پرش به محتوای صفحه

علوم و صنایع غذایی

در این دسته کتاب‌های علوم و صنایع غذایی گرد آمده است؛ منابعی درباره فرآوری، ایمنی و کیفیت مواد غذایی و مدیریت کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی.
کتاب‌های این دسته۶۳ کتاب
چینشپرفروش‌ترین
جلد کتاب علوم، فناوری و فرایند شیر

محسن لبافی

دانشگاه تهران

۱۰٪۱٬۲۶۰٬۰۰۰۱٬۱۳۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب علوم و صنایع گوشت

دانشگاه تهران

۱۰٪۸۱۰٬۰۰۰۷۲۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شرح تطبیقی گیاهان داروئی کهن جلد دوم

احمد قهرمان

دانشگاه تهران

۱۰٪۱٬۶۰۰٬۰۰۰۱٬۴۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب رنگدانه های کاروتنوییدی

سید هادی رضوی

دانشگاه تهران

۱۰٪۹۰۰٬۰۰۰۸۱۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی گندم 2 (منبع غنی از پروتئین و آنزیم‌های زیستی)

شهرام پورزارع، مهرداد نوری، عبدالرضا کاشانی

اژدهای طلایی

۲۰٪۱٬۱۰۰٬۰۰۰۸۸۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب زیست فناوری غذایی

ایران عالم‌زاده

دانشگاه صنعتی شریف

۵٪۱٬۵۱۰٬۰۰۰۱٬۴۳۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب بیوتکنولوژی تخم مرغ

دانشگاه تربیت مدرس

۵٪۱٬۹۱۰٬۰۰۰۱٬۸۱۴٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فرآورده‌های لبنی پروبیوتیک

ترجمه‌ی مریم عزیزخانی، مهنوش پارسایی‌مهر

دانشگاه سمنان

۵٪۱٬۲۴۵٬۰۰۰۱٬۱۸۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب شیمی ترکیبات و فراورده‌های غذایی فراسودمند

علی اکبر موسوی‌موحدی، مریم مصلحی‌شاد، مریم سلامی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۱۱۵٬۰۰۰۱٬۰۵۹٬۲۵۰تومان
جلد کتاب بهداشت گوشت (جلد سوم)

جوزف گریسی، دیوید کالینز، روبرت هیوی

ترجمه‌ی حمید خانقاهی ابیانه، علی فضل‌آرا، یوسف قراچه‌داغی، محمدجواد قراگزلو، نگین نوری، جمیله سالارآملی، نوردهر رکنی

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۵۵۵٬۰۰۰۱٬۴۷۷٬۲۵۰تومان
جلد کتاب شیمی تجزیه مواد غذایی

محمدرضا نصری، جواد کرامت

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۳٬۰۴۵٬۰۰۰۲٬۸۹۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب شیمی و فناوری گوشت و فرآورده‌های گوشتی
۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فراوری روغن‌های خوراکی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مبانی شیمی مواد غذایی

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۲۵۰٬۰۰۰۲۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مبانی فرآیند حرارتی (در کنسروسازی)
۵٪۱۵۰٬۰۰۰۱۴۲٬۵۰۰تومان
جلد کتاب غذاهای فراسودمند و غذا داروها

دانشگاه صنعتی اصفهان

۵٪۲٬۶۴۵٬۰۰۰۲٬۵۱۲٬۷۵۰تومان
جلد کتاب فناوری تولید جیره ها و تغذیه نیروهای نظامی

مهدی جعفری، افشین فریدی اسفنجانی، عادله محمدی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب لایه های زیستی در محیط فرآوری مواد غذایی

هنس بلاسچک، هوآ.اچ ونگ، مردیث ای آگل

ترجمه‌ی حبیب اله میرزایی، آتنا دهقان سکاچایی، راحیل رضایی، سیدسهیل امیری عقدایی

دانشگاه جامع امام حسین

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مایکوتوکسین ها

حسین جوینده، فاطمه مصلائی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۳۸۰٬۰۰۰۳۶۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مواد غذایی عملگر و غذاداروها

ویژی کومار گوپتا، هلن تریچل، الگا شاپاوال، لوئیز آنتونیو داولیورا، ماریا جی تیوهی

ترجمه‌ی فخری شهیدی، سحر روشنک، عاطفه سرادقی توپکانلو، سمیه صحرانشین

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۴۰٬۰۰۰۱۳۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب پلاسمای سرد در مواد غذایی و کشاورزی:اصول و کاربردها

ان ان میسرا، الیور شلوتر، پی جی کولن

ترجمه‌ی فاطمه صادقی، فخری شهیدی، سحر روشنک، حامد مهدویان مهر، حامد نیک مرام

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۲۰۰٬۰۰۰۱۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیر و لبنیات غیر گاوی

افی تساکالیدو، کنستانتینوس پاپادیمیتریو

ترجمه‌ی رضا ولی زاده، سیدهادی ابراهیمی، زهره زرنگار، ابوذر معرب

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۲۰۰٬۰۰۰۱۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی مهندسی فرآیند غذایی

محمدعلی رضوی، مریم بهرام پرور، محمدرضا امیر یوسفی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۳۰٬۰۰۰۱۲۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مقدمه ای بر اصول مهندسی صنایع غذایی جلد1

آرپائول سینگ، دنیس آرهلدمان

ترجمه‌ی سید علی مرتضوی، علی اکبرسیف کردی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۴۲۵٬۰۰۰۴۰۳٬۷۵۰تومان
جلد کتاب میکروبیولوژی غذایی مدرن جلد 2

جیمز ام. جی، مارتین جی. لانسر، دیوید ای. گلدن

ترجمه‌ی سید علی مرتضوی، سیدحمیدرضا ضیاءالحق

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۴۱۰٬۰۰۰۳۸۹٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اگرواکولوژی مناطق خشک بوم دفتراول: بوم شناخت غذا

علیرضا کوچکی، محمد خواجه حسینی، مهدی نصیری مجلاتی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۴۲۰٬۰۰۰۳۹۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب کنترل کمی و کیفی و موازنه مواد در صنایع تولید قندوشکر

خلیل بهزاد، مصطفی شهیدی نوقابی، محمد الهی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی قندسازی وشربت گیری از چغندرقند

خلیل بهزاد، مصطفی شهیدی نوقابی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فراوری های نوین در صنعت مواد غذایی

جاسیم احمد، هوساهالی اس. راماسوامی، استفان کاساپیس

ترجمه‌ی فخری شهیدی، صفیه خلیلیان

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب تکنولوژی های نوین در فراوری نوشیدنی ها

اینگرید آگویلو، آگوایو لوسیا پلازا

ترجمه‌ی فخری شهیدی، سمیه پاک سرشت، رعنا افخمی، مرتضی جعفری، مرضیه رضایی، رسول مظفرپور

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روشهای خشک کردن مواد غذایی

گوستاو. باریوسا، کانواس هامبرتو، وگامر کادو

ترجمه‌ی علی مرتضوی، مسعود شفافی زنوزیان، اکرم آریان فر، راضیه نیازمند، شبنم اسدی نژاد

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بسته بندی مواد غذایی فرآوری شده به روش های غیر حرارتی

جانک اج.هان

ترجمه‌ی ناصر صداقت، مریم بهارم پرور

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب روشهای پخت اکستروژن(کاربرد

لسزک موسکیکی

ترجمه‌ی فخری شهیدی، امین یعقوبی، طراوت قنبرزاده

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب قوانین کار در صنایع غذایی

فخرالدین صالحی

دانشگاه فردوسی مشهد

۵٪۱۰۰٬۰۰۰۹۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی سم‌شناسی مواد غذایی

پوسا تونو

ترجمه‌ی فاطمه رضایی، محمدکاظم کوهی، مهدی فربانی، عطا کبودری، محمود اسماعیلی، الهام زاده‌هاشم

دانشگاه تهران

۱۰٪۷۳۵٬۰۰۰۶۶۱٬۵۰۰تومان
جلد کتاب مدیریت غذا و نوشیدنی ها

ابراهیم پورعبد الله، محسن عبدالهی، سوسن صمد زاده، نوشن طاهران پور، علی اقطایی

ترجمه‌ی علی‌اصغر رضایت

مهکامه

۱۰٪۵۳۰٬۰۰۰۴۷۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول ایمنی و کیفیت در فرآورده‌های ماهیان

آلن برمنر

ترجمه‌ی مهدی سلطانی، افشین آخوندزاده بستی، سپیده عباس‌زاده، نسرین چوبکار، لاله رومیانی، منصوره قائنی، فرود یدالهی

دانشگاه تهران

۱۰٪۸۳۰٬۰۰۰۷۴۷٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی مدیریت در کارخانه‌های مواد غذایی
۱۰٪۳۷۵٬۰۰۰۳۳۷٬۵۰۰تومان
جلد کتاب اصول نگهداری مواد غذایی
۱۰٪۴۰۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بهداشت مواد غذایی با منشا آبزیان

افشین آخوندی زاده بستی

دانشگاه تهران

۱۰٪۴۰۰٬۰۰۰۳۶۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مبانی فناوری غلات جلد اول

ناصر رجب زاده

دانشگاه تهران

۱۰٪۶۴۰٬۰۰۰۵۷۶٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اصول بهداشت موادغذایی

نوردهر رکنی

دانشگاه تهران

۱۰٪۶۰۰٬۰۰۰۵۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فناوری غلات و فراورده‌های آن
۵٪۱٬۳۹۰٬۰۰۰۱٬۳۲۰٬۵۰۰تومان
جلد کتاب علم و فناوری بسته‌بندی فرآورده‌های غذایی

دونگ سون لی

ترجمه‌ی سید محمدعلی ابراهیم‌زاده موسوی، مریم حقیقی

دانشگاه تهران

۵٪۲٬۷۰۰٬۰۰۰۲٬۵۶۵٬۰۰۰تومان
جلد کتاب حرارت‌دهی با مادون قرمز برای فراوری مواد غذایی و محصولات کشاورزی

ژانگلی پن

ترجمه‌ی نرجس محمدی، مهدی کاشانی‌نژاد، سعید مؤمنی

دانشگاه تهران

۱۰٪۴۹۰٬۰۰۰۴۴۱٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی فیزیک مواد و بیوپلیمرهای غذایی

بابک قنبرزاده

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۰۳۰٬۰۰۰۹۷۸٬۵۰۰تومان
جلد کتاب فرایند تخمیر و فناوری تولید ماست

سید هادی رضوی

دانشگاه تهران

۵٪۷۳۰٬۰۰۰۶۹۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب آزمون‌های شیر و فرآورده‌های آن

گیتی کریم

دانشگاه تهران

۵٪۱٬۵۳۰٬۰۰۰۱٬۴۵۳٬۵۰۰تومان
جلد کتاب عوامل فساد و شرایط نگهداری مواد غذایی در سرد خانه

کرامت‌الله ایماندل

دانشگاه تهران

۱۰٪۱۷۰٬۰۰۰۱۵۳٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بافت‌شناسی فرآورده‌های گوشتی

حسن مروتی

دانشگاه تهران

۱۰٪۲۶۰٬۰۰۰۲۳۴٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بهداشت گوشت (سه جلد)

جوزف گریسی

ترجمه‌ی حمید خانقاهی ابیانه، علی فضل‌آرا، یوسف قراچه‌داغی، محمدجواد قراگزلو، نگین نوری، جمیله سالارآملی

دانشگاه تهران

۱۰٪۲٬۶۰۰٬۰۰۰۲٬۳۴۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب فرمولاسیون، مواد غذایی: ترکیبات جدید و روش‌های فرایند- Food Formulation, Novel ingredients and Processing Techniques

شیوانی پاتانیا

ترجمه‌ی محسن لبافی مزرعه شاهی، شیوا رضایی تنها، اخلاص عبدالنبی‌پور

دانشگاه تهران

۱۰٪۹۲۰٬۰۰۰۸۲۸٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی، نوآوری و فرایندهای محصولات غذایی حلال/ Chemistry, Innovation and Halal Food Processes
۱۰٪۳۴۲٬۰۰۰۳۰۷٬۸۰۰تومان
جلد کتاب روش‌های تشخیص تقلب و آلاینده‌ها در شیر
۱۰٪۳۰۰٬۰۰۰۲۷۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب مایکوتوکسین‌ها در شیر و فراورده‌های آن

حجت‌اله شکری

دانشگاه تهران

۱۰٪۷۰۰٬۰۰۰۶۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی ترکیبات و فراورده‌های غذایی فراسودمند 4041/ Chemistry of Functional Foods and Nutraceuticals
۱۰٪۱٬۰۸۰٬۰۰۰۹۷۲٬۰۰۰تومان
جلد کتاب بهداشت و فناوری شیر

گیتی کریم

دانشگاه تهران

۱۰٪۱٬۲۱۰٬۰۰۰۱٬۰۸۹٬۰۰۰تومان
جلد کتاب علوم و صنایع شیر

نگین نوری

دانشگاه تهران

۱۰٪۲٬۱۰۰٬۰۰۰۱٬۸۹۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب اسانس‌های روغنی در نگهداری، طعم و ایمنی مواد غذایی (دوره سه‌جلدی)

ویکتور پریدی

ترجمه‌ی مریم عطائی، حامد اهری، لیلا گلستان، سید امیرعلی انوار، هما الوندی، الناز سمیعی‌فرد

دانشگاه تهران

۱۰٪۵٬۷۰۰٬۰۰۰۵٬۱۳۰٬۰۰۰تومان
جلد کتاب شیمی مواد غذایی (جلد دوم)

میر منوچهر حامدی

ترجمه‌ی ویراسته

مرکز نشر دانشگاهی

۵٪۱۶۰٬۰۰۰۱۵۲٬۰۰۰تومان

درباره‌ی علوم و صنایع غذایی

شیری که صبح روی میز می‌گذاریم، نانی که از غله ساخته می‌شود، گوشتی که باید سالم بماند و ماهی‌ای که باید تازه به دست مصرف‌کننده برسد: پشت هر لقمه‌ی سالم، دانشی هست که نامش علوم و صنایع غذایی است. دسته‌ی کتاب علوم و صنایع غذایی کتاب‌جم برای دانشجو، مهندس کارخانه، کارشناس کنترل کیفیت و هر کسی است که می‌خواهد بداند غذا چطور تولید می‌شود، چرا فاسد می‌شود و چطور می‌شود آن را سالم و باکیفیت نگه داشت.

در این صفحه شاخه‌های اصلی این رشته را از دید کتاب‌ها مرور می‌کنیم: شیر و لبنیات، گوشت و ماهی، غلات، شیمی و فرمولاسیون، ایمنی و کیفیت و مدیریت کارخانه. همچنین توضیح می‌دهیم برای دانشجو، شاغل در صنعت و پژوهشگر چه نوع کتابی مناسب‌تر است و هنگام خرید به چه نکته‌هایی نگاه کنید.

علوم و صنایع غذایی چه رشته‌ای است؟

این رشته جایی است که علم و صنعت به هم می‌رسند. از یک سو شیمی، زیست‌شناسی، میکروب‌شناسی و فیزیک ماده را داریم و از سوی دیگر خط تولید، بسته‌بندی، انبار و بازار. علوم و صنایع غذایی می‌پرسد یک ماده‌ی خام کشاورزی مثل شیر، گندم یا گوشت، چگونه به فراورده‌ای تبدیل شود که هم بی‌خطر باشد، هم مزه و بافت مناسب داشته باشد و هم بماند.

آنچه این رشته را جذاب می‌کند، ارتباط مستقیمش با زندگی روزمره است. هر کسی هر روز غذا می‌خورد و بنابراین هر پژوهش و هر روش بهتر، به شکلی به سفره‌ی مردم می‌رسد. از طرف دیگر، حساسیت رشته هم بالاست: اشتباه در فرایند یا بهداشت می‌تواند سلامت مصرف‌کننده را به خطر بیندازد. به همین دلیل کتاب‌های این حوزه بر دقت، اندازه‌گیری و استاندارد تأکید زیادی دارند.

اگر هنوز در مرحله‌ی شناخت هستید، بدانید که این رشته فقط آشپزی در مقیاس بزرگ نیست. بیشتر شبیه یک آزمایشگاه بزرگ است که هر بخشش به یک پرسش علمی جواب می‌دهد.

کتاب‌های شیر و لبنیات

شیر یکی از پرتکرارترین موضوع‌های این دسته است و دلیلش روشن است: شیر ماده‌ای غنی و در عین حال حساس است. کتاب‌هایی مثل «شیمی و کاربرد پروتئین‌های شیر» به ترکیب شیمیایی یکی از مهم‌ترین اجزای شیر می‌پردازند. اگر می‌خواهید بفهمید چرا شیر می‌بندد، پنیر چطور شکل می‌گیرد یا ماست چرا غلیظ می‌شود، فهم پروتئین‌های شیر کلید ماجراست.

«اصول تهیه شیر» از عنوانش پیداست که به مراحل به دست آوردن و آماده کردن شیر می‌پردازد. اگر با دامداری و کارخانه‌ی لبنی سر و کار دارید، چنین کتابی نقطه‌ی شروع مناسبی است. «آزمون‌های شیر و فرآورده‌های آن» هم بیشتر جنبه‌ی آزمایشگاهی دارد: چه آزمایش‌هایی می‌توان روی شیر انجام داد و چه چیزی را نشان می‌دهند.

کتاب «روش‌های تشخیص تقلب و آلاینده‌ها در شیر» مسئله‌ی مهم دیگری را باز می‌کند: چطور بفهمیم شیر خالص است یا نه و آلودگی دارد یا خیر. برای مسئول کنترل کیفیت و دانشجوی آزمایشگاهی، این کتاب می‌تواند مرجع دم‌دست باشد.

کدام را اول بخوانیم؟

اگر تازه شروع کرده‌اید، ابتدا کتابی درباره‌ی اصول تهیه و ترکیب شیر بخوانید تا بدانید با چه ماده‌ای سر و کار دارید. بعد به شیمی پروتئین‌ها و سپس آزمون‌ها و تشخیص تقلب بروید. این ترتیب از ساده به تخصصی است.

گوشت، ماهی و بهداشت فرآورده‌ها

گوشت و ماهی از فراورده‌هایی هستند که نگهداری و بهداشتشان اهمیت ویژه دارد. کتاب «بهداشت گوشت (سه جلد)» نشان می‌دهد این موضوع چقدر گسترده است. مجموعه‌ای سه‌جلدی معمولا یعنی موضوع را از چند زاویه و با عمق بررسی کرده‌اند. چنین اثری برای دانشجو، کارشناس بهداشت و کسی که در کشتارگاه یا کارخانه‌ی فرآورده‌های گوشتی کار می‌کند مرجع است.

«بافت‌شناسی فرآورده‌های گوشتی» نگاه دیگری دارد: وقتی گوشت را زیر میکروسکوپ ببینیم چه چیزی می‌بینیم و چرا فرآورده‌هایی مثل سوسیس و کالباس بافت مشخصی دارند. این کتاب به کسانی مربوط است که می‌خواهند کیفیت را از درون ساختار فرآورده بفهمند.

برای ماهی هم کتاب «اصول ایمنی و کیفیت در فرآورده‌های ماهیان» در این دسته هست. ماهی زود فاسد می‌شود و ایمنی آن به زنجیره‌ی سرد، بهداشت و فرآوری درست بستگی دارد. اگر علاقه‌مند به دانش آبزیان هستید، به دسته‌ی شیلات هم سر بزنید تا از پرورش تا فرآوری را دنبال کنید.

غلات و فناوری آرد و نان

غلات پایه‌ی سفره‌ی بسیاری از مردم‌اند و فناوری‌شان بخشی جدی از علوم و صنایع غذایی است. عنوان «مبانی فناوری غلات جلد اول» نشان می‌دهد این کتاب مجموعه‌ای چندجلدی است و جلد اول به مبانی اختصاص دارد. اگر می‌خواهید بدانید غلات چه ساختاری دارند، چگونه آسیاب می‌شوند و چه فرایندهایی روی آن‌ها انجام می‌شود، از همین نوع کتاب‌ها باید شروع کنید.

هنگام انتخاب چنین کتابی به شماره‌ی جلد توجه کنید. مبانی معمولا در جلد اول‌اند و مطالب تخصصی‌تر در جلدهای بعدی می‌آیند. پیش از خرید ببینید مجموعه چند جلد دارد و آیا همه‌ی آن‌ها را لازم دارید یا فقط جلد اول کافی است. اطلاعات هر جلد در صفحه‌ی مشخصات همان کتاب آمده است.

برای درک بهتر از خاستگاه غلات و مسیر کشت تا برداشت هم می‌توانید به کتاب‌های زراعت و اصلاح نباتات سر بزنید. فهم کل زنجیره، از مزرعه تا سفره، دید بهتری می‌دهد.

شیمی، فرمولاسیون و رئولوژی مواد غذایی

بخش دیگر دسته‌ی علوم و صنایع غذایی به شیمی و فیزیک غذا مربوط است. مثلا «مبانی رئولوژی مواد و بیوپلیمرهای غذایی» درباره‌ی رفتار جریانی و تغییر شکل مواد غذایی است. رئولوژی همان چیزی است که تعیین می‌کند سس غلیظ باشد یا آبکی، خمیر کش بیاید یا نه و ژله سفت بماند یا نه. بیوپلیمرها هم مولکول‌های بزرگی‌اند، مثل نشاسته و پروتئین‌ها، که بافت غذا را می‌سازند.

کتاب‌هایی درباره‌ی فرمولاسیون، یعنی طراحی ترکیب مواد برای ساختن یک فراورده، از بخش‌های مهم برای کسانی است که در واحد پژوهش و توسعه‌ی صنایع غذایی کار می‌کنند. «فرمولاسیون، مواد غذایی: ترکیبات جدید و روش‌های فرایند» نمونه‌ای از این گروه است. در این‌جور کتاب‌ها می‌خوانید چطور مواد تازه وارد فراورده می‌شوند و روش‌های ساخت چگونه تغییر می‌کنند.

«شیمی، نوآوری و فرایندهای محصولات غذایی حلال» هم از عنوان‌های جالب این گروه است. در فرهنگ ما رعایت حلال بودن برای بسیاری از مصرف‌کننده‌ها مهم است و این کتاب از دیدگاه شیمی و فرایند به آن می‌پردازد. چنین کتاب‌هایی بیشتر برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی و پژوهشگر مناسب‌اند و مطالعه‌ی آن‌ها کمی زمینه‌ی علمی می‌خواهد.

بعضی از این کتاب‌ها دو زبانه‌اند یا عنوانی لاتین در کنار عنوان فارسی دارند. اگر به متن اصلی علاقه دارید یا می‌خواهید واژه‌های تخصصی را همراه معادل‌شان یاد بگیرید، این ویژگی مفید است.

مدیریت کارخانه‌های مواد غذایی

همه‌ی مسیر علوم و صنایع غذایی در آزمایشگاه نیست؛ بخش بزرگی از آن در خط تولید و مدیریت می‌گذرد. کتاب «مبانی مدیریت در کارخانه‌های مواد غذایی» به همین بخش می‌پردازد. مهندس صنایع غذایی تنها با دانش شیمی و میکروب‌شناسی کارخانه را نمی‌چرخاند. باید نیروی انسانی، برنامه‌ی تولید، انبار، کیفیت و ایمنی را هم مدیریت کند.

این کتاب‌ها برای دانشجوی مهندسی صنایع غذایی که می‌خواهد وارد صنعت شود و برای کارشناسانی که می‌خواهند به مدیریت برسند، ارزشمندند. اگر پیش‌تر فقط کتاب‌های فنی و علمی خوانده‌اید، مطالعه‌ی یک کتاب مدیریتی دید شما را از آزمایشگاه به کارخانه گسترش می‌دهد.

نکته‌ی عملی: هنگام خواندن کتاب مدیریتی، مثال‌ها را به شرایط ایران و اندازه‌ی کارخانه‌ی خودتان تطبیق بدهید. هر کارخانه‌ای مسائل خودش را دارد و راه‌حل کلی همه‌جا کار نمی‌کند.

ایمنی و کیفیت غذا: موضوعی که از همه‌جا می‌گذرد

اگر بخواهیم یک موضوع را مشترک بین همه‌ی کتاب‌های این دسته بدانیم، ایمنی و کیفیت است. چه درباره‌ی شیر بخوانید، چه گوشت و ماهی، چه غلات و چه فرمولاسیون، در نهایت پرسش این است: این غذا برای مصرف‌کننده بی‌خطر است و کیفیت ثابتی دارد؟

کتاب‌هایی که به کنترل کیفیت و ایمنی می‌پردازند به شما اصولی مثل پیشگیری از آلودگی، پایش مداوم و ثبت داده‌ها را می‌آموزند. مهم این است که ایمنی را فقط در پایان خط تولید نبینید. از مزرعه و دامداری تا انبار و فروشگاه، هر حلقه‌ی زنجیره می‌تواند مشکل ایجاد کند.

البته باید توجه کنید که کتاب‌جم کتاب‌فروشی است و این کتاب‌ها دانش پایه می‌دهند. درباره‌ی الزام‌های قانونی، مجوزها و استانداردهای کارخانه‌ی خودتان حتما با مراجع رسمی و کارشناسان مربوط مشورت کنید.

فساد و ماندگاری: پرسشی که پشت بسیاری از کتاب‌هاست

چرا شیر بعد از چند روز ترش می‌شود؟ چرا گوشت باید در سرما بماند؟ چرا نان بعد از مدتی کپک می‌زند؟ این پرسش‌ها ساده‌اند، اما پاسخ‌شان در دل شیمی، میکروب‌شناسی و فرایند است. بسیاری از کتاب‌های این دسته، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به همین پرسش می‌پردازند: چطور می‌شود ماندگاری را بالا برد بی‌آن‌که کیفیت و ایمنی از دست برود؟

فساد چند دلیل کلی دارد. میکروب‌ها رشد می‌کنند، آنزیم‌های خود ماده کار می‌کنند، اکسیژن و نور ترکیب‌ها را تغییر می‌دهند و رطوبت و دما شرایط را برای همه‌ی این فرایندها فراهم یا مهار می‌کنند. کتاب‌های بهداشت و کیفیت، هر کدام از این دلیل‌ها را روی ماده‌ی مشخصی بررسی می‌کنند. کسی که بخواهد در صنعت کار کند، باید این زنجیره را از بر باشد.

راه‌های افزایش ماندگاری هم متنوع‌اند: سرما، گرما، خشک کردن، بسته‌بندی مناسب و رعایت بهداشت در هر مرحله. کتاب‌های مبانی فناوری هر ماده، معمولا همین راه‌ها را برای همان ماده توضیح می‌دهند. برای شیر، روش‌هایی هست و برای غلات و آرد، روش‌هایی دیگر، چون ماهیت ماده‌ها فرق می‌کند.

چرا هر ماده‌ی غذایی کتاب جدا دارد؟

شاید تعجب کنید که چرا برای شیر، گوشت، ماهی و غلات کتاب‌های جدا نوشته می‌شود. دلیلش این است که هر ماده ساختار و مشکل‌های ویژه‌ی خودش را دارد. پروتئین‌های شیر با بافت گوشت یا نشاسته‌ی غلات تفاوت دارند و روش نگهداری و آزمایش هر کدام هم متفاوت است. کتاب‌هایی که روی یک ماده تمرکز می‌کنند، عمق بیشتری می‌دهند و کتاب‌های عمومی‌تر دید کلی می‌بخشند. بهتر است هر دو گروه را در مسیر مطالعه‌تان داشته باشید.

مهارت‌هایی که کتاب به شما یاد می‌دهد

یک کتاب خوب در علوم و صنایع غذایی فقط اطلاعات نمی‌دهد؛ مهارت هم می‌سازد. چند مهارت مهم را نام می‌بریم که با خواندن آگاهانه‌ی کتاب‌های این دسته رشد می‌کنند.

  • خواندن نتیجه‌ی آزمایش: فهمیدن این‌که یک عدد یعنی چه و چه زمانی باید نگران شد.
  • ارتباط دادن علت و معلول: دیدن این‌که فلان تغییر در فرایند چگونه بر بافت، مزه یا ماندگاری اثر می‌گذارد.
  • دقت در واژه‌ها: اصطلاح‌های تخصصی معنای مشخصی دارند و اشتباه گرفتن‌شان در گزارش و مقاله دردسر می‌سازد.
  • نگاه سیستمی: دیدن کل زنجیره، از مزرعه و دامداری تا انبار و فروشگاه.
  • تصمیم‌گیری بر پایه‌ی داده: نه بر اساس حدس و عادت.

این مهارت‌ها در هر شغلی مفیدند، اما در صنعتی که سلامت مردم در آن مطرح است، اهمیت مضاعف دارند.

واژه‌های پرتکرار در کتاب‌های علوم و صنایع غذایی

خواندن این کتاب‌ها با چند واژه‌ی کلیدی آسان‌تر می‌شود. اگر تازه شروع کرده‌اید، این فهرست کوتاه را نگه دارید.

  • فرآوری: همه‌ی کارهایی که روی ماده‌ی خام انجام می‌شود تا به فراورده تبدیل شود.
  • فراورده: محصول نهایی، مثل پنیر یا سوسیس.
  • آلاینده: ماده‌ی ناخواسته‌ای که به غذا راه پیدا می‌کند.
  • تقلب: افزودن یا برداشتن چیزی از غذا برای فریب مصرف‌کننده.
  • کنترل کیفیت: اندازه‌گیری و بررسی مداوم برای اطمینان از یکنواخت بودن محصول.
  • رئولوژی: بررسی رفتار جریان و تغییر شکل ماده.
  • فرمولاسیون: طراحی ترکیب و نسبت مواد در یک فراورده.

با این واژه‌ها، عنوان‌های کتاب‌ها را بهتر می‌فهمید و راحت‌تر تشخیص می‌دهید کدام کتاب به کار شما مربوط است.

کتاب‌های دوزبانه و منابع خارجی در علوم و صنایع غذایی

بخش زیادی از دانش این رشته در ابتدا به زبان‌های خارجی نوشته می‌شود. به همین دلیل بعضی کتاب‌های این دسته عنوان دوزبانه دارند یا ترجمه و تألیف براساس منابع خارجی‌اند. اگر می‌خواهید در رشته پیشرفت کنید، آشنایی با واژه‌های تخصصی به زبان اصلی اهمیت دارد، چون مقاله‌های علمی و استانداردها را به همان زبان می‌خوانید.

چند پیشنهاد کاربردی: هنگام خواندن کتاب فارسی، واژه‌های تخصصی را همراه معادل خارجی‌شان در حاشیه بنویسید. اگر کتابی دوزبانه است، هر دو عنوان را بخوانید و بین واژه‌ها ارتباط بگیرید. اگر مقاله‌ای خواندید، اصطلاح‌ها را با کتاب فارسی‌تان تطبیق دهید.

این کار زمان می‌برد، ولی نتیجه‌اش مسلط شدن بر زبان رشته است. کسی که هم فارسی و هم لاتین اصطلاح‌ها را بداند، در پایان‌نامه‌نویسی، ترجمه و ارتباط با همکاران خارجی راحت‌تر است.

نکته‌هایی برای دانشجویان امتحان و پایان‌نامه

دانشجو معمولا دو نیاز جدا دارد: کتاب برای درس و کتاب برای پژوهش. برای درس، کتابی را انتخاب کنید که با سرفصل هم‌خوان باشد و بتوانید مرحله‌به‌مرحله بخوانید. برای پژوهش، کتابی را بردارید که موضوع را عمیق‌تر باز می‌کند و فهرست منابع خوبی دارد.

در زمان امتحان، خواندن فقط جزوه شما را به سطح می‌کشاند. مراجعه به یک کتاب مرجع کمک می‌کند علت پشت هر مطلب را بفهمید و به‌جای حفظ کردن، درک کنید. برای پایان‌نامه هم، بخش‌های مروری کتاب‌ها می‌توانند راهنمای شما برای نوشتن پیشینه‌ی پژوهش باشند، به شرط این‌که به منبع اصلی‌شان هم رجوع کنید.

یک توصیه‌ی ساده اما کارا: برای هر کتابی که می‌خوانید، یک صفحه خلاصه بنویسید. این خلاصه‌ها در روزهای پایانی به بهترین یادآور شما تبدیل می‌شوند.

راهنمای خرید کتاب علوم و صنایع غذایی

برای این‌که کتاب مناسب را انتخاب کنید، ابتدا سطح و هدفتان را مشخص کنید.

دانشجوی کارشناسی

سراغ کتاب‌های مبانی بروید: مبانی فناوری، اصول تهیه‌ی شیر، مبانی مدیریت. این کتاب‌ها زبان مشترک رشته را یاد می‌دهند. پیش از خرید، سرفصل درس را کنار مشخصات کتاب بگذارید.

دانشجوی تحصیلات تکمیلی و پژوهشگر

کتاب‌های تخصصی مثل رئولوژی، شیمی پروتئین‌ها، فرمولاسیون و تقلب‌یابی به کارتان می‌آید. فهرست منابع پایانی کتاب‌ها را هم جدی بگیرید، چون مسیر رسیدن به مقاله‌های علمی است.

شاغل در صنعت

اگر در کارخانه یا آزمایشگاه کار می‌کنید، بهتر است کتابی را انتخاب کنید که مستقیم با کار روزانه‌ی شما مرتبط باشد. آزمون‌ها، بهداشت و مدیریت از این گروه‌اند.

علاقه‌مند عادی

اگر فقط کنجکاو هستید و پیش‌زمینه‌ی علمی ندارید، کتاب‌های تخصصی ممکن است سنگین باشند. با کتاب‌های مبانی و مقدماتی شروع کنید و کم‌کم جلو بروید.

اشتباه‌های رایج هنگام انتخاب کتاب

  1. خرید جلد دوم یا سوم بدون داشتن جلد اول. در مجموعه‌های چندجلدی، مبانی معمولا در جلد اول‌اند.
  2. نگاه نکردن به ویراست و سال چاپ. استانداردها و روش‌ها در این رشته تغییر می‌کنند و بهتر است منبع را با نیاز روز مقایسه کنید.
  3. انتخاب کتاب فوق تخصصی بدون پایه‌ی علمی. اگر شیمی و میکروب‌شناسی عمومی را مرور نکرده‌اید، کتاب‌های رئولوژی و بیوپلیمر ممکن است دشوار باشند.
  4. غفلت از زبان کتاب. بعضی عنوان‌ها دو زبانه‌اند یا اصطلاح لاتین دارند. اگر زبان انگلیسی‌تان ضعیف است، این نکته را در نظر بگیرید.
  5. باور به این‌که کتاب جای آزمایش و تجربه را می‌گیرد. علوم و صنایع غذایی رشته‌ای عملی است و دانش نوشتاری باید با کار در آزمایشگاه و کارخانه ترکیب شود.

علوم و صنایع غذایی در کنار رشته‌های کشاورزی

این رشته در دسته‌ی کشاورزی و منابع طبیعی جای دارد و ارتباط نزدیکی با رشته‌های خواهرش دارد. غذا از یک مزرعه، باغ، دامداری یا آبزی‌پروری شروع می‌شود و فقط در پایان به کارخانه می‌رسد.

کتاب‌های علوم دامی درباره‌ی تولید شیر و گوشت از سرچشمه‌شان می‌گویند و مکمل خوبی برای فراورده‌های لبنی و گوشتی‌اند. برای میوه و سبزی، دسته‌ی علوم باغبانی را ببینید. و اگر به ایمنی محصولات از منظر آفات و بیماری‌ها علاقه دارید، کتاب‌های گیاه‌پزشکی هم ارتباط جالبی با ماجرای سلامت غذا دارند.

این نگاه بین‌رشته‌ای، به‌ویژه برای دانشجوی تحصیلات تکمیلی مفید است، چون موضوع‌های پژوهشی امروز اغلب بین چند رشته قرار می‌گیرند.

مسیر مطالعه‌ی پیشنهادی برای تازه‌کارها

فرض کنید می‌خواهید وارد دنیای علوم و صنایع غذایی شوید. پیشنهاد ما این مسیر است:

  1. یک کتاب مبانی درباره‌ی یک ماده‌ی غذایی، مثلا شیر یا غلات، بخوانید تا ساختار آن را بشناسید.
  2. سپس یک کتاب بهداشت و ایمنی برای همان ماده انتخاب کنید و ببینید چه خطرهایی وجود دارد.
  3. بعد سراغ آزمون‌ها و روش‌های اندازه‌گیری بروید تا بفهمید کیفیت چگونه سنجیده می‌شود.
  4. پس از آن، کتاب مدیریت کارخانه را بخوانید تا فرایند را از دید مدیر ببینید.
  5. در پایان، سراغ موضوع‌های تخصصی‌تر مثل رئولوژی یا فرمولاسیون بروید.

این ترتیب از آشنایی به کاربرد و از کاربرد به تخصص می‌رود و باعث می‌شود در هر مرحله به چیزی که خوانده‌اید تکیه کنید.

مثال: یک روز از کار کارشناس کنترل کیفیت

برای این‌که موضوع ملموس‌تر شود، یک روز کاری را تصور کنید. کارشناس کنترل کیفیت در یک کارخانه‌ی لبنی صبح چند نمونه‌ی شیر ورودی را می‌گیرد. باید بداند چه آزمایش‌هایی انجام بدهد، نتیجه‌ها یعنی چه و اگر عددی غیرعادی بود، چه کاری کند. این‌جاست که کتاب‌هایی مثل «آزمون‌های شیر و فرآورده‌های آن» به کار می‌آیند.

اگر نتیجه‌ی آزمایش به احتمال تقلب یا آلودگی اشاره کند، به سراغ روش‌های دقیق‌تر تشخیص می‌رود. در ادامه، اگر مشکل به فرایند مربوط باشد، باید با مدیر تولید صحبت کند و برای این کار، درک مدیریتی لازم دارد. یک روز کاری ساده، علم شیمی، میکروب‌شناسی، آزمایشگاه و مدیریت را با هم می‌طلبد و کتاب‌های این دسته دقیقا همین طیف را پوشش می‌دهند.

چرا کتاب در این رشته هنوز مهم است؟

شاید بگویید امروز اطلاعات همه‌جا هست. اما در علوم و صنایع غذایی دقت مهم است. کتاب مرجع، معمولا با ساختار منظم، اصطلاح‌های ثابت و روش‌های سنجیده نوشته شده است. مطالب پراکنده‌ی اینترنتی گاهی با شرایط و استانداردهای ما هم‌خوان نیستند.

از طرف دیگر، کتاب را می‌توان کنار آزمایشگاه یا میز کار گذاشت، رویش نشانه گذاشت و بارها به آن برگشت. برای دانشجویی که برای امتحان و پایان‌نامه آماده می‌شود، داشتن یک کتاب مرجع دم‌دست ارزش زیادی دارد.

مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است و قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید و بخش‌های مهم را روی کاغذ علامت بزنید.

پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی کتاب علوم و صنایع غذایی

برای شروع علوم و صنایع غذایی چه کتابی بخوانم؟

با کتاب‌های مبانی شروع کنید: کتابی درباره‌ی اصول تهیه‌ی شیر یا مبانی فناوری غلات. این‌ها زبان و مفاهیم پایه را یاد می‌دهند و بعد می‌توانید به موضوع‌های تخصصی‌تر بروید.

کتاب‌های این دسته مناسب دانشجوی کارشناسی هستند؟

بسیاری از آن‌ها بله. عنوان‌هایی مثل مبانی و اصول برای کارشناسی مناسب‌ترند و عنوان‌هایی مثل رئولوژی و بیوپلیمرها بیشتر به تحصیلات تکمیلی می‌خورند. پیش از خرید، سرفصل درس را با مشخصات کتاب بسنجید.

آیا کتابی درباره‌ی ایمنی و بهداشت غذا هم هست؟

بله. مثلا درباره‌ی بهداشت گوشت و ایمنی و کیفیت فرآورده‌های ماهیان کتاب داریم. برای دیدن مشخصات هر کدام، صفحه‌ی همان کتاب را باز کنید.

کتاب مدیریت کارخانه‌ی مواد غذایی برای چه کسی است؟

برای دانشجوی مهندسی صنایع غذایی که می‌خواهد وارد صنعت شود و کارشناسانی که قصد ارتقا به مدیریت دارند. این کتاب دید علمی شما را با دید مدیریتی ترکیب می‌کند.

آیا این کتاب‌ها جای مشاوره‌ی تخصصی را می‌گیرند؟

نه. کتاب دانش پایه می‌دهد، اما درباره‌ی الزام‌های قانونی، مجوزها و استاندارد کارخانه‌ی خودتان باید با کارشناس و مراجع رسمی مشورت کنید.

قیمت و موجودی کتاب‌ها ثابت است؟

قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود. برای دیدن وضعیت امروز، صفحه‌ی همان کتاب را باز کنید.

چطور کتاب چاپی را سفارش بدهم؟

نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. کتاب مورد نظر را باز کنید، مشخصات آن را ببینید و سفارش را ثبت کنید.

جمع‌بندی

علوم و صنایع غذایی رشته‌ای است که از مزرعه تا سفره را به هم وصل می‌کند و کتاب‌های این دسته، این مسیر را از زاویه‌های مختلف روشن می‌کنند: شیر و لبنیات، گوشت و ماهی، غلات، شیمی و فرمولاسیون و مدیریت کارخانه. اگر دانشجو هستید، از مبانی شروع کنید. اگر در صنعت کار می‌کنید، سراغ کتابی بروید که به کار روزانه‌تان نزدیک است. اگر پژوهشگر هستید، به کتاب‌های تخصصی‌تر رجوع کنید.

کتاب‌های این دسته را مرور کنید، مشخصات هر کدام را ببینید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید. غذای سالم از دانش درست شروع می‌شود.