مجسمه‌سازی
در این دسته کتاب‌هایی درباره مجسمه‌سازی و زندگی و آثار مجسمه‌سازان گرد آمده است؛ برای هنرجویان حجم و دوستداران هنرهای تجسمی.
کتاب‌های این دسته۱ کتاب
مجسمه‌سازی هنری است که می‌شود دورش چرخید. نقاشی را از روبه‌رو می‌بینیم، اما یک مجسمه از هر طرف چهره‌ی تازه‌ای نشان می‌دهد: از پشت، از پهلو، از زاویه‌ای که نور روی شانه‌اش می‌افتد. اگر تازه به مجسمه‌سازی علاقه‌مند شده‌اید، اگر هنرجوی حجم هستید، یا فقط می‌خواهید بدانید چرا بعضی مجسمه‌ها ما را پشت شیشه‌ی موزه میخکوب می‌کنند، این صفحه برای شماست. اینجا درباره‌ی کتاب‌های مجسمه‌سازی حرف می‌زنیم: چه نوع کتابی وجود دارد، برای چه کسی مناسب است و از کجا باید شروع کرد.
این دسته کتاب زیادی ندارد و ما هم قصد نداریم چیز دیگری وانمود کنیم. برای همین به‌جای فهرست بلندبالا، یک راهنمای صادقانه نوشته‌ایم تا بتوانید با نگاهی روشن‌تر سراغ کتاب‌های مجسمه‌سازی بروید و بدانید دنبال چه می‌گردید.
مجسمه‌سازی یعنی ساختن اثر هنری در سه بعد. مجسمه‌ساز با گل، سنگ، چوب، فلز، گچ یا مواد دیگر شکلی می‌آفریند که فضا را اشغال می‌کند و می‌شود آن را از چند سو دید. تفاوت اصلی با نقاشی همین است: اینجا نور و سایه فقط تصویر نیستند، خودشان روی سطح واقعی اثر بازی می‌کنند.
در زبان فارسی به این هنر «حجم‌سازی» هم می‌گویند و در دانشکده‌های هنر، درسی به نام «حجم» یکی از پایه‌های آموزش است. یعنی حتی کسی که قرار نیست مجسمه‌ساز حرفه‌ای شود، برای فهمیدن فرم و تناسب باید با حجم کار کرده باشد.
مجسمه‌سازان از دو راه به شکل می‌رسند. راه اول افزودن است: گل یا موم را تکه‌تکه روی هم می‌گذارند تا فرم ساخته شود. راه دوم کاستن است: از یک تکه سنگ یا چوب، آن‌قدر برمی‌دارند تا شکل نهایی بماند. این دو روش نگاه متفاوتی به هنر دارند و خواندن درباره‌ی آن‌ها به خواننده کمک می‌کند اثری را که می‌بیند بهتر بفهمد.
پیش از خرید باید بدانید چرا کتاب می‌خواهید. سه دسته‌ی اصلی خواننده داریم و هر کدام به کتاب دیگری نیاز دارد.
هنرجو و دانشجوی هنر. کسی که در کلاس حجم نشسته و می‌خواهد بداند شکل انسان چگونه ساخته می‌شود یا مجسمه‌سازان بزرگ چه راهی رفته‌اند. برای او هم کتاب آموزشی خوب است، هم کتابی که آثار هنرمندان را کنار هم می‌گذارد.
دوستدار هنر. کسی که به موزه می‌رود، از مجسمه‌های شهر عکس می‌گیرد و می‌خواهد بیشتر بداند. او بیشتر به کتاب‌هایی نیاز دارد که زندگی و آثار یک هنرمند را روایت می‌کنند و عکس‌های خوب دارند.
کسی که دنبال هدیه است. برای دوست یا همسری که به هنر علاقه دارد، یک کتاب درباره‌ی مجسمه‌ساز محبوبش می‌تواند هدیه‌ی خاصی باشد، چون هم دیدنی است و هم خواندنی.
کتاب‌های این حوزه را می‌شود به چند گروه تقسیم کرد. دانستن این گروه‌ها جلوی خرید اشتباه را می‌گیرد.
این کتاب‌ها درباره‌ی زندگی و کار یک مجسمه‌ساز نوشته می‌شوند. معمولا بخش بزرگی از آن‌ها عکس اثر است و متن، زمینه‌ی کار هنرمند را توضیح می‌دهد. اگر دنبال لذت دیدن هستید، از اینجا شروع کنید.
کتاب «گزیده آثار مهدی سحابی» نمونه‌ای از این گروه است. از عنوانش پیداست که مجموعه‌ای از کارهای یک هنرمند را کنار هم آورده است. کتاب‌های گزیده‌ی آثار برای کسی که می‌خواهد سیر کار یک هنرمند را ببیند مفیدند، چون می‌شود آثار را پشت سر هم مرور کرد.
این کتاب‌ها به شما یاد می‌دهند چگونه از توده‌ی گل، شکل بسازید: تناسب، سطح، تعادل و پایه. اگر خودتان می‌خواهید کار کنید، حتما یک کتاب آموزشی کنار کتاب‌های تصویری بردارید.
گروه آخر درباره‌ی این است که مجسمه‌سازی در دوره‌های مختلف چه معنایی داشته و چگونه تغییر کرده است. اگر دانشجو هستید یا می‌خواهید عمیق‌تر بخوانید، این‌ها را هم بگذارید در سبد.
چند عنوان در دسته‌ی مجسمه‌سازی هست که ارزش دارد نامشان را بدانید. درباره‌ی هر کدام فقط همان‌قدر می‌گوییم که از عنوانشان برمی‌آید؛ برای جزئیات کامل، صفحه‌ی خود کتاب را ببینید.
قیمت و موجودی هر کدام هر روز به‌روز می‌شود، و مشخصات کامل هر کتاب در صفحه‌ی خودش است.
وقتی اسم آلبرتو جاکومتی می‌آید، بیشتر مردم اول چهره‌های کشیده و اندام‌های باریک را به یاد می‌آورند. این مجسمه‌ها چنان از حجم معمول فاصله دارند که با یک نگاه شناخته می‌شوند. همین ویژگی او را برای هنرجویان جذاب کرده است: هنرمندی که با کم کردن، حرف زیاد می‌زند.
خواندن درباره‌ی چنین هنرمندی درسی بزرگ دارد: فرم قوی لزوما پر و سنگین نیست. گاهی خالی‌بودن، فاصله و باریکی، بیننده را بیشتر درگیر می‌کند. اگر می‌خواهید بفهمید چرا بعضی مجسمه‌ها با وجود ظاهر ساده این‌قدر اثر دارند، کتابی درباره‌ی یک هنرمند شاخص راه خوبی است.
مجسمه‌سازی در ایران هم پیشینه‌ای طولانی دارد، از نقش‌برجسته‌های باستانی تا کار هنرمندان معاصر. کسی که به هنر ایرانی علاقه دارد طبیعی است بخواهد بداند مجسمه‌سازان هم‌وطنش چه کرده‌اند. کتاب‌هایی مانند «گزیده آثار مهدی سحابی» و «سیمین اکرامی» از همین جنس‌اند و به آثار هنرمندانی می‌پردازند که در فضای هنر ایران کار کرده‌اند.
مزیت خواندن درباره‌ی هنرمند ایرانی این است که می‌توانید اثرش را در شهر و موزه‌ی خودمان هم ببینید. کتاب، اثر را از قاب صفحه بیرون می‌آورد و به تجربه‌ی زنده تبدیل می‌کند.
چند نشانه هست که پیش از خرید می‌توانید بررسی کنید.
خیلی‌ها با خواندن درباره‌ی مجسمه‌سازی وسوسه می‌شوند کمی گل بردارند و شکل بدهند. این وسوسه خوب است. برای شروع لازم نیست کارگاه بزرگ داشته باشید؛ یک تکه گل مجسمه‌سازی، چند ابزار ساده و میز کار کافی است.
کتاب آموزشی در این مرحله کمک می‌کند تا از اشتباه‌های رایج دور بمانید. مثلا این‌که تناسب اجزا را نادیده بگیریم یا مجسمه را فقط از روبه‌رو بسازیم. یک قانون ساده را همه‌ی مربی‌ها می‌گویند: بارها دور کارتان بچرخید. هر بار که می‌چرخید چیز تازه‌ای می‌بینید که در نگاه اول نبود.
برخی مواد مجسمه‌سازی، مثل گرد سنگ و بعضی رنگ‌ها و چسب‌ها، به احتیاط نیاز دارند. کتاب می‌تواند اصول را بگوید، اما برای کار با ابزار برنده یا مواد خطرناک بهتر است زیر نظر مربی یا در کارگاه مناسب کار کنید.
مجسمه‌سازی جدا از دنیای هنر نیست. مجسمه‌سازان بسیاری هم نقاشی می‌کنند، هم طراحی و بسیاری از آن‌ها با معماری ارتباط دارند. اگر به فضا و حجم علاقه دارید، شاید خواندن کتاب‌های معماری هم برایتان جالب باشد، چون معمار هم با حجم و فضا سروکار دارد.
کسی که به رنگ و بوم هم علاقه دارد می‌تواند نگاهی به دسته‌ی نقاشی بیندازد و تفاوت نگاه نقاش و مجسمه‌ساز را ببیند. علاقه‌مندان به پرده‌ی سینما هم شاید بخواهند از دسته‌ی سینما کتاب بردارند، چون سینما هم با کادر و ترکیب‌بندی سروکار دارد و تصویرساز از مجسمه‌ساز چیزهای زیادی یاد می‌گیرد.
این دسته در مجموعه‌ی بزرگ‌تر هنر و معماری جا دارد و اگر می‌خواهید دید کلی‌تری داشته باشید، از همان‌جا شروع کنید. برای کسانی که به طراحی و فرم علاقه دارند، دسته‌ی ارتباط تصویری (گرافیک) هم جای خوبی است.
اگر نمی‌دانید از کجا شروع کنید، این مسیر ساده را امتحان کنید.
لازم نیست عجله کنید. مجسمه‌سازی هنری است که با تماشای آرام و پشت‌سرهم عمیق می‌شود.
خریدار کتاب هنری معمولا در همین چند نقطه اشتباه می‌کند.
عنوان «از حجم تا لیلی» یادآور رابطه‌ی نزدیک هنر و ادبیات است. مجسمه‌ساز و شاعر هر دو با فرم سروکار دارند: یکی با فرم گل و سنگ و دیگری با فرم واژه. برخی هنرجویان می‌گویند خواندن شعر و نمایشنامه به آن‌ها کمک کرده حجم را با دقت بیشتری ببینند.
اگر این پیوند برایتان جالب است، دسته‌ی ادبیات نمایشی را هم ببینید. نمایش هم مثل مجسمه در فضا اتفاق می‌افتد و بدن آدم‌ها در آن حجمی است که حرکت می‌کند.
بخش بزرگی از تجربه‌ی ما از مجسمه‌سازی در فضای شهری است: میدان‌ها، پارک‌ها و ورودی ساختمان‌ها. این مجسمه‌ها با معماری و شهر گفت‌وگو می‌کنند و اندازه‌شان با آدم‌ها و ساختمان‌های اطراف سنجیده می‌شود. خواندن درباره‌ی مجسمه‌سازی به شما یاد می‌دهد در مسیر روزانه‌تان هم به این آثار دقیق‌تر نگاه کنید.
اگر به فضای شهری علاقه دارید، دسته‌ی شهرسازی هم می‌تواند مکمل خوبی باشد. دانستن این‌که شهر چگونه طراحی می‌شود، کمک می‌کند بفهمیم چرا مجسمه‌ای در جایی خاص قرار گرفته است.
برخی از خوانندگان این صفحه دانشجو یا داوطلب رشته‌های هنری‌اند. در این رشته‌ها معمولا کار عملی مهم‌تر از خواندن است، اما کتاب هم جای خودش را دارد. کتاب به شما زبان می‌دهد: با آن می‌توانید درباره‌ی کارتان حرف بزنید، اثر دیگران را نقد کنید و مفاهیمی مثل تناسب، تعادل و ریتم را با اسم درست بشناسید.
برای آماده‌شدن برای کلاس، معمولا ترکیبی از چند نوع کتاب لازم است: یکی برای آموزش فنی، یکی برای دیدن آثار و یکی برای زمینه‌ی تاریخی. این ترکیب به شما کمک می‌کند هم دست‌تان ورزیده شود و هم چشمتان.
هر ماده‌ای رفتار خودش را دارد و بخش بزرگی از کتاب‌های آموزشی مجسمه‌سازی به همین شناخت می‌پردازد. آشنایی با ماده‌ها کمک می‌کند بفهمید یک اثر چرا این شکل را دارد.
گل نرم است و هر لحظه می‌شود شکلش را عوض کرد. برای همین بیشتر آموزش‌ها با گل شروع می‌شود. اشتباه را می‌شود اصلاح کرد و این آزادی به هنرجو جرئت می‌دهد. مجسمه‌ی گلی معمولا مرحله‌ی اول کاری است که بعدها به گچ یا فلز تبدیل می‌شود.
گچ ارزان و در دسترس است و برای گرفتن قالب و نسخه از اثر گلی کاربرد دارد. در کلاس‌های حجم، هنرجو گاهی مجسمه‌ی گلی خود را با گچ ثابت می‌کند تا بماند.
سنگ و چوب ماده‌هایی هستند که از آن‌ها باید کم کرد. هر ضربه برگشت ندارد و همین سختی، نگاه هنرمند را دقیق می‌کند. کسی که با سنگ کار می‌کند باید از همان ابتدا شکل نهایی را در ذهن داشته باشد.
فلز به مجسمه استحکام و ماندگاری می‌دهد و امکان می‌دهد اثر در فضای باز قرار بگیرد. ریخته‌گری و جوشکاری دو راه شناخته‌شده برای کار با فلز است و کتاب‌های تخصصی توضیح می‌دهند هر روش چه نتیجه‌ای دارد.
کتاب‌های مجسمه‌سازی گاهی واژه‌هایی دارند که در نگاه اول ناآشناست. این چند واژه را که بدانید، خواندن راحت‌تر می‌شود.
اگر کتابی این واژه‌ها را توضیح داده باشد، نشانه‌ی خوبی است که برای خواننده‌ی تازه‌کار هم نوشته شده است.
خواندن کتاب وقتی کامل می‌شود که به دیدن اثر واقعی برسید. چند توصیه‌ی ساده برای تماشای مجسمه هست که هر دوستدار هنر می‌تواند امتحان کند.
کتاب‌هایی که درباره‌ی یک هنرمند نوشته شده‌اند، اگر پیش از بازدید از نمایشگاه خوانده شوند، چشم شما را برای دیدن آماده می‌کنند. اگر بعد از بازدید خوانده شوند، خاطره‌ی شما را عمیق می‌کنند. هر دو ترتیب خوب است.
نوجوانی که به ساختن با دست علاقه دارد، ممکن است با یک کتاب تصویری خوب مجسمه‌سازی را جدی بگیرد. برای سنین کم‌تر، بهتر است کتاب‌ها ساده و پر از عکس باشند و متن سنگین نداشته باشند. والدین می‌توانند کنار فرزند کتاب را ورق بزنند و با هم درباره‌ی اثرها حرف بزنند: «این را از چه ساخته‌اند؟» یا «اگر تو بودی چه شکلی می‌ساختی؟»
این گفت‌وگوها بیشتر از خود کتاب اثر می‌گذارند. بچه‌ای که ببیند بزرگ‌ترها به هنر احترام می‌گذارند، خودش هم راحت‌تر با گل بازی می‌کند و چیز می‌سازد. اگر خانواده‌ی شما اهل هنر است، یک قفسه‌ی کوچک هنری درست کنید و کتاب‌ها را در دسترس بگذارید.
وقتی درباره‌ی یک مجسمه‌ساز می‌خوانیم، فقط با آثارش آشنا نمی‌شویم؛ راه فکر کردنش را هم یاد می‌گیریم. هنرمند چرا این فرم را برگزید؟ چه چیزی را کنار گذاشت؟ چه اشتباهی کرد و چطور اصلاحش کرد؟ این پرسش‌ها هنگام خواندن کتاب‌هایی مثل «آلبرتو جاکومتی» یا «سیمین اکرامی» به ذهن می‌آیند و شما را از تماشاگر منفعل به خواننده‌ی فعال تبدیل می‌کنند.
برای این کار، هنگام خواندن یک دفترچه کنار دست بگذارید. جمله‌هایی را که حس می‌کنید مهم است یادداشت کنید و اگر می‌توانید، خودتان از روی عکس‌ها طرح‌های کوچک بکشید. طراحی کردن از روی اثر مجسمه، تمرینی عالی برای دیدن است و هیچ هزینه‌ای ندارد.
کتاب‌های هنری معمولا کاغذ ضخیم‌تر و عکس‌های باکیفیت دارند و ارزش نگهداری دارند. چند نکته‌ی ساده برای ماندن آن‌ها هست: کتاب را دور از رطوبت و آفتاب مستقیم نگه دارید، آن را روی سطح صاف باز کنید و وقتی صفحه‌ها بزرگ‌اند از فشار آوردن بر عطف خودداری کنید. با این احتیاط، کتاب هنری سال‌ها همراه شما می‌ماند و هر بار که ورق می‌زنید چیز تازه‌ای نشانتان می‌دهد.
یکی از درس‌های پنهان این هنر، صبر است. گل باید به اندازه‌ی کافی نمناک بماند، گچ باید سفت شود و سنگ را نمی‌شود با عجله تراشید. کسی که با مجسمه‌سازی آشنا می‌شود، کم‌کم یاد می‌گیرد هر مرحله زمان خودش را دارد. این نگاه به کار روزمره هم کمک می‌کند.
کتاب‌های این حوزه اغلب همین روحیه را منتقل می‌کنند. وقتی زندگی یک هنرمند را می‌خوانید، می‌بینید که یک اثر گاهی ماه‌ها و سال‌ها وقت گرفته است. این خواندن، ما را از شتاب امروز کمی دور می‌کند و به تماشای آرام دعوت می‌کند.
بعضی آدم‌ها می‌گویند کار با گل و دست، ذهن‌شان را آرام می‌کند. این را نمی‌توانیم به‌عنوان توصیه‌ی درمانی بگوییم، اما بسیاری از هنرجویان این حس را دارند که ساعت‌ها با حجم کار کردن، تمرکزشان را بیشتر می‌کند. اگر مشکل خاصی دارید، حتما با متخصص مشورت کنید و کتاب هنر را کنار آن ببینید، نه به‌جای آن.
هر کتاب مجسمه‌سازی را می‌شود با چند پرسش ساده عمیق‌تر خواند. پرسش‌ها را روی یک کاغذ بنویسید و کنار کتاب بگذارید.
با این پرسش‌ها خواندن کتاب هنری از ورق زدن ساده به گفت‌وگو با اثر تبدیل می‌شود، و همین گفت‌وگو چیزی است که در ذهن‌تان می‌ماند.
اگر هنوز تجربه‌ای ندارید، از یک کتاب تصویری درباره‌ی یک هنرمند شروع کنید و کنارش یک کتاب آموزشی ساده بردارید. اول باید چشمتان عادت کند و بعد دست‌تان.
نه، کتاب فقط کمک می‌کند. مجسمه‌سازی را با دست و تمرین می‌توان یاد گرفت. کتاب اصول را روشن می‌کند و الهام می‌دهد، اما کار کردن با گل و سنگ جایگزین ندارد.
برای کسی که می‌خواهد با یکی از شناخته‌شده‌ترین مجسمه‌سازان قرن بیستم آشنا شود. جزئیات محتوای کتاب در صفحه‌ی خودش آمده است.
بله، عنوان‌هایی مانند «گزیده آثار مهدی سحابی» و «سیمین اکرامی» در این دسته دیده می‌شوند. برای اطلاع از محتوای دقیق هر کدام، صفحه‌ی مشخصات آن را بخوانید.
کتاب هنری معمولا هدیه‌ی زیبایی است، چون هم ظاهر خوبی دارد و هم می‌ماند. کافی است بدانید فرد به کدام هنرمند یا سبک علاقه دارد.
قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. مشخصات هر کتاب هم در صفحه‌ی خودش آمده است.
بله، نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.
مجسمه‌سازی هنری است که با دیدن، لمس‌کردن و چرخیدن دور اثر معنا پیدا می‌کند و کتاب، کنار این تجربه، به شما زبان و زمینه می‌دهد. چه دنبال آشنایی با هنرمندی مثل جاکومتی باشید، چه بخواهید آثار مجسمه‌سازان ایرانی را ببینید و چه قصد داشته باشید خودتان حجم بسازید، کتاب مناسبی برایتان پیدا می‌شود.
کتاب‌های این دسته را ببینید، مشخصات هر کدام را بخوانید و نسخه‌ی چاپی‌ای را که به نیازتان می‌خورد آنلاین سفارش دهید. اگر خواستید هنرهای دیگر را هم بشناسید، سری به انیمیشن و نمایش (بازیگری و کارگردانی) بزنید.
