سیر حکمت در اروپا (گالینگور)

کتاب سیر حکمت در اروپا اثر محمد‌علی فروغی است. در اواخر حکمرانی فتحعلی‌شاه، برقراری ارتباط با دولت خارجی، بروز انقلاب کبیر فرانسه، ایجاد تحولات گسترده در قاره‌ی اروپا و… باعث بروز و ظهور افکار جدید در حوزه‌ی سیاست و اجتماع شد. مردم امکانات زندگی و میزان رفاه شهرهای اروپا، استانبول و دهلی را با شرایط شهرهای ایران مقایسه می‌کردند. در این اثناء مردانی پا به عرصه گذاشتند که نقش بی‌بدیلی در افزایش آگاهی عمومی مردم ایفا کردند. یکی از آن‌ها محمد‌علی فروغی ـ ذکاءالملک ـ نخست‌وزیر، دیپلمات، فیلسوف، نویسنده و مترجم ایرانی بود. او که «رساله‌ی گفتار در روش رنه‌دکارت» را ترجمه کرده بود، پی برد بدون آشنایی با روند تفکر در اروپا مطالعه‌ی این رساله بی‌معناست. پس کمر همت بست و با نگارش کتاب پُربرگ «سیر حکمت در اروپا» هموطنانش را با حال و روز و افکار فلاسفه‌ی اروپا آشنا کرد. فروغی که تجربه‌ی سال‌ها تدریس را در چنته داشت، خوب می‌دانست ترجمه‌ی صِرف بی‌اثر است، پس در کتابش دست خواننده را می‌گیرد، به زبان ساده و با استناد به حکمت اسلامی او را با روند تفکر اروپا آشنا می‌کند. این کتاب با همان ترتیب پیشین ـ سه مجلد ـ و در یک مجلد منتشر شده است. در بخش اول، تاریخ فلسفه از باستان تا قرن هفدهم میلادی بررسی شده، در بخش دوم به سیر وقایع تاریخ فلسفه از شروع قرن هفدهم تا اواخر قرن هجدهم پرداخته شده و در جلد سوم نیز فلسفه‌ی غرب از قرن نوزدهم تاکنون تجزیه و تحلیل شده است. خواننده پس از اتمام مطالعه‌ی کتاب پی می‌برد پیشرفت اروپا نه به خاطر توپ و تفنگ، بلکه به دلیل روش جدید اندیشیدن است.