پرش به محتوای صفحه

علوم و صنایع غذایی

در این دسته کتاب‌های علوم و صنایع غذایی گرد آمده است؛ منابعی درباره فرآوری، ایمنی و کیفیت مواد غذایی و مدیریت کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی.
کتاب‌های این دسته۱۰۴ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب علوم، فناوری و فرایند شیر

محسن لبافی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۲۹۰٬۰۰۰۱٬۲۲۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب علوم و صنایع گوشت

دانشگاه تهران

۵٪۸۱۰٬۰۰۰۷۶۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب شرح تطبیقی گیاهان داروئی کهن جلد دوم

احمد قهرمان

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۵۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رنگدانه های کاروتنوییدی

سید هادی رضوی

دانشگاه تهران

۵٪۹۰۰٬۰۰۰۸۵۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی مواد غذایی ج1،حامدی،مرکزنشر

میر منوچهر حامدی

مرکزنشردانشگاهی، تهران

۵٪۱۶۰٬۰۰۰۱۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرآوری و تضمین کیفیت محصولات لبنی،حصاری،عمیدی تبریز

جواد حصاری، پریسا جعفریان اصل، فرحناز کرمی، زهرا نجفی

عمیدی، تبریز

۵٪۳۰۰٬۰۰۰۲۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی و تجزیه روغن ها و چربی های خوراکی،آزادمرد دمیرچی،عمیدی تبریز
۵٪۳۰۰٬۰۰۰۲۸۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه ای بر تکنولوژی ترکیبی در صنایع غذایی ، همایونی راد

عزیز همایونی راد، سیدحمید هاشمی تولون، هانیه طلوعی، مسعود بذرافشان، زهره دلشادیان

دانشگاه علوم پزشکی، تبریز

۵٪۱۱۰٬۰۰۰۱۰۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تولید و کاربرد آب پنیر در صنایع غذایی،مرتضوی،پریورتبریز

علی مرتضوی، مسعود دزیانی، رقیه عزتی، حسن عرب، روناک عزیزی

پریور، تبریز

۵٪۱۸۰٬۰۰۰۱۷۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب عملیات واحد در صنایع فرآیندی ، صدیقی ، د.قم

مجید محمدی، مهدی صدیقی

دانشگاه قم

۵٪۲۸۰٬۰۰۰۲۶۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی مواد غذایی ج2،حامدی،مرکزنشر

میر منوچهر حامدی

مرکزنشردانشگاهی، تهران

۵٪۱۶۰٬۰۰۰۱۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکنولوژی کاهش چربی و اسید چرب ترانس در صنعت غذا ، صوفی ، پریور

لیلا روفه گری نژاد، میترا صوفی، حامد مدنی اسکویی

پریور، تبریز

۵٪۳۵۰٬۰۰۰۳۳۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب میکروبیولوژی فرآورده های لبنی ، احسانی ، پریور

علی احسانی، سرور خلیلی صدقیانی، شادیه محمدی

پریور، تبریز

۵٪۲۹۰٬۰۰۰۲۷۵٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بهداشت و فناوری شیر و فرآورده های آن ، احسانی

علی احسانی، احمد رضائیان

پریور، تبریز

۵٪۳۶۰٬۰۰۰۳۴۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرآوری و بهبود کیفیت در گوشت جلد1 ، صمدیان

جان کری، جوزف کری، دیوید لدوارد

ترجمه‌ی فرهاد صمدیان، مصطفی قادری زفره ای

دانشگاهیاسوج

۵٪۱۶۰٬۰۰۰۱۵۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کلیات بهداشت مواد غذایی ، رودسری

حدیث کرمی، لیلا پیوسته رودسری، هادی اقبالجو

دی نگار تهران

۵٪۴۵۰٬۰۰۰۴۲۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اصول نگهداری مواد غذایی ، رودسری

لیلا پیوسته رودسری، محدثه پیرهادی، رضیه برزگربفروئی، سیده مهسا خدایی

دی نگار تهران

۵٪۶۵۰٬۰۰۰۶۱۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تکنولوژی های پروتئین های نوترکیب پیوندی ، قلی زاده ، د.تبریز
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کاربرد ترکیبات ضدمیکروب طبیعی در مواد غذایی،رضوی روحانی،جهادارومیه

مهران مرادی، مهدی رضوی روحانی

جهاددانشگاهی، ارومیه

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی مهندسی برداشت محصولات کشاورزی ، قضاوی ، د.شهرکرد
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مواد معدنی در تغذیه دام و انسان، قربانی

لی راسل مک داول

ترجمه‌ی غلامرضا قربانی، حشمت الله خسروی نیا

دانشگاه شهرکرد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکنیک های مولکولی در اکولوژی میکروبی مواد غذایی تخمیری ، بروجنی ، دا.شهرکرد

لوکا کوکولین، دانیلوار کولینی

ترجمه‌ی حمدلله مشتاقی بروجنی، الهام خلیلی صدرآباد

دانشگاه شهرکرد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی مواد غذایی ، رودسری

لیلا پیوسته رودسری، محدثه پیرهادی، مرضیه کرمی

دی نگار تهران

۵٪۷۹۰٬۰۰۰۷۵۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب تولید ماکارونی و فرآورده های آن ، جعفری

محمد مهدی جعفری

علوم کشاورزی، تهران

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی ترکیبات تانن ، هگرمن ، ابراهیمی،د.گنبد

آن ای . هگرمن

ترجمه‌ی پونه ابراهیمی، مهرداد صدقی

دانشگاه گنبد کاووس

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای آزمایشگاهی میکروبیولوژی مواد غذایی،کارولین،الهی لاهیجانی،ندای سبزشمال

کارولین کارلستروم، احمد. ای. یوسف

ترجمه‌ی محمد مهدی الهی لاهیجانی، عباس حسینی لرکانی، محمدرضا رضایی تلابن، زهرا حیدری چهارده

ندای سبزشمال، لاهیجان

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی و تکنولوژی جامع روغن های خوراکی،فرهمندفر،صحرا
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب انطباق فشار هیدرواستاتیک بالا برای عملیات فرآوری مواد غذایی ، مختاریان
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب گوشت شتر و فرآورده های آن ، فتحی ، د.بیرجند

ایسام کدیم، عثمان محجوب، برنارد فای

ترجمه‌ی محمدحسن فتحی، محمدهادی اعظمی، یداله جبال بارزی

دانشگاه بیرجند

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرآوری مواد غذایی با فشار بالا،دونا،مرتضوی،جهادمشهد

کریتوفر جی .دونا، فلورنس ای . فیهری

ترجمه‌ی علیرضا صادقی، علی مرتضوی، زهره باتیان قرقی

جهاد دانشگاهی مشهد، ناشر

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کاربرد ازن در صنایع غذایی ، کشاورزی و صنایع مرتبط ، نیک آسا،عمیدی تبریز
۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مدیریت غذا و نوشیدنی ها ، دیویس ، حاجی زرگرباشی،چهارباغ

برنارد دیویس، اندرو لاک وود، یانیس پانته لیدیس، پیتر آلکات

ترجمه‌ی مرضیه حاجی زرگرباشی

چهار باغ، اصفهان

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب راهنمای خطرات ایمنی مواد غذایی ، لالی ریچارد،مظاهری طهرانی، جهادمشهد

ریجارد لالی، لوری کورتیس، جودی دیویس

ترجمه‌ی حسن رشیدی، مصطفی مظاهری طهرانی، محمدعلی حصاری نژاد، آزاده علیزاده

جهاد دانشگاهی مشهد، ناشر

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب میکروبیولوژی مواد غذایی ، رودسری

لیلا پیوسته رودسری، شیوا صبوری، صباح قدیمی

دی نگار تهران

۵٪۷۵۰٬۰۰۰۷۱۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مبانی فناوری غلات ج2،رجب زاده،د.تهران

ناصر رجب زاده

دانشگاه تهران

۵٪۸۵۰٬۰۰۰۸۰۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب کاربردهای نانوفناوری در مواد غذایی

الکساندرا النا اوپریا، الکساندرو میهای گرومزسک

ترجمه‌ی سیدمحمدعلی رضوی، سارا ناجی طبسی، منیرالسادات شاکری، اسماء وردیان دوغایی، عاطفه فرهمند

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱٬۷۵۰٬۰۰۰۱٬۶۶۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب درسی تولید فرآورده های لبنی دهم صنایع غذایی

شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران

۲٪۴۶۶٬۰۰۰۴۵۶٬۶۸۰تومان
جلد کتاب درسی فرآوری گیاهان دارویی و خشکبار دهم صنایع غذایی

شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران

۲٪۵۵۰٬۰۰۰۵۳۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب درسی تولید و بسته‌بندی فرآورده‌های غلات یازدهم صنایع غذایی
۲٪۵۱۵٬۰۰۰۵۰۴٬۷۰۰تومان
جلد کتاب درسی تولید کمپوت و کنسرو یازدهم صنایع غذایی

شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران

۲٪۴۹۴٬۰۰۰۴۸۴٬۱۲۰تومان
جلد کتاب درسی تولید و بسته‌بندی فرآورده‌های دام و طیور(گوشتی) دوازدهم صنایع غذایی
۲٪۴۹۴٬۰۰۰۴۸۴٬۱۲۰تومان
جلد کتاب درسی روغن‌کشی میوه و دانه‌های روغنی دوازدهم صنایع غذایی
۲٪۴۵۹٬۰۰۰۴۴۹٬۸۲۰تومان
جلد کتاب درسی فناوری فرآورده های چوبی کاردانش

شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران

۲٪۸۳۷٬۰۰۰۸۲۰٬۲۶۰تومان
جلد کتاب درسی فراوری میوه و سبزی دهم صنایع غذایی

شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران

۲٪۵۷۸٬۰۰۰۵۶۶٬۴۴۰تومان
جلد کتاب شیمی گندم 2 (منبع غنی از پروتئین و آنزیم‌های زیستی)

شهرام پورزارع، مهرداد نوری، عبدالرضا کاشانی

اژدهای طلایی

۲۰٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۸۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زیست فناوری غذایی

ایران عالم‌زاده

دانشگاه صنعتی شریف

۱۲٪۱٬۵۱۰٬۰۰۰۱٬۳۲۸٬۸۰۰تومان
جلد کتاب بیوتکنولوژی تخم مرغ

یوشینوری ماین

ترجمه‌ی شعبان رحیمی، نسیم حاتم زاده اصفهانی

دانشگاه تربیت مدرس

۵٪۱٬۹۱۰٬۰۰۰۱٬۸۱۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فرآورده‌های لبنی پروبیوتیک

ترجمه‌ی مریم عزیزخانی، مهنوش پارسایی‌مهر

دانشگاه سمنان

۱۲٪۱٬۲۴۵٬۰۰۰۱٬۰۹۵٬۶۰۰تومان
جلد کتاب شیمی ترکیبات و فراورده‌های غذایی فراسودمند

علی اکبر موسوی‌موحدی، مریم مصلحی‌شاد، مریم سلامی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۱۱۵٬۰۰۰۹۸۱٬۲۰۰تومان
جلد کتاب بهداشت گوشت (جلد سوم)

جوزف گریسی، دیوید کالینز، روبرت هیوی

ترجمه‌ی حمید خانقاهی ابیانه، علی فضل‌آرا، یوسف قراچه‌داغی، محمدجواد قراگزلو، نگین نوری، جمیله سالارآملی، نوردهر رکنی

دانشگاه تهران

۱۲٪۱٬۵۵۵٬۰۰۰۱٬۳۶۸٬۴۰۰تومان
جلد کتاب شیمی تجزیه مواد غذایی

محمدرضا نصری، جواد کرامت

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۳٬۰۴۵٬۰۰۰۲٬۶۷۹٬۶۰۰تومان
جلد کتاب شیمی و فناوری گوشت و فرآورده‌های گوشتی

نفیسه سلطانی زاده، مهدی کدیور

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فراوری روغن‌های خوراکی

ولف هام، ریچارد ج . همیلتون

ترجمه‌ی مهدی کدیور، امیر حسین گلی، آتوسا سعادتی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مبانی شیمی مواد غذایی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۲۵۰٬۰۰۰۲۲۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی فرآیند حرارتی (در کنسروسازی)

گری تاکر، سوزان فیدراستون

ترجمه‌ی علی نصیرپور - محمدرضانصری - زهره حاجی هاشمی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب غذاهای فراسودمند و غذا داروها

دانشگاه صنعتی اصفهان

۱۲٪۲٬۶۵۰٬۰۰۰۲٬۳۳۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فناوری تولید جیره ها و تغذیه نیروهای نظامی

مهدی جعفری، افشین فریدی اسفنجانی، عادله محمدی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لایه های زیستی در محیط فرآوری مواد غذایی

هنس بلاسچک، هوآ.اچ ونگ، مردیث ای آگل

ترجمه‌ی حبیب اله میرزایی، آتنا دهقان سکاچایی، راحیل رضایی، سیدسهیل امیری عقدایی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب میکروبیولوژی و فناوری غذاهای تخمیری

رابرت هاتکینز

ترجمه‌ی محمدباقر حبیبی نجفی، رضا حاجی محمدی فریمانی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱٬۴۵۰٬۰۰۰۱٬۳۷۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مایکوتوکسین ها

حسین جوینده، فاطمه مصلائی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۶۱٬۰۰۰تومان

درباره‌ی علوم و صنایع غذایی

شیری که صبح روی میز می‌گذاریم، نانی که از غله ساخته می‌شود، گوشتی که باید سالم بماند و ماهی‌ای که باید تازه به دست مصرف‌کننده برسد: پشت هر لقمه‌ی سالم، دانشی هست که نامش علوم و صنایع غذایی است. دسته‌ی کتاب علوم و صنایع غذایی کتاب‌جم برای دانشجو، مهندس کارخانه، کارشناس کنترل کیفیت و هر کسی است که می‌خواهد بداند غذا چطور تولید می‌شود، چرا فاسد می‌شود و چطور می‌شود آن را سالم و باکیفیت نگه داشت.

در این صفحه شاخه‌های اصلی این رشته را از دید کتاب‌ها مرور می‌کنیم: شیر و لبنیات، گوشت و ماهی، غلات، شیمی و فرمولاسیون، ایمنی و کیفیت و مدیریت کارخانه. همچنین توضیح می‌دهیم برای دانشجو، شاغل در صنعت و پژوهشگر چه نوع کتابی مناسب‌تر است و هنگام خرید به چه نکته‌هایی نگاه کنید.

علوم و صنایع غذایی چه رشته‌ای است؟

این رشته جایی است که علم و صنعت به هم می‌رسند. از یک سو شیمی، زیست‌شناسی، میکروب‌شناسی و فیزیک ماده را داریم و از سوی دیگر خط تولید، بسته‌بندی، انبار و بازار. علوم و صنایع غذایی می‌پرسد یک ماده‌ی خام کشاورزی مثل شیر، گندم یا گوشت، چگونه به فراورده‌ای تبدیل شود که هم بی‌خطر باشد، هم مزه و بافت مناسب داشته باشد و هم بماند.

آنچه این رشته را جذاب می‌کند، ارتباط مستقیمش با زندگی روزمره است. هر کسی هر روز غذا می‌خورد و بنابراین هر پژوهش و هر روش بهتر، به شکلی به سفره‌ی مردم می‌رسد. از طرف دیگر، حساسیت رشته هم بالاست: اشتباه در فرایند یا بهداشت می‌تواند سلامت مصرف‌کننده را به خطر بیندازد. به همین دلیل کتاب‌های این حوزه بر دقت، اندازه‌گیری و استاندارد تأکید زیادی دارند.

اگر هنوز در مرحله‌ی شناخت هستید، بدانید که این رشته فقط آشپزی در مقیاس بزرگ نیست. بیشتر شبیه یک آزمایشگاه بزرگ است که هر بخشش به یک پرسش علمی جواب می‌دهد.

کتاب‌های شیر و لبنیات

شیر یکی از پرتکرارترین موضوع‌های این دسته است و دلیلش روشن است: شیر ماده‌ای غنی و در عین حال حساس است. کتاب‌هایی مثل «شیمی و کاربرد پروتئین‌های شیر» به ترکیب شیمیایی یکی از مهم‌ترین اجزای شیر می‌پردازند. اگر می‌خواهید بفهمید چرا شیر می‌بندد، پنیر چطور شکل می‌گیرد یا ماست چرا غلیظ می‌شود، فهم پروتئین‌های شیر کلید ماجراست.

«اصول تهیه شیر» از عنوانش پیداست که به مراحل به دست آوردن و آماده کردن شیر می‌پردازد. اگر با دامداری و کارخانه‌ی لبنی سر و کار دارید، چنین کتابی نقطه‌ی شروع مناسبی است. «آزمون‌های شیر و فرآورده‌های آن» هم بیشتر جنبه‌ی آزمایشگاهی دارد: چه آزمایش‌هایی می‌توان روی شیر انجام داد و چه چیزی را نشان می‌دهند.

کتاب «روش‌های تشخیص تقلب و آلاینده‌ها در شیر» مسئله‌ی مهم دیگری را باز می‌کند: چطور بفهمیم شیر خالص است یا نه و آلودگی دارد یا خیر. برای مسئول کنترل کیفیت و دانشجوی آزمایشگاهی، این کتاب می‌تواند مرجع دم‌دست باشد.

کدام را اول بخوانیم؟

اگر تازه شروع کرده‌اید، ابتدا کتابی درباره‌ی اصول تهیه و ترکیب شیر بخوانید تا بدانید با چه ماده‌ای سر و کار دارید. بعد به شیمی پروتئین‌ها و سپس آزمون‌ها و تشخیص تقلب بروید. این ترتیب از ساده به تخصصی است.

گوشت، ماهی و بهداشت فرآورده‌ها

گوشت و ماهی از فراورده‌هایی هستند که نگهداری و بهداشتشان اهمیت ویژه دارد. کتاب «بهداشت گوشت (سه جلد)» نشان می‌دهد این موضوع چقدر گسترده است. مجموعه‌ای سه‌جلدی معمولا یعنی موضوع را از چند زاویه و با عمق بررسی کرده‌اند. چنین اثری برای دانشجو، کارشناس بهداشت و کسی که در کشتارگاه یا کارخانه‌ی فرآورده‌های گوشتی کار می‌کند مرجع است.

«بافت‌شناسی فرآورده‌های گوشتی» نگاه دیگری دارد: وقتی گوشت را زیر میکروسکوپ ببینیم چه چیزی می‌بینیم و چرا فرآورده‌هایی مثل سوسیس و کالباس بافت مشخصی دارند. این کتاب به کسانی مربوط است که می‌خواهند کیفیت را از درون ساختار فرآورده بفهمند.

برای ماهی هم کتاب «اصول ایمنی و کیفیت در فرآورده‌های ماهیان» در این دسته هست. ماهی زود فاسد می‌شود و ایمنی آن به زنجیره‌ی سرد، بهداشت و فرآوری درست بستگی دارد. اگر علاقه‌مند به دانش آبزیان هستید، به دسته‌ی شیلات هم سر بزنید تا از پرورش تا فرآوری را دنبال کنید.

غلات و فناوری آرد و نان

غلات پایه‌ی سفره‌ی بسیاری از مردم‌اند و فناوری‌شان بخشی جدی از علوم و صنایع غذایی است. عنوان «مبانی فناوری غلات جلد اول» نشان می‌دهد این کتاب مجموعه‌ای چندجلدی است و جلد اول به مبانی اختصاص دارد. اگر می‌خواهید بدانید غلات چه ساختاری دارند، چگونه آسیاب می‌شوند و چه فرایندهایی روی آن‌ها انجام می‌شود، از همین نوع کتاب‌ها باید شروع کنید.

هنگام انتخاب چنین کتابی به شماره‌ی جلد توجه کنید. مبانی معمولا در جلد اول‌اند و مطالب تخصصی‌تر در جلدهای بعدی می‌آیند. پیش از خرید ببینید مجموعه چند جلد دارد و آیا همه‌ی آن‌ها را لازم دارید یا فقط جلد اول کافی است. اطلاعات هر جلد در صفحه‌ی مشخصات همان کتاب آمده است.

برای درک بهتر از خاستگاه غلات و مسیر کشت تا برداشت هم می‌توانید به کتاب‌های زراعت و اصلاح نباتات سر بزنید. فهم کل زنجیره، از مزرعه تا سفره، دید بهتری می‌دهد.

شیمی، فرمولاسیون و رئولوژی مواد غذایی

بخش دیگر دسته‌ی علوم و صنایع غذایی به شیمی و فیزیک غذا مربوط است. مثلا «مبانی رئولوژی مواد و بیوپلیمرهای غذایی» درباره‌ی رفتار جریانی و تغییر شکل مواد غذایی است. رئولوژی همان چیزی است که تعیین می‌کند سس غلیظ باشد یا آبکی، خمیر کش بیاید یا نه و ژله سفت بماند یا نه. بیوپلیمرها هم مولکول‌های بزرگی‌اند، مثل نشاسته و پروتئین‌ها، که بافت غذا را می‌سازند.

کتاب‌هایی درباره‌ی فرمولاسیون، یعنی طراحی ترکیب مواد برای ساختن یک فراورده، از بخش‌های مهم برای کسانی است که در واحد پژوهش و توسعه‌ی صنایع غذایی کار می‌کنند. «فرمولاسیون، مواد غذایی: ترکیبات جدید و روش‌های فرایند» نمونه‌ای از این گروه است. در این‌جور کتاب‌ها می‌خوانید چطور مواد تازه وارد فراورده می‌شوند و روش‌های ساخت چگونه تغییر می‌کنند.

«شیمی، نوآوری و فرایندهای محصولات غذایی حلال» هم از عنوان‌های جالب این گروه است. در فرهنگ ما رعایت حلال بودن برای بسیاری از مصرف‌کننده‌ها مهم است و این کتاب از دیدگاه شیمی و فرایند به آن می‌پردازد. چنین کتاب‌هایی بیشتر برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی و پژوهشگر مناسب‌اند و مطالعه‌ی آن‌ها کمی زمینه‌ی علمی می‌خواهد.

بعضی از این کتاب‌ها دو زبانه‌اند یا عنوانی لاتین در کنار عنوان فارسی دارند. اگر به متن اصلی علاقه دارید یا می‌خواهید واژه‌های تخصصی را همراه معادل‌شان یاد بگیرید، این ویژگی مفید است.

مدیریت کارخانه‌های مواد غذایی

همه‌ی مسیر علوم و صنایع غذایی در آزمایشگاه نیست؛ بخش بزرگی از آن در خط تولید و مدیریت می‌گذرد. کتاب «مبانی مدیریت در کارخانه‌های مواد غذایی» به همین بخش می‌پردازد. مهندس صنایع غذایی تنها با دانش شیمی و میکروب‌شناسی کارخانه را نمی‌چرخاند. باید نیروی انسانی، برنامه‌ی تولید، انبار، کیفیت و ایمنی را هم مدیریت کند.

این کتاب‌ها برای دانشجوی مهندسی صنایع غذایی که می‌خواهد وارد صنعت شود و برای کارشناسانی که می‌خواهند به مدیریت برسند، ارزشمندند. اگر پیش‌تر فقط کتاب‌های فنی و علمی خوانده‌اید، مطالعه‌ی یک کتاب مدیریتی دید شما را از آزمایشگاه به کارخانه گسترش می‌دهد.

نکته‌ی عملی: هنگام خواندن کتاب مدیریتی، مثال‌ها را به شرایط ایران و اندازه‌ی کارخانه‌ی خودتان تطبیق بدهید. هر کارخانه‌ای مسائل خودش را دارد و راه‌حل کلی همه‌جا کار نمی‌کند.

ایمنی و کیفیت غذا: موضوعی که از همه‌جا می‌گذرد

اگر بخواهیم یک موضوع را مشترک بین همه‌ی کتاب‌های این دسته بدانیم، ایمنی و کیفیت است. چه درباره‌ی شیر بخوانید، چه گوشت و ماهی، چه غلات و چه فرمولاسیون، در نهایت پرسش این است: این غذا برای مصرف‌کننده بی‌خطر است و کیفیت ثابتی دارد؟

کتاب‌هایی که به کنترل کیفیت و ایمنی می‌پردازند به شما اصولی مثل پیشگیری از آلودگی، پایش مداوم و ثبت داده‌ها را می‌آموزند. مهم این است که ایمنی را فقط در پایان خط تولید نبینید. از مزرعه و دامداری تا انبار و فروشگاه، هر حلقه‌ی زنجیره می‌تواند مشکل ایجاد کند.

البته باید توجه کنید که کتاب‌جم کتاب‌فروشی است و این کتاب‌ها دانش پایه می‌دهند. درباره‌ی الزام‌های قانونی، مجوزها و استانداردهای کارخانه‌ی خودتان حتما با مراجع رسمی و کارشناسان مربوط مشورت کنید.

فساد و ماندگاری: پرسشی که پشت بسیاری از کتاب‌هاست

چرا شیر بعد از چند روز ترش می‌شود؟ چرا گوشت باید در سرما بماند؟ چرا نان بعد از مدتی کپک می‌زند؟ این پرسش‌ها ساده‌اند، اما پاسخ‌شان در دل شیمی، میکروب‌شناسی و فرایند است. بسیاری از کتاب‌های این دسته، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به همین پرسش می‌پردازند: چطور می‌شود ماندگاری را بالا برد بی‌آن‌که کیفیت و ایمنی از دست برود؟

فساد چند دلیل کلی دارد. میکروب‌ها رشد می‌کنند، آنزیم‌های خود ماده کار می‌کنند، اکسیژن و نور ترکیب‌ها را تغییر می‌دهند و رطوبت و دما شرایط را برای همه‌ی این فرایندها فراهم یا مهار می‌کنند. کتاب‌های بهداشت و کیفیت، هر کدام از این دلیل‌ها را روی ماده‌ی مشخصی بررسی می‌کنند. کسی که بخواهد در صنعت کار کند، باید این زنجیره را از بر باشد.

راه‌های افزایش ماندگاری هم متنوع‌اند: سرما، گرما، خشک کردن، بسته‌بندی مناسب و رعایت بهداشت در هر مرحله. کتاب‌های مبانی فناوری هر ماده، معمولا همین راه‌ها را برای همان ماده توضیح می‌دهند. برای شیر، روش‌هایی هست و برای غلات و آرد، روش‌هایی دیگر، چون ماهیت ماده‌ها فرق می‌کند.

چرا هر ماده‌ی غذایی کتاب جدا دارد؟

شاید تعجب کنید که چرا برای شیر، گوشت، ماهی و غلات کتاب‌های جدا نوشته می‌شود. دلیلش این است که هر ماده ساختار و مشکل‌های ویژه‌ی خودش را دارد. پروتئین‌های شیر با بافت گوشت یا نشاسته‌ی غلات تفاوت دارند و روش نگهداری و آزمایش هر کدام هم متفاوت است. کتاب‌هایی که روی یک ماده تمرکز می‌کنند، عمق بیشتری می‌دهند و کتاب‌های عمومی‌تر دید کلی می‌بخشند. بهتر است هر دو گروه را در مسیر مطالعه‌تان داشته باشید.

مهارت‌هایی که کتاب به شما یاد می‌دهد

یک کتاب خوب در علوم و صنایع غذایی فقط اطلاعات نمی‌دهد؛ مهارت هم می‌سازد. چند مهارت مهم را نام می‌بریم که با خواندن آگاهانه‌ی کتاب‌های این دسته رشد می‌کنند.

  • خواندن نتیجه‌ی آزمایش: فهمیدن این‌که یک عدد یعنی چه و چه زمانی باید نگران شد.
  • ارتباط دادن علت و معلول: دیدن این‌که فلان تغییر در فرایند چگونه بر بافت، مزه یا ماندگاری اثر می‌گذارد.
  • دقت در واژه‌ها: اصطلاح‌های تخصصی معنای مشخصی دارند و اشتباه گرفتن‌شان در گزارش و مقاله دردسر می‌سازد.
  • نگاه سیستمی: دیدن کل زنجیره، از مزرعه و دامداری تا انبار و فروشگاه.
  • تصمیم‌گیری بر پایه‌ی داده: نه بر اساس حدس و عادت.

این مهارت‌ها در هر شغلی مفیدند، اما در صنعتی که سلامت مردم در آن مطرح است، اهمیت مضاعف دارند.

واژه‌های پرتکرار در کتاب‌های علوم و صنایع غذایی

خواندن این کتاب‌ها با چند واژه‌ی کلیدی آسان‌تر می‌شود. اگر تازه شروع کرده‌اید، این فهرست کوتاه را نگه دارید.

  • فرآوری: همه‌ی کارهایی که روی ماده‌ی خام انجام می‌شود تا به فراورده تبدیل شود.
  • فراورده: محصول نهایی، مثل پنیر یا سوسیس.
  • آلاینده: ماده‌ی ناخواسته‌ای که به غذا راه پیدا می‌کند.
  • تقلب: افزودن یا برداشتن چیزی از غذا برای فریب مصرف‌کننده.
  • کنترل کیفیت: اندازه‌گیری و بررسی مداوم برای اطمینان از یکنواخت بودن محصول.
  • رئولوژی: بررسی رفتار جریان و تغییر شکل ماده.
  • فرمولاسیون: طراحی ترکیب و نسبت مواد در یک فراورده.

با این واژه‌ها، عنوان‌های کتاب‌ها را بهتر می‌فهمید و راحت‌تر تشخیص می‌دهید کدام کتاب به کار شما مربوط است.

کتاب‌های دوزبانه و منابع خارجی در علوم و صنایع غذایی

بخش زیادی از دانش این رشته در ابتدا به زبان‌های خارجی نوشته می‌شود. به همین دلیل بعضی کتاب‌های این دسته عنوان دوزبانه دارند یا ترجمه و تألیف براساس منابع خارجی‌اند. اگر می‌خواهید در رشته پیشرفت کنید، آشنایی با واژه‌های تخصصی به زبان اصلی اهمیت دارد، چون مقاله‌های علمی و استانداردها را به همان زبان می‌خوانید.

چند پیشنهاد کاربردی: هنگام خواندن کتاب فارسی، واژه‌های تخصصی را همراه معادل خارجی‌شان در حاشیه بنویسید. اگر کتابی دوزبانه است، هر دو عنوان را بخوانید و بین واژه‌ها ارتباط بگیرید. اگر مقاله‌ای خواندید، اصطلاح‌ها را با کتاب فارسی‌تان تطبیق دهید.

این کار زمان می‌برد، ولی نتیجه‌اش مسلط شدن بر زبان رشته است. کسی که هم فارسی و هم لاتین اصطلاح‌ها را بداند، در پایان‌نامه‌نویسی، ترجمه و ارتباط با همکاران خارجی راحت‌تر است.

نکته‌هایی برای دانشجویان امتحان و پایان‌نامه

دانشجو معمولا دو نیاز جدا دارد: کتاب برای درس و کتاب برای پژوهش. برای درس، کتابی را انتخاب کنید که با سرفصل هم‌خوان باشد و بتوانید مرحله‌به‌مرحله بخوانید. برای پژوهش، کتابی را بردارید که موضوع را عمیق‌تر باز می‌کند و فهرست منابع خوبی دارد.

در زمان امتحان، خواندن فقط جزوه شما را به سطح می‌کشاند. مراجعه به یک کتاب مرجع کمک می‌کند علت پشت هر مطلب را بفهمید و به‌جای حفظ کردن، درک کنید. برای پایان‌نامه هم، بخش‌های مروری کتاب‌ها می‌توانند راهنمای شما برای نوشتن پیشینه‌ی پژوهش باشند، به شرط این‌که به منبع اصلی‌شان هم رجوع کنید.

یک توصیه‌ی ساده اما کارا: برای هر کتابی که می‌خوانید، یک صفحه خلاصه بنویسید. این خلاصه‌ها در روزهای پایانی به بهترین یادآور شما تبدیل می‌شوند.

راهنمای خرید کتاب علوم و صنایع غذایی

برای این‌که کتاب مناسب را انتخاب کنید، ابتدا سطح و هدفتان را مشخص کنید.

دانشجوی کارشناسی

سراغ کتاب‌های مبانی بروید: مبانی فناوری، اصول تهیه‌ی شیر، مبانی مدیریت. این کتاب‌ها زبان مشترک رشته را یاد می‌دهند. پیش از خرید، سرفصل درس را کنار مشخصات کتاب بگذارید.

دانشجوی تحصیلات تکمیلی و پژوهشگر

کتاب‌های تخصصی مثل رئولوژی، شیمی پروتئین‌ها، فرمولاسیون و تقلب‌یابی به کارتان می‌آید. فهرست منابع پایانی کتاب‌ها را هم جدی بگیرید، چون مسیر رسیدن به مقاله‌های علمی است.

شاغل در صنعت

اگر در کارخانه یا آزمایشگاه کار می‌کنید، بهتر است کتابی را انتخاب کنید که مستقیم با کار روزانه‌ی شما مرتبط باشد. آزمون‌ها، بهداشت و مدیریت از این گروه‌اند.

علاقه‌مند عادی

اگر فقط کنجکاو هستید و پیش‌زمینه‌ی علمی ندارید، کتاب‌های تخصصی ممکن است سنگین باشند. با کتاب‌های مبانی و مقدماتی شروع کنید و کم‌کم جلو بروید.

اشتباه‌های رایج هنگام انتخاب کتاب

  1. خرید جلد دوم یا سوم بدون داشتن جلد اول. در مجموعه‌های چندجلدی، مبانی معمولا در جلد اول‌اند.
  2. نگاه نکردن به ویراست و سال چاپ. استانداردها و روش‌ها در این رشته تغییر می‌کنند و بهتر است منبع را با نیاز روز مقایسه کنید.
  3. انتخاب کتاب فوق تخصصی بدون پایه‌ی علمی. اگر شیمی و میکروب‌شناسی عمومی را مرور نکرده‌اید، کتاب‌های رئولوژی و بیوپلیمر ممکن است دشوار باشند.
  4. غفلت از زبان کتاب. بعضی عنوان‌ها دو زبانه‌اند یا اصطلاح لاتین دارند. اگر زبان انگلیسی‌تان ضعیف است، این نکته را در نظر بگیرید.
  5. باور به این‌که کتاب جای آزمایش و تجربه را می‌گیرد. علوم و صنایع غذایی رشته‌ای عملی است و دانش نوشتاری باید با کار در آزمایشگاه و کارخانه ترکیب شود.

علوم و صنایع غذایی در کنار رشته‌های کشاورزی

این رشته در دسته‌ی کشاورزی و منابع طبیعی جای دارد و ارتباط نزدیکی با رشته‌های خواهرش دارد. غذا از یک مزرعه، باغ، دامداری یا آبزی‌پروری شروع می‌شود و فقط در پایان به کارخانه می‌رسد.

کتاب‌های علوم دامی درباره‌ی تولید شیر و گوشت از سرچشمه‌شان می‌گویند و مکمل خوبی برای فراورده‌های لبنی و گوشتی‌اند. برای میوه و سبزی، دسته‌ی علوم باغبانی را ببینید. و اگر به ایمنی محصولات از منظر آفات و بیماری‌ها علاقه دارید، کتاب‌های گیاه‌پزشکی هم ارتباط جالبی با ماجرای سلامت غذا دارند.

این نگاه بین‌رشته‌ای، به‌ویژه برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی مفید است، چون موضوع‌های پژوهشی امروز اغلب بین چند رشته قرار می‌گیرند.

مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای تازه‌کارها

فرض کنید می‌خواهید وارد دنیای علوم و صنایع غذایی شوید. پیشنهاد ما این مسیر است:

  1. یک کتاب مبانی درباره‌ی یک ماده‌ی غذایی، مثلا شیر یا غلات، بخوانید تا ساختار آن را بشناسید.
  2. سپس یک کتاب بهداشت و ایمنی برای همان ماده انتخاب کنید و ببینید چه خطرهایی وجود دارد.
  3. بعد سراغ آزمون‌ها و روش‌های اندازه‌گیری بروید تا بفهمید کیفیت چگونه سنجیده می‌شود.
  4. پس از آن، کتاب مدیریت کارخانه را بخوانید تا فرایند را از دید مدیر ببینید.
  5. در پایان، سراغ موضوع‌های تخصصی‌تر مثل رئولوژی یا فرمولاسیون بروید.

این ترتیب از آشنایی به کاربرد و از کاربرد به تخصص می‌رود و باعث می‌شود در هر مرحله به چیزی که خوانده‌اید تکیه کنید.

مثال: یک روز از کار کارشناس کنترل کیفیت

برای این‌که موضوع ملموس‌تر شود، یک روز کاری را تصور کنید. کارشناس کنترل کیفیت در یک کارخانه‌ی لبنی صبح چند نمونه‌ی شیر ورودی را می‌گیرد. باید بداند چه آزمایش‌هایی انجام بدهد، نتیجه‌ها یعنی چه و اگر عددی غیرعادی بود، چه کاری کند. این‌جاست که کتاب‌هایی مثل «آزمون‌های شیر و فرآورده‌های آن» به کار می‌آیند.

اگر نتیجه‌ی آزمایش به احتمال تقلب یا آلودگی اشاره کند، به سراغ روش‌های دقیق‌تر تشخیص می‌رود. در ادامه، اگر مشکل به فرایند مربوط باشد، باید با مدیر تولید صحبت کند و برای این کار، درک مدیریتی لازم دارد. یک روز کاری ساده، علم شیمی، میکروب‌شناسی، آزمایشگاه و مدیریت را با هم می‌طلبد و کتاب‌های این دسته دقیقا همین طیف را پوشش می‌دهند.

چرا کتاب در این رشته هنوز مهم است؟

شاید بگویید امروز اطلاعات همه‌جا هست. اما در علوم و صنایع غذایی دقت مهم است. کتاب مرجع، معمولا با ساختار منظم، اصطلاح‌های ثابت و روش‌های سنجیده نوشته شده است. مطالب پراکنده‌ی اینترنتی گاهی با شرایط و استانداردهای ما هم‌خوان نیستند.

از طرف دیگر، کتاب را می‌توان کنار آزمایشگاه یا میز کار گذاشت، رویش نشانه گذاشت و بارها به آن برگشت. برای دانشجویی که برای امتحان و پایان‌نامه آماده می‌شود، داشتن یک کتاب مرجع دم‌دست ارزش زیادی دارد.

مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و بخش‌های مهم را روی کاغذ علامت بزنید.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علوم و صنایع غذایی

برای شروع علوم و صنایع غذایی چه کتابی بخوانم؟

با کتاب‌های مبانی شروع کنید: کتابی درباره‌ی اصول تهیه‌ی شیر یا مبانی فناوری غلات. این‌ها زبان و مفاهیم پایه را یاد می‌دهند و بعد می‌توانید به موضوع‌های تخصصی‌تر بروید.

کتاب‌های این دسته مناسب دانشجوی کارشناسی هستند؟

بسیاری از آن‌ها بله. عنوان‌هایی مثل مبانی و اصول برای کارشناسی مناسب‌ترند و عنوان‌هایی مثل رئولوژی و بیوپلیمرها بیشتر به تحصیلات تکمیلی می‌خورند. پیش از خرید، سرفصل درس را با مشخصات کتاب بسنجید.

آیا کتابی درباره‌ی ایمنی و بهداشت غذا هم هست؟

بله. مثلا درباره‌ی بهداشت گوشت و ایمنی و کیفیت فرآورده‌های ماهیان کتاب داریم. برای دیدن مشخصات هر کدام، صفحه‌ی همان کتاب را باز کنید.

کتاب مدیریت کارخانه‌ی مواد غذایی برای چه کسی است؟

برای دانشجوی مهندسی صنایع غذایی که می‌خواهد وارد صنعت شود و کارشناسانی که قصد ارتقا به مدیریت دارند. این کتاب دید علمی شما را با دید مدیریتی ترکیب می‌کند.

آیا این کتاب‌ها جای مشاوره‌ی تخصصی را می‌گیرند؟

نه. کتاب دانش پایه می‌دهد، اما درباره‌ی الزام‌های قانونی، مجوزها و استاندارد کارخانه‌ی خودتان باید با کارشناس و مراجع رسمی مشورت کنید.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. برای دیدن وضعیت امروز، صفحه‌ی همان کتاب را باز کنید.

چطور کتاب چاپی را سفارش بدهم؟

نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. کتاب مورد نظر را باز کنید، مشخصات آن را ببینید و سفارش را ثبت کنید.

جمع‌بندی

علوم و صنایع غذایی رشته‌ای است که از مزرعه تا سفره را به هم وصل می‌کند و کتاب‌های این دسته، این مسیر را از زاویه‌های مختلف روشن می‌کنند: شیر و لبنیات، گوشت و ماهی، غلات، شیمی و فرمولاسیون و مدیریت کارخانه. اگر دانشجو هستید، از مبانی شروع کنید. اگر در صنعت کار می‌کنید، سراغ کتابی بروید که به کار روزانه‌تان نزدیک است. اگر پژوهشگر هستید، به کتاب‌های تخصصی‌تر رجوع کنید.

کتاب‌های این دسته را مرور کنید، مشخصات هر کدام را ببینید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. غذای سالم از دانش درست شروع می‌شود.