اوستا | مجموعه چهار جلدی

گزیده از کتاب اوستا شامل چهارجلد ج 1. گاثاها: سروده‌هاى زرتشت. ج 2. يشت‌ها (1): نامه زرتشت. ج 3. يسنا بخش اول: نامه زرتشت. ج 4. (ويسپرد، خرده‌اوستا، ونديداد): نامه زرتشت. در آغاز کتاب اوستا می خوانیم اوستا بزرگ‌ترين ميراث فرهنگى بازمانده ايرانيان از پيش از اسلام است، اين اثر جاودان و كتاب دينى ايرانيان باستان قرن‌ها دور از دسترس توسط پارسيان هندوستان حفظ و نگهدارى شد تا عاقبت توسط محققى جسور به اسم آنكتيل دو پرون از محدوده بسته خويش بال و پر گشاد و به محافل علمى اروپا راه پيدا كرد. از روزگار آنكتيل تا امروز بسيارى از پژوهشگران و محققان بزرگ عمر در راه ترجمه و تفسير بخش‌هاى بازمانده اين اثر گرانقدر نهاده‌اند، استاد گرانمايه ابراهيم پورداود كه آتش پژوهش در اثر دينى و باستانى ايران بر جانش پرتوافكن شد، عمر بر سر اين كار نهاد و در مدتى دراز به ترجمه و تفسير نامه باستان پرداخت. آنكتيل دو پرون كه بنيان‌گذار پژوهش‌هاى اوستاشناسى در جهان است در هفتم ماه فوريه 1752 (جمادى‌الاول 1148 هجرى قمرى) از زادگاهش فرانسه راهى هندوستان شد، مسافرتش شش ماه به درازا كشيد و در دوم اوت همان سال به پوندشيرى Pondichery رسيد، در 1758 راهى سورت شد و تا سال 1761 مقيم اين شهر شد، در مدت سه سال نزد استادش دستور داراب يكى از شاگردان دستور جاماسب كرمانى كه براى اطلاع از وضعيت پارسيان هندوستان از ايران آمده بود، زبان فارسى را فرا گرفت و به ترجمه اوستا پرداخت، پس از مراجعت به فرانسه چند سال ديگر در كار ترجمه مذكور عمر به سر كرد تا در سال 1771 ميلادى آن را منتشر ساخت. مشخصات اين اثر بدين‌گونه است : Zend-Avesta, ouvrage de zoroastre 3 vol Paris 1771 استاد پورداود ترجمه آنكتيل دو پرون را ترجمه‌اى سنتى مى‌شناسد و خود چندان آن را براى پژوهش مفيد نمى‌داند، زيرا معتقد است كار وى برگردان دستورهاى سورت هندوستان است كه وى عينآ همان نكات را برگردانده است، پورداود بر اين باور است ترجمه سنتى نسبت به ترجمه‌اى مبتنى بر علم اشتقاق كمتر قابل اعتماد است و بيشتر در معرض خطر و لغزش قرار دارد. دنباله كار پژوهش آنكتيل را برنوف در 1832 پى گرفت و از اين به بعد اوستاشناسى تبديل به رشته‌اى تحقيقى ــ پژوهشى در اروپا گرديد. استاد پورداود كه بيشتر پژوهش‌هاى اروپاييان را براى كار سترك خود از نظر گذرانده و توانسته با برخوردارى از همه اين آثار ترجمه و تفسير پارسى خود را ارايه دهد در معرفى مهمترين پژوهش‌هاى اوستايى به اين آثار اشاره دارند: «نخستين مفسر اروپايى اوستا آنكتيل دو پرون (1805-1731) كليه يشت‌ها را با قطعات خرده اوستا، «يشت ساده» ناميده است، مفسرين ديگر اروپايى، چنان‌كه اشپيكل همه قطعات ديگر اوستا را به استثناى يسنا و ويسپرد و ونديداد به اسم خرده اوستا در يك جلد ترجمه كرده است و برخى از ادعيه پازند را هم در همان جلد جاى داده است، اما نظر به اينكه قسمت بزرگ يشت‌ها به‌خصوص يشت‌هاى بزرگ بسيار قديمى است، بهتر است كه آن را از خرده‌اوستا جدا نموده، اوستاى كنونى را پنج جزء بدانيم: يسنا؛ ويسپرد؛ ونديداد؛ يشت و خرده‌اوستا.» ترجمه يشت‌ها توسط اشپيگل در سه جلد است كه يادداشت‌هاى بسيار مفيد دارد، هرچند اصل ترجمه از ترجمه‌هاى كهنه است كه كمتر قابل استفاده است. Avesta die heiligen Schriften der parsen, Ïbersetzt von F. Spiegel 3 BÌ nde, Leipzig 1852-63. بلك نيز ترجمه انگليسى خود را از همين متن صورت داده است. پس از اين بايد از ترجمه د هارلز در يك جلد با توضيحات مفيد ياد كرد كه مشخصات آن اين‌گونه است : Avesta, Livre Sacre du zoroastrisme traduit du texte zend par c. de Harles Paris 1881 دارمستتر ترجمه‌اى در سه جلد بزرگ فراهم آورده كه از مهمترين آثار ادبيات مزديسناست، بخش مهم آن حواشى و يادداشت‌ها و توضيحات فراوان آن است با اين مشخصات : Lezend-Avesta traduit par james Darmesteter 3 vol, Paris 1892-93 ديگر ترجمه اوستايى است كه ولف انجام داده و از چاپ گلدنر استفاده كرده و تنها پنج گات‌ها را ندارد با مشخصات : Avesta, die heiligen BÏcher der parsen von Fritz Wolff, Strassburg 1910 ترجمه پنج گات نيز پنج سال پس از انتشار اوستاى ولف توسط بارتولومه انجام شد كه مشخصات آن اين‌گونه است : Die Gatha’s des Avesta, zorathushtra’s verspredigten, Ïbersetzt von christian Bartholomae, strassburg 1905 پورداود بيش از همه خود را مديون بارتولومه و آثار او مى‌داند و در ترجمه خود نيز بيش از همه منابع به آثار اين پژوهشگر بزرگ نظر داشته است. خود پورداود درباره كارش در ادبيات مزديسنا و عمرى كه در اين كار صرف كرد. و آغاز سفرش در اين وادى چنين مى‌گويد: «پس از گذراندن ساليان دراز در اروپا و كمابيش شناختن ايران باستان رهسپار هند شدم