سیر تحول حقوق بشر*

حقوق بشر گرچه محصول تمدن جدید و مدرنیته است، به یک تمدن خاص محدود نمی شود و دعوت به برابری، برادری، آزادگی، محبت و نوع دوستی و پرهیز از جنگ و تعصب همواره در تمدن های مختلف، خاصه در دین اسلام کانون تأکید بوده است.مکتب اسلام بیشترین هماهنگی را با گرایش های فطری بشر دارد و این یکی از اسرار جاودانگی و جهانی بودن دین اسلام است که می تواند بستری بر انتزاع حقوق بشر باشد. اثر پیش رو نیز در پی توضیح و تبیین سیر تحول حقوق بشر از آغاز تا شکل گیری اعلامیه جهانی حقوق بشر است؛ از این رو به بررسی اعلامیه جهانی حقوق بشر و مقایسه آن با اصول تفسیری حقوق بشر در اسلام می پردازد.کتاب حاضر در سه بخش تنظیم شده است: در بخش اول با عنوان سیر تحول حقوق بشر از آغاز تا اعلامیه جهانی حقوق بشر به اجمال مطالعه می شود و در کنار سیر تاریخی حقوق بشر، علل و انگیزه تدوین منشورها و اعلامیه ها نیز بررسی می گردد؛ این بخش در قالب هفت فصل تدوین شده است. بخش دوم با عنوان بررسی تطبیقی مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر با اصول تفسیری حقوق بشر در اسلام، به بررسی این اعلامیه با توجه به اهمیتی که دارد، می پردازد که با اصول تفسیری حقوق بشر در اسلام مورد مقایسه و تحلیل قرار می گیرد. در این بخش، موارد پنج گانه «بشر مورد خطاب اعلامیه جهانی حقوق بشر»، «ارتباط منطقی بین حقوق و بشر»، «مبناها و هدف ها در نظام حقوقی»، «منابع حقوق» و «ضمانت اجرایی» فقط با نگرش و تلقی دین اسلام از بشر و حقوق و آزادی های او به اثبات می رسد؛ این بخش مشتمل بر هفت فصل تألیف شده است. در بخش سوم نیز درباره حقوقی که در اسلام برای بشر به مفهوم کلی بشر مطرح است، بحث می شود؛ با طرح حقوق بشر در اسلام و بررسی ابعاد آن، به این حقیقت می رسیم که در تنازع فرهنگ ها و ایدئولوژی ها و با گرایش ها نیازهای مشترک انسانی، سرانجام آن فرهنگی پابرجا می ماند که در هماهنگی و تناسب با نیازهای طبیعی و فطری بشر باشد؛ این بخش در 11 فصل نوشته شده است. نویسنده در مقدمه این اثر آورده است: «در طرح مسائل حقوقی تلاش کردیم نظرات مکاتب و دانشمندان دیگر را در رابطه با موضوع مطرح کنیم، تا خواننده در کنار آشنایی با دیدگاه اسلام، با نظرات دیگر مکاتب هم آشنا شود و در ضمن از آنچه به عنوان مواد حقوق بشر در اسلام است، بحث شود».