرفه‌ای لازم است.
استرس امتحان و کار: وقتی فشار زیاد میشود
دانش‌آموزان و دانشجویان استرس امتحان را می‌شناسند: دل‌شوره‌ی شب قبل، ذهنی که ناگهان خالی میشود، و دست‌هایی که می‌لرزند. کارمندان هم استرس خودشان را دارند: ضرب‌الاجل، مقایسه با همکاران، و ترس از دست دادن شغل. در این موارد کتاب‌های مهار استرس می‌توانند چند مهارت پایه بدهند.
- شب قبل از آزمون یا جلسه‌ی مهم، به‌جای مرور بی‌پایان، زودتر بخوابید.
- در طول کار، هر ساعت چند دقیقه بایستید، بکشید و آب بنوشید.
- افکار فاجعه‌آمیز را بنویسید و ببینید چقدر واقعی‌اند.
- کار را تقسیم کنید و هر بار فقط قدم بعدی را ببینید.
- با کسی که به او اعتماد دارید حرف بزنید.
اینها راهکارهای عمومی‌اند و برای همه مناسب نیستند. اگر استرس شما به‌حدی است که خواب، غذا یا کارکردتان را مختل می‌کند، با یک متخصص مشورت کنید.
ذهن‌آگاهی و آرام‌سازی: تمرین‌هایی برای ذهن شلوغ
بسیاری از کتاب‌های کنترل خشم و استرس، تمرین‌های آرام‌سازی هم دارند: تنفس شکمی، آرام‌سازی عضلانی، تصویرسازی و تمرکز بر لحظه‌ی حال. اینها در نگاه اول ساده و حتی پیش‌پاافتاده به نظر می‌رسند. اما مثل تمرین بدنی، اثرشان با تکرار پیدا میشود، نه با یک بار انجام دادن.
یک تمرین ساده‌ی تنفس: چهار ثانیه نفس بکشید، چند ثانیه نگه دارید و شش ثانیه آرام بیرون بدهید. پنج بار تکرار کنید. لازم نیست کسی متوجه شود. این کار را می‌توان در صف، در ماشین یا پشت میز انجام داد. اگر تنفس عمیق باعث سرگیجه یا ناراحتی شد، متوقف شوید.
ذهن‌آگاهی بحث گسترده‌ای است و کتاب‌های مستقلی دارد. برای علاقه‌مندان، دسته‌ی خودشناسی و ذهن‌آگاهی نقطه‌ی شروع مناسبی است.
اشتباه‌های رایج هنگام مطالعه‌ی کتاب‌های کنترل خشم و استرس
انتظار تغییر سریع
خواندن یک کتاب در یک هفته، عادت‌های چندین ساله را عوض نمی‌کند. صبور باشید.
سرزنش خود پس از ناکامی
اگر بعد از خواندن کتاب هنوز عصبانی می‌شوید، شکست نخورده‌اید. تغییر آهسته است. هر بار که مکث کوتاه‌تری بین محرک و واکنش گذاشتید، پیشرفت کرده‌اید.
نسخه‌ی یکسان برای همه
هر توصیه‌ای برای همه مناسب نیست. آنچه برای دیگری جواب داده، شاید برای شما نه. آزمایش کنید و بسنجید.
نادیده گرفتن کمک حرفه‌ای
هر وقت احساس کردید فراتر از توان خودتان است، از متخصص کمک بگیرید. این ضعف نیست، تصمیمی هوشمندانه است.
کتاب کنترل خشم و استرس به‌عنوان هدیه یا پیشنهاد به اطرافیان
گاهی می‌خواهیم کتابی را به کسی پیشنهاد بدهیم که خودش سراغش نمی‌رود: همسری زودرنج، فرزندی که زیر فشار درس است یا همکاری که همیشه خسته است. اینجا باید حساس بود. اگر کتاب کنترل خشم را به کسی بدهید و بگویید «این را بخوان، لازم داری»، احتمالا حس می‌کند سرزنش شده و کتاب را کنار می‌گذارد.
راه بهتر این است که موضوع را از خودتان شروع کنید. بگویید خودتان این کتاب را برای آرام‌تر شدن گرفته‌اید و بخشی از آن برایتان جالب بوده است. یا کتاب عمومی‌تری مثل کتاب هوش هیجانی یا مهار استرس را انتخاب کنید که حس اتهام نداشته باشد. هدیه‌ی خوب فشار نمی‌آورد؛ در دسترس می‌گذارد.
و اگر فردی در اطرافتان به‌شدت درگیر خشم یا استرس است و شما نگران او هستید، بهترین کار شنیدن و پیشنهاد کمک حرفه‌ای است، نه صرفا دادن کتاب. کتاب به شکل ساده‌ی خود، ابزاری برای کسی است که خودش تصمیم به تغییر گرفته است. کتاب‌های کنترل خشم و استرس برای کسی که هنوز تصمیم نگرفته، کمتر اثر دارند.
در نهایت، اگر شما خودتان کسی هستید که با خشم و استرس دست‌وپنجه نرم می‌کنید، بدانید تنها نیستید. بسیاری از آدم‌ها این تجربه را دارند و بسیاری از آن‌ها راه‌هایی برای بهتر شدن پیدا کرده‌اند. خواندن یک کتاب و تمرین یکی از پیشنهادهایش می‌تواند نقطه‌ی شروع خوبی باشد.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب کنترل خشم و استرس
آیا کتاب می‌تواند جای روانشناس را بگیرد؟
خیر. کتاب برای آگاهی و تمرین است. اگر مشکل شما شدید است یا روی زندگی اثر گذاشته، با روانشناس یا روان‌درمانگر صحبت کنید.
کدام کتاب برای شروع مناسب‌تر است؟
کتابی که با مشکل اصلی شما بخواند: اگر خشم است، کتاب خشم؛ اگر استرس کاری است، کتاب استرس شغلی. کتاب ساده و کوتاه برای شروع بهتر است.
برای کودک پرخاشگر چه کتابی بگیریم؟
کتاب‌های کار مخصوص گروه سنی او مناسب‌ترند و بهتر است با همراهی شما انجام شوند. اگر پرخاشگری شدید است، با مشاور کودک هم مشورت کنید.
چقدر طول می‌کشد تا نتیجه بگیرم؟
زمان قطعی وجود ندارد. تمرین منظم چند هفته‌ای معمولا نتیجه‌ی محسوسی دارد، اما هر کس متفاوت است.
آیا کتاب‌های این دسته برای نوجوانان هم هست؟
بله، مثلا کتابی درباره‌ی رهایی نوجوانان از استرس. بهتر است نوجوان خودش انتخاب کند.
آیا می‌توانم کتاب را آنلاین سفارش بدهم؟
بله. نسخه‌ی چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز میشود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.
جمع‌بندی: آرام‌تر زندگی کردن، مهارتی که یاد گرفته میشود
کنترل خشم و استرس یک مهارت است و مثل هر مهارت دیگری با شناخت و تمرین رشد می‌کند. کتاب مناسب می‌تواند زبان، الگو و تمرین را به شما بدهد؛ اما همراهی متخصص، وقتی لازم است، هیچ‌چیزی جایش را نمی‌گیرد. با مشاهده شروع کنید، تمرین‌های کوچک را امتحان کنید و با خودتان مهربان باشید.
حالا می‌توانید کتاب‌های این دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی کتاب مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. برای دیدن کتاب‌های بیشتر، دسته‌ی روانشناسی و موفقیت و روانشناسی عمومی را هم ببینید.
