شرکت چاپ و نشر بازرگانی
شرکت چاپ و نشر بازرگانی
هر بار که قیمت چیزی عوض می‌شود، هر بار که درباره‌ی بیکاری، تورم، بازار مسکن یا یارانه بحث درمی‌گیرد، در واقع درباره‌ی اقتصاد حرف می‌زنیم. اقتصاد فقط کار کارشناس‌ها و وزیرها نیست؛ در سفره‌ی خانه، در حقوق آخر ماه و در تصمیم‌هایی که برای آینده می‌گیریم حضور دارد. کتاب‌های اقتصاد کمک می‌کنند این حضور را بشناسیم و خبرها را بهتر بفهمیم. در این صفحه می‌بینید در این دسته چه نوع کتاب‌هایی پیدا می‌شود، چطور بر اساس سطح و نیاز خودتان انتخاب کنید و از کجا شروع کنید.
خواننده‌ی این صفحه ممکن است دانشجوی رشته‌ی اقتصاد باشد که دنبال کتاب درسی است، یا کسی که هیچ پیش‌زمینه‌ای ندارد و فقط می‌خواهد بفهمد چرا همه‌چیز گران می‌شود. برای هر دو گروه، بخش‌های جدا نوشته‌ایم. یک یادآوری کوتاه هم داریم: کتاب اقتصاد دانش عمومی و تحلیل می‌دهد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری یا مالی شخصی نیست.
ساده‌ترین تعریف این است: اقتصاد بررسی چگونگی انتخاب آدم‌ها و جامعه‌ها در شرایط کمبود است. منابع محدودند، خواسته‌ها زیادند و باید تصمیم گرفت چه چیزی تولید شود، چه کسی به آن برسد و با چه قیمتی. از همین سؤال ساده، شاخه‌های بزرگی بیرون آمده است: رفتار مصرف‌کننده و بنگاه، سیاست‌های دولت، پول و بانک، تجارت میان کشورها و رشد بلندمدت.
خواندن درباره‌ی اقتصاد چند فایده‌ی عملی دارد. خبرهای مالی را با دقت بیشتری می‌خوانید. شعارها را از تحلیل جدا می‌کنید. تصمیم‌های خانوادگی، مثل پس‌انداز و خرج، را آگاهانه‌تر می‌گیرید. و اگر کسب‌وکار دارید، با منطق بازار آشنا می‌شوید.
در کتاب‌های درسی، همیشه این دو اصطلاح را می‌بینید. بخش خرد به تصمیم‌های واحدهای کوچک می‌پردازد: یک خانواده، یک بنگاه، یک بازار مشخص. بخش کلان کل اقتصاد یک کشور را می‌بیند: تولید ملی، بیکاری، تورم، نرخ بهره. اگر تازه شروع می‌کنید، معمولا اول خرد خوانده می‌شود، چون مفهوم‌های پایه‌ی عرضه و تقاضا در آن است. عنوانی مثل «اقتصاد خرد جلد اول» در همین گروه کتاب‌های درسی و مرجع قرار می‌گیرد.
کتاب‌های اقتصاد با هم فرق زیادی دارند. یکی برای امتحان کنکور کارشناسی ارشد است و دیگری برای خواندن شب پیش از خواب. این گروه‌بندی به شما کمک می‌کند.
این کتاب‌ها منظم و پر از فرمول و نمودارند. مثال‌هایی مثل «درآمدی به اقتصاد شهری (ویراست سوم)» و «مقدمه‌ای بر اقتصاد سیاسی» به این گروه نزدیک‌اند. اگر برای درس می‌خرید، حتما ویراست و چاپ را با منبع معرفی‌شده‌ی استاد مقایسه کنید.
در این رشته، خواندن نظریه کافی نیست و باید تمرین کرد. عنوانی مثل «حل المسائل اقتصادسنجی بالتاجی» از نامش پیداست که حل تمرین‌های یک کتاب مشخص است. این کتاب‌ها معمولا بدون داشتن کتاب اصلی معنا ندارند.
اگر نمی‌خواهید با فرمول سروکار داشته باشید، کتاب‌هایی هستند که این علم را با زبان ساده و مثال‌های روزمره توضیح می‌دهند. عنوان‌هایی مثل «اقتصاددان مخفی دوباره حمله می‌کند»، «حرف‌هایی با دخترم درباره‌ی اقتصاد» و «داستانی از حقیقت پول» را باید در همین فضا دید، هرچند سبک دقیق هر کدام را صفحه‌ی خودش نشان می‌دهد.
گروهی از کتاب‌ها به این می‌پردازند که دولت‌ها چه سیاست‌هایی اجرا می‌کنند و اثرشان چیست. «سیاست صنعتی و مسئله ایجاد شغل خوب» و «حکمرانی اقتصاد» به این حوزه نزدیک‌اند. این کتاب‌ها برای کسانی است که به سیاست‌گذاری و توسعه علاقه دارند.
عنوانی مثل «اقتصاد و دولت در ایران» از نامش پیداست که به موضوع اقتصاد و نقش دولت در کشور خودمان می‌پردازد. برای خواننده‌ی ایرانی، این کتاب‌ها جذابند چون با مسائلی که هر روز می‌بیند ارتباط مستقیم دارند.
این علم فقط ریاضی نیست و تاریخ اندیشه هم دارد. عنوان «راهنمای سرمایه‌ی مارکس (جلد اول)» نشان می‌دهد که در این دسته کتاب‌هایی برای فهم یکی از مهم‌ترین آثار تاریخ اندیشه‌ی اقتصادی هم هست. چنین کتاب‌هایی را با ذهن باز و بدون پیش‌داوری بخوانید و کنار آن‌ها، آثار مکتب‌های دیگر را هم ببینید تا تصویر کامل‌تری به دست آید.
پاسخ به سطح، هدف و زمانی که دارید بستگی دارد. سه شخصیت فرضی را در نظر بگیرید.
شاید مهندس یا معلم هستید و فقط می‌خواهید بفهمید چه می‌گذرد. کتاب‌های عمومی و گفت‌وگومحور برای شما مناسب‌تر است. کتاب‌هایی که با زبان ساده و بدون فرمول نوشته شده‌اند به شما ابزار می‌دهند تا خبرهای مالی را بفهمید. نیازی نیست از ریاضی بترسید، چون در شروع، مفهوم مهم‌تر از فرمول است.
شما به کتاب درسی نیاز دارید. یک کتاب مرجع برای هر درس اصلی بردارید و در کنارش یک کتاب حل تمرین. برای اقتصادسنجی، حل تمرین اهمیت بیشتری دارد چون موضوع، کاربردی است و تمرین مداوم می‌خواهد.
اگر کارمند دولت، پژوهشگر یا روزنامه‌نگار هستید، کتاب‌های توسعه، سیاست صنعتی، حکمرانی و اقتصاد ایران برای شما ارزشمندند. این‌ها معمولا چهارچوب فکری می‌دهند و کمتر شما را با فرمول درگیر می‌کنند.
در تمام این مسیر، هر مفهوم را با مثال واقعی بسنجید. برای مثال وقتی درباره‌ی عرضه و تقاضا می‌خوانید، به قیمت میوه در فصل‌های مختلف فکر کنید.
یکی از لذت‌های خواندن اقتصاد این است که ناگهان چیزهای آشنا شکل دیگری پیدا می‌کنند. چرا قیمت میوه در فصل برداشت پایین می‌آید؟ چرا بلیت هواپیما در تعطیلات گران‌تر است؟ چرا یک فروشگاه محصول مشابه را ارزان‌تر می‌فروشد؟ همه‌ی این‌ها مثال‌هایی از عرضه، تقاضا و رقابت‌اند.
پول در این علم فقط ابزار خرید نیست. مردم به آن اعتماد می‌کنند و ارزشش به این اعتماد بستگی دارد. کتابی با عنوان «داستانی از حقیقت پول» از نامش پیداست که به سراغ همین پرسش می‌رود که پول چیست و از کجا آمده است. کتاب‌های اقتصاد، تورم را هم توضیح می‌دهند: وقتی قیمت‌ها به‌طور عمومی بالا می‌روند، قدرت خرید ما کم می‌شود.
بازار کار از موضوع‌های مهم اقتصاد است. اینکه شغل خوب چیست، چطور ساخته می‌شود و دولت‌ها برای آن چه می‌کنند، پرسش‌هایی است که در بعضی کتاب‌ها، مثل عنوان «سیاست صنعتی و مسئله ایجاد شغل خوب»، به آن‌ها پرداخته می‌شود.
شاخه‌ی شهری بررسی می‌کند که چرا شهرها شکل می‌گیرند، چطور رشد می‌کنند و قیمت زمین و مسکن چطور تعیین می‌شود. این موضوع برای کسی که در شهر بزرگ زندگی می‌کند و با گرانی مسکن دست‌وپنجه نرم می‌کند، ملموس و جذاب است. عنوان «درآمدی به اقتصاد شهری» برای ورود به این حوزه است.
اگر بخواهید چند مفهوم را پیش از شروع بدانید، این‌ها مفیدند. هر کتاب توضیح دقیق‌تری می‌دهد.
خیلی‌ها فکر می‌کنند اقتصاد یعنی یاد گرفتن پولدار شدن. اما اقتصاد علم بررسی تصمیم‌ها و نتیجه‌ی آن‌هاست و ربطی به دستور ثروتمند شدن ندارد. این کتاب‌ها توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نمی‌کنند و اگر می‌خواهید درباره‌ی پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری تصمیم بگیرید، با مشاور مالی مشورت کنید.
در اقتصاد مکتب‌های مختلفی هست و هر کدام دیدگاه خود را دارند. خواندن فقط یک مکتب، تصویر ناقصی می‌دهد. سعی کنید چند دیدگاه را ببینید و بعد نتیجه بگیرید.
مدل‌ها ساده‌شده‌ی واقعیت‌اند و مثل هر مدل دیگری، محدودیت دارند. کتابی مثل «حکمرانی اقتصاد» که از نامش پیداست به این می‌پردازد که این علم چرا و چه زمانی به کار می‌آید، در همین فضای نگاه انتقادی و متعادل قرار می‌گیرد.
در کتاب‌های درسی، ویراست مهم است. اگر عنوان «ویراست سوم» یا «چاپ دوم» را می‌بینید، بدانید همه‌ی چاپ‌ها یکی نیست و برای درس، باید همان ویراستی را بخرید که استاد گفته است.
اقتصاد در خلأ وجود ندارد و با جامعه، سیاست، تاریخ و فلسفه پیوند دارد. دسته‌ی علوم انسانی و اجتماعی این ارتباط‌ها را نشان می‌دهد. اگر خواستید مطالعه را وسیع‌تر کنید، این مسیرها را پیشنهاد می‌کنیم.
تصور کنید در یک شهر، ناگهان همه به یک نوع میوه علاقه‌مند می‌شوند. تقاضا بالا می‌رود، اما تعداد میوه‌ها همان است. فروشنده‌ها می‌بینند خریدار زیاد است و قیمت را کمی بالا می‌برند. کسانی که می‌توانند، پول بیشتری می‌دهند و بقیه صرف‌نظر می‌کنند. کشاورزها وقتی این قیمت را می‌بینند، در فصل بعد بیشتر از همان میوه می‌کارند. عرضه بالا می‌رود و بعد از مدتی قیمت دوباره پایین می‌آید.
این داستان ساده، قلب اقتصاد خرد است: قیمت‌ها پیام‌هایی هستند که فروشنده و خریدار به هم می‌دهند. این کتاب‌ها این ایده را عمیق‌تر می‌کنند و نشان می‌دهند چه وقت این سازوکار خوب کار می‌کند و چه وقت نه. این مثال فقط برای فهم ساده است و واقعیت بازارها پیچیده‌تر است.
صبح از خواب بیدار می‌شوید، نان می‌خرید، سوار مترو یا ماشین می‌شوید، سر کار می‌روید و شب برمی‌گردید. در همین یک روز عادی، ده‌ها تصمیم گرفته‌اید که هر کدام به شکلی در قلمرو این علم می‌گنجد. چرا نانوایی سر کوچه نان را همان قیمت می‌فروشد؟ چرا مدیر شرکت شما تصمیم گرفته نیروی جدید بگیرد؟ چرا همسایه‌تان خانه‌اش را فروخت و اجاره‌نشین شد؟ هر پرسش، در پس‌زمینه‌ی خود انگیزه‌ها، هزینه‌ها و قیدهایی دارد.
کتاب‌های این دسته کمک می‌کنند چنین پرسش‌هایی را دقیق‌تر بپرسید. بعضی به شما زبان ساده می‌دهند، بعضی ابزار ریاضی و بعضی چهارچوب تاریخی. هیچ‌کدام جادو نمی‌کنند، اما همه شما را از تماشاگر منفعل به ناظری آگاه‌تر تبدیل می‌کنند.
یکی از دغدغه‌های اصلی بیشتر خانواده‌ها، درآمد است. اینکه چرا دستمزد در برخی کارها بیشتر است، چرا مهارت‌های تازه اهمیت می‌یابند و چرا بعضی شغل‌ها با گذر زمان ناپدید می‌شوند، موضوع بحث بسیاری از کتاب‌هاست. اگر جوانی هستید که می‌خواهید وارد بازار کار شوید، خواندن چند کتاب در این زمینه به شما کمک می‌کند تصویر روشن‌تری از مسیر پیش رو داشته باشید.
کارآفرین‌ها معمولا با پرسش‌هایی مثل قیمت‌گذاری، رقابت، هزینه‌ی تولید و انتخاب بازار سروکار دارند. کتاب‌های مقدماتی خرد به شما نشان می‌دهند بنگاه چطور فکر می‌کند و چرا رقابت به سود مشتری است. البته این کتاب‌ها جای مشاور کسب‌وکار و حسابدار را نمی‌گیرند.
وقتی دولتی برای ایجاد شغل یا کاهش فقر برنامه‌ای اعلام می‌کند، کتاب‌های سیاست‌گذاری به شما ابزار می‌دهند تا اثر آن برنامه را بسنجید. می‌فهمید کدام سیاست به کدام فرض تکیه دارد و چه چیزی باید اتفاق بیفتد تا نتیجه بدهد.
ما هر روز پول خرج می‌کنیم، اما کمتر می‌پرسیم پول چیست. چرا یک تکه کاغذ یا عدد روی صفحه ارزش دارد؟ چرا بعضی وقت‌ها ارزش آن کم می‌شود؟ کتاب‌هایی که درباره‌ی حقیقت پول و تاریخ آن نوشته شده‌اند، شما را از ظاهر ماجرا به ریشه می‌برند.
بانک‌ها هم بخش مهم ماجرا هستند. مردم پول‌شان را نزد بانک می‌گذارند، بانک به دیگران وام می‌دهد و چرخه‌ی پول به حرکت درمی‌آید. وقتی اعتماد به این چرخه کم شود، مشکل پیش می‌آید. اگر می‌خواهید این سازوکار را بفهمید، به دنبال کتاب‌هایی بگردید که بانک، نرخ بهره و سیاست پولی را با زبان ساده توضیح می‌دهند.
شاید هیچ موضوعی به اندازه‌ی مسکن، زندگی روزمره‌ی ایرانی‌ها را درگیر نکرده باشد. اینکه چرا قیمت زمین در محله‌ای بالا می‌رود و در محله‌ی دیگر نه، چرا شهرها به سمت بیرون گسترش پیدا می‌کنند و چرا رفت‌وآمد این‌قدر وقت می‌گیرد، همه سؤال‌هایی است که شاخه‌ی شهری در اقتصاد به آن‌ها می‌پردازد. اگر شهرنشین هستید، خواندن یک کتاب مقدماتی در این زمینه، نگاه شما را به خیابان و محله عوض می‌کند.
ایده‌های بزرگ درباره‌ی ثروت، کار و عدالت، تاریخی طولانی دارند. متفکرانی مثل مارکس، که راهنمایی برای کتاب سرمایه‌ی او در این دسته دیده می‌شود، نگاه انتقادی به سرمایه‌داری داشتند و بحث‌های زیادی برانگیختند. متفکران دیگری از سنت بازار آزاد نظر متفاوتی داشتند. کتاب‌های تاریخ اندیشه کمک می‌کنند هر دیدگاه را از زبان خودش بشنوید، بدون اینکه یکی را بر دیگری تحمیل کنید.
اگر می‌خواهید دیدگاه‌های مختلف را بخوانید، پیشنهاد می‌کنیم یک کتاب توضیحی ساده کنار متن اصلی بگذارید. این کار وقتی متن اصلی سنگین است، بسیار کمک می‌کند. راهنماهای خواندن، مثل کتاب راهنمای مارکس در این دسته، دقیقا برای همین کار نوشته شده‌اند.
ریاضی و آمار در بخشی از این علم نقش اصلی دارند. کسی که می‌خواهد پژوهش کند، مقاله بنویسد یا داده‌ها را تحلیل کند، به اقتصادسنجی نیاز دارد. این بخش سخت‌تر از بقیه است و به آمادگی ریاضی نیاز دارد. اگر دانشجو نیستید و فقط کنجکاوید، لازم نیست از آن شروع کنید. اما اگر برای درس یا پایان‌نامه‌ی خود به آن احتیاج دارید، کتاب اصلی و کتاب حل تمرین را با هم داشته باشید و به تمرین منظم فکر کنید.
در هفته، سه بار و هر بار یک ساعت وقت بگذارید. بار اول، فصل جدید را با دقت بخوانید. بار دوم، مثال‌های کتاب را دوباره حل کنید. بار سوم، تمرین‌های آخر فصل را انجام بدهید. این برنامه‌ی سه‌مرحله‌ای، از خواندن بی‌نتیجه بسیار مؤثرتر است.
در گفت‌وگوهای خانوادگی و خبرهای هر روز، سه واژه بیش از بقیه شنیده می‌شود: قیمت، مالیات و یارانه. هر سه، هم موضوع کتاب‌های درسی‌اند و هم موضوع کتاب‌های عمومی.
قیمت فقط عددی نیست که فروشنده روی کالا می‌چسباند. نتیجه‌ی رقابت، هزینه‌ی تولید، میزان خواست خریداران و گاهی مداخله‌ی دولت است. کتاب‌های مقدماتی این سازوکار را گام‌به‌گام باز می‌کنند و به شما یاد می‌دهند چرا بعضی قیمت‌ها ناگهان جهش می‌کنند.
دولت‌ها از مالیات هزینه‌های عمومی را تأمین می‌کنند. اینکه مالیات چطور و از چه کسی گرفته شود، بحثی قدیمی و پرمناقشه است. کتاب‌ها به شما کمک می‌کنند دلیل‌های مختلف را بشنوید و خودتان قضاوت کنید. ما در اینجا وارد بحث سیاسی نمی‌شویم و فقط می‌گوییم مطالعه‌ی چند دیدگاه بهتر از مطالعه‌ی یک دیدگاه است.
اینکه دولت چه چیزی را و برای چه کسانی حمایت کند، پرسشی است که پژوهشگران درباره‌اش زیاد نوشته‌اند. مطالعه‌ی این موضوع به شما کمک می‌کند بدانید هر سیاست چه هزینه‌ای دارد و چه کسانی از آن سود می‌برند.
یکی از زیباترین کارها، توضیح دادن مفهوم‌های پولی و بازار برای فرزندان است. کتابی که در قالب گفت‌وگوی پدر یا مادر با دختر یا پسر نوشته شده باشد، مثل عنوانی که در نمونه‌ها دیده می‌شود، الگوی خوبی برای همین کار است. حتی اگر خودتان کتاب را نخوانید، می‌توانید با فرزندتان درباره‌ی پول‌توجیبی، پس‌انداز و خرج بی‌جا حرف بزنید.
نوجوان‌ها معمولا وقتی برایشان مثال‌های آشنا بیاورید، سریع‌تر یاد می‌گیرند. مثلا بپرسید چرا خوراکی مدرسه گران‌تر از سوپرمارکت است؟ یا چرا لباس‌های مد روز در آغاز فصل گران‌ترند؟ این پرسش‌ها راه ورود به فکر کردن درباره‌ی بازارند.
خیلی‌ها با خواندن یک گزارش خبری کنجکاو می‌شوند و بعد نمی‌دانند از کجا ادامه بدهند. پیشنهاد ما این است که مفهوم اصلی خبر را یادداشت کنید، مثلا تورم، نرخ بهره یا کسری بودجه، و بعد در فهرست کتاب‌ها ببینید کدام کتاب آن را توضیح می‌دهد. کتاب‌های درسی مقدماتی برای همین کار خوب‌اند، چون همه‌ی این مفهوم‌ها را در یک جا و با ترتیب منطقی آورده‌اند.
اگر خبرها را دنبال می‌کنید، ذهن شما به تدریج بانکی از مثال می‌سازد. هر بار که کتابی می‌خوانید، مثال‌ها زنده‌تر می‌شوند و مفهوم‌ها بیشتر به دل می‌نشینند. این ترکیب خواندن و دنبال کردن خبر، یکی از مؤثرترین شیوه‌های یادگیری است.
پاسخ روشن به این پرسش‌ها، بیشتر وقت‌ها انتخاب را ساده می‌کند و از خرید بی‌مورد جلوگیری می‌کند.
این کتاب‌ها پر از نمودار، جدول و فرمول‌اند و کار با نسخه‌ی چاپی برای آن‌ها راحت‌تر است. می‌توانید کنار نمودار یادداشت بنویسید، صفحه‌ها را علامت بزنید و برای امتحان مرور کنید. قیمت و موجودی هر کتاب هر روز به‌روز می‌شود و مشخصات هر کتاب در صفحه‌ی خودش است. نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید.
اگر پیش‌زمینه ندارید، از کتاب‌های عمومی و روان شروع کنید. عنوان‌هایی مثل «حرف‌هایی با دخترم درباره‌ی اقتصاد» از نامشان پیداست که با زبان گفت‌وگو نوشته شده‌اند، هرچند بهتر است توضیحات هر کتاب را هم بخوانید.
بخش خرد به تصمیم‌های خانواده‌ها و بنگاه‌ها می‌پردازد، اما بخش کلان به کل اقتصاد کشور، مثل تورم و بیکاری و تولید ملی نگاه می‌کند.
کتاب دانش عمومی می‌دهد، اما توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست. برای تصمیم‌های مالی شخصی، با مشاور مالی صحبت کنید.
معمولا نه. کتاب‌های حل تمرین به یک کتاب مشخص وابسته‌اند و برای درست استفاده کردن، باید کتاب اصلی را هم داشته باشید.
بله. کتاب‌های عمومی برای همه نوشته می‌شوند و لازم نیست دانشجو باشید. فقط کتاب‌های درسی و اقتصادسنجی به آمادگی بیشتری نیاز دارند.
عنوان و مشخصات هر کتاب را در صفحه‌ی خودش ببینید. ویراست، چاپ و سال انتشار معمولا در همان‌جا هست. برای درس، آن را با منبع استاد مقایسه کنید.
نسخه چاپی را می‌توانید آنلاین سفارش بدهید. صفحه‌ی کتاب را باز کنید، مشخصات را بخوانید و آن را به سبد خرید اضافه کنید.
اقتصاد در همه‌ی جنبه‌های زندگی ما حضور دارد و شناختنش به فهم بهتر خبرها، تصمیم‌ها و جامعه کمک می‌کند. در این دسته، از کتاب‌های درسی و حل مسئله تا کتاب‌های عمومی، تحلیل سیاست‌ها و اقتصاد ایران پیدا می‌شود. با کتابی متناسب با سطح خودتان شروع کنید، مفهوم‌ها را با مثال واقعی بسنجید و کم‌کم به سراغ موضوع‌های تخصصی‌تر بروید.
حالا می‌توانید کتاب‌های این دسته را ببینید، مشخصات آن‌ها را بخوانید و نسخه‌ی چاپی مورد نظرتان را آنلاین سفارش بدهید.
